II FSK 1535/13
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2013-11-07
Skład orzekający: Antoni Hanusz, Zbigniew Kmieciak, Zbigniew Romała
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy naruszenie przepisów postępowania przez sąd pierwszej instancji, dotyczące ustaleń stanu faktycznego w decyzji podatkowej, które nie miały wpływu na rozstrzygnięcie w sprawie umorzonego postępowania podatkowego, może stanowić podstawę do uchylenia wyroku sądu pierwszej instancji na skutek skargi kasacyjnej?Ratio decidendi
Skarga kasacyjna nie może być uwzględniona, jeśli zarzucane naruszenie przepisów postępowania przez sąd pierwszej instancji nie miało wpływu na wynik sprawy. W sytuacji, gdy postępowanie podatkowe zostało umorzone, a skarżący kwestionuje jedynie ustalenia stanu faktycznego dotyczące wysokości zgromadzonych oszczędności, które nie wpłynęły na ostateczne rozstrzygnięcie w umorzonej sprawie, nie można mówić o naruszeniu przepisów prawa materialnego ani o wpływie naruszeń proceduralnych na wynik sprawy.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła zaskarżenia decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach, która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego umarzającą postępowanie w sprawie ustalenia zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za 2005 r. od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach. Skarżący kwestionował ustalenia organów dotyczące wysokości jego oszczędności z lat poprzednich, które miały pokryć wydatki w 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, uznając ustalenia organów za prawidłowe. Skarżący wniósł skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną i zasądzono od J. S. na rzecz Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach kwotę 680 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Antoni Hanusz, Sędzia NSA Zbigniew Kmieciak (sprawozdawca), Sędzia del. NSA Zbigniew Romała, Protokolant Agata Grabowska, po rozpoznaniu w dniu 7 listopada 2013 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej J. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 6 lutego 2013 r. sygn. akt I SA/Gl 599/12 w sprawie ze skargi J. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach z dnia 12 marca 2012 r. nr [...] w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za 2005 r. od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodu 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od J. S. na rzecz Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach kwotę 680 (słownie: sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Wyrokiem z dnia 6 lutego 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, w sprawie o sygn. akt I SA/Gl 599/12, oddalił skargę J. S. – nazywanego dalej "Skarżącym", na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach z dnia 12 marca 2012 r. w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za 2005 r. od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów.
Z uzasadnienia wyroku sądu administracyjnego pierwszej instancji wynika, że decyzją z dnia 5 grudnia 2011 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w C. umorzył postępowanie podatkowe w sprawie ustalenia wysokości zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za 2005 r. od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów. W trakcie postępowania podatkowego organ ustalił, że Skarżący uzyskał w 2005 r. przychody wystarczające do pokrycia poniesionych w tym okresie wydatków. Wobec tego, umorzono postępowanie podatkowe, ponieważ brakowało podstawy do ustalenia w oparciu o art. 20 ust. 1 i 3 oraz art. 30 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2000 r. nr 14, poz. 176 z późn. zm.) – powoływanej dalej jako "u.p.d.o.f.", zobowiązania podatkowego od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów.
W odwołaniu od powyższej decyzji Skarżący podniósł zarzut naruszenia art. 120-123, art. 180, art. 187 § 1 i art. 210 § 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r. poz. 749 z późn. zm.), jak również art. 20 ust. 1 i 3 oraz art. 30 ust. 1 pkt 7 u.p.d.o.f. W jego ocenie, organy błędnie ustaliły wysokość dochodów, które Skarżący miał osiągnąć w latach 1990-2004. Jak Skarżący wyjaśnił, zasoby te służyły do pokrycia wydatków w latach 2005-2007.
Rozpoznawszy odwołanie Skarżącego, Dyrektor Izby Skarbowej wspomnianą na wstępie decyzją utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu podatkowego pierwszej instancji. Organ odwoławczy w pełni podzielił ustalenia Naczelnika Urzędu Skarbowego i uznał zarzuty Skarżącego za chybione.
W skardze na powyższą decyzję Skarżący powtórzył sformułowane wcześniej zarzuty i wniósł o jej uchylenie. Skarżący zakwestionował ustaloną przez organy podatkowe wysokość wydatków poniesionych na wybudowanie budynku produkcyjnego oraz placu manewrowego z dojazdem. Jego zdaniem, była ona niższa aniżeli wskazana przez organy – a co za tym idzie, suma oszczędności, jakimi dysponował na koniec 2004 r., była wyższa od określonej w decyzji podatkowej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny skargę oddalił jako niezasadną. Zdaniem sądu administracyjnego pierwszej instancji, organy podatkowe prawidłowo ustaliły stan faktyczny sprawy, a zaskarżona decyzja odpowiada prawu. W motywach wyroku sąd wyjaśnił, że organy podatkowe przeprowadziły wnikliwe i wszechstronne postępowanie dowodowe. Jedynym punktem spornym, jak wyjaśnił sąd, była kwestia: kiedy wybudowane zostały budynek produkcyjny i plac manewrowy z dojazdem. Problem ten był o tyle istotny, że organy podatkowe przeliczały, zgodnie z wnioskiem Skarżącego, wysokość przychodów i wydatków na dolary amerykańskie – stąd też moment oddania wspomnianych obiektów do użytkowania dyktował jaki kurs wymiany należało przyjąć do wyliczenia wysokości wydatków poniesionych przez Skarżącego. W ocenie sądu, organy podatkowe prawidłowo ustaliły, że budynki te zostały wybudowane w 1987 r. i 1990 r., a nie jak utrzymywał Skarżący w 1994 r. W tym stanie rzeczy należało przyjąć kursy wymiany z lat 1987 i 1990. Za zupełnie chybiony sąd uznał zarzut naruszenia przez organy art. 20 i art. 30 ust. 1 pkt 7 u.p.d.o.f. Jakkolwiek postępowanie toczyło się w przedmiocie ustalenia zobowiązania w zryczałtowanym podatku od dochodów z nieujawnionych źródeł lub nie mających pokrycia w nieujawnionych źródłach przychodu, przepisów tych organy nie zastosowały, ponieważ postępowanie zostało umorzone.
W skardze kasacyjnej pełnomocnik Skarżącego wniósł o uchylenie w całości powyższego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
W oparciu o art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.) – powoływanej dalej jako "P.p.s.a.", autor skargi kasacyjnej podniósł zarzut naruszenia przepisów postępowania, mającego wpływ na wynik sprawy, tj. 141 § 4 P.p.s.a. poprzez brak należytego uzasadnienia zaskarżonego wyroku. Pełnomocnik Skarżącego sformułował także zarzut naruszenia przez sąd pierwszej instancji art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 121 § 1, art. 122, art. 125 § 1, art. 191 i art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej.
Na podstawie art. 174 pkt 1 P.p.s.a. Skarżący zarzucił ponadto naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. 20 ust. 3 u.p.d.o.f. W ocenie Skarżącego, skoro stan faktyczny sprawy został błędnie ustalony, nie było podstawy do zastosowania przywołanego przepisu.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw, dlatego podlega oddaleniu.
Odnosząc się do sformułowanego w skardze kasacyjnej zarzutu naruszenia art. 20 ust. 3 u.p.d.o.f. należy podkreślić, że organy podatkowe nie mogły naruszyć wskazanego przepisu, ponieważ go niestosowały. Naczelnik Urzędu Skarbowego w motywach decyzji wprost stwierdził, że nie ma podstaw do zastosowania tegoż przepisu i ustalenia Skarżącemu zobowiązania podatkowego – dlatego, w oparciu o art. 208 Ordynacji podatkowej, postępowanie umorzył. Organ odwoławczy utrzymując w mocy rozstrzygnięcie pierwszoinstancyjne również nie dopatrzył się podstaw do jego zastosowania. Stąd też, jak prawidłowo wywiódł sąd pierwszej instancji, nie mogło dojść do naruszenia powyższego przepisu przez organy podatkowe, a kwestia ta nie wymaga dalszej argumentacji.
Oceniając zarzuty naruszenia przepisów postępowania, tj. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 121 § 1, art. 122, art. 125, art. 191 i art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej, należy mieć na uwadze to, że Skarżący nie kwestionuje samego rozstrzygnięcia, a jedynie uzasadnienie decyzji podatkowej w zakresie, w jakim organy ustaliły wysokość zgromadzonych przez niego na koniec 2004 r. oszczędności, z których miał następnie finansować swoje wydatki w latach następnych. Zaskarżona decyzja nie kształtuje zatem sytuacji podatkowej Skarżącego, jako że stosowne ustalenia musiały zostać dokonane w postępowaniach dotyczących kolejnych lat podatkowych, czyli w odrębnych co do przedmiotu sprawach. Skarżący nie był tym samym pozbawiony ochrony prawnej, tyle tylko, że mogła ona być realizowana w sprawach wymiaru podatku odnoszących się do późniejszych lat.
Należy także zaznaczyć, że Skarżący, powołując się na naruszenie przez sąd pierwszej instancji przepisów postępowania (art. 174 pkt 2 P.p.s.a.), nie wykazał w jaki sposób mogło ono wywrzeć wpływ na wynik rozpoznanej sprawy. Jak już wcześniej stwierdzono, Skarżący w istocie rzeczy nie neguje rozstrzygnięcia zawartego w decyzji podatkowej, kwestionując wyłącznie ustalenia co do wysokości środków pieniężnych posiadanych w 2005 r. Podnosi w związku z tym, że naruszenie wymienionych przepisów miało wpływ na treść decyzji podatkowych obejmujących następne lata podatkowe.
W tym stanie rzeczy, z mocy art. 184 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji. O kosztach postępowania kasacyjnego rozstrzygnięto zgodnie z art. 204 pkt 1 tej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło