IV SA/Wr 616/12

WyrokWSA we Wrocławiu2013-01-22

Skład orzekający: Henryk Ożóg, Lidia Serwiniowska, Wanda Wiatkowska-Ilków

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zmiana numeru porządkowego nieruchomości uzasadnia odmowę wpisania dotychczasowego adresu zameldowania do dowodu osobistego, jeśli dotychczasowe zameldowanie nie zostało skutecznie wzruszone w odrębnym postępowaniu administracyjnym?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że zmiana numeru porządkowego nieruchomości nie jest równoznaczna ze zmianą adresu zameldowania i nie stanowi podstawy do odmowy wpisania dotychczasowego adresu zameldowania do dowodu osobistego, jeśli dotychczasowe zameldowanie nie zostało skutecznie wzruszone w odrębnym postępowaniu administracyjnym. Organy administracji naruszyły art. 153 PPSA, nie stosując się do wcześniejszej oceny prawnej sądu, zgodnie z którą organ jest związany dokonanym zameldowaniem, dopóki nie zostanie ono skutecznie wzruszone.
Stan faktyczny
Skarżąca złożyła wniosek o wymianę dowodu osobistego, wskazując w nim swój dotychczasowy adres zameldowania. Organ gminy odmówił wpisania tego adresu do nowego dowodu, powołując się na administracyjną zmianę numeracji nieruchomości. Wojewoda utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżąca kwestionowała prawidłowość zmiany numeracji oraz podstawę prawną odmowy wpisania adresu.
Rozstrzygnięcie
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy P. Nie orzekł w przedmiocie wykonania zaskarżonej decyzji. Zasądził od Wojewody na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Henryk Ożóg (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Lidia Serwiniowska, Sędzia WSA Wanda Wiatkowska-Ilków, Protokolant Agnieszka Figura, po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 22 stycznia 2013 r. sprawy ze skargi D. H. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...], nr [...] w przedmiocie odmowy wpisania do dowodu osobistego żądanego adresu zameldowania I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. nie orzeka w przedmiocie wykonania zaskarżonej decyzji; III. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącej D. H. kwotę 100 (słownie: sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Wojewoda D., decyzją z dnia [...], nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa w związku z art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tj. Dz. U z 2006 r. nr 139, poz. 993 ze zm.); dalej ustawy o ewidencji ludności, po rozpoznaniu odwołania D. H. (skarżącej) od decyzji Wójta Gminy P. z dnia [...], nr [...] odmawiającej wpisania do dowodu osobistego żądanego adresu zameldowania niezgodnego ze stanem faktycznym - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji ostatecznej Wojewoda stwierdził, że w dniu 7 listopada 2003 r. skarżąca złożyła w urzędzie gminy wniosek o wydanie nowego dowodu osobistego w celu wymiany dotychczasowego książeczkowego dokumentu tożsamości, wydanego w dniu 18 czerwca 1968 r. We wniosku tym jako adres zameldowania na pobyt stały skarżąca wpisała w rubrykach" "miejscowość" nazwę "S., "ulica" nazwę "Osiedle" i "numer domu" "[...]". Zgodnie z § 2 ust. 1 obowiązującego wówczas rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 listopada 2000 r. w sprawie wzoru dowodu osobistego oraz trybu postępowania w sprawach wydawania dowodów osobistych, ich wymiany, zwrotu lub utraty (Dz. U. nr 112, poz. 1182 ze zm.) na podstawie przedłożonego wniosku organ gminy sporządził formularz, będący drukiem ścisłego zarachowania, składający się z części A i B, którego wzór określał załącznik nr 2 do tego rozporządzenia. Dane z tego formularza miały zostać przekazane w formie elektronicznej do Centrum Personalizacji Dokumentów MSWiA celem wyprodukowania gotowego dokumentu tożsamości. Po weryfikacji danych z zapisami z figurującymi wówczas w gminnym zbiorze meldunkowym pracownik przyjmujący wniosek stwierdził, że w zbiorze tym figuruje adres zameldowania "S. [...]" i takie dane adresowe zostały zamieszczone w części A formularza, których zgodność skarżąca potwierdziła własnoręcznym podpisem. Następnie w dniu 14 listopada 2003 r. do organu gminy wpłynęło pismo skarżącej z żądaniem wpisania w dowodzie osobistym adresu "S., Osiedle [...]", zgodnego z adresem wpisanym w dotychczasowym dowodzie osobistym. W odpowiedzi na to pismo organ poinformował skarżącą, że podjęte zostały kroki w celu uporządkowania numeracji budynków w miejscowości S., gdyż nazwa "Osiedle" nie figuruje w rejestrze gruntów dla tej miejscowości, a jedynie funkcjonuje potocznie. Zatem do czasu zakończenia działań porządkujących numerację niemożliwe jest wydanie dowodu osobistego z adresem innym niż S. [...].Sporządzony formularz na żądanie skarżącej został anulowany, a postępowanie w sprawie wydania dowodu osobistego zawieszono, przy czym organ gminy nie wydał w tej kwestii postanowienia o zawieszeniu postępowania, a jedynie poinformował pisemnie o tym skarżącą. W dniu 4 kwietnia 2005 r. po zakończeniu działań porządkujących numerację nieruchomości we wsi S., do skarżącej i jej męża skierowano zawiadomienie nr GK.7411/10/04/2005 o nadaniu ich nieruchomości nowego numeru porządkowego "[...]". Natomiast w dniu 5 kwietnia 2005 r., po rozpoznaniu powyższego wniosku skarżącej z dnia 7 listopada 2003 r., Wójt Gminy wydał decyzję nr [...] odmawiającą wpisania w dowodzie osobistym adresu S., ul. Osiedle [...] jako niezgodnego z danymi figurującymi w ewidencji ludności, gdyż figurował w niej adres S. [...]. Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją Wojewody z dnia[...], nr [...], która została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu. Wyrokiem z dnia 19 lipca 2006 r., sygn. akt III SA/Wr 396/05 Sąd, uchylił powyższą decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję, uznając że bez skutecznego wzruszenia dotychczasowego zameldowania skarżącej, organ administracji w postępowaniu w sprawie wydania dowodu osobistego jest związany dokonanym wcześniej zameldowaniem. W wyroku tym wskazano również, że kwestie meldunku budzące wątpliwości wymagają rozstrzygnięcia w drodze decyzji administracyjnej (uchylenia wcześniejszej czynności materialno – technicznej zameldowania czy innej decyzji w przedmiocie spornego meldunku) bądź dokonania innej czynności materialno- technicznej. Po otrzymaniu, powyższego i nieprawomocnego, wyroku skarżąca złożyła w urzędzie gminy, w dniu 18 sierpnia 2006 r., pismo o wydanie dowodu osobistego z wniosku złożonego w dniu 7 listopada 2003 r. Pismo to zostało błędnie potraktowane jako nowy wniosek o wydanie dowodu osobistego. Z uwagi na brak akt, które były wówczas w Sądzie i brak wiedzy co do treści rozstrzygnięcia, Wójt dnia 24 sierpnia 2006 r., wydał postanowienie o zawieszeniu postępowania wszczętego, tym nowym wnioskiem, do czasu rozstrzygnięcia skargi przez sąd administracyjny. Postępowanie to zostało umorzone decyzją Wójta z dnia 6 grudnia 2006 r. (...) Po ponownym rozpoznaniu sprawy Wójt, wspomnianą wyżej decyzją z dnia [...] odmówił wpisania w dowodzie osobistym żądanego przez skarżącą adresu zameldowania "S., Osiedle [...]" jako niezgodnego ze stanem faktycznym. W decyzji tej wskazano, że dokonana została zmiana administracyjna numeracji nieruchomości i obecnie prawidłowym adresem zameldowania skarżącej jest "S. [...]". Ponadto Wójt wystawił nowy dowód osobisty z obowiązującymi danym adresowymi. Od tej decyzji skarżąca wniosła odwołanie do Wojewody, w którym podniosła, że od dnia 28 stycznia 1983 r. jest zameldowana w budynku położonym na działce nr [...]we wsi S. i jej adresem zameldowania jest adres "S., Osiedle [...]", który został wpisany w jej dotychczasowym książeczkowym dowodzie osobistym i figurował w różnych dokumentach posiadanych przez jej rodzinę. Wskazała również, że organ błędnie podał numer działki [...], na której znajduje się jej lokal i nieprawidłowo powołał się na treść § 8 i § 9 w związku z § 23 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 6 lutego 2009 r. w sprawie wzoru dowodu osobistego oraz trybu postępowania w sprawach wydawania dowodów osobistych, ich unieważniania, wymiany, zwrotu lub utraty (Dz. U. nr 47, poz. 384 ze zm.); dalej rozporządzenia w sprawie dowodu osobistego, gdyż przepisy te nie dotyczą wymiany dowodu osobistego, a ponadto akt ten wszedł w życie z dniem ogłoszenia i nie działa wstecz. Stwierdziła również, że otrzymane z urzędu gminy zawiadomienie z dnia 15 czerwca 2012 r. powołujące się na rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 28 października 2004 r. w sprawie numeracji porządkowej nieruchomości (Dz. U. nr 243, poz. 2432); dalej rozporządzenia w sprawie numeracji porządkowej nieruchomości, dotyczyły jej zameldowania z urzędu, a Wojewoda uchylił decyzję Wójta z dnia [...] dotyczącą takiego zameldowania. Ponadto w dniu 6 lipca 2012 r. Wojewoda otrzymał pismo skarżącej, do którego załącznikiem był m. in. egzemplarz odwołania od wyżej wymienionej decyzji Wójta. W piśmie tym skarżąca zarzuciła, że Wójt powołał się na powyższe rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 6 lutego 2009 r. sprawie dowodu osobistego, mimo iż wniosek o wymianę tego dowodu, złożyła dniu 7 listopada 2003 r., a zgodnie z art. 52 ustawy z dnia 17 maja 19989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U z 2005 r. nr 240, poz. 2027 ze zm.) postępowanie o rozgraniczenie nieruchomości, wszczęte przed dniem wejścia w życie ustawy, prowadzi się według przepisów dotychczasowych. Wojewoda po rozpoznaniu odwołania stwierdził, że powyższy przepis art. 52 Prawa geodezyjnego i kartograficznego, nie znajduje w ogóle zastosowania w niniejszej sprawie, bowiem nie dotyczy ona rozgraniczenia nieruchomości, lecz wydania dowodu osobistego. Ponadto wskazał, że organ administracji rozpoznając sprawę bierze pod uwagę stan faktyczny i prawny obowiązujący w dacie orzekania, a nie w dacie wszczęcia postępowania. Zatem Wójt słusznie zastosował przepisy ustawy o ewidencji, a także przepisy aktualnego rozporządzenia z dnia 6 lutego 2009 r. w sprawie dowodów osobistych. Decyzja Wójta, od której skarżąca wniosła odwołanie, została wydana na podstawie art. 45 oraz art. 37 ust. 1 pkt 4 ustawy o ewidencji ludności, przy czym przepis art. 45 określa właściwość miejscową, a art. 37 ust. 1 pkt 4 stanowi, że w dowodzie osobistym zamieszcza się adres miejsca zameldowania na pobyt stały, a w razie jego braku adres zameldowania na pobyt czasowy trwający ponad trzy miesiące na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Danych o adresie nie zamiesza się w przypadku braku zameldowania na pobyt stały lub pobyt czasowy. Odnosząc się do argumentu skarżącej, iż Wójt nieprawidłowo powołał w uzasadnieniu swojej decyzji § 8 i § 9 w związku z § 23 powyższego rozporządzenia w sprawie dowodów osobistych, Wojewoda wskazał, że § 23 tego aktu mówi, że w zakresie nieuregulowanym w niniejszym rozdziale stosuje się odpowiednio przepisy rozdziału 2. Przepis § 23 tego rozporządzenia został zamieszczony w rozdziale 3 i nosi nazwę "Tryb postępowania w sprawach wymiany dowodu osobistego", a wiec dotyczy wymiany dokumentu tożsamości, jednakże w kwestiach, które nie zostały uregulowane w tym rozdziale odsyła do rozdziału 2 tj. "Trybu postępowania w sprawie wydania dowodu osobistego", w którym znajdują się przepisy § 8 i § 9. Zgodnie zaś z § 8 organ gminy właściwy do wydania dowodu osobistego, który przyjął wniosek sprawdza zgodność danych zawartych we wniosku z danymi zawartymi w dostępnych dokumentach, rejestrach i ewidencjach gromadzących dane tej osoby. Natomiast § 9 dotyczy sporządzania formularza na podstawie przyjętego wniosku o wydanie dowodu osobistego. Przepisy te znajdują zastosowanie nie tylko przy wydaniu dokumentu tożsamości po raz pierwszy, ale także przy jego wymianie na kolejny. Z uwagi na fakt, iż wpisy w dowodzie osobistym mają charakter wtórny i rejestracyjny, przy wymianie na nowy powinny być zgodne z dokumentami, rejestrami, ewidencjami gromadzącymi dane tej osoby (por. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 10 listopada 2009 r., sygn. akt IV SA/Wr 405/09). Ponadto na wniosku o wydanie dowodu osobistego w części "adnotacje urzędowe" pracownik organu gminy zobowiązany jest potwierdzić, że wnioskodawca jest zameldowany pod adresem wskazanym w rubrykach od 14 do 18 i w tym celu dokonuje weryfikacji danych adresowych. W rozpoznawanej sprawie w trakcie przyjmowania wniosku z dnia 7 listopada 2003 r. o wydanie dowodu osobistego pracownik stwierdził niezgodność podanego adresu zameldowania z adresem figurującym w ewidencji ludności, co skutkowało wydaniem przez Wójta decyzji odmawiającej wpisania w dowodzie osobistym żądanego adresu jako niezgodnego z danymi zawartymi w tej ewidencji. Wojewódzki Sąd Administracyjny, powyższym wyrokiem z dnia 19 lipca 2006 r., sygn. akt III SA/Wr 396/05 uchylił decyzję Wojewody z dnia 3 sierpnia 2005 r. i wspomnianą decyzję Wójta z dnia 5 kwietnia 2005 r. stwierdzając, że w postępowaniu w sprawie wydania dowodu osobistego organ jest związany dokonanym wcześniej zameldowaniem, jeżeli nie wzruszy skutecznie dotychczasowego zameldowania. Jednakże w momencie, gdy akta sprawy wróciły do organu gminu, nastąpiła już zmiana stanu faktycznego, gdyż w gminie przeprowadzono prace porządkujące numerację nieruchomości i dokonano zmiany administracyjnej numeru nieruchomości, w której zamieszkuje skarżąca, co oznacza że zmienił się również jej adres zameldowania, który jest zamieszczany w dowodzie osobistym. Zatem zbędne było wydanie decyzji administracyjnej lub podjęcie czynności materialno - technicznej w celu ustalenia , który z adresów "S. ul. Osiedle [...]" czy "S. [...]" był prawidłowy, ponieważ po administracyjnej zmianie numeracji, spornej nieruchomości, został nadany numer porządkowy [...]. Odnośnie argumentu, że zmiana adresu została przeprowadzona bezprawnie i nieprawidłowo, gdyż adres "S., ul. O. [...]" figuruje w jej poprzednim dowodzie osobistym i w akcie notarialnym dotyczącym kupna tego lokalu Wojewoda wskazał, że nie sprawuje nadzoru nad działalnością organów gminy w tym zakresie. Zauważył również, że w gminie, w której zamieszkuje skarżąca istnieje tylko wieś o nazwie "S.", nie ma zaś miejscowości o nazwie "S. Osiedle", gdyż jest to nazwa funkcjonująca potocznie i nie ma charakteru urzędowego, ustalonego w drodze aktu prawnego, o czym skarżąca została poinformowana bezpośrednio przez Departament Administracji Publicznej MSWiA. Zmiana numeracji została przeprowadzona z urzędu na podstawie obowiązującego wówczas przepisu § 9 ust. 1 rozporządzenia w sprawie numeracji porządkowej nieruchomości. O zmianie tej skarżąca i jej mąż zostali poinformowani zawiadomieniem z dnia 4 kwietnia 2005 r. o nadaniu nowego numeru porządkowego [...]. W sprawie zmiany numeracji porządkowej skarżąca wniosła skargę do Rady Gminy, która uchwałą te Rady z dnia 1 kwietnia 2008 r. nie została uwzględniona i następnie odrzucił ją Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu postanowieniem z dnia 5 maja 2009 r., sygn. akt III SA/Wr 410/08. Zatem procedura zmiany numeracji nieruchomości we wsi, w której zamieszkuje skarżąca, została przeprowadzona prawidłowo i w obiegu prawnym zastosowanie mają nowe numery porządkowe nieruchomości, w tym numer nieruchomości skarżącej [...]. Skoro organy administracji publicznej orzekają na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie orzekania, to wydanie dowodu osobistego skarżącej, jest możliwe tylko z aktualnie obowiązującym adresem zameldowania "S. [...]". Wojewoda stwierdził również, że bez wpływu na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy pozostaje błędne oznaczenie nieruchomości skarżącej w decyzji Wójta, w której omyłkowo wskazano, że pismem z dnia 2005 r. nr [...] małżonkowie zostali poinformowani o urzędowej zmianie numeracji budynku na działce nr [...], gdyż w omawianym piśmie figuruje prawidłowy numer działki [...]. Zatem był to oczywisty błąd pisarski w decyzji. Pismo to było zaświadczeniem wydanym małżonkom w celu przedłożenia w sądzie rejonowym w wydziale ksiąg wieczystych, zaś zawiadomienie o zmianie numeru zostało wydane w dniu 4 kwietnia 2005 r. Natomiast zawiadomienie z dnia 15 czerwca 2012 r., nr [...], które skarżąca porównała z decyzją organu I instancji, było przypomnieniem o obowiązku oznaczenia nieruchomości nowym numerem i nie stanowiło rozstrzygnięcia w sprawie meldunku. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skarżąca zarzuciła, że organ gminy nie zrealizował jej wniosku o wymianę dowodu osobistego, złożonego w dniu 7 listopada 2003 r., w którym wpisała dane zawarte w poprzednim dowodzie, w tym dane o zameldowaniu z dnia 28 stycznia 1981 r. W uzasadnieniu skargi podniosła, że kwestia dowodów osobistych została uregulowana w rozdziale 8 ustawy o ewidencji ludności, z której art. 34 wynika, że każdy, kto należy do kategorii osób wymienionych w tym przepisie, obowiązany jest posiadać dowód osobisty. Natomiast art. 40 tej ustawy stanowi, że posiadacz dowodu osobistego ma obowiązek wymienić ten dokument w razie upływu ważności dowodu osobistego. Na podstawie art. 44 tej ustawy wydane zostało wspominane wyżej rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 21 listopada 2000 r. w sprawie wzoru dowodu osobistego oraz trybu postępowania w sprawach wydawania dowodów osobistych, ich wymiany, zwrotu lub utraty. Z przepisów powyższej ustawy i tego rozporządzenia wynika, że wydanie dowodu osobistego następuje na wniosek osoby zobowiązanej do jego posiadania, który musi zawierać dane z art. 37 tej ustawy. W dalszej części skargi wskazała, że mieszka i jest zameldowana w S. (numer działki [...]). Decyzja PPH z dnia 1 września 1982 r., o przydziale mieszkania funkcyjnego (domku) nie zawierała adresu zamieszkania (zameldowania). Urząd gminy dokonał jej zameldowania w dniu 28 stycznia 1983 r. co potwierdza wpis w dotychczasowym dowodzie osobistym. Po podziale działki nr 7 przygotowano do sprzedaży 10 domków. Dane zawarte w wypisie z rejestru gruntów są zgodne z danymi o zameldowaniu z dnia 28 stycznia 1983 r., wpisanymi w dotychczasowym dowodzie osobistym. Dane o zameldowaniu (zamieszkaniu) zawarte w podpisanych przez nią i jej męża aktach notarialnych z dnia 23 listopada 1993 r. Repertorium A nr [...] i z dnia 29 lipca 1994 r. Repertorium A nr [...] są zgodne z danymi o zameldowaniu w dotychczasowym dowodzie osobistym. Podała, że również dane zawarte w księgach wieczystych [...], [...] [...] są zgodne z danymi o zameldowaniu zawartymi w dotychczasowym dowodzie osobistym. Dodała, że wskutek zmian w księgach wieczystych na podstawie art. 23 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne dokonała się rejestracja stanów faktycznych i prawnych, z których wynikają zmiany w ewidencji gruntów, budynków mieszkalnych i ich właścicieli. Właściwe organy, sądy, kancelarie przesyłały Staroście odpisy prawomocnych decyzji, aktów notarialnych dotyczących działek należących do niej i jej męża, z których wynikają zmiany danych w ewidencji gruntów i budynków. Urząd gminy naliczał jej podatek od nieruchomości zabudowanych i niezabudowanych. Wskazała również, że dokumentami stanowiącymi dowody potwierdzające zamieszkanie członków jej rodziny pod adresem wpisanym w dniu 28 stycznia 1983 r. w jej dotychczasowym dowodzie osobistym są: wymieniony dowód osobisty jej męża w 1990 r., zaświadczenie wójta z dnia 18 października 1994 r. o działalności gospodarczej jej córki, decyzja urzędu gminy przyznająca świadczenia pieniężne na syna, upomnienie z dnia 18 kwietnia 2002 r. dotyczące zaległości z tytułu podatku od nieruchomości oraz fakt, że w jej dotychczasowym dowodzie wpisano zameldowanie jej małoletniej córki. Wobec powyższego stwierdziła, że urząd gminy posiadał wiedzę o nieprawidłowościach w ewidencji ludności. Powołała się również na uzasadnienie decyzji z dnia 5 kwietnia 2005 r., w której stwierdzono, że jest zameldowana pod adresem S. [...], który jest zgodny z wpisem, dokonanym w dniu 28 stycznia 1983 r., w karcie KOM. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie z powodów wskazanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji podkreślając, że administracyjna zmiana numeru porządkowego nieruchomości, w której zamieszkuje skarżąca, na nowy numer [...], oznacza że zmienił się również adres zameldowania, który jest zamieszczany w dowodzie osobistym, co uzasadnia utrzymanie w mocy decyzji Wójta odmawiającej wpisania do tego dowodu adresu zameldowania niezgodnego ze stanem faktycznym. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek z innych względów niż te, które zostały w niej podniesione. Z przepisu art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm, dalej: p.p.s.a.) wynika, że sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola ta obejmuje m. in. skargi na decyzje administracyjne (art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a.). Podstawę prawną zaskarżonej decyzji stanowi przepis art. 40 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności, zgodnie z którym, posiadacz dowodu osobistego ma obowiązek wymienić ten dokument w razie: 1) zmiany danych, które zamiesza się w dowodzie osobistym; 2) uszkodzenia dowodu osobistego lub zaistnienia innej okoliczności utrudniającej ustalenie tożsamości osoby; 3) upływ terminu ważności dowodu osobistego. Z ust. 2 pkt 1 tego przepisu wynika zaś, że o wymianę dowodu osobistego należy wystąpić w przypadku, o którym mowa w ust. 1 pkt 1 - w terminie do 14 dni od dnia doręczenia osobie obowiązanej do posiadania dowodu osobistego ostatecznej decyzji administracyjnej lub prawomocnego orzeczenia sądu stwierdzających zmianę danych albo od dnia sporządzenia aktu małżeństwa stwierdzającego zmianę nazwiska, a w przypadku małżeństwa zawartego przed konsulem lub organem zagranicznym – od dnia doręczenia odpisu aktu małżeństwa. W myśl art. 37 ust.1 tej ustawy w dowodzie osobistym zamieszcza się następujące dane 1) nazwisko, nazwisko rodowe i imię (imiona), 2) imiona rodziców, 3) datę i miejsce urodzenia, 4) adres miejsca zameldowania na pobyt stały, a w razie jego braku zameldowania na pobyt czasowy trwający ponad 3 miesiące na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej; w przypadku braku zameldowania na pobyt stały albo pobyt czasowy trwający ponad 3 miesiące danych o adresie nie zamieszcza się , 5) płeć, wzrost w centymetrach i kolor oczu, 6) numer PESEL, 7) nazwę organu wydającego dowód osobisty, datę wydania i termin ważności, 8) serię i numer dowodu osobistego. W rozpoznawanej sprawie skarżąca w dniu 7 listopada 2003 r. złożyła wniosek o wymianę dowodu osobistego z powodu upływu terminu ważności dotychczasowego dowodu osobistego, wydanego w dniu 18 czerwca 1968 r. Z dowodu tego wynika, że od dnia 28 stycznia 1983 r., jest zameldowana na pobyt stały pod adresem "S., O. [...]" i ten adres wskazała w powyższym wniosku o wydanie nowego dowodu osobistego. Na podstawie przepisu § 9 ust. 1 rozporządzenia w sprawie numeracji porządkowej nieruchomości, przeprowadzona została zmiana numeru porządkowego nieruchomości skarżącej, o której została ona poinformowana, wskazanym wyżej, zawiadomieniem Wójta z dnia 4 kwietnia 2005 r., z którego wynika, że nieruchomości tej nadano z urzędu numer porządkowy [...]. Zaskarżona decyzja Wojewody z dnia [...] jak i poprzedzającą ją decyzja Wójta z dnia [...] zostały wydane po uchyleniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, wspomnianym wyżej, wyrokiem z dnia 19 lipca 2006 r., sygn. akt III SA/ Wr 396/05 r. decyzji Wojewody z dnia [...] nr [...] utrzymującej w mocy decyzję Wójta z dnia [...], nr [...] odmawiającą wpisania w dowodzie osobistym powyższego adresu zameldowania. W uzasadnieniu tego wyroku Sąd stwierdził, że organ administracyjny – w postępowaniu w przedmiocie wydania dowodu osobistego – związany jest dokonanym wcześniej zameldowaniem i bez jego wzruszenia w postępowaniu dotyczącym prawidłowości dotychczasowego zameldowania – zameldowanie to nie może być skutecznie kwestionowane i podważane. W wyroku tym zwrócono ponadto uwagę, że postępowanie w przedmiocie zameldowania (wymeldowania) –choć sprawdzone jest przez ten sam organ – to jednak jest postępowaniem odrębnym od postępowania w przedmiocie wydania dowodu osobistego. Sąd ten nie podważając zasady nadawania nieruchomościom numerów porządkowych w zgodzie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami (powołane wyżej rozporządzenie w sprawie numeracji porządkowej nieruchomości) stwierdził również, że bez skutecznego prawnie dotychczasowego wzruszenia zameldowania skarżącej, nie można w postępowaniu w przedmiocie wydania dowodu osobistego skarżącej twierdzić, iż miejsce zameldowania podane przez stronę we wniosku nie odpowiada rzeczywistemu stanowi. W myśl zaś art. 153 p.p.s.a ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia. Ocena prawna może dotyczyć stanu faktycznego, wykładni przepisów prawa materialnego i procesowego, prawidłowości korzystania z uznania administracyjnego oraz kwestii zastosowania określonego przepisu prawa jako podstawy do wydania decyzji administracyjnej. Ocena ta wynika z uzasadnienia wyroku i dotyczy wykładni przepisów prawnych i sposobu ich zastosowania w konkretnym przypadku związanym z rozpoznawaną sprawą. Związanie sądu i organu tą oceną oznacza zaś, że orzeczenie sądu administracyjnego wywiera skutki wykraczające poza zakres postępowania sądowoadministracyjnego, a jego oddziaływaniem jest objęte także przyszłe postępowanie administracyjne w sprawie. W zakresie oceny prawnej mieści się więc zarówno krytyka zaskarżonego rozstrzygnięcia w aspekcie prawnym, jak i wyjaśnienie, dlaczego zastosowane przez organ administracji rozstrzygnięcie zostało uznane przez sąd administracyjny za błędne i jakie, zdaniem tego sądu, przepisy prawne powinny być zastosowane lub jaka powinna być ich interpretacja, aby rozstrzygnięcie organu administracyjnego mogło być zgodne z prawem (J. P. Tarno "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi", Komentarz, Wydanie 5, Warszawa 2012, s 397-398). W ocenie Sądu, organy orzekające w niniejszej sprawie, nie zastosowały się do oceny prawnej i wskazań co dalszego prowadzenia postępowania administracyjnego wyrażonych w powołanym wyżej wyroku z dnia 19 lipca 2006 r., sygn. akt III SA/Wr 396/05 r., z którego wynika, że w postępowaniu w przedmiocie wydania dowodu osobistego organ administracyjny jest związany dokonanym wcześniej zameldowaniem, dopóki w odrębnym postępowaniu, nie wzruszy skutecznie prawidłowości dotychczasowego zameldowania Organy administracji przyjęły bowiem, że zmiana numeru porządkowego nieruchomości, oznacza zmianę stanu faktycznego sprawy, skutkującą zmianą adresu zameldowania, zamieszczanego w dowodzie osobistym, powodującą iż zbędne jest podjęcie jakiegokolwiek rozstrzygnięcia zarówno w formie decyzji administracyjnej jak i czynności materialno – technicznej w kwestii ustalenia prawidłowego adresu zameldowania skarżącej. Zmiana numeru porządkowego nieruchomości nie oznacza jednak zmiany adresu zameldowania. O zmianie numeru porządkowego nieruchomości skarżąca i jej mąż zostali zawiadomieni, wspomnianym wyżej pismem Wójta z dnia 4 kwietnia 2005 r., nr GK.7411/10/04/2005, informującym, że ich nieruchomości został nadany nowy numer porządkowy "[...]", na podstawie § 9 ust. 1 rozporządzenia w sprawie numeracji porządkowej nieruchomości, z którego wynikał obowiązek zawiadomienia na piśmie właściciela (współwłaściciela) ujawnionego w ewidencji gruntów i budynków, o nadaniu numeru porządkowego, w przypadku, gdy oznaczenie nieruchomości tym numerem następowało z urzędu. W myśl obowiązującego, w dacie podjęcia powyższego pisma, czyli 4 kwietnia 2005 r., przepisu art. 47a pkt 2 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, ustalanie numerów porządkowych nieruchomości zabudowanych oraz nieruchomości przeznaczonych pod budowę zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, a także prowadzenie i aktualizowanie ewidencji numeracji porządkowej nieruchomości- należało do zadań gminy. Do zadań gminy należą również zadania wynikające z ustawy o ewidencji ludności, ich charakter zaś określa art. 52 tej ustawy, zgodnie z którym, organy gminy wykonują zdania określone w tej ustawie jako zadania zlecone z zakresu administracji rządowej. Nadanie numeru porządkowego nieruchomości znajduje zatem odzwierciedlenie w ewidencji numeracji porządkowej nieruchomości, o której mowa w powyższym art. 47a pkt 2 powołanej ustawy, przy czym o ewidencji tej, jest również mowa w art. 47a ust. 3 pkt 2, obowiązującym w dacie podjęcia zaskarżonej do Sądu decyzji Wojewody z dnia [...] i poprzedzającej ją decyzji Wójta z dnia [...]. Prowadzenie tej ewidencji jest jednym z zadań gminy, uregulowanym w ustawie Prawo geodezyjne i kartograficzne, zaś wydawanie czy wymiana dowodów osobistych, zameldowanie i wymeldowanie, jest innego rodzaju zadaniem gminy, wynikającym z odrębnego aktu prawnego, tj. ustawy o ewidencji. To wskazuje, iż wykonywanie przez organ gminy zadań z zakresu numeracji porządkowej nieruchomości nie jest jednocześnie wykonywaniem zadań dotyczących obowiązku meldunkowego czy posiadania dowodów osobistych. W dacie podjęcia tych decyzji, numery porządkowe budynków mieszkalnych i innych budynków wymienionych w treści art. 47a ust. 4 pkt 5 lit "a" ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, ustala wójt (burmistrz, prezydent miasta) z urzędu lub na wniosek zainteresowanych i zawiadamia o tych ustaleniach właścicieli nieruchomości lub inne podmioty uwidocznione w ewidencji gruntów i budynków, które tymi nieruchomościami władają. Do kwestii nadawania numerów porządkowych nieruchomości nawiązał również Wojewódzki Sąd Administracyjny, we wspomnianym, wyroku z dnia 19 lipca 2006 r., sygn. akt III SA/Wr 396/05, w którym stwierdził, jak już wyżej wskazano, że nie podważając zasady nadawania nieruchomościom numerów porządkowych w zgodzie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami, bez skutecznego prawnie dotychczasowego wzruszenia zameldowania skarżącej, nie można w postępowaniu w przedmiocie wydania dowodu osobistego skarżącej twierdzić, iż miejsce zameldowania podane przez stronę we wniosku nie odpowiada rzeczywistemu stanowi. Organy administracji nie przeprowadziły więc odrębnego postępowania administracyjnego mającego na celu wzruszenie dotychczasowego adresu zameldowania skarżącej, wskazanego we wniosku z dnia 7 listopada 2003 r. o wydanie dowodu osobistego. Nie można bowiem zaakceptować stanowiska, iż zmiana adresu zameldowania nastąpiła z urzędu wskutek zmiany numeru porządkowego nieruchomości. Podkreślić zatem należy, iż w rozpoznawanej sprawie nie doszło tego rodzaju do zmiany okoliczności faktycznych, która uzasadniałaby utratę mocy wiążącej, oceny prawnej wyrażonej w powołanym wyroku Sądu z dnia 19 lipca 2006 r., sygn. akt III SA/Wr 396/05. Zmiana numeru porządkowego nieruchomości nie uchyla wytycznych Sądu zawartych w omawianym wyroku nakazującym weryfikację dotychczasowego zameldowania skarżącej. Ponadto o zmianie tej skarżąca została poinformowana pismem Wójta z dnia 4 kwietnia 2005 r., a pierwsza decyzja tego organu odmawiająca wpisu w dowodzie osobistym dotychczasowego adresu zameldowania wydana została następnego dnia, czyli 5 kwietnia 2005 r. Tym samym w sposób oczywisty organy orzekające obu instancji naruszyły przepis art. 153 p.p.s.a. Nie podejmując działań mających na celu wzruszenie adresu zameldowania skarżącej organy administracji naruszyły również art. 47 ust. 1 i ust. 2 ustawy o ewidencji ludności, zgodnie z którym, organ gminy prowadzący tę ewidencję, obowiązany jest na podstawie zgłoszenia dokonać zameldowania lub wymeldowania przez zarejestrowanie danych dotyczących osoby i miejsca jej pobytu, natomiast w myśl ust. 2 tego przepisu jeżeli zgłoszone dane budzą wątpliwości, o dokonaniu zameldowania lub wymeldowania rozstrzyga właściwy organ, co wymaga stosownego postępowania administracyjnego w tym zakresie i podjęcia decyzji administracyjnej. Poza tym z treści art. 2 tej ustawy wynika, że każda osoba przebywając na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej obowiązana jest wykonać obowiązek meldunkowy. W świetle powyższego brak było podstaw prawnych do wydania decyzji odmawiającej wpisania do dowodu osobistego adresu zameldowania podanego przez skarżącą. Mając powyższe na uwadze Sąd, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit "a" i "c" p.p.s.a., orzekł jak w pkt I sentencji wyroku. Sąd, na podstawie art. 152 p.p.s.a., nie orzekł w przedmiocie wykonania zaskarżonej decyzji (pkt II sentencji), gdyż jako orzeczenie negatywne nie ma ono cechy wykonalności. W przedmiocie zwrotu kosztów postępowania sądowego (pkt III sentencji) Sąd orzekł natomiast na podstawie art. 200 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło