II SA/Wa 1589/12
WyrokWSA w Warszawie2013-02-05
Skład orzekający: Iwona Dąbrowska, Jacek Fronczyk, Ewa Pisula-Dąbrowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy nabycie przez małżonka żołnierza zawodowego lokalu mieszkalnego z bonifikatą przed zawarciem związku małżeńskiego z żołnierzem stanowi przesłankę negatywną do przyznania żołnierzowi prawa do zakwaterowania?Ratio decidendi
Nabycie przez małżonka żołnierza zawodowego lokalu mieszkalnego z bonifikatą, nawet jeśli nastąpiło przed zawarciem związku małżeńskiego z żołnierzem, stanowi przesłankę negatywną do przyznania żołnierzowi prawa do zakwaterowania. Celem przepisu jest jednorazowe skorzystanie z preferencyjnego nabycia lokalu przez rodzinę żołnierza, a wyczerpanie tej możliwości przez jednego z małżonków, niezależnie od daty zawarcia małżeństwa, pozbawia drugiego małżonka prawa do zakwaterowania.Stan faktyczny
Skarżąca R. P., żołnierz służby stałej, ubiegała się o przydział lokalu mieszkalnego. Organ odmówił, wskazując, że jej mąż M. P. nabył lokal mieszkalny z zasobu Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z 90% bonifikatą przed zawarciem związku małżeńskiego ze skarżącą. Skarżąca podniosła, że nabycie nastąpiło przed ślubem i do majątku wspólnego z pierwszą żoną, a następnie lokal przypadł byłej małżonce. Sąd oddalił skargę, uznając, że nabycie z bonifikatą przez małżonka, nawet przed ślubem, stanowi negatywną przesłankę do zakwaterowania.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Dąbrowska, Sędziowie WSA Jacek Fronczyk, Ewa Pisula-Dąbrowska (spr.), Protokolant Sekretarz sądowy Sylwia Mikuła, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 lutego 2013 r. sprawy ze skargi R. P. na decyzję Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z dnia [...] lipca 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania decyzji w sprawie przydziału lokalu mieszkalnego oddala skargę
Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej decyzją z [...] lipca 2012 r., nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Wojskowej Agencji Mieszkaniowej Oddział Regionalny w L. z [...] maja 2012 r., nr [...], którą to decyzją odmówiono R. P. wydania decyzji o przyznaniu prawa do przydziału lokalu mieszkalnego.
W motywach uzasadnienia organ wskazał, że R. P. jest żołnierzem służby stałej oraz że mąż R. P. – M. P. nabył w dniu [...] lutego 2005 r. lokal mieszkalny z zasobu Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w B. z bonifikatą w wysokości 90% (akt notarialny [...]). Wyjaśnił, że stosownie do art. 21 ust. 6 pkt 1-5 ustawy z 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP (Dz. U. z 2010 r. nr 206, poz. 1367 ze zm.), ustawodawca wprowadził negatywne przesłanki, których spełnienie pozbawia żołnierza zawodowego prawa do zakwaterowania. Pośród tych negatywnych przesłanek ustawodawca w pkt 3 wymienił sytuację, w której żołnierz zawodowy lub jego małżonek nabył lokal mieszkalny od Skarbu Państwa, Agencji albo jednostki samorządu terytorialnego z bonifikatą. Organ wyjaśnił, że bez znaczenia pozostaje okoliczność, że do nabycia lokalu przez M. P. doszło przed zawarciem związku małżeńskiego oraz że lokal ten w wyniku podziału majątku wspólnego przypadł jego byłej (pierwszej) małżonce.
Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi R. P. do tutejszego Sądu.
Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji, skarżąca podniosła naruszenie art. 21 ust. 1 i art. 21 ust. 6 pkt 3 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, poprzez przyjęcie, że jej mąż M. P. nabył lokal mieszkalny od Skarbu Państwa, Agencji albo jednostki samorządu terytorialnego z bonifikatą lub z uwzględnieniem pomniejszenia w cenie nabycia, gdy w rzeczywistości nabył jedynie udział w takim lokalu mieszkalnym, który następnie na podstawie zniesienia współwłasności majątku dorobkowego małżonków po ustaniu związku małżeńskiego przypadł byłej małżonce.
Skarżąca wskazała, że nabycie lokalu przez jej współmałżonka M. P. nastąpiło, gdy nie pozostawał jeszcze z nią w związku małżeńskim, ale w związku z pierwszą żoną – M. P. Podniosła również, że zakup tego lokalu nastąpił do majątku wspólnego byłych małżonków i każdemu z nich przysługiwał jedynie udział we współwłasności tego lokalu. Skarżąca wskazała też, że nabycie lokalu z bonifikatą nastąpiło w 2005 r. a związek małżeński z M. P. zawarła [...] września 2010 r., to jest po rozdysponowaniu przez niego prawa do lokalu mieszkalnego (scedowaniu tego prawa na wyłączną własność byłej żony).
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Podkreślił, że bez znaczenia pozostaje okoliczność, iż nabycie lokalu z bonifikatą nastąpiło w części bądź w całości, nadto, że sposób podziału majątku wspólnego po rozwodzie był osobistą decyzją współmałżonka skarżącej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Sąd administracyjny sprawuje sądową kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta ogranicza się do zakresu określonego ustawą z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. - dalej w skrócie jako p.p.s.a.) oraz do spraw, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę.
Stosownie do treści art. 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Zakres tej kontroli precyzuje § 2 i § 3 powołanego przepisu.
Skarga nie może zostać uwzględniona, bowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa.
Prawo żołnierza zawodowego do świadczenia mieszkaniowego stanowi pochodną uprawnienia podstawowego, jakim jest prawo do zakwaterowania. Zgodnie bowiem z art. 21 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (t.j. Dz. U. z 2010 r. nr 206, poz. 1367 ze zm.), żołnierzowi zawodowemu od dnia wyznaczenia na pierwsze stanowisko służbowe do dnia zwolnienia z czynnej służby wojskowej przysługuje prawo do zakwaterowania na czas pełnienia służby wojskowej w miejscowości, w której żołnierz pełni służbę, albo w miejscowości pobliskiej, albo za jego zgodą w innej miejscowości. Prawo do zakwaterowania żołnierza zawodowego jest realizowane w jednej z następujących form:
1. przydziału kwatery albo innego lokalu mieszkalnego;
2. przydziału miejsca w internacie albo kwaterze internatowej;
3. wypłaty świadczenia mieszkaniowego.
Żołnierz służby stałej wybiera, na swój wniosek, jedną z ww. form zakwaterowania (ust. 3).
Ustawodawca określił również przesłanki negatywne, których spełnienie pozbawia żołnierza zawodowego prawa podstawowego do zakwaterowania oraz form zastępczych realizacji tego prawa. W świetle art. 21 ust. 6 powołanej ustawy żołnierzowi zawodowemu nie przysługuje prawo do zakwaterowania, jeżeli on lub jego małżonek, z zastrzeżeniem ust. 10:
1. otrzymał ekwiwalent pieniężny w zamian za rezygnację z kwatery, wypłacony na podstawie przepisów ustawy obowiązujących do dnia 30 czerwca 2004 r.;
2. otrzymał odprawę mieszkaniową wypłaconą albo zrealizowaną w formie rzeczowej na podstawie przepisów ustawy obowiązujących od dnia 1 lipca 2004 r.;
3. nabył lokal mieszkalny od Skarbu Państwa, Agencji albo jednostki samorządu terytorialnego z bonifikatą lub z uwzględnieniem pomniejszenia w cenie nabycia;
4. otrzymał pomoc finansową wypłaconą w formie zaliczkowej lub bezzwrotnej do dnia 31 grudnia 1995 r. na podstawie przepisów ustawy z dnia 20 maja 1976 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych (Dz. U. z 1992 r. nr 5, poz. 19 oraz z 1994 r. nr 10, poz. 36);
5. nabył własnościowe spółdzielcze prawo do lokalu mieszkalnego od Agencji.
W analizowanym przypadku ustalony przez organ stan faktyczny sprawy nie budzi wątpliwości.
Skarżąca ubiega się o przyznanie prawa do kwatery lub innego lokalu mieszkalnego w sytuacji, gdy jej małżonek – M. P. jeszcze przed zawarciem z nią związku małżeńskiego nabył w dniu [...] lutego 2005 r., na podstawie aktu notarialnego Rep.[...], z bonifikatą w wysokości 90%, lokal mieszkalny z zasobu Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w B. przy ul. [...].
Faktem jest, że w dacie zakupu przedmiotowego lokalu mieszkalnego skarżąca nie pozostawała jeszcze w związku małżeńskim z M. P. Nie zmienia to faktu, że okoliczność nabycia na własność lokalu mieszkalnego (udziału w lokalu) z 90% bonifikatą wypełnia znamiona przesłanki negatywnej do przydziału lokalu skarżącej. Nie ma bowiem znaczenia, że lokal ten został nabyty przed zawarciem związku małżeńskiego ze skarżącą.
Podkreślić należy, że ratio legis przepisu art. 21 ustawy jest zakwaterowanie żołnierza i jego rodziny w jeden ze sposobów, przewidzianych w cytowanym przepisie. Takie wyjątkowe prawo jak zakup mieszkania z bonifikatą lub z uwzględnieniem pomniejszenia w cenie nabycia, rodzina żołnierza może wykorzystać tylko jeden raz.
Jeżeli z uprawnienia skorzystał małżonek żołnierza (choćby przed wstąpieniem w związek małżeński), to wyczerpana została w ten sposób przesłanka negatywna z art. 21 ust. 6 pkt 3 ustawy.
Reasumując, zgodzić się zatem należy z organem, że wyczerpanie przesłanki z art. 21 ust. 6 pkt 3 ma miejsce również wtedy, gdy do nabycia lokalu mieszkalnego doszło przed zawarciem związku małżeńskiego przez żołnierzy. Tak więc rozstrzygnięcie organu jest prawidłowe.
Wskazać ponadto należy, że podobny pogląd został wyrażony w orzeczeniu Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o sygnaturze akt II SA/Wa 2780/11 z dnia 5 kwietnia 2012 r.
Odnosząc się do zarzutu, iż M. P. nabył z 90% bonifikatą nie lokal mieszkalny, ale udział ½, albowiem pozostawał w związku małżeńskim z M. P. i lokal ten wszedł do ich wspólnego majątku, wskazać należy, iż nabyty udział w lokalu odpowiadał przysługującym mu wówczas wraz z rodziną normom mieszkaniowym. Bez znaczenia pozostaje zatem, czy M. P. nabył prawo do całego lokalu, czy też do udziału ½.
Mając na uwadze, iż zaskarżona decyzja znajduje oparcie w obowiązujących przepisach prawa materialnego i nie narusza przepisów postępowania administracyjnego w sposób mogący mieć wpływ na wynik sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 i art. 132 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło