II FZ 171/13

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia WSA (del). Lidia Ciechomska-Florek po rozpoznaniu w dniu 28 marca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia H. P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 7 lutego 2013 r. I SA/Łd 1554/12 w przedmiocie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi H. P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w L. z dnia 24 października 2012r Nr [...] w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej za zobowiązania podatkowe Spółdzielni [...] z tytułu pobranych i niewpłaconych zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych za okres od stycznia do maja 2009 r oraz za lipiec i sierpień 2009 r oraz za odsetki za zwłokę i koszty egzekucyjne. p o s t a n a w i a oddalić zażalenie H. P., dalej jako skarżąca, złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w L. z 24 października 2012 r., w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej za zobowiązania podatkowe Spółdzielni [...] z tytułu pobranych i niewpłaconych zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych za okres od stycznia do maja 2009 r. oraz za lipiec i sierpień 2009 r., odsetki za zwłokę i koszty egzekucyjne. W skardze zawarła wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Jej zdaniem, nie ma ona wystarczających środków finansowych do natychmiastowego uiszczenia zaległego podatku wraz z odsetkami i kosztami postępowania. Ewentualny obowiązek spłaty zobowiązania z odsetkami mógłby spowodować utratę podstawowych środków finansowych, koniecznych do zaspokojenia jej podstawowych potrzeb życiowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny odmówił wstrzymania wykonania decyzji postanowieniem z dnia 7 lutego 2013 r. W uzasadnieniu postanowienia, powołując się na art. 61 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 dalej jako p.p.s.a.) wskazał, że na wniosek skarżącego sąd może wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Przy czym to strona skarżąca powinna wykazać, że w jej przypadku wykonanie zaskarżonej decyzji pociągnie za sobą wyżej wskazane skutki. Sąd pierwszej instancji zaznaczył, że skarżąca wskazała jedynie, że wykonanie decyzji spowoduje utratę środków finansowych, koniecznych do zaspokojenia jej podstawowych potrzeb życiowych. W ocenie Sądu pierwszej instancji, ta argumentacja nie pozwala na przyjęcie, że skarżąca wykazała okoliczności uzasadniające wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Nadto w rozpatrywanym wniosku skarżąca w żaden sposób nie powiązała obciążenia finansowego z niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowaniem trudnych do odwrócenia skutków. Zdaniem Sądu pierwszej instancji, sam fakt istnienia obowiązku wykonania decyzji nie może stanowić przesłanki wstrzymania jej wykonania. Konieczność zapłaty podatku i związane z tym uszczuplenie majątku podatnika są zwykłym następstwem decyzji podatkowej. W zażaleniu z 18 lutego 2013 r. skarżąca zakwestionowała postanowienie Sądu z dnia 7 lutego 2013 r. w całości. Zarzuciła naruszenie art. 61 § 3 p.p.s.a. oraz art. 141 § 4 p.p.s.a. i wniosła o zmianę zaskarżonego ostanowienia, wstrzymanie wykonalności decyzji, względnie o uchylenie zakwestionowanego postanowienia i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania. W szczególności skarżąca zakwestionowała pogląd, że nie wykazała okoliczności uzasadniających wstrzymanie wykonania decyzji. Wskazała też na nieuzasadnione przyjęcie, że obciążenie finansowe wynikające z wykonywania decyzji nie wiąże się z niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenie skutków. Nadto zarzuciła nieodniesienie się przez Sąd do jej twierdzeń faktycznych. Zdaniem skarżącej, przedwczesne wykonanie decyzji może być źródłem nie tylko poważnej szkody (brak środków na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych), jak również może prowadzić do wystąpienia trudnych do odwrócenia skutków dla skarżącej (sprzedaż składników majątkowych, poniżej ich wartości), co jest przejawem naruszenia art. 61 § 3 w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. Skarżąca zwróciła uwagę na fakt, że ceny uzyskiwane w toku sprzedaży egzekucyjnej są niższe od cen rynkowych nawet o 50%. Zapewnienie skarżącej możliwości samodzielnej sprzedaży składników majątkowych poprzez wstrzymanie wykonania decyzji zapobiegłoby powstaniu takiej szkody. Nadto, skutki wykonania decyzji mogą polegać na niemożności restytucji w zakresie szkody jaka powstałaby wskutek sprzedaży egzekucyjnej składników majątkowych skarżącej. W szczególności, w razie wygrania sporu podatkowego nie ma instrumentu prawnego umożliwiającego dochodzenie od Skarbu Państwa różnicy pomiędzy ceną uzyskaną w trakcie sprzedaży egzekucyjnej a rzeczywistą wartością sprzedanego majątku. Skarżąca powołała się na postanowienie NSA z dnia 19 maja 2011 r. II OZ 415/11. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw, dlatego podlega oddaleniu. Stosownie do art. 61 § 3 p.p.s.a., po przekazaniu sądowi skargi, sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1 tegoż artykułu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Wykazanie przy tym okoliczności, które uprawdopodabniałyby niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków spoczywa na stronie. Skarżąca we wniosku o wstrzymanie wykonania aktu obowiązana jest wskazać okoliczności, które w jej ocenie uzasadniają wniosek co do tego, że wykonanie aktu może spowodować znaczną szkodę lub trudne do odwrócenia skutki. Twierdzenia skarżącej powinny być poparte dokumentami źródłowymi, zwłaszcza dotyczącymi sytuacji finansowej oraz majątkowej (postanowienie NSA z dnia 26 czerwca 2012 r. II Fz 497/12). w ocenie Sądu pierwszej instancji, w rozpatrywanej sprawie, skarżąca nie wykazała, że w jej sytuacji, na skutek wykonania zaskarżonego aktu zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Co więcej, skarżąca nie wykazała nawet trudności dobrowolnego wykonania ciążących na niej zobowiązań, ograniczając się do rozważań o hipotetycznej opłacalności transakcji zawieranych w ramach postępowania egzekucyjnego. Pomimo, że we wniosku skarżąca w sposób lakoniczny przywołała twierdzenia dotyczące możliwych skutków wykonania zaskarżonego rozstrzygnięcia, to jednak nie wskazała konkretnych okoliczności, które mogłyby sugerować wystąpienie tych skutków jak również nie przedstawiła żadnych dowodów, obrazujących własną sytuację materialną. Ogólnikowe twierdzenia wyrażane przez skarżącą, pozbawione szerszego uzasadnienia i stosownych dowodów, nie mogły w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego stanowić podstawy do orzeczenia przez Sąd pierwszej instancji o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu. Odnosząc się do kwestii wykonania decyzji, Sąd odwoławczy zauważa, że każda decyzja administracyjna zobowiązująca do uiszczenia należności pieniężnych pociąga za sobą dolegliwość rodzącą określony skutek w finansach zobowiązanego. Nie jest to sytuacja, która sama z siebie uzasadnia zastosowanie wyjątkowego rozwiązania prawnego, jakim jest ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym (postanowienie NSA z dnia 13 grudnia 2012 I GSK 1538/12). Należy przy tym szczególnie podkreślić, że uzasadnienie zażalenia skarżącej ogranicza się do kilku ogólnikowych zdań dotyczących ekonomicznych skutków przymusowego wykonania decyzji. Pominięty przy tym został etap wykazania w uzasadnieniu wniosku, sytuacji majątkowej i życiowej skarżącej, z której można byłoby wnosić o skutkach określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a. Oceniając merytoryczną wartość zażalenia, Naczelny Sąd Administracyjny w pełni przychyla się do oceny wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji, dokonanej przez Sąd pierwszej instancji. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.