III SA/Wr 529/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Sędziowie Sędzia NSA Anna Moskała, Sędzia WSA Józef Kremis, Maciej Guziński (sprawozdawca), , Protokolant Ewa Pąsiek, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 22 stycznia 2013 r. sprawy ze skargi G. M. i D.M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J.G. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania o przywrócenie terminu do dokonania wpłaty za korzystanie z zezwolenia na sprzedaż alkoholu oddala skargę. Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] r. ([...]) Samorządowe Kolegium Odwoławcze w J.G. utrzymało w mocy wydane z upoważnienia Burmistrza K. przez Sekretarza Gminy, na podstawie 61a kpa, postanowienie z dnia [...] r. (Nr [...]) odmawiające G.M., D. M. prowadzących działalność gospodarcza P.U.H. A s.c. (dalej skarżący), wszczęcia postępowania o przywrócenie terminu do dokonania wpłaty II raty za korzystanie z zezwoleń nr [...],[...] oraz [...] wydanych na czas ograniczony od dnia [...] r. do [...] r. na sprzedaż napojów alkoholowych przeznaczonych do spożycia w punkcie gastronomicznym: B w K. W uzasadnieniu postanowienia Kolegium wskazało, że istotną okolicznością przedmiotowej sprawy jest kwestia dotycząca charakteru przewidzianego w art. 111 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (Dz. U. 2007 r. Nr 70, poz. 473 ze zm.), terminu dla uiszczenia opłaty za korzystanie z zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych. W tym zakresie Kolegium wskazało, opierając się na stanowisku wyrażonym w orzecznictwie Sądów Administracyjnych, że terminy określone w ustawie o wychowaniu w trzeźwości mają charakter materialnoprawny, że skoro w ustawie o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi nie zostały przewidziane mechanizmy uprawniające do przywrócenia tego terminu, a przywrócenie terminu określone w art. 58 k.p.a. ma charakter proceduralny, to brak było podstaw do prowadzenia postępowania w sprawie przywrócenia terminu prawa materialnego. Te okoliczności spowodowały, że postępowanie w sprawie przywrócenia terminu do uiszczenia opłaty materialnoprawnej nie mogło zostać wszczęte, a ustalenie to spowodowało konieczność utrzymania w mocy zaskarżonego postanowienia. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we W. wobec powyższego postanowienia złożyli skarżący, reprezentowani przez pełnomocnika. W skardze zarzucono: 1. naruszenie art. 18 ust. 12 pkt 5 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, poprzez przyjęcie, że wszystkie terminy ustawy mają charakter materialnoprawny. Wskazano, że redakcji przepisy wynika, że opłata, o której mowa w art. 111 ustawy jest czynnością stricte procesową, do które zastosowanie maja przepisy zezwalające na przywrócenie terminu w razie udowodnienia braku winy w dokonaniu czynności w terminie. 2. naruszenie interesu prawnego skarżących, polegającego przy braku uwzględnienia wniosku o przywrócenie terminu, na ograniczeniu swobody działalności gospodarczej, a co za tym idzie wpływów z tej działalności. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że w art. 111 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi należy oczytać dwie warstwy normatywne - materialnoprawną odnoszącą się do sankcji za nieuiszczenie opłaty, oraz procesową nakazującą dokonanie opłaty w określonym terminie. Wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko, że z utrwalonego orzecznictwa sądowego wynika, że termin na uiszczenie opłaty za korzystanie z zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych ma charakter materialnoprawny, co powoduje, że nie mają do niego zastosowania możliwości proceduralne wynikające z przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, odnoszące się do przywrócenia terminu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Po myśli art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269) i art. 3 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a. - sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, przy czym sądy - sprawując kontrolę - stosują środki określone ustawą, a w konsekwencji - skarga może zostać uwzględniona, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć wpływ na wynik sprawy (art.145 - 150 p.p.s.a.). Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, z uwagi na to, że zaskarżone postanowienie utrzymujące w mocy postanowienie organu pierwszej instancji nie zostały wydane z naruszeniem przepisów, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Podstawę prawną zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowią przepisy ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu (Dz. U. 2007 r. Nr 70, poz. .473 ze zm.). Według art. 111 ust. 1 i 7 tej ustawy, za korzystanie z zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych gminy pobierają opłatę, wnoszoną na rachunek gminy w każdym roku kalendarzowym objętym zezwoleniem, w trzech równych ratach, w terminach do [...],[...] i [...] danego roku kalendarzowego. Ustawa o wychowaniu w trzeźwości należy do materialnego prawa administracyjnego. Sąd w niniejszej sprawie podziela stanowisko wyrażone o orzecznictwie jak i doktrynie, że powyższy termin zakreślony dla wniesienia przedmiotowej opłaty jest terminem zawitym prawa materialnego. Podkreślenia wymaga, że graniczne terminy płatności każdej raty określone są w art. 111 ust. 7 ustawy przez konkretny dzień kalendarzowy, co oznacza, że mamy w takim przypadku do czynienia z terminem prawa materialnego, przez który należy rozumieć ustanowiony przepisem prawa materialnego termin do dokonania określonej czynności nie związanej z toczącym się postępowaniem administracyjnym. Jak przyjmuje się w doktrynie, uchybienie terminu prawa materialnego wywołuje skutek prawny wygaśnięcia praw lub obowiązków o charakterze materialnym (zob.: B. Adamiak (w) Kodeks postępowania administracyjnego, komentarz, C.H. Beck, 6 wyd., str. 321; Wyrok NSA z dnia 31 marca 2009 r., II GSK 817/08; wyrok NSA z dnia 4 marca 2011 r., II GSK 71/10). Nietrafne jest więc stanowisko zawarte w skardze, że opłata o której jest mowa w art. 111 ustawy jest czynnością ściśle procesowa do której maja zastosowanie przepisy k.p.a. zezwalające na przywrócenie terminu. Terminy materialne nie podlegają przywróceniu chyba, że taką możliwość przewiduje przepis określający dany termin. Ta szczególna sytuacja nie występuje jednak w niniejszej sprawie. W tej sytuacji przepisy art. 58-60 k.p.a. nie mają zastosowania do terminów zawitych prawa materialnego, odnoszą się do czynności procesowych. Wobec tego niezależnie od przyczyn uchybienia terminu wniesienia opłaty za korzystanie z zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych niedopuszczalne było przywrócenie terminu do jej uiszczenia. W konsekwencji uznać należy, że brak jest podstaw do przedłużania takiego terminu. Nie ma znaczenia w tej sytuacji podnoszona kwestia braku winy skarżących przy dokonywaniu czynności. Wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia omawianej opłaty nie mógł być rozstrzygnięty, co do istoty, gdyż przywrócenie terminu w tym wypadku jest niedopuszczalne, a zatem, zgodnie z art. 61a § 1 k.p.a., należało odmówić wszczęcia postępowania. Z przywołanych względów, na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji wyroku.