I OSK 1413/13

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2013-10-30

Skład orzekający: NSA Joanna Runge – Lissowska, NSA Joanna Banasiewicz, del. WSA Przemysław Szustakiewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy odmowa udostępnienia informacji publicznej w formie pisma, zamiast decyzji, jest zgodna z prawem, a w szczególności z ustawą o dostępie do informacji publicznej?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że odmowa udostępnienia informacji publicznej, która powinna nastąpić w formie decyzji zgodnie z art. 16 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, powinna być poprzedzona wydaniem decyzji. Skoro organ nie wydał decyzji, a jedynie pismo, Wojewódzki Sąd Administracyjny błędnie oddalił skargę na bezczynność, naruszając tym samym przepisy postępowania. W związku z tym, NSA uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania WSA.
Stan faktyczny
G. P. złożyła wniosek o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej ewentualnego podsłuchu i inwigilacji jej osoby w szerokim rozumieniu od 1980 r. do chwili obecnej. Ministerstwo Sprawiedliwości przekazało wniosek Prokuratorowi Generalnemu, który pismem z dnia 21 lutego 2012 r. poinformował, że udzielenie informacji nie jest możliwe w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej, powołując się na przepisy o ochronie informacji niejawnych i ograniczoną jawność działalności operacyjno-rozpoznawczej. G. P. wniosła skargę na bezczynność Prokuratora Generalnego, zarzucając brak wydania decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, uznając, że żądane informacje nie stanowią informacji publicznej, lecz dotyczą indywidualnej sprawy skarżącej. NSA uchylił wyrok WSA.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. Zasądził od Prokuratora Generalnego na rzecz G. P. kwotę 200 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Joanna Runge – Lissowska Sędziowie NSA Joanna Banasiewicz (spr.) del. WSA Przemysław Szustakiewicz Protokolant starszy asystent sędziego Piotr Baryga po rozpoznaniu w dniu 30 października 2013 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej G. P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 stycznia 2013 r. sygn. akt II SAB/Wa 418/12 w sprawie ze skargi G. P. na bezczynność Prokuratora Generalnego w przedmiocie wniosku z dnia 29 listopada 2011 r. o udostępnienie informacji publicznej 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, 2. zasądza od Prokuratora Generalnego na rzecz G. P. kwotę 200 (dwieście) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 21 stycznia 2013 r., sygn. akt II SAB/Wa 418/12 oddalił skargę G. P. na bezczynność Prokuratora Generalnego w przedmiocie wniosku z dnia 29 listopada 2011 r. o udostępnienie informacji publicznej. W uzasadnieniu wyroku podano, że wnioskiem z dnia 5 grudnia 2011 r. G. P., podając, że jest sędzią w stanie spoczynku, zwróciła się do Wydziału Informacji Biura Ministra Sprawiedliwości o udostępnienie jej informacji publicznej w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej, w zakresie: "ewentualnie posiadanego przeze mnie podsłuchu i jego czasookresu". W odpowiedzi na powyższy wniosek Ministerstwo Sprawiedliwości pismem z dnia 13 grudnia 2011 r. zwróciło się do wnioskodawczyni o sprecyzowanie wniosku. Pismem z dnia 23 stycznia 2012 r. G. P. wskazała, że wnosi o udostępnienie informacji co do ewentualnego posiadania przez nią podsłuchu, ewentualnego objęcia ją inwigilacją, w rozumieniu szerokim, czynnościami operacyjnymi w okresie od 1980 r. do chwili obecnej. Pismem z dnia 6 lutego 2012 r. Ministerstwo Sprawiedliwości Biuro Ministra przekazało wniosek G. P. według właściwości Dyrektorowi Biura Prokuratora Generalnego, wyjaśniając jednocześnie, że Ministerstwo Sprawiedliwości nie dysponuje żądanymi przez wnioskodawczynię informacjami. Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego Dyrektor Biura Prokuratora Generalnego, pismem z dnia 21 lutego 2012 r. poinformował G. P., iż udzielenie informacji pozytywnej, jak i negatywnej nie jest możliwe w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej w związku z art. 5 ust. 1 i art. 1 ust. 2 tej ustawy. W piśmie wyjaśniono, że działalność operacyjno-rozpoznawcza uprawnionych organów z zasady nie jest jawna, co powoduje, że wszystko co dotyczy kontroli operacyjnej (podsłuchu) może być ujawnione przez Prokuratora Generalnego uprawnionym do tego instytucjom jedynie w sposób ogólny, poprzez podanie ogólnej liczby zastosowanych podsłuchów. Wskazano też, że w obowiązującym stanie prawnym Prokurator Generalny informuje jedynie w sposób jawny Sejm i Senat o łącznej liczbie osób, wobec których stosowana była kontrola i utrwalanie rozmów oraz kontrola operacyjna. Podał też, że odmienną sytuację stanowi tzw. podsłuch procesowy, do którego zastosowanie mają przepisy art. 237 § 1 k.p.k., na mocy których postanowienie o kontroli i utrwalaniu rozmów telefonicznych ogłasza się lub doręcza osobie, której ono dotyczy. Powyższa odpowiedź zawierała również pouczenie, że dokumenty dotyczące działalności organów bezpieczeństwa państwa, sądów, prokuratury za okres 1944-1990, osób represjonowanych mogą znajdować się w zasobach archiwalnych IPN, do których to organów może się zwrócić sam zainteresowany. Skargę na pismo Prokuratora Generalnego z dnia 21 lutego 2012 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła G. P. domagając się stwierdzenia bezczynności i zobowiązania Prokuratora Generalnego do załatwienia wniosku z dnia 29 listopada 2011 r. (data wpływu 5 grudnia 2011 r.) oraz zasądzenia kosztów postępowania. Skarżąca podniosła, że odmowa udzielenia żądanych przez nią informacji nie została załatwiona w formie decyzji, tylko pisma. Wskazała, że żądane informacje są jej potrzebne i niezbędne do ustalenia faktów dotyczących jej życia z uwagi na zaordynowanie jej badań psychiatrycznych, materii sprawy sygn. akt IV Kp 179/06, dotyczącej prześladowania w ramach zbrodni komunistycznej. Twierdziła, że nie można wykluczyć inwigilacji i wyjaśniła, że brak ustalenia tych faktów niesie za sobą ryzyko wydania błędnej bądź nawet przestępczej diagnozy lekarskiej. Skarżąca odwołała się do przepisów ustawy o ochronie informacji niejawnych, podkreśliła, że dokumenty objęte wnioskiem mogą mieć różnoraką postać, mogą dotyczyć zaszłości lub zakresu bieżącego, podniosła, że czym innym są informacje z podsłuchu – operacyjno-rozpoznawcze (niejawne), a czym innym informacje co do ewentualnych decyzji co do podsłuchu dotyczących zaszłości. Zdaniem skarżącej zakres stosowania przepisów ustawy o ochronie informacji niejawnych obejmuje dokumentację kontroli operacyjnej, co niewątpliwie koresponduje z treścią art. 5 ust. 2 pkt 4 i ust. 3 pkt 4 ustawy o ochronie informacji niejawnych. Stosując reguły wykładni celowościowej, należy dojść do wniosku, że ochrona przed nieuprawnionym ujawnieniem informacji dotyczących kontroli operacyjnych ma obejmować kwestie merytoryczne w zakresie ich realizacji, jako że to ten aspekt determinuje potrzebę ochrony interesów Państwa. Skarżąca zarzuciła, że nie można przyjąć, iż całość informacji za czas wskazany we wniosku może być uznana za informację niejawną, tym bardziej że w udzielonej odpowiedzi nie wskazano konkretnych przepisów uchylających zastosowanie do zakresu całego wniosku ustawy o dostępie do informacji publicznej. Podniosła, że w udzielonej przez organ odpowiedzi brak jest informacji co do możliwości uzyskania żądanych informacji. Pouczenie Prokuratury, iż żądane informacje za okres 1944-1990 mogą się znajdować w zasobach archiwalnych IPN nie spełnia wymogu z art. 9 k.p.a. Wskazała na wadliwość odmowy udzielenia informacji w formie pisma, a nie decyzji. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: "p.p.s.a.") W uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji podniósł, że ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. Nr 112, poz. 1198 ze zm.) służy realizacji konstytucyjnego prawa dostępu do wiedzy na temat funkcjonowania organów władzy publicznej (art. 61 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej). Używając w art. 2 ust. 1 pojęcia "każdemu", ustawodawca precyzuje zastrzeżone w Konstytucji obywatelskie uprawnienie wskazując, że każdy może z niego skorzystać na określonych w tej ustawie zasadach. Sąd zaznaczył, że ustawa znajduje zastosowanie jedynie w sytuacjach, gdy spełniony jest jej zakres podmiotowy i przedmiotowy. Jakkolwiek w sprawie został spełniony zakres podmiotowy stosowania ustawy, gdyż zarówno Prokurator Generalny jak i Minister Sprawiedliwości na gruncie tej regulacji są podmiotami zobowiązanymi do udzielenia informacji publicznej będącej w ich posiadaniu (art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy), to w ocenie Sądu określone przez skarżącą we wniosku żądania nie stanowią informacji publicznej. Pojęcie informacji publicznej ustawodawca określił w art. 1 ust. 1 i art. 6 ustawy o dostępie do informacji publicznej. W ich świetle informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych, a w szczególności o sprawach wymienionych w art. 6 ustawy. Uwzględniając wszystkie te aspekty, można zatem przyjąć, że informacją publiczną będzie każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa. Zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, prawo do informacji publicznej obejmuje uprawnienia do: 1. uzyskania informacji publicznej, w tym uzyskania informacji przetworzonej w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego; 2. wglądu do dokumentów urzędowych; 3. dostępu do posiedzeń kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów. Prawo do informacji publicznej obejmuje uprawnienie do niezwłocznego uzyskania informacji publicznej, zawierającej aktualną wiedzę o sprawach publicznych (ust. 2). Informacją publiczną jest treść dokumentów wytworzonych przez organy władzy publicznej i podmioty niebędące organami administracji publicznej, a które na podstawie tej ustawy zostały zobowiązane do udostępniania informacji, które mają walor informacji publicznej, przy czym – jak wynika z treści cytowanego przepisu – należy odróżnić dokumenty urzędowe od dokumentów prywatnych. Przymiot informacji publicznej posiadają wszelkiego rodzaju dokumenty urzędowe organu (będące dowodem tego, co w nich urzędowo stwierdzono, zaświadczono bądź podano), wytworzone w ramach realizacji powierzonych mu zadań. Natomiast nie stanowią informacji publicznej wszelkiego rodzaju dokumenty (jawne bądź niejawne), dotyczące indywidualnej sprawy. Sąd I instancji uznał, że istota sprawy sprowadzała się do oceny, czy żądane przez skarżącą informacje stanowią informacje publiczne w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej. Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie określone przez stronę skarżącą żądania informacyjne, jako że dotyczą wyłącznie skarżącej i jej indywidualnej, osobistej sprawy oraz są jej niezbędne dla określonych celów (celów medycznych), przesądzają, że tak sprecyzowane żądanie nie mieści się w definicji informacji publicznej w rozumieniu art. 1 i 6 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Tak sprecyzowane żądanie nie dotyczy spraw publicznych, dlatego Sąd uznał, że nie został spełniony zakres przedmiotowy omawianej ustawy. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła G. P. Zaskarżając wyrok Sądu I instancji w całości skarżąca zarzuciła Sądowi I instancji: 1) naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a. w zw. z (art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych – Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm., dalej "p.u.s.a." i art. 3 § 1 i § 2 pkt 8 w zw. z art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.) – tj. art.151 p.p.s.a, art.16 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. Nr 112, poz. 1198 ze zm.) poprzez brak należytej kontroli i oddalenie skargi administracyjnej oraz zaakceptowanie braku wydania decyzji przez organ; 2) naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a. w zw. z (art.3 § 1 i § 2 pkt 8 w zw. z art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. i art.1 § 1 i § 2 p.u.s.a.) – tj. art. 134 § 1 i 2 p.p.s.a. poprzez przekroczenie zakresu sprawy administracyjnej, uniemożliwienie zastosowania trybu z art.16 ust. 1 i 2 oraz art. 14 ust. 1 i 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej w zw. z art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a. i wyłączenie ewentualnego dalszego postępowania przed organem oraz sądem wiążącego się z kwalifikacją informacji (prosta, przetworzona) i przedwczesne przesądzenie kwestii braku możności udostępnienia informacji z powołaniem się na jej niejawność oraz wyłączenie zastosowania ustawy o dostępie do informacji publicznej inną ustawą; 3) naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a. w zw. z (art.3 § 1 i § 2 pkt 8 w zw. z art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. i art. 1 § 1 i § 2 p.u.s.a.) – tj. art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 106 § 3 i § 4, art.133 § 1 p.p.s.a. poprzez niepełność ustaleń i ich sprzeczność, niepełność ocen co do stanu faktycznego i prawnego, niezasadność i sprzeczność ocen faktycznych oraz prawnych co do wykluczenia istnienia informacji publicznej, dokumentów publicznych oraz w zakresie wystąpienia przesłanek uprawniających do przyjęcia, że żądane informacje są wyłącznie moją osobistą, indywidualną sprawą, a dokumenty dotyczą indywidualnej sprawy; 4) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy – art. 145 § 1 pkt 1 lit. a/ p.p.s.a. w zw. z (art. 3 § 1 i § 2 pkt 8 w zw. z art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. i art. 1 § 1 i § 2 p.u.s.a.) – tj. art. 1 ust. 1 i art. 6 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej oraz art.61 ust. 1-4 Konstytucji w zw. z art. 5 ust. 3 u.d.i.p. poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe niezastosowanie oraz przyjęcie, że informacje z żądania informacyjnego nie stanowią informacji publicznej, nie dotyczą spraw publicznych oraz że żądanie informacyjne dotyczy wyłącznie mojej osoby, mojej indywidualnej, osobistej sprawy; 6) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy – art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a/ p.p.s.a. w zw. z (art.3 § 1 i § 2 pkt 8 w zw. z art. 3 § 2 pkt.4 p.p.s.a. i art. 1 § 1 i § 2 p.u.s.a.) – tj. art. 6 ust. 2 w zw. z art. 5 ust. 3 powołanej ustawy o dostępie do informacji publicznej poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe niezastosowanie oraz przyjęcie, że dokumenty objęte żądaniem informacyjnym nie stanową informacji publicznej i dotyczą indywidualnej sprawy; 7) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy – art. 145 § 1 pkt 1 lit. a/ p.p.s.a. w zw. z (art. 3 § 1 i § 2 pkt 8 w zw. z art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. i art. 1 § 1 i § 2 p.u.s.a.) – tj. art. 2 ust. 2 powołanej ustawy o dostępie do informacji publicznej poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe niezastosowanie art. 2 ust. 2 tej ustawy oraz dokonanie oceny żądanych informacji z przekroczeniem zakresu art. 2 ust. 2 i przy uwzględnieniu treści art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej; 8) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy – art.145 § 1 pkt 1 lit. a) w zw. z (art. 3 § 1 i § 2 pkt 8 w zw. z art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. i art. 1 § 1 i § 2 p.u.s.a.) – tj. art. 45 ust 1 i 77 ust. 2 Konstytucji RP skutkujące możnością poniesienia szkody wskutek wydania orzeczenia z pominięciem procedury wynikającej z art.16 ust. 1 i 2 i art. 14 ust. 1 i 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej i art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z art. 5 ust. 1 i art. 1 ust. 2 i art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej. W oparciu o powyższe zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania ewentualnie o zmianę wyroku oraz o orzeczenie zwrotu kosztów postępowania. W obszernym uzasadnieniu skargi kasacyjnej rozwinięto poszczególne zarzuty wskazując m.in., że odmowa udostępnienia żądanej w sprawie informacji, która ma charakter informacji publicznej, powinna nastąpić w formie decyzji. Decyzja taka nie została w sprawie wydana. Zaakceptowanie takiego stanu rzeczy przez Sąd I instancji i oddalenie skargi narusza art. 16 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej oraz art. 151 p.p.s.a. Zastępca Prokuratora Generalnego Rzeczypospolitej Polskiej w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o jej oddalenie w całości. Zdaniem organu skarga ta nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach. Podkreślono, że Sąd pierwszej instancji nie naruszył prawa materialnego poprzez uznanie, że żądana informacja nie stanowi informacji publicznej. W postępowaniu sądowym nie zostały też naruszone przepisy postępowania w sposób, który uzasadniałby uwzględnienie skargi. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna zasługiwała na uwzględnienie. Zauważyć jednak trzeba, że konstrukcja zawartych w niej zarzutów nie odpowiada w pełni wymogom określonym w art. 176 p.p.s.a., bowiem poszczególne podstawy zostały sformułowane poprzez jednoczesne odwołanie się zarówno do zarzutów naruszenia prawa materialnego, jak i zarzutów dotyczących naruszenia przepisów postępowania. Wskazana wadliwość nie stanowiła przeszkody w rozpoznaniu skargi kasacyjnej, która okazała się uzasadniona, chociaż nie wszystkie podniesione przez skarżącą zarzuty są usprawiedliwione. Słusznie skarżąca zarzuciła, że oddalenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wniesionej przez nią skargi na bezczynność Prokuratora Generalnego w przedmiocie wniosku z dnia 29 listopada 2011 r. o udostępnienie informacji publicznej, jako przedwczesne, naruszyło art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sąd pierwszej instancji uznał, że skarga nie może być uwzględniona z tej tylko przyczyny, że ocenił, iż określone przez stronę skarżącą żądania informacyjne, jako że dotyczą wyłącznie skarżącej i jej indywidualnej osobistej sprawy oraz są jej niezbędne dla określonych celów (medycznych) przesądzają, że tak sprecyzowane żądanie nie mieści się w definicji informacji publicznej w rozumieniu art. 1 i 6 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. Nr 112, poz. 1198 ze zm.). Zdaniem tego Sądu żądanie dotyczy wyłącznie sprawy indywidualnej, osobistej skarżącej, a nie spraw publicznych, nie został więc w sprawie spełniony przedmiotowy zakres powołanej ustawy. Zasadnie w skardze kasacyjnej zakwestionowano powyższe stanowisko. Za słuszny uznać też należało zarzut, że dokonując kontroli działalności administracji publicznej, zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i art. 3 § 1 i § 2 pkt 4 i 8 p.p.s.a., Sąd pierwszej instancji naruszył w sposób, o którym mowa w art. 174 pkt 2 p.p.s.a., przepisy postępowania, to jest art. 133 § 1, art. 141 § 4 p.p.s.a. Stan faktyczny sprawy przyjęty za podstawę wyrokowania, okoliczności faktyczne przesądzające wyrażoną w zaskarżonym wyroku ocenę, że żądanie informacyjne dotyczy indywidualnej sprawy skarżącej, a nie spraw publicznych nie zostały wyczerpująco i przekonująco przedstawione w motywach zaskarżonego wyroku. Odnosząc się do podstawowej w sprawie na jej obecnym etapie postępowania kwestii, to jest zagadnienia czy żądane przez skarżącą informacje uznane być mogą za informację publiczną podnieść należy, że zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu i ponownemu wykorzystywaniu na zasadach i w trybie określonym w ustawie. Jednocześnie w art. 6 ust. 1 ustawy zawarty został przykładowy katalog przedmiotowy pojęcia "informacja publiczna", na co wskazuje poprzedzenie zawartego tam wyliczenia określeniem "w szczególności". Naczelny Sąd Administracyjny w licznych orzeczeniach wypowiadał się co do zakresu pojęcia "informacja publiczna" w rozumieniu ustawy z dnia 6 września 2001 r. Już w wyroku z dnia 25 marca 2003 r., sygn. akt II SA 4059/02 stwierdzono, że informacją publiczną w rozumieniu ustawy będzie każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa. Uznając aktualność tej definicji, do której nawiązał też Sąd w zaskarżonym wyroku zauważyć trzeba, że co do zasady wszystko, co wiąże się bezpośrednio z funkcjonowaniem i trybem działania podmiotów, o których mowa w art. 4 ust. 1 ustawy stanowi informację publiczną. Takim podmiotem, wymienionym w art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy, jest Prokurator Generalny. Niewątpliwie "informacją publiczną" jest całość dokumentacji posiadanej przez dany organ władzy publicznej, używanej przez ten organ do zrealizowania powierzonych mu prawem zadań publicznych. O zakwalifikowaniu określonej informacji jako podlegającej udostępnieniu w rozumieniu ustawy decyduje kryterium rzeczowe, tj. treść i charakter żądanej informacji. Już w świetle tych przykładowych uwag odnoszących się do pojęcia "informacja publiczna" w rozumieniu omawianej ustawy należy przyznać rację skarżącej, że informacja o "stosowanych podsłuchach, objęciu inwigilacją, czynnościami operacyjnymi" ma charakter informacji publicznej, bez względu na to, że żądanie udostępnienia informacji odnosi się do konkretnego obywatela. Tym bardziej na taki charakter żądanej informacji wskazuje okoliczność, że wnioskowane informacje dotyczyć mają tego rodzaju działań odnoszących się do funkcjonariusza publicznego sprawującego urząd sędziego. Zauważyć trzeba, że publiczny charakter żądanej informacji nie budził również wątpliwości Prokuratora Generalnego, który w piśmie z dnia 21 lutego 2012 r. informując skarżącą, że "udzielenie informacji pozytywnej jak i negatywnej nie jest możliwe" odwołał się m.in. do art. 5 ust. 1 w związku z art. 1 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Jak podniósł Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w motywach zaskarżonego wyroku ograniczenie prawa do uzyskiwania przez obywateli informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne, o których mowa w art. 61 ust. 1 i 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej nastąpić może wyłącznie ze względu na określone w ustawach ochronę wolności i praw innych osób i podmiotów gospodarczych oraz ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego państwa (ust. 3). Zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej każdemu przysługuje z zastrzeżeniem art. 5 prawo dostępu do informacji publicznej, zwane dalej "prawem do informacji publicznej", zaś w myśl ust. 2 tego artykułu od osoby wykonującej prawo do informacji publicznej nie wolno żądać wykazania interesu prawnego lub faktycznego. W sytuacji, gdy informacje żądane przez skarżącą w trybie przewidzianym w ustawie z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej uznać należało za spełniające kryteria przedmiotowe informacji publicznej, to słusznie podniesiono w skardze kasacyjnej, że odmowa udzielenia przez organ informacji z przyczyn określonych w art. 5 ust. 1 ustawy nastąpić powinna w trybie przewidzianym w art. 16 ust. 1 tej ustawy. Taki sposób załatwienia sprawy, co słusznie podkreślono w skardze kasacyjnej, daje stronie możliwość dochodzenia swoich racji poprzez wniesienie odwołania od decyzji, a także ewentualnego zaskarżenia decyzji odwoławczej do sądu administracyjnego. Dopiero w takim przypadku Sąd, oceniając zgodność z prawem zaskarżonej decyzji, uprawniony byłby oceniać zasadność odmowy udostępnienia żądanej informacji z uwagi na ograniczenie prawa do informacji przewidziane w art. 5 ust. 1 ustawy. Natomiast istotnie, jak słusznie zarzucono w skardze kasacyjnej, w postępowaniu ze skargi na bezczynność tego rodzaju ocena wykraczała poza ramy sprawy określone w art. 134 § 1 p.p.s.a., okoliczności te nie mogą być także rozważane w niniejszym postępowaniu kasacyjnym. Przedstawione względy uzasadniały uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji. Rozpoznając ponownie sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie powinien kierując się przedstawioną w niniejszym wyroku wykładnią przyjąć, że zgłoszone przez skarżącą w piśmie z dnia 29 listopada 2011 r. żądanie dotyczy udostępnienia informacji publicznej. Wychodząc z tego założenia i mając na uwadze stan faktyczny wynikający z akt sprawy Sąd powinien ocenić, czy podjęte przez Prokuratora Generalnego działanie w postaci pisma z dnia 21 lutego 2012 r. jest wystarczające, by można było uznać, że organ nie pozostaje w bezczynności co do wniosku skarżącej z dnia 29 listopada 2011 r. Z powyższych względów Naczelny Sad Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w pkt 1 sentencji wyroku, rozstrzygając w pkt 2 o kosztach postępowania kasacyjnego zgodnie z art. 203 pkt 1 tej ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło