I OSK 1667/11
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2013-02-06
Skład orzekający: Joanna Runge-Lissowska, Monika Nowicka, Roman Ciąglewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy odszkodowanie za szkody związane z czasowym zajęciem nieruchomości w celu konserwacji linii energetycznej powinno obejmować koszty usunięcia ściętego drewna, nowe nasadzenia oraz utratę wartości nieruchomości?Ratio decidendi
Sąd uznał, że odszkodowanie przysługujące właścicielowi nieruchomości za szkody wynikłe z czasowego zajęcia i wycinki drzew pod linią energetyczną ogranicza się do wartości wyciętego drzewostanu. Koszty usunięcia drewna, nowe nasadzenia oraz utrata wartości nieruchomości nie mieszczą się w ramach odszkodowania przyznanego na podstawie art. 128 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami, zwłaszcza gdy wycinka była zgodna z planem urządzenia lasu lub konieczna dla bezpieczeństwa linii energetycznej.Stan faktyczny
Skarżący domagał się odszkodowania za szkody związane z wycinką drzew pod linią energetyczną, obejmującego nie tylko wartość wyciętego drzewostanu, ale także koszty usunięcia drewna, nowe nasadzenia oraz utratę wartości nieruchomości. Organy administracji oraz WSA uznały, że odszkodowanie przysługuje jedynie w wysokości wartości wyciętych drzew, argumentując, że teren pod linią energetyczną był wyłączony z produkcji leśnej zgodnie z planem urządzenia lasu, a nowe nasadzenia byłyby niezgodne z tym planem i zagrażałyby bezpieczeństwu linii. Skarżący wniósł skargę kasacyjną, kwestionując te rozstrzygnięcia.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Joanna Runge-Lissowska, Sędzia NSA Monika Nowicka, Sędzia del. NSA Roman Ciąglewicz (spr.), Protokolant starszy sekretarz sądowy Joanna Drapczyńska, po rozpoznaniu w dniu 6 lutego 2013 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej S.T. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 12 maja 2011 r. sygn. akt II SA/Ke 244/11 w sprawie ze skargi S.T. na decyzję Wojewody Świętokrzyskiego z dnia [...] lutego 2011 r. nr [...] w przedmiocie odszkodowania za szkody związane z udzieleniem zezwolenia na czasowe zajęcie nieruchomości oddala skargę kasacyjną.
Wyrokiem z dnia 12 maja 2011 r., sygn. akt II SA/Ke 244/11, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach, oddalił skargę S. T. na decyzję Wojewody Świętokrzyskiego, z dnia [...] lutego 2011 r., nr [...], w przedmiocie odszkodowania za szkody związane z udzieleniem zezwolenia na czasowe zajęcie nieruchomości.
Wyrok ten został wydany w następujących okolicznościach sprawy.
Decyzją z dnia [...] lutego 2010 r., nr [...], Starosta Włoszczowski ustalił na rzecz S. T. odszkodowanie w wysokości 2105,98 zł za szkody wynikłe w związku z udzieleniem zezwolenia [...] Sp. z o.o. na czasowe zajęcie nieruchomości, położonej w Z., gm. Secemin, w skład której wchodzi działka gruntu nr [...], o powierzchni 15,37 ha, stanowiąca własność S. T. - w celu wykonania czynności związanych z konserwacją przewodów i urządzeń linii energetycznej 220 kV Kielce-Joachimów, biegnących nad tą nieruchomością. Powołał się na przepisy art. 128 ust. 4 oraz art. 129 ust. 1 i 5 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 ze zm.). Stwierdził, że przepis art. 126 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami nakłada w pierwszej kolejności doprowadzenie nieruchomości do stanu poprzedniego. Wskazał, że przywrócenie nieruchomości do stanu poprzedniego stało się niemożliwe. W związku z tym, dnia 28 października 2009 r. Starosta wszczął postępowanie administracyjne w sprawie ustalenia i wypłaty odszkodowania i zlecił rzeczoznawcy majątkowemu sporządzenie operatu szacunkowego, określającego wartość wyciętych drzew pod linią energetyczną w celu ustalenia wysokości odszkodowania dla właściciela nieruchomości oraz przeprowadził rozprawę administracyjną. Następnie ustalił na rzecz S. T. odszkodowanie w wysokości 2105,98 zł. Nie uwzględnił w wycenie kosztów związanych z ponownymi nasadzeniami. Z zapisów uproszczonego planu urządzenia lasu wynika bowiem, że pod linią energetyczną znajduje się teren wyłączony z produkcji leśnej, a zatem nie może tam być prowadzona gospodarka leśna.
W odwołaniu S. T. zarzucił naruszenie prawa materialnego poprzez nieuwzględnienie całej szkody. Wymienił koszty związane z usunięciem ściętego drewna (pozostawionego na terenie nieruchomości przez dokonującego wycinki), koszty transportu drewna, odpowiedniego zabezpieczenia, a nadto koszty zapewnienia właściwego i odpowiedniego przechowania. Nadto domagał się zwrotu kosztów nowych nasadzeń oraz kosztów związanych z przygotowaniem szkółki pod nowe zalesienia (koszty robocizny, konieczność zatrudnienia wykwalifikowanej ekipy pracowniczej).
Wojewoda Świętokrzyski, decyzją z dnia [...] kwietnia 2010 r., nr [...], uchylił w całości zaskarżoną decyzję i orzekł o odmowie przyznania odszkodowania za szkody wynikłe w związku z udzieleniem zezwolenia na czasowe zajęcie nieruchomości. Ustalił, że postępowanie nie dotyczy wycinki drzew z terenu będącego lasem, lecz z terenu wyłączonego z produkcji leśnej. Zgodnie z uproszczonym planem urządzenia lasu, sporządzonym na okres od 1 stycznia 2001 r. do 31 grudnia 2010 r., pas znajdujący się pod liniami energetycznymi na działce nr [...], zgodnie z klasyfikacją użytku, określany jest jako teren wyłączony z produkcji leśnej. Przyjął, że wycinka drzewostanu doprowadziła do stanu zgodnego z wymaganiami uproszczonego planu urządzenia lasu, a dotychczasowe wykorzystywanie tej nieruchomości, jako nieruchomości leśnej było niezgodne z tym planem. W związku z tym nie należy się żadne odszkodowanie z tytułu doprowadzenia nieruchomości do stanu zgodnego z planem urządzeniem lasu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach, wyrokiem z dnia 10 listopada 2010 r., sygn. akt II SA/Ke 637/10, uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody Świętokrzyskiego z dnia [...] kwietnia 2010 r., z uwagi na naruszenie przepisów art. 139, art. 7, art. 77 § 2 oraz art. 107 § 3 K.p.a. W uzasadnieniu zawarł wskazanie co do dalszego postępowania, sprowadzające się do dokonania, przez organ odwoławczy, oceny, czy istnieją podstawy do zmiany decyzji organu pierwszej instancji na niekorzyść strony odwołującej się.
Decyzją z dnia [...] lutego 2011r., nr [...], Wojewoda Świętokrzyski, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. w zw. z art. 127 § 1 i 2 K.p.a. oraz art. 9a w zw. z art. 128 ust. 4 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010r. Nr 102, poz. 651 ze zm.), utrzymał w mocy decyzję Starosty Włoszczowskiego z dnia [...] lutego 2010 r. Przypomniał, że ostateczną decyzją z dnia 17 sierpnia 2009 r. Wojewoda Świętokrzyski, na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. oraz art. 9a w zw. z art. 126 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 ze zm.) orzekł o udzieleniu zezwolenia [...] Sp. z o.o. w Radomiu na czasowe zajęcie nieruchomości, położonej w obrębie Z., gm. Secemin, w skład której wchodzi działka gruntu nr [...] o powierzchni 15,37 ha, stanowiąca własność S. T., dla której Sąd Rejonowy we Włoszczowie prowadzi księgę wieczystą KW nr [...], na okres nie dłuższy niż 6 miesięcy, w celu wykonania czynności konserwacyjnych przewodów i urządzeń linii elektroenergetycznej 220 kV Kielce-Joachimów, biegnących nad tą nieruchomością, nadając jej jednocześnie rygor natychmiastowej wykonalności. W pkt 3 i 4 decyzji organ zobowiązał Starostę Włoszczowskiego, wykonującego zadania z zakresu administracji rządowej do doprowadzenia nieruchomości do stanu poprzedniego po upływie okresu, na który nastąpiło zajęcie nieruchomości, a jeżeli przywrócenie nieruchomości do stanu poprzedniego stanie się niemożliwe albo spowoduje nadmierne trudności lub koszty w odrębnej decyzji ustalone zostanie odszkodowanie za wynikłe z tego tytułu szkody. Po uzyskaniu zezwolenia pracownicy [...] Sp. z o.o. przeprowadzili prace konserwacyjne na przedmiotowej nieruchomości w pasie znajdującym się bezpośrednio pod liniami energetycznymi, polegające na dokonaniu wycinki drzewostanu (brzoza i sosna), który zagrażał prawidłowemu przesyłowi energii elektrycznej.
Rozpatrując ponownie odwołanie, Wojewoda Świętokrzyski podzielił stanowisko organu I instancji, że uwzględniając stan nieruchomości po dokonaniu wycinki drzew, należało zastosować przepis art. 128 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami, albowiem przywrócenie nieruchomości do stanu poprzedniego było niemożliwe (art. 126 ust. 3 tej ustawy). Wysokość odszkodowania ustalona została na dzień wydania decyzji przez organ I instancji, z uwzględnieniem stanu nieruchomości sprzed wycinki i po wycince drzewostanu. Szkoda, jaką poniósł S. T. polegała na wycięciu drzewostanu rosnącego pod linią energetyczną, a zatem w istocie odpowiada wartości tych drzew, stąd przyznane odszkodowanie jest wynikiem oszacowania wartości wyciętego drzewostanu. Zdaniem organu odwoławczego ustalenia są w tym zakresie prawidłowe. Ustalenia wartości wyciętych drzew dokonano na podstawie operatu szacunkowego, dokonanego we wrześniu 2009 r., którego aktualność została, zgodnie z art. 156 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami, potwierdzona przez rzeczoznawcę.
Odnosząc się do zarzutów odwołania, organ odwoławczy stwierdził, że uwarunkowania dotyczące sposobu użytkowania nieruchomości uwidocznione w uproszczonym planie urządzenia lasu dla wsi Z., gm. Secemin, obowiązującym w okresie od 1 stycznia 2001 r. do 31 grudnia 2010 r. wskazywały, że nie można prowadzić na tej części działki produkcji leśnej. Żądanie skarżącego, aby do odszkodowania zaliczyć również koszty związane z odtworzeniem drzewostanu na wyciętej części działki nr [...] jest więc bezzasadne. Odtworzenie drzewostanu doprowadziłoby w tym miejscu do kolizji z planem urządzenia lasu, a ponadto ponownie spowodowałoby zagrożenie w normalnym funkcjonowaniu linii energetycznej. Nie ma znaczenia fakt, że w chwili obecnej w/w plan urządzenia lasu już nie obowiązuje. Istotny jest stan faktyczny istniejący w dniu dokonania wycinki. Zdaniem organu odwoławczego, nie można także wliczyć do odszkodowania kosztów związanych z usunięciem ściętego drewna. Użytkowanie części działki nr [...] jako gruntu leśnego porośniętego drzewostanem, było w świetle obowiązującego wówczas uproszczonego planu urządzenia lasu użytkowaniem nielegalnym, na właścicielu nieruchomości ciążył obowiązek doprowadzenia nieruchomości do stanu zgodnego z tym dokumentem. Skoro właściciel nie dopełnił tego obowiązku sam, musiała nastąpić ingerencja w oparciu o przepisy prawa administracyjnego, mające na celu doprowadzenie nieruchomości do wymaganego stanu. Działania podjęte przez PSE Wschód sp. z o.o. w Radomiu były działaniami niezbędnymi i skutkowały wycięciem drzewostanu zagrażającego linii energetycznej (i za skutek tych działań przyznane zostało odszkodowanie). Właścicielem wyciętych drzew jest S. T. i w jego dyspozycji pozostaje sposób i forma ich zagospodarowania. Niedopuszczalne byłoby ponoszenie przez organ administracji publicznej, lub właściciela linii energetycznej dodatkowych kosztów związanych z wycinką drzew. Ponadto organ odwoławczy wskazał, że fakt opisania przedmiotowej nieruchomości w ewidencji gruntów i budynków, jako terenu leśnego nie oznacza obowiązku takiego sposobu jej wykorzystywania. Ze względu na cel ewidencji gruntów i budynków, wpis do niej ma przede wszystkim znaczenie informacyjne, ustawa nie wiąże z nim domniemania zgodności z rzeczywistym stanem prawnym, ani jakiegokolwiek innego skutku materialno-prawnego, ponieważ ewidencja gruntów i budynków nie służy do ustalania stanów prawnych nieruchomości.
Zdaniem Wojewody, nieuzasadnionym jest również domaganie się przez właściciela nieruchomości uwzględnienia w ustalonym odszkodowaniu skutków poprzednich wycinek drzewostanu na przedmiotowej nieruchomości. W niniejszym postępowaniu rozstrzygnąć można jedynie kwestię odszkodowania za szkody poniesione skutkiem decyzji, wydanej w trybie odwoławczym przez Wojewodę Świętokrzyskiego w dniu 17 sierpnia 2009 r.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego S. T. zarzucił naruszenie prawa materialnego: art. 124 ust. 5, art. 126 ust.3 i art. 128 ust. 4 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651 ze zm.) poprzez błędną wykładnię i przyjęcie, że skarżącemu przysługuje odszkodowanie jedynie w wysokości 2105,98 zł za szkody wynikłe w związku z udzieleniem zezwolenia [...] sp. z o.o. na czasowe zajęcie nieruchomości i ograniczenie się w sporządzonym operacie szacunkowym jedynie do wartości wyciętych drzew oraz nieobjęcie wszystkich innych szkód wynikających z wycinki drzew, tj. kosztów usunięcia ściętego drzewa, kosztów zakupu nowych sadzonek, kosztów związanych z zalesieniem nieruchomości. Zdaniem skarżącego, odszkodowanie winno obejmować koszty związane z usunięciem ściętego drewna, jego transportem, odpowiednim zabezpieczeniem, a ponadto zapewnieniem właściwego i odpowiedniego dla tego typu rzeczy przechowaniem, koszty zakupu nowych nasadzeń, koszty związane z przygotowaniem szkółki pod nowe zalesienie obejmujące m.in. koszty robocizny, konieczność zatrudnienia wykwalifikowanej ekipy pracowniczej.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi i powtórzył argumenty przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach przyjął, że podstawą materialnoprawną zaskarżonej decyzji jest przepis art. 128 ust. 4 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651 ze zm.), zgodnie z którym wskutek zdarzeń, o których mowa m.in. w art. 126 ustawy, przysługuje odszkodowanie, które powinno odpowiadać wartości poniesionych szkód. Sąd wskazał, iż w sprawie zachodzi przypadek określony w art. 126 ustawy o gospodarce nieruchomościami, gdyż decyzją z dnia 17 sierpnia 2009 r. Wojewoda Świętokrzyski orzekł o zezwoleniu na czasowe zajęcie nieruchomości skarżącego (art. 126 ust. 1), zaś w wyniku wycięcia drzew pod linią elektroenergetyczną w celu wykonania czynności związanych z konserwacją przewodów i jej urządzeń przywrócenie nieruchomości do stanu poprzedniego nie jest możliwe (art. 126 ust. 3). Sąd pierwszej instancji podzielił stanowisko organu, że wartość odszkodowania należy ustalić na dzień wydania decyzji, z uwzględnieniem stanu nieruchomości sprzed wycinki i po wycince drzewostanu. W celu ustalenia odszkodowania organ oparł się na opinii biegłego – rzeczoznawcy majątkowego A.L., sporządzonej w formie operatu szacunkowego w dniu 2 września 2009 r., którego aktualność potwierdzona została przez rzeczoznawcę klauzulą z dnia 15 lutego 2011 r. (art. 156 ust. 4). Sąd ustalił, że pod linią elektroenergetyczną, przebiegającą przez działkę skarżącego w 2001 r. dokonano wycinki drzew w pasie o szerokości ok. 33 m z uwagi na bezpieczeństwo użytkowania tej linii. Od czasu tej wycinki, obszar ok. 0,8000 ha w pasie niezbędnym do bezpiecznego użytkowania linii został porośnięty drzewami – głównie brzozami oraz sosnami. [...] Spółka z o.o. w Radomiu, jako administrator sieci, po uzyskaniu zezwolenia z dnia 17 sierpnia 2009 r., dokonała wycinki drzew, które wyrosły po wycince w 2001 r., a także pojedynczych drzew sosny i brzóz rosnących obok nich, poszerzając pas terenu wolnego od zalesienia. Zdaniem Sądu, wartość wyciętego drzewostanu wynosi 2105,98 zł. Wartość ta nie była kwestionowana przez skarżącego. W ocenie Sądu, koszty zakupu nowych nasadzeń, koszty związane z przygotowaniem szkółki pod nowe zalesienie, obejmujące m.in. koszty robocizny, konieczność zatrudnienia wykwalifikowanej ekipy pracowniczej, nie mieszczą się w ramach odszkodowania przyznanego w trybie art. 128 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami. W dacie wydania decyzji I instancji nieruchomość skarżącego była objęta uproszczonym planem urządzenia lasu dla wsi Z., gm. Secemin, sporządzonym zgodnie z art. 18 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach (Dz. U. z 2005 r. Nr 45, poz. 435 ze zm.) na okres 10 lat (od 1 stycznia 2001r. do 31 grudnia 2010r.). Zapisy tego planu wskazywały, że nie można prowadzić na tej części działki, pod liniami energetycznymi, produkcji leśnej, gdyż teren ten musi spełniać wymogi związane z bezpieczną eksploatacją tych linii. Pas nieruchomości pod liniami został udostępniony zakładom energetycznym w celu posadowienia na nim słupów przesyłowych i rozciągnięcia między nimi sieci energetycznych oraz utrzymania i umożliwienia eksploatacji tych linii. Odpowiedzialność za utrzymanie właściwego stanu technicznego linii ponoszą zakłady energetyczne (art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. Prawo energetyczne – Dz. U. z 2006r. Nr 89, poz. 625 ze zm.).
Należy zatem, zdaniem Sądu, podzielić pogląd organu, że żądanie skarżącego, aby do odszkodowania wliczyć również koszty związane z odtworzeniem drzewostanu na wyciętej części działki nr [...], jest bezzasadne. Odtworzenie drzewostanu doprowadziłoby bowiem w tym miejscu do kolizji z planem urządzenia lasu, istniejącym w dniu dokonania wycinki, a przede wszystkim ponownie spowodowałoby zagrożenie w normalnym funkcjonowaniu linii energetycznej. Poza tym, jak wynika z opinii drzewa wyrosły w sposób naturalny po ostatniej wycince w 2001r., a skarżący nie poniósł kosztów związanych w ich wyrośnięciem.
Sąd przyjął, że odszkodowanie nie obejmuje kosztów związanych z usunięciem ściętego drewna, jego transportem i zabezpieczeniem. Pozostałe po wycięciu drzew na gruncie skarżącego drewno jest jego własnością, jako właściciela nieruchomości, który ma prawo nim dysponować. Decyzja, czy i dokąd przetransportować ten materiał pozostaje w gestii właściciela, na co [...] Spółka z o.o. w Radomiu, jako administrator sieci nie mają wpływu, ani nie mogą ponosić kosztów z tym związanych. Nie bez znaczenia pozostaje wskazana przez organ okoliczność, że wspomniany plan urządzenia lasu, obowiązujący przez 10 lat, nie przewidywał w miejscu pod liniami elektroenergetycznymi zadrzewienia. Drzewa tam rosnące zostały w 2001 r. wycięte, zaś te które podlegały wycince obecnie urosły w ciągu tych 8 lat. Skarżący miał obowiązek utrzymywać stan zagospodarowania tego terenu zgodny z w/w planem urządzenia lasu. Obecnie winien ponieść koszty związane z usunięciem zagrożenia dla istniejącej linii, które uzasadniało wydanie decyzji Wojewody Świętokrzyskiego w trybie art. 126 ustawy o gospodarce nieruchomościami.
Ponadto Sąd pierwszej instancji uznał, że zarzut naruszenia przepisu art. 124 ust. 5 ustawy poprzez jego wadliwą wykładnię jest nieuprawniony, gdyż przepis ten nie miał zastosowania w sprawie niniejszej i organ nie dokonywał jego wykładni. Sprawa niniejsza nie dotyczyła założenia lub przeprowadzenia urządzeń służących do przesyłania energii elektrycznej, na podstawie art. 124 ust. 1., lecz odszkodowania związanego z udzieleniem czasowego zajęcia nieruchomości w celu wykonania czynności związanych z konserwacją przewodów i urządzeń linii elektroenergetycznej, na podstawie art. 126 ust. 1.
Skargę kasacyjną złożył S. T.. W całości zaskarżył wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 12 maja 2011 r.,, sygn. akt II SA/Ke 244/11. Zarzucił:
1. naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:
a) art. 151 P.p.s.a. poprzez zastosowanie, mimo tego, że skarga jako mająca usprawiedliwione podstawy winna być uwzględniona,
b) art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a. poprzez niezastosowanie normy tego przepisu i w konsekwencji tego oddalenie skargi mającej faktycznie usprawiedliwione podstawy,
c) art. 141 § 4 P.p.s.a. w związku z art. 7 i 77 § 1 K.p.a. poprzez brak wyjaśnienia w uzasadnieniu wyroku przyczyn dla których wartość nieruchomości należącej do skarżącego w wyniku wycinki drzew nie straciła na wartości, a nadto powodów przyjęcia, że w skład szkody nie wchodzą koszty usunięcia wyciętych drzew z nieruchomości skarżącego, przez co ustalony stan faktyczny w rozpatrywanej sprawie jest niepełny, a związku z tym kontrola kasacyjna orzeczenia znacznie utrudniona.
2. naruszenie prawa materialnego, a mianowicie:
a) art. 124 ust. 4 w związku z art. 128 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651 ze zm.) poprzez błędną wykładnię i przyjęcie, że w rozpatrywanej sprawie skarżącemu przysługuje prawo do odszkodowania stanowiącego równowartość wyciętych drzew, kiedy to prawidłowa wykładnia powinna prowadzić do wniosku, że szkoda jaką poniósł skarżący odnosi się też do nakładów jakie skarżący musi ponieść na skuteczne usunięcie z terenu nieruchomości wyciętych drzew, a nadto w skład szkody wchodzi utrata wartości należącej do skarżącego nieruchomości.
W oparciu o te zarzuty wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Kielcach do ponownego rozpoznania.
Podniósł, że organy administracji publicznej, a w dalszej kolejności Sąd pierwszej instancji przyjęły, że odszkodowanie skarżącego ogranicza się wyłącznie do wartości wyciętych drzew. Nie przeprowadzono rozważań odnoszących się do zmniejszenia wartości nieruchomości, przez co należy przyjąć, ze normy powołanych przepisów prawa materialnego zostały naruszone poprzez ich błędną wykładnię. Nadto, w ocenie skarżącego, szkoda obejmuje także koszty, jakie skarżący musi ponieść na usunięcie wyciętych drzew. Można też byłoby rozważyć, czy skarżącemu należy się odszkodowanie za wprowadzenie nowej uprawy w miejsce wyciętych drzew. Zarówno organy obu instalacji, jak też Sąd nie ustaliły również, czy w wyniku dokonania wycinki drzew należąca do niego nieruchomość nie utraciła na wartości, co uzasadniałoby podwyższenie przyznanego odszkodowania.
Pismem z dnia 25 sierpnia 2011 r. uzupełnił podniesiony zarzut naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a. w związku z art. 7 i 77 § 1 K.p.a. poprzez przyjęcie, iż wysokość ustalonego odszkodowania wynikająca operatu szacunkowego sporządzonego przez rzeczoznawcę majątkowego została ustalona prawidłowo, gdy w rzeczywistości przyjęto błędną podstawę obliczenia kwoty odszkodowania. W niniejszej sprawie oszacowano wartość wyciętego drzewostanu i jako podstawę przyjęto średnią ważoną cenę netto drewna, jednak w tym wypadku wysokość jednorazowego odszkodowania powinna być wyliczona na podstawie przepisów rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 20 czerwca 2002 roku w sprawie jednorazowego odszkodowania za przedwczesny wyrąb drzewostanu (Dz. U. z 2002 r. Nr 99, poz. 905).
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.
Przepis art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) stanowi, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie zachodzą okoliczności skutkujące nieważność postępowania, określone w art. 183 § 2 pkt 1 – 6 P.p.s.a.
W sytuacji, gdy w skardze kasacyjnej podniesiono zarzuty materialne i proceduralne, w pierwszej kolejności należy odnieść się do procesowej podstawy kasacji (por. wyrok NSA z dnia 9 marca 2005 r., sygn. akt FSK 618/04, ONSA i wsa 2005/6/120). Trafność podstawy kasacji zawierającej zarzut naruszenia art. 151 P.p.s.a. poprzez jego zastosowanie, mimo, że skarga powinna być uwzględniona, zależy od tego, czy zasadne są inne zarzuty procesowe i materialne skargi kasacyjnej, skutkujące obowiązkiem uwzględnienia skargi. O ile bowiem zarzuty skargi naruszenia prawa materialnego i procesowego nie są uzasadnione, z mocy art. 151 P.p.s.a., należy oddalić skargę (por. wyrok NSA z dnia 29 lipca 2010 r., sygn. akt II OSK 1270/09, niepublikowany, treść [w:] System Informacji Prawnej LEX nr 746438). Przepis art. 151 P.p.s.a. nie stanowi samodzielnej podstawy skargi kasacyjnej (por. wyrok NSA z dnia 19 stycznia 2012 r., sygn. akt II OSK 2077/10, niepublikowany, treść [w:] System Informacji Prawnej LEX nr 1125504). Nie jest uzasadniony zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a. przez niezastosowanie tego przepisu i oddalenie skargi mającej usprawiedliwione podstawy. Wadliwość analizowanego zarzutu polega na nieprecyzyjnym wskazaniu naruszonego, zdaniem wnoszącego kasację, przepisu (art. 145 § 1 pkt 1 ma trzy jednostki redakcyjne oznaczone literami: a, b, c). Nadto, podobnie jak zarzut naruszenia art. 151 P.p.s.a., zarzuty naruszenia przepisów art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c P.p.s.a. nie mają samodzielnego charakteru. Ich zastosowanie może mieć miejsce jedynie wówczas, gdy zachodzą podstawy do uwzględnienia skargi wymienione w art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c P.p.s.a. (naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy). W części odnoszącej się do przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, trafność analizowanej podstawy kasacji zależy od zasadności materialnej podstawy kasacji. Konstrukcja tej podstawy proceduralnej jest bowiem taka, że zarzut procesowy stanowi aspekt procesowy spornego zagadnienia materialnoprawnego. W odniesieniu do przepisów art. 145 § 1 pkt 1 lit. b i c, podstawa będzie usprawiedliwiona, gdy skarżący wykaże naruszenie innych, niż art. 145 § 1 pkt 1 lit. b i c, przepisów postępowania, jeżeli uchybienia te mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 P.p.s.a.).
Nie można podzielić zasadności zarzutu naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a. Z przepisu tego wynika obowiązek zawarcia w uzasadnieniu zwięzłego przedstawienia stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron podstawy prawnej rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienia. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera wszystkie te elementy. W związku z zarzutem sformułowanym w omawianej podstawie kasacji odnotować należy, iż Sąd pierwszej instancji podał powody, dla których przyjął, że w skład szkody nie wchodzą koszty usunięcia wyciętych drzew z nieruchomości skarżącego. W ramach zarzutu naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny zobowiązany jest do kontroli zgodności uzasadnienia zaskarżonego wyroku z wymogami wynikającymi z powyższej regulacji prawnej. Na gruncie tej podstawy kasacyjnej Naczelny Sąd Administracyjny nie może natomiast badać zasadności przyjętej podstawy rozstrzygnięcia oraz trafności samego wyroku (por. wyrok NSA z dnia 7 maja 2008 r., sygn. akt I OSK 998/07, niepublikowany, treść [w:] System Informacji Prawnej LEX, nr 466506).
Nie jest usprawiedliwiona również materialna podstawa skargi kasacyjnej, zawierająca zarzut naruszenia art. 124 ust. 4 w związku z art. 128 ust. 4 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651 ze zm.), poprzez błędną wykładnię. Sąd pierwszej instancji nie stosował przepisu art. 124 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami, a zatem nie stosował także tej części przepisu art. 128 ust. 4, która odwołuje się do zdarzeń, o których mowa w art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Przedmiotem sprawy kontrolowanej w postępowaniu przed Sądem pierwszej instancji, które to postępowanie zostało poddane weryfikacji kasacyjnej, nie było odszkodowanie za ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości przez udzielenie zezwolenia na założenie i przeprowadzenie na nieruchomości przewodów służących do przesyłania energii elektrycznej. Nie można zatem rozważać trafności wykładni powołanego w podstawie kasacji przepisu art. 124 ust. 4 w związku z art. 128 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Nie jest więc możliwe podjęcie próby merytorycznego odniesienia się do materialnej podstawy kasacji. Naczelny Sąd Administracyjny nie jest uprawniony do korygowania, uzupełniania, czy też uściślania podstaw kasacyjnych (por. wyrok NSA z dnia 12 stycznia 2005 r., sygn. akt OSK 1588/04, niepublikowany, treść [w:] System Informacji Prawnej LEX, nr 819241; wyrok NSA z dnia 3 kwietnia 2012 r., sygn. akt II OSK 133/12, niepublikowany, treść [w:] System Informacji Prawnej LEX, nr 1219060). W związku z omawianym zagadnieniem skonstatować jeszcze można, iż nie można w niniejszej sprawie zakwalifikować sformułowań powołujących przepisy prawne w materialnej podstawie kasacji jako będących rezultatem omyłki wnoszącego kasację. Już w skardze podniesiony został zarzut naruszenia przepisu art. 124 ust. 5 ustawy o gospodarce nieruchomościami, a więc przepisu powiązanego z unormowanym w art. 124 ust. 1 tej ustawy ograniczeniem sposobu korzystania z nieruchomości przez udzielenie zezwolenia na założenie i przeprowadzenie na nieruchomości przewodów służących do przesyłania energii elektrycznej. W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Sąd pierwszej instancji wskazał, że przepis art. 124 ust. 5 nie miał zastosowania. Wyjaśnił, że sprawa nie dotyczyła założenia lub przeprowadzenia urządzeń służących do przesyłania energii elektrycznej, na podstawie art. 124 ust. 1, lecz odszkodowania związanego z czasowym zajęciem nieruchomości na podstawie art. 126 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami. W tej sytuacji wnoszący kasację mógł zająć, w kwestii stosowania w sprawie norm art. 124 ust. 4 i 5, inne stanowisko, niż Sąd pierwszej instancji, ale stanowisko skarżącego jest oczywiście wadliwe. W sprawie nie był stosowany przepis art. 124 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło