II SA/Rz 1091/12

WyrokWSA w Rzeszowie2013-01-22

Skład orzekający: Ewa Partyka, Maria Piórkowska, Zbigniew Czarnik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej jest właściwy do ustalenia odszkodowania za usunięcie drzew i krzewów, jeśli drzewa te nie zostały jeszcze całkowicie usunięte z nieruchomości, a strony nie zawarły umowy w przedmiocie odszkodowania w terminie 30 dni od dnia ich usunięcia?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie jest właściwy do ustalenia odszkodowania za usunięcie drzew i krzewów, jeśli drzewa te nie zostały jeszcze całkowicie usunięte z nieruchomości, a strony nie zawarły umowy w przedmiocie odszkodowania w terminie 30 dni od dnia ich usunięcia. W takiej sytuacji organ powinien odmówić wszczęcia postępowania lub umorzyć postępowanie, a nie orzekać o odszkodowaniu, gdyż narusza to prawo materialne.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującej w mocy decyzję Wójta Gminy ustalającą odszkodowanie za usunięcie drzew z nieruchomości należącej do skarżącego. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym brak uwzględnienia wszystkich kosztów związanych z usunięciem drzew oraz nieprawidłowe ustalenie wysokości odszkodowania. Organy administracji obu instancji uznały, że odszkodowanie zostało ustalone prawidłowo.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. Stwierdzono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. Zasądzono od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Ewa Partyka /spr./ Sędziowie NSA Maria Piórkowska WSA Zbigniew Czarnik Protokolant st. sekr. sąd. Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 22 stycznia 2013 r. sprawy ze skargi J. O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] sierpnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia odszkodowania za usunięcie drzew I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy [...] z dnia [...] lutego 2012 r. nr [...]; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego J. O. kwotę 340 zł /słownie: trzysta czterdzieści złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Sygn. II SA/Rz 1091/12 Uzasadnienie Przedmiotem skargi J. O. jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego (dalej jako: SKO, Kolegium) z dnia [...] sierpnia 2012 r., nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Wójta Gminy [...] z dnia [...] lutego 2012 r., nr [...] ustalającą odszkodowanie w kwocie 1. 580 zł od A. S.A., dla J. O - za usunięcie w dniu 11 maja 2011 r., rosnących na nieruchomości stanowiącej przedmiot jego prawa własności, tj. na działce nr ewid. 1522, obręb [...], dla której Sąd Rejonowy w Ł. prowadzi księgę wieczystą nr [...]: 82 sztuk drzew gatunku brzoza, 26 sztuk drzew gatunku wierzba, 24 sztuk drzew gatunku topola, 2 sztuk drzewa gatunku czeremcha, 1 sztuki drzewa gatunku jarzębina, 1 sztuki drzewa gatunku dąb, 1 sztuki drzewa gatunku olcha, 2 sztuk drzewa gatunku gruszka dziczka - mierzonych na wysokości 130 cm, szczegółowo opisanych w operacie szacunkowym rzeczoznawcy majątkowego. W podstawie prawnej decyzji organ odwoławczy powołał art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 ustawy z 14 czerwca 1960 r. (Dz. U. Nr 98 z 2000 r., poz. 1071 ze zm., zwana dalej k.p.a.) w związku z art. 83 ust. 7 i 9 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2009 r. Nr 151, poz. 1220 ze zm., zwanej dalej P.o.p.). Z uzasadnienia decyzji oraz akt sprawy wynika, że wnioskiem z dnia 4 marca 2011 r. A. S.A., reprezentowana przez pełnomocnika A. D., wniosła o udzielenie zezwolenia na usunięcie z nieruchomości oznaczonej jako działka nr 1522, obręb [...] – 139 sztuk drzew i krzewów stanowiących własność J. O. Wójt Gminy [...] decyzją z dnia [...] kwietnia 2011 r., nr [...] zezwolił A. na usunięcie w terminie do dnia 31 maja 2011 r. 139 sztuk drzew i krzewów stanowiących przedmiot prawa własności J. O. W sprawie orzekało już SKO, które po rozpatrzeniu odwołania J. O. – decyzją z dnia [...] października 2011 r., nr [...] uchyliło w całości decyzję Wójta Gminy [...] z dnia [...] sierpnia 2011 r., nr [...] o ustaleniu odszkodowania w kwocie 1. 236 zł od A. dla J. O. za usunięcie w dniu 11 maja 2011 r. drzew rosnących na jego nieruchomości nr 1522 położonej w B., (opisanych szczegółowo w operacie szacunkowym rzeczoznawcy majątkowego) i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Kolegium zarzuciło Wójtowi, że nie umożliwił stronom przed wydaniem decyzji zapoznania się z aktami, w tym z operatem szacunkowym i złożenia do niego ewentualnych zastrzeżeń, a w konsekwencji przed wydaniem decyzji nie rozpatrzył zastrzeżeń i wątpliwości skarżącego zgłoszonych do operatu. W ocenie SKO Wójt naruszył zasadę czynnego udziału strony w postępowaniu oraz zasadę prawdy obiektywnej i wskazał, że organ ma obowiązek ocenić dowodową wartość złożonego operatu. Decyzją z dnia [...] lutego 2012 r., nr [...] Wójt Gminy [...] po powtórnym rozpoznaniu wniosku J. O. z dnia 13 czerwca 2011 r. oraz na podstawie operatu szacunkowego rzeczoznawcy majątkowego z dnia 8 sierpnia 2011 r., uzupełnionego aktualizacją operatu szacunkowego z dnia 10 listopada 2011 r. - ustalił odszkodowanie w kwocie 1. 580 zł od A., dla J. O. - za usunięcie w dniu 11 maja 2011 r., rosnących na jego nieruchomości, tj. działce nr ewid. 1522, obręb [...], dla której Sąd Rejonowy w Ł. prowadzi księgę wieczystą nr [...]: 82 sztuk drzew gatunku brzoza, 26 sztuk drzew gatunku wierzba, 24 sztuk drzew gatunku topola, 2 sztuk drzewa gatunku czeremcha, 1 sztuki drzewa gatunku jarzębina, 1 sztuki drzewa gatunku dąb, 1 sztuki drzewa gatunku olcha, 2 sztuk drzewa gatunku gruszka dziczka - mierzonych na wysokości 130 cm, szczegółowo opisanych w operacie szacunkowym rzeczoznawcy majątkowego. W uzasadnieniu organ w sposób obszerny przedstawił zaistniały w sprawie stan faktyczny i szczegółowo odniósł się do zarzutów J. O., uznając je za bezzasadne. Podniósł m.in., że odszkodowanie ustala się za usunięcie żywych drzew, które po wycięciu nie są drzewami lecz drewnem. W takiej sytuacji organ nie jest uprawniony do rozstrzygania, czyją własnością jest drewno i kto ma wykonać “przerzut i pryzmowanie drzew i korzeni – pniaków, usunięcie pozostałości drzew i wykopanie korzeni – pniaków znajdujących się w ziemi (np. ręcznie lub koparką), transport drzewa i korzeni – pniaków z terenu wycinki (np. przy ręcznym załadunku i wyładunku ciągnikiem kołowym z przyczepą na odległość 9-12 km), zawiezienie ziemi (np. samochodem skrzyniowym) i wyrównanie terenu (np. koparką)" – jak to wskazał J. O. w piśmie skierowanym do Wójta z dnia 24 sierpnia 2011 r. i powtórzył w odwołaniu z dnia 26 sierpnia 2011 r. W ocenie organu, gdyby strony doszły zgodnie do zawarcia umowy, to mogły przewidzieć w tej umowie zapłatę przez A. na rzecz J. O. odpowiedniego wynagrodzenia za powyższe czynności. Zdaniem organu zarzut, że rzeczoznawca przyjął cenę netto, a powinien przyjąć cenę brutto, bo J. O. jest płatnikiem VAT – jest również bezzasadny, gdyż należy odróżnić płatnika podatku od podatnika, a w/w występuje w niniejszej sprawie jako osoba fizyczna, (tj. właściciel nieruchomości, a nie jako przedsiębiorca). Wójt podniósł, że poinformował strony o możliwości zapoznania się z zebranym materiałem dowodowym w sprawie oraz o możliwości ostatecznego wypowiedzenia się przed wydaniem decyzji co do zebranych dowodów i materiałów. Podał, że zarówno strony, jak i ich pełnomocnicy w wyznaczonym terminie nie stawili się celem zapoznania z aktami sprawy, nie zgłosili również żadnych przeszkód ani propozycji. W końcowej części uzasadnienia Wójt stwierdził, że nie jest rzeczą organu oceniać roszczeniową postawę strony niezadowolonej – nie tylko z przebiegu i wyniku postępowania, ile z wysokości kwoty odszkodowania, spodziewanej przez właściciela tej nieruchomości. Jednocześnie podał, że w ponownym postępowaniu dopełnił wszystkich aktów staranności w stosowaniu prawa i przestrzegał wszystkich zasad postępowania administracyjnego. W obszernym odwołaniu J. O., reprezentowany przez adwokata wniósł o zmianę zaskarżonej decyzji w całości, bądź uchylenie decyzji i przekazanie organowi I instancji do ponownego rozpoznania, względnie o zmianę decyzji i orzeczenie merytoryczne co do istoty sprawy poprzez zasądzenie stosownego odszkodowania oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego za wszystkie instancje według norm przepisanych. Odwołujący się zarzucił Wójtowi szereg naruszeń, z których najważniejsze to: - brak wykonania zaleceń zawartych w decyzji Kolegium, - naruszenie prawa materialnego przez niewłaściwe zastosowanie, zasady rozkładu ciężaru dowodowego i bezpodstawne przyjęcie, że wnioskodawca – A. w toku postępowania wykazał wysokość odszkodowania, - naruszenie przepisów postępowania procesowego art. 262-263 k.p.a., przez brak wszechstronnego rozważenia materiału procesowego zebranego w sprawie oraz naruszenie zasady swobodnej oceny dowodów przez przyjęcie, że poszkodowany złożył wniosek o ustalenie wysokości odszkodowania, a następnie obciążenie go kosztami postępowania procesowymi, a nadto - naruszenie prawa przez nieprawidłowe rozstrzygnięcie o kosztach postępowania. SKO decyzją z dnia [...] sierpnia 2012 r., opisaną na wstępie utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu w pełni przychyliło się do stanowiska organu I instancji i stwierdziło, że Wójt prawidłowo orzekł w przedmiotowej sprawie, co zostało poparte zebranym materiałem dowodowym, a także znalazło wyraz w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. W szczególności Kolegium podało, że badana decyzja nie narusza obowiązujących przepisów prawa i brak jest podstaw do uwzględnienia żądania odwołującego się. Odnosząc się do argumentacji odwołania wskazało, że Wójt wypełniając wytyczne decyzji SKO z dnia [...] października 2011 r. w ponownym postępowaniu wykonał wszystkie zalecone czynności przy zachowaniu dyspozycji art. 7 k.p.a. oraz wykonał obowiązek zebrania i rozpoznania całego materiału dowodowego określony w art. 77 § 1 k.p.a. Nadto Kolegium wskazało, że organ I instancji przed wydaniem decyzji umożliwił stronom zapoznanie się z aktami, w tym z operatem szacunkowym i umożliwił złożenie do niego ewentualnych zastrzeżeń, rozpatrzył wszelkie zastrzeżenia i wątpliwości odwołującego się zgłoszone do operatu, uzupełnił operat oraz rozpatrzył wszelkie zastrzeżenia i wątpliwości składającego odwołanie zgłoszone do operatu uzupełniającego. Organ spełnił również wymogi oceny dowodowej wartości operatu szacunkowego i operatu uzupełniającego. Reasumując stwierdziło, że organ I instancji dopełnił wszystkich aktów staranności w stosowaniu praw i przestrzegał wszystkich zasad postępowania administracyjnego. W skardze J. O. wniósł o zmianę ewentualnie o uchylenie decyzji organu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Skarżący nie zgodził się z decyzjami organów obu instancji zarzucając im naruszenie szeregu przepisów, a w szczególności: - art. 7, 8, 10, 75 § 1, 77 § 1, 80, 83 § 1 i 84 § 2, 86, 107 § 3, 262, 263 k.p.a., - art. 83 ust. 7-9 ustawy o ochronie przyrody oraz - ustawy o podatku od towarów i usług tj. odszkodowanie bez naliczenia podatku VAT 23 %, a także - wydanie decyzji w warunkach istnienia przesłanek do stwierdzenia nieważności postępowania z przesłanki wskazanej w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. W dalszej części skargi J. O. powtórzył takie same zarzuty i żądania jak i argumentację analogicznie jak w odwołaniu. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie z przyczyn, które stanowiły podstawę wydania zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje; Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269, ze zm.). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270) – zwanej dalej w skrócie P.p.s.a. Stosownie do tego przepisu Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W myśl art. 145 P.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach. W ramach kontroli legalności Sąd stosuje przewidziane prawem środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 P.p.s.a.). Po rozpatrzeniu sprawy w powyższych aspektach Sąd doszedł do przekonania, że skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek w zasadniczym zakresie z przyczyn, które Sąd wziął pod uwagę z urzędu. Stan faktyczny niezbędny dla rozstrzygnięcia tej sprawy przedstawia się następująco; Na wniosek A. S.A. (dalej Spółka lub A.) jako właściciela urządzeń, o których mowa w art. 49 § 1 Kodeksu cywilnego, decyzją z dnia [...] kwietnia 2011 r., nr [...] Wójt Gminy [...] zezwolił A. na usunięcie w terminie do dnia 31 maja 2011 r. 139 sztuk drzew i krzewów wymienionych w tej decyzji z działki nr 1522 obręb [...] objętej księgą wieczystą KW Nr [...], której właścicielem jest J. O. Decyzja ta stała się ostateczna. Pełnomocnik A. pismem z dnia 16 maja 2011 r., którego odpis został przesłany do Urzędu Gminy [...] zaproponował J. O. odszkodowanie w kwocie 1536 zł. Pismem z dnia 13 czerwca 2011 r. skarżący zwrócił się z prośbą o ustalenie wysokości odszkodowania za drzewa i krzewy oraz za ich usunięcie zgodnie z decyzją z dnia [...] kwietnia 2011 r., podając przy tym, że nie doszło do porozumienia stron w tym zakresie. Wskazał też, że wycinki dokonano dnia 11 maja 2011 r. i do chwili obecnej drzewa zalegają na działce nr 1522. Wójt Gminy [...] zlecił rzeczoznawcy majątkowemu W. Ż. "wykonanie szacunku drzew rosnących na działce nr 1522 w B., które zostały usunięte przez A. na podstawie decyzji tego organu". W piśmie z dnia 2 sierpnia 2011 r. J. O. ponownie wskazał, że drzewa i krzewy wycięte w dniu 11 maja 2011 r. nadal zalegają na działce nr 1522. Nadmienił, że "kosztorys szacunkowy" powinien obejmować także takie pozycje jak: 1) przerzut i pryzmowanie drzew i korzeni – pniaków, obmiar (...) m3, 2) usunięcie pozostałości drzew i wykopanie korzeni – pniaków znajdujących się w ziemi, np. ręcznie lub koparką, obmiar (...) m2, 3) transport drzewa i korzeni – pniaków z terenu wycinki, np. przy ręcznym załadunku i wyładunku ciągnikiem kołowym z przyczepą na odległość 9 – 12 km, obmiar (...) m3, 4) nawiezienie ziemi, np. samochodem skrzyniowym, obmiar (...) m3 i wyrównanie terenu, np. koparką, obmiar (...) m2, 5) określenie przyjęcia poziomu cenników cenotwórczych zastosowanych w kosztorysie szacunkowym (np. średni) i okresu czasu (kwartału i roku) oraz z jakiego źródła korzystał biegły w swoich wyliczeniach. Rzeczoznawca majątkowy W. Ż. sporządziła operat szacunkowy z dnia 8.08.2011 r. ustalając wartość drzewa na kwotę 956,18 zł, koszty zrywki oraz koszty pozyskania na kwotę 279,34 zł – w sumie łączną wartość drewna z uwzględnieniem kosztów zrywki i pozyskania na kwotę w zaokrągleniu na kwotę 1236 zł. Organ I instancji wydał w dniu [...] sierpnia 2011 r. decyzję ustalając odszkodowanie na kwotę 1236 zł. Decyzja ta została uchylona przez SKO przede wszystkim wobec naruszenia zasady czynnego udziału strony i braku ustosunkowania się do jej zarzutów w postępowaniu, a sprawa przekazana Wójtowi do ponownego rozpatrzenia. W toku ponownie prowadzonego postępowania J. O. wnosił m.in. o przeprowadzenie rozprawy administracyjnej (stosując terminologię z procedury sądowej określając ją posiedzeniem jawnym), przesłuchania na rozprawie rzeczoznawcy celem wyjaśnienia kwestii podniesionych w zarzutach do operatu i uzupełnienia go, a także przeprowadzenie dowodu z opinii innego biegłego, która uwzględniałaby wszystkie elementy potrzebne do rozstrzygnięcia sprawy o odszkodowanie. Na zlecenie organu rzeczoznawca majątkowy W. Ż. sporządziła aktualizację operatu dnia 10 listopada 2011 r. ustalając odszkodowanie przy przyjęciu poziomu cen drzewa oraz kosztów zrywki i pozyskania z III kwartału 2011 r. (poprzedni poziom cen był aktualny na 2010 rok) – na kwotę 1580 zł. Wnioski dowodowe J. O. nie zostały uwzględnione, a w decyzji z dnia [...] lutego 2012 r. Wójt Gminy [...] ustalił odszkodowanie na kwotę wynikającą ze zaktualizowanego operatu wskazując przy tym, że zapłata odszkodowania nastąpi jednorazowo w terminie 14 dni od dnia, w którym decyzja o odszkodowaniu stanie się ostateczna, oraz że do skutków zwłoki lub opóźnienia w jego zapłacie stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu cywilnego, a także, iż wysokość odszkodowania podlega waloryzacji na dzień jego zapłaty. Ewentualnej waloryzacji miałaby dokonać A. zobowiązana do zapłaty odszkodowania. Jak wskazano na wstępie, powyższa decyzja została zaskarżona odwołaniem przez J. O., zaś SKO utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję z niezrozumiałych względów powołując przy tym m.in. art. 127 § 3 k.p.a., który w ogóle nie miał zastosowania w tej sprawie. Podstawy materialnoprawne istotne dla rozstrzygnięcia sprawy stanowią przepisy art. 83 ust. 7, 8 i 9 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz.U. z 2009 r., Nr 151, poz. 1220 z późn. zm. zwana dalej P.o.p.). Zgodnie z art. 83 ust. 7 P.o.p. usunięcie drzew lub krzewów z terenu nieruchomości, następuje za odszkodowaniem na rzecz właściciela nieruchomości, a w przypadku gdy na nieruchomości jest ustanowione prawo użytkowania wieczystego – na rzecz użytkownika wieczystego nieruchomości. Odszkodowanie przysługuje od właściciela urządzeń. Ustęp 8 tej normy prawnej stanowi, że ustalenie wysokości odszkodowania za drzewa i krzewy oraz za ich usunięcie następuje w drodze umowy stron. Z art. 83 ust. 9 P.o.p. wynika, iż w przypadku, gdy strony nie zawrą umowy w terminie 30 dni od dnia usunięcia drzew lub krzewów, ustala je organ, który wydał zezwolenie na ich usunięcie, stosując odpowiednio przepisy ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami dotyczące odszkodowania za wywłaszczenie nieruchomości. (Wszystkie podkreślenia w cytowanych przepisach są podkreśleniami Sądu, które miały na celu uwypuklenie, a może i zwrócenie uwagi stron niniejszego postępowania na brzmienie tych norm). Zgodnie ze wskazanymi uregulowaniami usunięcie drzew lub krzewów z terenu nieruchomości następuje za odszkodowaniem (art. 83 ust. 7 P.o.p.), przy czym od ewentualnego consensusu właściciela nieruchomości, na terenie której znajdują się drzewa lub krzewy i właściciela urządzeń, o których mowa w art. 49 § 1 Kodeksu cywilnego zależy, czy sprawa administracyjna zakończy się tylko na ostatecznej decyzji zezwalającej właścicielowi w/w urządzeń na usunięcie drzew lub krzewów z terenu należącej do innej osoby nieruchomości, czy też konieczny będzie dalszy etap mający na celu ustalenie odszkodowania. Z przytaczanych przepisów, które należy odczytywać we wzajemnym połączeniu, w ocenie Sądu jasno wynika, że odszkodowanie ustalone przez organy ma obejmować nie tylko "drzewa lub krzewy" ale także koszty ich usunięcia z terenu nieruchomości, na której rosły. Świadczy o tym spójnik "oraz" użyty w art. 83 ust. 8 P.o.p. Odszkodowaniem należy więc objąć także wszystkie te czynności, które mieści w sobie zastosowane przez ustawodawcę sformułowanie "za ich usunięcie". W ustawie P.o.p. nie zostało zdefiniowane na jej użytek pojęcie "drzewa" ani "krzewu". Oznacza to, że pojęcie to ma znaczenie potoczne. W potocznym języku drzewo to roślina wieloletnia, zwykle dużych rozmiarów o wyraźnie wykształconym pniu, który na pewnej wysokości nad ziemią rozgałęzia się w tzw. koronę, ale i posiadająca korzenie stanowiące przecież jej część. W przepisach art. 83 ust. 7 – 9 P.o.p. przewidziano wprost, iż usunięcie drzew lub krzewów, o którym w nich mowa, to usunięcie (...) z terenu nieruchomości i dlatego odszkodowanie ma obejmować również to "usunięcie". Jednakże w ustępie 9 art. 83 P.o.p. wskazano wprost, że w przypadku, gdy strony nie zawrą umowy w terminie 30 dni od dnia usunięcia drzew lub krzewów, to taka sytuacja dopiero upoważnia organ, który wydał zezwolenie na ich usunięcie do ustalenia odszkodowania. W ocenie Sądu konkretne sformułowanie przepisów art. 83 ust. 7 – 9 P.o.p. nie pozwala na wszczęcie i prowadzenie postępowania w przedmiocie ustalenia odszkodowania, o którym tam mowa dopóki drzewa czy krzewy nie zostaną usunięte z terenu nieruchomości i w ciągu 30 dni od dnia, w którym ostatnie z drzew (lub krzewów) zostanie usunięte, strony nie zawrą umowy co do odszkodowania. Pojęcia "usunięcie drzewa" w tym przypadku nie można utożsamiać z pojęciem "wycięcie", z tego właśnie powodu, że drzewo to nie tylko pień i korona, ale i korzenie z wystającym ponad poziom terenu pniakiem. Powinny być więc usunięte z terenu nieruchomości nie tylko ścięte drzewa, o których pisał skarżący, że "zalegają" nadal na jego działce, ale także pozostałości tych drzew w postaci, o której wyżej mowa i dopiero "gdy strony nie zawrą umowy w terminie 30 dni od dnia usunięcia drzew i krzewów" z terenu nieruchomości, organ zyskuje kompetencję do ustalenia odszkodowania obejmującego także koszty ich usunięcia. Ponieważ decyzja Wójta Gminy [...] z dnia [...] kwietnia 2011 r. dawała A. uprawnienie do usunięcia drzew z terenu nieruchomości a uprawnienie to nie może być uznane za obowiązek, którego wykonanie mogłoby być egzekwowane w drodze egzekucji administracyjnej, prowadzi to do wniosku, że w razie zaniedbania realizacji swego uprawnienia przez A., pozostałości te mogą być usunięte przez właściciela nieruchomości, na której rosły drzewa lub krzewy, czym może on doprowadzić do sytuacji, w której gdy nie zawrze umowy w przedmiocie odszkodowania z właścicielem urządzeń, organ jest zobligowany do ustalenia odszkodowania, obejmującego także koszty usunięcia drzew lub krzewów z terenu nieruchomości. Orzekając o odszkodowaniu w sytuacji, kiedy stan faktyczny nie odpowiadał przewidzianemu przez art. 83 ust. 9 P.o.p. organy naruszyły prawo materialne w sposób, który niewątpliwie miał wpływ na wynik sprawy. Orzekły bowiem o odszkodowaniu, gdy nie uprawniał ich do tego przepis prawa, zamiast odmówić wszczęcia postępowania albo jeśli już zostało wszczęte umorzyć postępowanie. Mając na uwadze powyższe Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a. W ocenie Sądu zaistnienie takiej sytuacji spowodowało, iż odnoszenie się do wszystkich pozostałych zarzutów było zbędne i przedwczesne. W pkt II wyroku Sąd orzekł na podstawie art. 152 P.p.s.a. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 P.p.s.a. Na zasądzone koszty składają się: wpis od skargi oraz wynagrodzenie pełnomocnika – adwokata zgodne z § 18 ust. 1 pkt 1c Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. z 2002 r., Nr 63, poz. 1348). Pełnomocnictwo do reprezentowania skarżącego przed Sądem zostało złożone do akt administracyjnych. Na marginesie jedynie Sąd zaznacza, że odmiennie niż w procedurze cywilnej przepisy art. 261 – 267 k.p.a. dotyczące opłat i kosztów postępowania administracyjnego w żadnym wypadku nie pozwalają na "zasądzenie" kosztów poniesionych przez stronę postępowania związanych z jej udziałem w sprawie od innej strony tego postępowania.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło