VI SA/Wa 2001/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka Sędziowie Sędzia WSA Andrzej Czarnecki (spr.) Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz Protokolant st. ref. Eliza Mroczek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 lutego 2013 r. sprawy ze skargi J. G. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] sierpnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] kwietnia 2012 r.; 2. stwierdza, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu; 3. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżącej J. G. kwotę 577 (pięćset siedemdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Główny Inspektor Transportu Drogowego, decyzją z dnia [...] sierpnia 2012 r., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 4 pkt 11 i pkt 22, art. 18 ust. 5, art. 92a ust. 1, ust. 2 i ust. 6 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (dz. U. z 2007 r., nr 30, poz. 151 ze zm.)- dalej jako "u.t.d." oraz lp. 2.9 załącznika nr 3 do ustawy, po rozpatrzeniu odwołania J. G. prowadzącej działalność gospodarczą pod nazwą "[...]" J. G., utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] kwietnia 2012 r. o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 8 000 zł związku z wykonywaniem przewozów okazjonalnych w krajowym transporcie drogowym pojazdem przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą z naruszeniem zakazu umieszczania na pojeździe oznaczeń z nazwą, adresem oraz telefonem przedsiębiorcy. Decyzję wydano przy następujących ustaleniach; W dniu [...] lutego 2012 r. na Porcie Lotniczym [...] przeprowadzono kontrolę pojazdu marki [...] o nr rej. [...] kierowanego przez B. Z.. W toku kontroli kierowca okazał: prawo jazdy, dowód osobisty, dowód rejestracyjny pojazdu, wypis nr [...] z licencji nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego osób, świadectwo sprawdzenia, orzeczenie lekarskie, orzeczenie psychologiczne, zaświadczenie o spełnianiu wymogów ustawy o transporcie drogowym, umowę współpracy, umowę użyczenia. Kontrolujący ustalił, że na prawym i lewym boku widniał napis: "[...] Przewóz Osób", w górnej części szyby czołowej pojazdu znajdował się napis "[...] Przewóz [...]", a z tytułu pojazdu napis "[...] Przewóz [...]" wraz z numerem "[...]" na tylnej klapie pojazdu. Poczynione ustalenia utrwalono w protokole kontroli z dnia [...] lutego 2012 r. oraz sporządzono dokumentację fotograficzną oraz dokumentację kserograficzną okazanych dokumentów. Pismem z dnia [...] lutego 2012 r. J. G. została zawiadomiona przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego, w sprawie naruszenia przepisów ustawy o transporcie drogowym. Przed wydaniem decyzji strona złożyła swoje stanowisko, w którym zwróciła się o podanie przyczyn wszczęcia postępowania w sprawie naruszenia przepisów u.t.d. Podniosła m.in., że napis umieszczony na pojeździe nie zawiera żadnych zabronionych elementów przedsiębiorcy, ani też napis "[...]" nie jest również numerem telefonu. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego wydał decyzję w dniu [...] kwietnia 2012 r., na podstawie, której – w oparciu o przepisy art. art. 93 ust.1 u.t.p. oraz zgodnie z ustaleniami protokołu kontroli z dnia [...] lutego 2012 r. nałożył na stronę karę pieniężną w wysokości 8.000 zł z tytułu wykonywania przewozów okazjonalnych w krajowym transporcie drogowym pojazdem przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą z naruszeniem zakazu: umieszczania lub używania w pojeździe taksometru. W uzasadnieniu decyzji, organ I instancji wskazał, że podstawą nałożenia kary były ustalenia faktyczne dokonane w dniu [...] lutego 2012 r., w których stwierdzono wykonywanie przewozów okazjonalnych w krajowym transporcie drogowym pojazdem przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą z naruszeniem zakazu umieszczania na pojeździe oznaczeń z nazwą, adresem oraz telefonem przedsiębiorcy. Ponadto na podstawie wpisów w dowodzie rejestracyjnym pojazdu w polu S1 stwierdzono wykonywanie przewozu okazjonalnego samochodem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a u.t.d., z zastrzeżeniem przewozów, o których mowa w art.18 ust. 4b. Od decyzji wydanej przez organ I instancji pełnomocnik strony pismem z dnia [...] maja 2012 r. złożył odwołanie, wnosząc o uchylenie nałożonej kary pieniężnej i umorzenie postępowania. Strona zarzuciła organowi wydanie decyzji z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik art. 18 ust. 5 lit. b u.t.d. oraz naruszenie przepisów postępowania tj. art. 7 k.p.a. w związku z art. 77 k.p.a. poprzez bezkrytyczne i niepotwierdzone zgromadzonym materiałem dowodowym ustalenie, że umieszczone na pojeździe oznaczenia "[...] Przewóz osób", "[...] Przewóz osób [...]" i "[...]" są nazwą, adresem lub numerem telefonu. Jednocześnie wniesiono o przeprowadzenie dowodu potwierdzającego, iż wskazany ciąg liczb jest numerem telefonu, pod którym można było zamówić przewóz w przedsiębiorstwie skarżącej. Odnosząc się do zarzutu naruszenia w postaci umieszczania na pojeździe oznaczeń z nazwą, adresem oraz telefonem przedsiębiorcy strona podkreśliła, że kontrolowany pojazd nie nosił jakiejkolwiek cechy przypominającej, czy też sugerującej wykonywanie transportu drogowego osób taksówką. Wskazano, że napis "przewóz osób" jednoznacznie, przy braku napisu "taxi" wskazuje na przewoźnika innego niż taksówka. Podniesiono, że zgromadzony materiał w sprawie nie wskazuje, aby na kontrolowanym pojeździe został umieszczony jakikolwiek element objęty dyspozycją z art. 18 ust. 5 lit. b u.t.d., a numer "[...]" nie jest numerem telefonu. W wyniku rozpatrzenia odwołania Główny Inspektor Transportu Drogowego, decyzją powołaną na wstępie utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy stwierdził, że w przedmiotowej sprawie doszło do naruszenia przepisów dotyczących oznakowania pojazdu wynikającego z art. 18 ust. 5 lit. b u.t.d. poprzez umieszczenie na pojeździe numeru telefonu, nazwy (oznaczenia) przedsiębiorcy zgodnie z materiałem zdjęciowym znajdującym się w aktach sprawy. Główny Inspektor podkreślił, że w art. 18 ust. 5 pkt 2 u.t.d. nie chodzi o to , aby wymienione elementy ściśle pokrywały się z firmą przedsiębiorcy, czy też wskazywały numer telefonu zarejestrowanego akurat na tego konkretnego przedsiębiorcę. Organ podkreślił, że w obrocie gospodarczym często spotyka się, że nazwy umieszczane na pojeździe nie mają nic wspólnego z firmą danego przedsiębiorcy, chociaż bezsprzecznie jego działalności służą. Zdaniem organu, gdyby przyjąć tezę odmienną, to nałożenie kary z tytułu naruszenia treści lp. 2.9 załącznika do u.t.d. byłoby często w praktyce niemożliwe. Ratio legis wprowadzenia zakazów określonych w art. 18 ust. 5 u.t.d. było wyeliminowanie przypadków wykonywania transportu drogowego pojazdem upodobnionym do taksówki i omijania restrykcyjnych przepisów dotyczących uzyskiwania licencji na wykonywanie transportu drogowego taksówką. Zdaniem organu II instancji okoliczności istotne dla sprawy zostały udowodnione na podstawie oględzin kontrolowanego pojazdu, a ponadto postępowanie I instancji zostało przeprowadzone z poszanowaniem przepisów k.p.a. Na powyższą decyzję, pismem z dnia [...] września 2012 r. pełnomocnik J. G. prowadzącej działalność gospodarczą pod nazwą "[...]" J. G. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji w całości i zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie: • prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 18 ust. 5 lit. b) u.t.d. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, które polegało na przyjęciu, że skarżąca dopuściła się popełnienia deliktu administracyjnego podczas, gdy na kontrolowanym pojeździe brak było zabronionych oznaczeń, których mowa ww. przpisie; • art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak wyjaśnienia znaczenia ustalonych w toku postępowania faktów; • art. 78 § 1 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie wniosku dowodowego skarżącej zmierzającego do ustalenia okoliczności mającej znaczenie w sprawie; • art. 7, art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a. poprzez bezkrytyczne i niepotwierdzone zgromadzonym materiałem dowodowym ustalenie, że umieszczone na pojeździe napisy są nazwą i numerem telefonu przedsiębiorcy w rozumieniu art. 18 ust. 5 lit. b u.t.d., a umieszczenie oznaczeń na pojeździe upodabnia ten pojazd do taksówki i stanowi ominięcie przepisów dotyczących uzyskiwania licencji na wykonywanie transportu drogowego taksówką. Skarżąca podkreśliła, że z żadnego przepisu u.t.d. nie wynika, aby pojazdy wykonujące przewóz osób nie mogły wyróżniać się względem pozostałych. Pojazdy te mogą wyróżniać się w sposób dowolny, o ile nie narusza to szczegółowo określonych zakazów wymienionych w art. 18 ust. 5 u.t.d. Zdaniem skarżącej kontrolowany pojazd nie nosił cech przypominających, czy też sugerujących transport drogowy osób taksówką. Znaczenie też ma wyraźne i sugestywne oznakowanie pojazdu napisem "Przewóz osób", co w sposób jednoznaczny – zdaniem skarżącej, przy braku napisu "taxi", taksometru i lampy na dachu (elementów zakazanych zgodnie z dyspozycją art. 18 ust. 5 u.t.d.), wskazuje na przewoźnika innego niż taksówka. Skarżąca podniosła, że brak rozpoznania przez organ wniosku dowodowego na okoliczność ustalenia, że umieszczone na pojeździe oznaczenia nie są numerem telefonu, a w szczególności nie są numerem telefonu pod którym przyjmowane są zlecenia na przewóz osób wykonywany przez skarżącą, stanowi naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ponadto podkreślono, że organ uzasadniając zaskarżoną decyzję winien wyjaśnić okoliczności faktyczne wskazujące na potrzebę lub konieczność wydania decyzji w danej sprawie oraz ich wpływ na treść jej rozstrzygnięcia tj. znaczenie ustalonych w toku postępowania faktów według normy prawnej znajdującej zastosowanie w przedmiotowej sprawie. Organ nie wskazał w treści uzasadnienia decyzji, z jakich okoliczności faktycznych wywodzi twierdzenie, że strona umieściła na pojeździe swoją nazwę i numer telefonu. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Organ powołując się na treść wyroku NSA w sprawie o sygn. akt II GSK 1218/10, podkreślił, że w przedmiotowej sprawie istotnym stało się ustalenie, czy wskazany ciąg cyfr powiązany jest z osobą przedsiębiorcy tj. skarżącą. Jak stwierdzono, wybierając wskazany ciąg cyfr tj. "[...] Przewóz osób" czy też "[...] Przewóz [...]", umieszczony na kontrolowanym pojeździe samochodowym, można było zamówić określoną usługę przewozową. Wskazał, że dla osób nie znających problematyki związanej z transportem drogowym, skorzystanie z usługi przewozu pojazdem oznaczonym w ten sposób jest równoznaczne ze skorzystaniem z usługi przewozu taksówką, co jest niezgodne z regulacją zawartą w art. 18 ust. 5 pkt 2 u.t.d. Główny Inspektor odnosząc się do zarzutów skargi stwierdził, że w przedmiotowej sprawie organy administracji w sposób wyczerpujący zebrały i rozpatrzyły cały materiał dowodowy zgromadzony w sprawie oraz przeprowadziły dowody służące ustaleniu faktycznego zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej zawartej w k.p.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje; Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Chodzi więc o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywaną pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności. Sprawy należące do właściwości sądów administracyjnych rozpoznają, w pierwszej instancji, wojewódzkie sądy administracyjne (art. 3 § 1 ww. ustawy). W myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, iż skarga jest zasadna. Zgodnie z art. 5 ust. 1 u.t.d. wykonywanie transportu drogowego, który obejmuje także przewóz okazjonalny, wymaga uzyskania odpowiedniej licencji. Specjalnym rodzajem licencji, innym od przewidzianej w art. 5 ust. 1 u.t.d., jest licencja na wykonywanie transportu drogowego taksówką. Udzielenie tej licencji wymaga spełnienia przez przedsiębiorcę dodatkowych wymagań określonych w art. 6 u.t.d. Zgodnie z art. 12 ust. 1b (obecnie 1a) u.t.d. licencja na krajowy transport drogowy osób nie uprawnia do wykonywania transportu drogowego taksówką, gdyż jak podkreślał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 6 grudnia 2011 r. wydanym w sprawie II GSK 1217/10 - przewozy wykonywane na podstawie licencji na wykonywanie transportu drogowego osób są odrębnym rodzajem przewozów niż przewozy dokonywane w ramach transportu drogowego taksówką. Podkreślić należy, że na gruncie ustawy o transporcie drogowym obowiązują odmienne zasady wykonywania przewozów okazjonalnych pojazdem przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą (pojazdem niebędącym taksówką) i przewozów wykonywanych na podstawie licencji na wykonywanie transportu drogowego taksówką. Konsekwencją odmienności charakteru powyższych przewozów jest wprowadzony art. 18 ust. 5 lit. b) u.t.d. (w brzmieniu na dzień kontroli) - zakaz umieszczania na pojeździe oznaczeń z nazwą, adresem oraz telefonem przedsiębiorcy. W dacie wydawania decyzji przez organ odwoławczy cytowany przepis, został zmieniony przez art. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 maja 2012 r. (Dz. U. poz. 661) zmieniającej ustawę o transporcie drogowym z dniem 29 czerwca 2012 r. rozszerzając zakaz na umieszczanie w sposób widoczny i czytelny z zewnątrz pojazdu oznaczeń z nazwą, adresem, telefonem, adresem strony internetowej przedsiębiorcy lub innych oznaczeń mających na celu identyfikację przedsiębiorcy, a także reklam usług taksówkowych i przedsiębiorców świadczących takie usługi. Należy jednak mieć na uwadze, że w dacie kontroli ten zakaz rozszerzony nie obowiązywał. Skarżąca podnosiła w toku postępowania, że organ nie przeprowadził dowodu (wnioskowanego przez stronę) mającego na celu sprawdzenie, czy liczba podana na pojeździe w istocie była numerem telefonu, pod którym można było zamówić od skarżącej przewóz. W świetle obowiązującego zakazu z przepisu art. 18 ust. 5 lit. b) u.t.d. (obowiązującego stronę na dzień kontroli) – zakaz umieszczania na pojeździe oznaczeń z nazwą, adresem oraz telefonem przedsiębiorcy, ustalenie czego dotyczyła liczba umieszczona na pojeździe miało istotne znaczenie, bowiem zakaz z cytowanego przepisu dotyczył jedynie trzech informacji: nazwy przedsiębiorcy, jego adresu lub telefonu. Organ odwoławczy również uznał, że w sprawie istotne znaczenie miało ustalenie, czy umieszczone na pojeździe oznaczenia można wiązać ze skarżącą, w szczególności, czy przez wybranie ciągu cyfr "[...] Przewóz Osób" lub "[...] Przewóz [...]" można było zamówić usługę przewozową (str. 4 odpowiedzi na skargę). Jednakże do takiego przekonania doszedł dopiero w odpowiedzi na skargę i jak z niej wynika ustaleń takich dokonał po wydaniu decyzji, gdyż w decyzji drugoinstancyjnej o tych ustaleniach organ odwoławczy nie wspomina. Ustalenia te zostały więc dokonane poza postępowaniem administracyjnym, w którym wydano obie decyzje administracyjne. Zatem nie mogą podlegać kontroli Sądu i w konsekwencji nie mogą mieć wpływu na rozstrzygnięcia dokonane przez organ administracji. Zdaniem organu administracji owe napisy umieszczone na pojeździe - "[...] Przewóz Osób" lub "[...] Przewóz [...]" są nazwą przedsiębiorcy. Jednakże jak wynika z akt sprawy żadna tego rodzaju nazwa nie była przez skarżąca używana, jak i nie ustalono by była to nazwa innego przedsiębiorcy, na przykład powiązanego funkcjonalne lub organizacyjne z przedsiębiorstwem skarżącej. Nazwa przedsiębiorstwa skarżącej to "[...]" J. G. i taka nazwa występuje na umowie z kierowcą oraz na paragonach fiskalnych. Zatem z żadnych ustaleń organu nie można wyprowadzić wniosku, że napisy na pojeździe "[...] Przewóz Osób" lub "[...] Przewóz [...]" w jakikolwiek sposób identyfikują przedsiębiorstwo skarżącej lub innego przedsiębiorcę, albo że stanowił numer telefonu, pod którym można było zamówić przewóz w przedsiębiorstwie skarżącej. W tych warunkach organ administracji, z naruszeniem przepisu art. 7 k.p.a., które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynika sprawy, nie dokonał wymaganych ustaleń pozwalających na wydanie zaskarżonego rozstrzygnięcia. Jednocześnie doszło do naruszenia art. 75 § 1 k.p.a. w związku z art. 77 § k.p.a. przez nieuwzględnienie wniosku dowodowego skarżącej na okoliczności, które organ dopiero w odpowiedzi na skargę uznał za istotne w sprawie, przez co wydane rozstrzygnięcie naruszało także przepis art. 80 k.p.a., a jego uzasadnienie nie spełniało wymagań art. 107 § 3 k.p.a. W tych warunkach Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) i art. 152 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku, postanawiając o kosztach postępowania w oparciu o art. 200 w związku z art. 205 § 2 P.p.s.a.