II SA/Bk 794/12
WyrokWSA w Białymstoku2013-02-07
Skład orzekający: Stanisław Prutis, Danuta Tryniszewska-Bytys, Mirosław Wincenciak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy budowa drogi wewnętrznej i linii energetycznej na prywatnej działce może zostać uznana za inwestycję celu publicznego w rozumieniu ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz ustawy o gospodarce nieruchomościami?Ratio decidendi
Budowa drogi wewnętrznej i linii energetycznej na prywatnej działce nie może zostać uznana za inwestycję celu publicznego, jeśli droga nie została geodezyjnie wyodrębniona jako działka o przeznaczeniu publicznym, a linia energetyczna nie gwarantuje publicznego charakteru ani lokalnego lub ponadlokalnego zasięgu. W takiej sytuacji postępowanie w sprawie ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego powinno zostać umorzone jako bezprzedmiotowe.Stan faktyczny
K. L. złożył wniosek o ustalenie lokalizacji inwestycji celu publicznego polegającej na wydzieleniu gruntów pod drogi publiczne, budowie dróg oraz budowie i utrzymaniu przewodów i urządzeń służących do przesyłu energii elektrycznej na działce nr a. Organ I instancji odmówił ustalenia lokalizacji, uznając, że planowana inwestycja ma charakter prywatny. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło decyzję organu I instancji i umorzyło postępowanie, uznając, że inwestycja nie jest celem publicznym. K. L. złożył skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Stanisław Prutis, Sędziowie sędzia NSA Danuta Tryniszewska-Bytys (spr.), sędzia WSA Mirosław Wincenciak, Protokolant Sylwia Tokajuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 07 lutego 2013 r. sprawy ze skargi K. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w . z dnia [...] lipca 2012 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji o odmowie ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego i umorzenia postępowania I instancji - oddala skargę.-
II SA/Bk 794/12
UZASADNIENIE
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] lipca 2012 r. znak [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. uchyliło decyzję z dnia [...] maja 2012 r. znak [...] wydaną w I instancji przez Sekretarza Gminy W. z upoważnienia Burmistrza W., odmawiającą ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego oraz umorzyło postępowanie przed organem I instancji.
Stan faktyczny i prawny sprawy przedstawiał się następująco.
Na wniosek K. L. toczyło się postępowanie o ustalenie lokalizacji inwestycji celu publicznego polegającej na – jak to określono we wniosku – "wydzieleniu gruntów pod drogi publiczne, budowie oraz wykonywaniu robót budowlanych tych dróg oraz budowie i utrzymywaniu przewodów i urządzeń służących do przesyłu energii elektrycznej, a także innych obiektów i urządzeń – oprawy świetlnej", na działce nr a w W.
Decyzją z dnia [...] maja 2012 r. wydaną z upoważnienia Burmistrza W. odmówiono ustalenia lokalizacji inwestycji, wskazując że nie należy ona do kategorii inwestycji celu publicznego. Ustalono, że dla działki nr a były wydawane decyzje o warunkach zabudowy (z dnia [...] października 2005 r., zmieniona decyzją z dnia [...] października 2011 r.), w wyniku których istnieje możliwość jej zabudowania 35 budynkami mieszkalnymi i wydzielenia drogi wewnętrznej. Będzie to jednak inwestycja (budynki i droga wewnętrzna) o charakterze prywatnym, a nie publicznym. Droga wewnętrzna nie może być zaliczona do inwestycji o charakterze lokalnym, jak również nie jest drogą publiczną i w aktach nie ma informacji na temat takiego jej zaliczenia. O ile więc budowa drogi publicznej jest co do zasady celem publicznym w rozumieniu art. 6 pkt 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, o tyle takiej drogi nie stanowi droga wewnętrzna na działce nr a.
Odnośnie budowy linii energetycznej organ wskazał, że celem publicznym w rozumieniu art. 6 pkt 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami jest budowa przewodów i urządzeń służących do przesyłania m.in. energii elektrycznej. Linia oświetlenia drogowego nie może być uznana za część przesyłowej lub dystrybucyjnej sieci energetycznej, ponieważ nie służy transportowi energii w celu dostarczenia jej do szeregu odbiorców, ale służy tylko odbiorcy prywatnemu na jego własny użytek. Również z uzyskanych od wnioskodawcy wyjaśnień na temat celu i charakterystyki inwestycji w postaci linii energetycznej (pismo z dnia 2 maja 2012 r.) wynika, zdaniem organu, że inwestycja będzie służyła wyłącznie oświetleniu drogi wewnętrznej na nieruchomości prywatnej, co wyklucza jej lokalny (gminny) charakter.
Odwołanie od powyższej decyzji złożył K. L. zarzucając naruszenie przepisów procedury administracyjnej i prawa materialnego administracyjnego (art. 7, 8, 9 i 10 § 1 i art. 73 § 1 k.p.a. oraz art. 2 pkt 5 w związku z art. 50 – 54 i art. 56 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, art. 6 pkt 1, 2 i 10 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami w związku z art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. Prawo energetyczne, art. 2 ust. 1 oraz art. 8 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych). W uzasadnieniu odwołania wywodził, że w art. 6 pkt 10 ustawy o gospodarce nieruchomościami przewidziano możliwość uznania za cel publiczny również innych celów niż wymienione w punktach 1 – 9 tego przepisu, w związku z czym za cel publiczny można uznać również – stosując prawo energetyczne - budowę oświetlenia miejsc publicznych i dróg znajdujących się na terenie gminy, a więc nie tylko dróg publicznych. Wskazywał, że sieć elektroenergetyczna to tzw. system naczyń połączonych, zatem nie można wykluczyć, że budowa jednej linii nie będzie służyła w przyszłości do przesyłu energii innym odbiorcom. Odnośnie budowy drogi wskazał, że planowana inwestycja w tym zakresie ma polegać na wydzieleniu gruntów pod drogę publiczną, która ma połączyć dwie drogi gminne. Służyć więc będzie ogółowi mieszkańców. Wywodził, że nie należy wymagać, aby cel publiczny w postaci budowy drogi odnosił się wyłącznie do dróg zakwalifikowanych już do dróg publicznych, bowiem samo działanie zmierzające do wydzielenia gruntu pod drogę publiczną należy uznać za inwestycję celu publicznego. Nadto o kwalifikacji drogi jako publicznej lub wewnętrznej przesądza sposób jej wykorzystywania.
Decyzją z dnia [...] lipca 2012 r. SKO w B. na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. uchyliło zaskarżoną decyzję pierwszoinstancyjną i umorzyło postępowanie przed organem I instancji. Zdaniem organu odwoławczego nie ulega wątpliwości, że budowa dróg publicznych jest celem publicznym w rozumieniu art. 6 pkt 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Inwestycji strony nie można jednak zaliczyć do tej kategorii celów publicznych, jakim jest budowa drogi publicznej, bowiem strona działa we własnym, prywatnym imieniu, a nie w imieniu organu gminy jako zarządcy drogi, który z mocy art. 19, 20 i 19 ust. 2 pkt 4 ustawy o drogach publicznych jest właściwy do planowania, budowy, przebudowy, remontu, utrzymania i ochrony dróg publicznych (gminnych). Niezależnie zatem od faktu niezaliczenia lub zaliczenia spornej drogi do kategorii dróg publicznych planowana droga nie może być uznana za cel publiczny, skoro ma służyć prywatnym interesom właściciela działki nr a.
Zdaniem SKO inwestycją celu publicznego w rozumieniu art. 6 pkt 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami nie jest również budowa i utrzymanie sieci energetycznej mającej służyć oświetleniu drogi na gruntach prywatnych. Nie będzie ona służyła przesyłaniu energii elektrycznej innym odbiorcom, gdy końcowym odbiorcą tej energii będzie właściciel działki nr a.
SKO wskazało, że postępowanie powinno ulec umorzeniu, bowiem inwestor wystąpił o warunki lokalizacji inwestycji celu publicznego dla przedsięwzięcia, które nie ma takiego charakteru. Odmowa ustalenia tych warunków, jak uczynił to organ I instancji, mogłaby nastąpić, gdyby okazało się, że materialne warunki inwestycji nie zostały spełnione.
Skargę na powyższe rozstrzygnięcie złożył do sądu administracyjnego K. L. zarzucając naruszenie przepisów prawa procesowego mające istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 138 § 1 pkt 2 w związku z art. 105 § 1 k.p.a. poprzez bezpodstawne uznanie bezprzedmiotowości postępowania; art. 6, 7, 8, 9, 10 § 1 i art. 28 k.p.a. poprzez błędne uznanie, że poszczególne fragmenty inwestycji (budowa drogi i linii energetycznej) nie stanowią inwestycji celu publicznego – bez przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego na tę okoliczność i błędne oparcie oceny na stanowisku, że skoro wnioskodawca nie występuje w imieniu gminy, to nie może realizować inwestycji celu publicznego; art. 7, 8, 9, 10 § 1 i art. 73 § 1 k.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie dowodu z wyrysu przedmiotowej działki, co doprowadziło do błędnego ustalenia, że inwestycja będzie służyć wyłącznie skarżącemu; art. 6, 7, 77 § 1, 80, 107 § 3 k.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie postępowania wyjaśniającego na okoliczności sporne w sprawie oraz: brak analizy wyrysów dla działki i nieustalenie, czy planowana droga istnieje i jaką pełni funkcję, nieodniesienie się do wszystkich zarzutów odwołania, w szczególności naruszenia art. 6 pkt 10 ustawy o gospodarce nieruchomościami.
Skarżący zarzucił również naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 19, 10 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych poprzez błędne ustalenie, że niewystępowanie przez skarżącego w imieniu gminy wyklucza realizację celu publicznego; art. 2 pkt 5 w związku z art. 50 - 54 i art. 56 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym poprzez błędne przyjęcie, że inwestycja nie ma charakteru celu publicznego oraz niezastosowanie art. 56 tej ustawy; art. 6 pkt 1, pkt 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami poprzez uznanie, że realizacja drogi i budowa linii nie jest inwestycją celu publicznego; art. 6 pkt 10 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami w związku z art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. Prawo energetyczne poprzez ich niezastosowanie; art. 2 ust. 1 i art. 8 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych poprzez uznanie, że o charakterze drogi decyduje wyłącznie jej zaliczenie do kategorii dróg publicznych.
Zdaniem skarżącego przyjęcie przez SKO, że inwestycja celu publicznego w postaci drogi publicznej może być realizowana wyłącznie przez gminę (gdy chodzi o drogę gminną), jest niedopuszczalną i błędną wykładnią przepisu art. 6 pkt 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Nieprawidłowe jest również wymaganie, aby realizacja drogi publicznej była poprzedzana uzyskaniem uchwały o zaliczeniu drogi do kategorii dróg publicznych, bowiem uniemożliwiłoby to w ogóle budowę dróg publicznych. O kwalifikacji drogi jako publicznej przesądza, zdaniem strony, możliwość jej publicznego, powszechnego wykorzystywania. Tę cechę spełnia planowana droga, bowiem będzie łączyła dwie inne drogi publiczne.
Odnośnie budowy linii energetycznej skarżący wskazał, że zgodnie z art. 18 ust. 1 prawa energetycznego do zadań własnych gminy należy zaopatrzenie w energię elektryczną, oświetlenie miejsc publicznych i dróg znajdujących się na terenie gminy. Nie wymieniono w tym przepisie wyłącznie dróg publicznych. Skarżący zauważył, że dotychczas organ uwzględniał wnioski inwestorów dotyczące podobnych inwestycji (np. wniosek P. D. S.A. – decyzją z dnia [...] maja 2012 r. znak [...]). Końcowo skarżący nie zgodził się z umorzeniem postępowania.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko z uzasadnienia zaskarżonej decyzji.
Zarzuty skargi zostały doprecyzowane w piśmie skarżącego z dnia 30 listopada 2012 r. (k. 40). Natomiast na rozprawie w dniu 7 lutego 2013 r. skarżący wyjaśnił, że jego zdaniem wydzielił geodezyjnie pas drogowy na działce nr a, który funkcjonuje jako droga żwirowa (k. 72).
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga podlegała oddaleniu, bowiem zaskarżone rozstrzygnięcie, uchylające decyzję pierwszoinstancyjną odmawiającą ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego oraz umarzające postępowanie, nie narusza prawa.
Spór dotyczy możliwości zaliczenia inwestycji zaplanowanych przez skarżącego na działce nr a w W. jako budowa drogi i oświetlenia drogowego – do inwestycji celu publicznego, dla których wydawane są decyzje o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego na podstawie przepisów Rozdziału 5 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 647), zwanej dalej ustawą planistyczną. Zdaniem składu orzekającego ocena organu, który wykluczył możliwość takiego zaliczenia, nie narusza prawa, co prowadziło do oddalenia skargi.
Zgodnie z art. 2 pkt 5 ustawy planistycznej przez inwestycję celu publicznego należy rozumieć działania o znaczeniu lokalnym (gminnym) i ponadlokalnym (powiatowym, wojewódzkim i krajowym), a także krajowym (obejmującym również inwestycje międzynarodowe i ponadregionalne), bez względu na status podmiotu podejmującego te działania oraz źródła ich finansowania, stanowiące realizację celów, o których mowa w art. 6 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651 z późn. zm.), zwanej dalej u.g.n.
Stosownie zaś do treści art. 6 ustawy o gospodarce nieruchomościami celami publicznymi są m.in. pkt 1. wydzielanie gruntów pod drogi publiczne i drogi wodne, budowa, utrzymywanie oraz wykonywanie robót budowlanych tych dróg, obiektów i urządzeń transportu publicznego, a także łączności publicznej i sygnalizacji; pkt 2. budowa i utrzymywanie ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej, a także innych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń.
Nie ulega zatem wątpliwości, że zarówno budowa dróg publicznych, jak i urządzeń przesyłających energię elektryczną (pod warunkiem, że urządzenia te mają zasięg lokalny lub ponadlokalny – zgodnie z art. 2 pkt 5 ustawy planistycznej) stanowią inwestycje celu publicznego, dla których może zostać wydana decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Trafnie jednak wywiódł organ odwoławczy, że inwestycja zaproponowana do realizacji przez skarżącego nie odpowiada żadnej wymienionej wyżej kategorii.
Odnośnie drogi publicznej wskazać należy, że zgodnie z art. 1 i art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (tekst jedn. Dz. U. z 2007 r. Nr 19, poz. 115 z późn. zm.), drogą publiczną jest droga zaliczona do jednej z kategorii dróg, z której może korzystać każdy, zgodnie z jej przeznaczeniem, z ograniczeniami i wyjątkami określonymi w tej ustawie lub w innych przepisach szczególnych. Drogi publiczne, ze względu na swoje funkcje w sieci drogowej, dzielą się na następujące kategorie: krajowe, wojewódzkie, powiatowe, gminne. Zaliczenie drogi do którejś z tych kategorii następuje w odpowiednim trybie. Natomiast droga o charakterze lokalnym, niezaliczona do kategorii drogi gminnej, stanowi drogę wewnętrzną (art. 7 ust. 1 ustawy drogowej).
Zgodzić się należy z poglądem, że ustawowymi atrybutami drogi publicznej są: wyodrębnienie planistyczne, wyodrębnienie ewidencyjne (geodezyjne), wyodrębnienie prawne, zaliczenie do jednej z kategorii dróg publicznych oraz powszechny dostęp, ograniczony tylko przepisami prawa (vide M. Wolanin "Ustawa o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych. Komentarz", Warszawa 2009, s. 42). Przy czym zastrzec należy, że zaliczenie do kategorii dróg publicznych jest zwieńczeniem zakończenia jej budowy i może dotyczyć tylko drogi, która spełnia wszystkie powyższe wymagania.
Zauważyć tymczasem należy, że w rozpoznawanej sprawie do chwili wyrokowania nie doszło do geodezyjnego wyodrębnienia z działki nr a pasa gruntu (jako odrębnej działki) mogącego w przyszłości pełnić funkcję drogi publicznej w rozumieniu wyżej wskazanym. Mimo deklaracji skarżącego o wydzieleniu geodezyjnym takiej drogi, faktycznie to nie nastąpiło. Skarżący stwierdził jednocześnie, że nie uległ zmianie stan faktyczny, w oparciu o który orzekał tutejszy sąd w sprawie II SA/Bk 106/11 (k. 72). We wskazanej sprawie przedmiotem postępowania był jego wniosek o ustalenie lokalizacji podobnej jak obecnie inwestycji celu publicznego na działce nr [...]. Obecnie wskazany teren inwestycji dotyczy działki nr a wydzielonej z działki nr [...], zaś pierwotny podział obejmował nieruchomość [...] (na nr [...] o powierzchni 0,1419 ha i nr [...] o powierzchni 1,7301 ha). W postępowaniu o ustalenie lokalizacji inwestycji celu publicznego na działce nr [...] organy administracyjne odmówiły pozytywnego załatwienia wniosku, a sąd administracyjny w sprawie II SA/Bk 106/11 skargę oddalił. W uzasadnieniu wydanego w tej sprawie wyroku jednoznacznie stwierdził brak podziału geodezyjnego działki nr [...] polegającego m.in. na wydzieleniu pasa drogowego (k. 73 akt II SA/Bk 106/11). Ten niezmieniony stan – brak geodezyjnego wyodrębnienia - wynika również z mapy dołączonej do wniosku wszczynającego postępowanie (k. 6 akt administracyjnych). Działka nr a posiada na niej nieregularny kształt. Fragment tej działki (węższa część) może faktycznie stanowić drogę dojazdową od strony ulicy P. do niektórych mniejszych obszarowo działek (nr [...], [...], [...], [...]) oraz do pozostałej części działki nr a, jednak ani na tej węższej części, ani na większym jej fragmencie od strony drogi gminnej nr [...] nie wyodrębniono geodezyjnie odcinka (pasa) przeznaczonego pod drogę. Co prawda skarżący twierdzi, że zarówno przez węższą, jak i szerszą (większą) część działki nr a biegnie nieutwardzona droga żwirowa (od ulicy P. aż do działki nr [...] należącej do gminy i stanowiącej faktycznie drogę), jednak bezspornie owa "żwirówka" nie jest wyodrębnioną geodezyjnie działką.
Działkę ewidencyjną stanowi bowiem, zgodnie z art. 4 pkt 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami, niepodzielna, ciągła część powierzchni ziemskiej stanowiąca część lub całość nieruchomości gruntowej. Nieruchomością gruntową jest natomiast grunt wraz z częściami składowymi, z wyłączeniem budynków i lokali, jeżeli stanowią odrębny przedmiot własności. Natomiast zgodnie z § 9 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, poz. 454) działkę ewidencyjną stanowi ciągły obszar gruntu, położony w granicach jednego obrębu, jednorodny pod względem prawnym, wydzielony z otoczenia za pomocą linii granicznych. Z kolei w § 68 ust. 3 pkt 7 lit. "a" tego rozporządzenia wskazano, że drogi na gruntach zurbanizowanych i zabudowanych oznaczone są symbolem "dr". Niewątpliwie nie istnieje wydzielona z działki nr a, z przeznaczeniem pod drogę, działka ewidencyjna, co potwierdza złożona przez skarżącego mapa, na której symbolem "dr" oznaczone są wyłącznie działki nr [...] (droga gminna) i nr [...] (ulica P.), a uważana przez skarżącego za drogę część działki nr a nie jest "zamknięta" liniami granicznymi i nie jest oznaczona oddzielnym numerem geodezyjnym.
Powyższej oceny o braku możliwości uznania, że na działce nr a istnieje faktycznie droga nie zmienia okoliczność przeprowadzenia wzdłuż istniejącej "żwirówki" mediów. Takie działanie nie decyduje o możliwości zaliczenia określonego pasa gruntu do kategorii drogi.
Trafnie organy zaakcentowały prywatny charakter działki nr a, a tym samym fakt, że istniejąca na tej działce droga żwirowa stanowi w całości własność podmiotu prywatnego (skarżącego), co dodatkowo, przy braku geodezyjnego wyodrębnienia drogi, nie gwarantuje – mimo deklaracji skarżącego – jej publicznej dostępności w przyszłości. Zauważyć w tym miejscu należy, na co zwrócił również uwagę NSA w wyroku z dnia 27 października 2011 r., II OSK 1742/11 (wydanym w sprawie ze skargi B. L. - poprzedniej właścicielki działki nr a, a żony skarżącego), że trudno mówić o istnieniu drogi wewnętrznej w sytuacji, gdy pas gruntu uznawany faktycznie za taką drogę nie został wydzielony liniami granicznymi (wyrok dostępny w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, powoływanej dalej jako CBOSA).
Nie zasługiwały zatem na uwzględnienie zarzuty nieprawidłowego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego (z naruszeniem art. 7, 8, 9, i 10 § 1, 73 § 1 k.p.a. oraz art. 6, 7, 77 § 1, 80, 107 § 3 k.p.a.) poprzez nieprzeprowadzenie dowodu z wyrysu działki, nieustalenie w jaki sposób jest ona faktycznie wykorzystywana. Zdaniem sądu organy zgromadziły materiał dowodowy w stopniu niezbędnym, ale i istotnym dla rozstrzygnięcia, bez uchybień wskazywanych w skardze, jak również prawidłowo go oceniły. Również z uzupełniających dowodów z dokumentów przeprowadzonych przez sąd na rozprawie w dniu 7 lutego 2013 r. (dokumenty z postępowania podziałowego z 2009 r., uzasadnienie wyroku w sprawie II SA/Bk 106/11, decyzja o warunkach zabudowy z dnia [...] października 2005 r., k. 28 – 29 i decyzja o pozwoleniu na budowę z dnia [...] sierpnia 2006 r., k. 36 akt II SAB/Bk 14/11), wynika że właściciele działki nr a od kilku lat sukcesywnie dokonują podziałów pierwotnej działki nr [...] na mniejsze – planując budowę kilkudziesięciu domów jednorodzinnych wraz z drogą dojazdową oraz od kilku lat deklarują cel publiczny zamierzenia drogowego. Mimo upływu czasu konsekwentnie jednak nie wyodrębniają geodezyjnie działki obejmującej, jak twierdzą, faktycznie istniejącą drogę. W ten sposób wskazywany pas gruntu uznawany przez stronę za drogę niezmiennie posiada wewnętrzny i prywatny charakter (nawet mimo deklarowanej powszechnej dostępności). Uniemożliwia to ustalenie, że będzie spełniał funkcję drogi publicznej, czyli łączył ulicę P. z drogą nr [...] (działką gminną), a zatem że można będzie mu przypisać znaczenie lokalne – użytkowanie przez ogół społeczności gminnej. Odwołując się do wypowiedzi WSA w Białymstoku z uzasadnienia wyroku w sprawie II SA/Bk 106/11 można stwierdzić, że w obecnym stanie faktycznym sporna droga, jako droga publiczna, nadal pozostaje "bytem" przyszłym i niepewnym (k. 73 tych akt).
Zgodzić się natomiast należy ze skarżącym, że bez znaczenia dla możliwości wydania decyzji o realizacji inwestycji celu publicznego pozostawał fakt niezaliczenia spornej drogi (żwirowej) do kategorii dróg gminnych. Przedmiotowe zaliczenie powinno stanowić zwieńczenie procesu realizacji drogi. Nie zmienia to jednak oceny, że w sprawie niniejszej nie można mówić o wyodrębnionej działce gruntu, której przyszły, publiczny charakter został zagwarantowany. Również ogólnodostępność drogi nie stanowi o jej publicznoprawnym charakterze, jeśli nie spełnia ona pozostałych wymagań stawianych przepisami prawa (nie jest wyodrębniona geodezyjnie, prawnie i planistycznie).
Reasumując jako zgodne z prawem uznać należy stanowisko organów o braku podstaw do uznania tej części zamierzenia opisanego we wniosku wszczynającym postępowanie jako inwestycji celu publicznego. Jedynie zauważyć należy, że błędnie wskazano jako argument za powyższym stanowiskiem fakt nieposiadania przez wnioskodawcę cechy zarządcy drogi. Jak to zostanie dalej wykazane, o możliwości zaliczenia inwestycji do inwestycji celu publicznego nie decyduje podmiot podejmujący się jej realizacji, ale jej przedmiot. Błędne w tym względzie stanowisko organów nie miało jednak wpływu na wynik sprawy, bowiem prawidłowo ustalono zasadniczą dla rozstrzygnięcia sprawy kwestię o niezagwarantowaniu w chwili obecnej możliwości urządzenia na działce nr a drogi publicznej z uwagi na niewyodrębnienie jej geodezyjne i prywatny charakter terenu.
Trafnie również organy oceniły brak podstaw do zaliczenia spornego oświetlenia drogowego do kategorii inwestycji celu publicznego w rozumieniu art. 6 pkt 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami.
W tym względzie zgodzić się należy ze stanowiskiem WSA z uzasadnienia wyroku w sprawie II SA/k 106/11, że o uznaniu inwestycji jako spełniającej cel publiczny decyduje nie podmiot ją realizujący, ale jej przedmiot, jak również fakt jej lokalnego lub ponadlokalnego zasięgu (art. 2 pkt 5 ustawy planistycznej). W przepisie art. 6 ustawy o gospodarce nieruchomościami mowa jest bowiem o konkretnych rodzajach inwestycji (publicznych), a nie o kategoriach podmiotów je realizujących. Jak wskazał NSA, inwestycje wymienione w art. 6 pkt 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami należy zaliczać do celów publicznych nie ograniczając ich zakresu pod względem przedmiotowym lub podmiotowym. Zatem jeśli doprowadzenie linii kablowej do planowanego obiektu potencjalnie w przyszłości może służyć nie tylko inwestorowi, ale też może być wykorzystywane do innych celów, np. przesyłowych (sieć energetyczna w mieści to rzeczywiście sieć naczyń połączonych), to trudno odmówić takiej inwestycji charakteru celu publicznego (wyrok NSA z dnia 4 sierpnia 2011 r., II OSK 1133/11, CBOSA).
W rozpoznawanej sprawie mamy jednak do czynienia ze szczególnym przypadkiem inwestycji, której realizacja – na etapie, na jakim się znajduje – nie pozwala na wniosek o jej publicznym charakterze, a więc i lokalnym czy ponadlokalnym zasięgu. Wnioskodawca zaproponował bowiem inwestycję w postaci drogi i jej oprawy świetlnej jako całość. Skoro jednak w chwili obecnej nie sposób, jak wyżej wyłożono, stwierdzić innego niż wewnętrzny (prywatny) charakteru drogi, a nawet nie sposób jednoznacznie ustalić, że powstanie tej drogi w przyszłości jest zdarzeniem pewnym (z uwagi na brak geodezyjnego wyodrębnienia), to i budzi wątpliwości deklarowany publiczny charakter oprawy świetlnej. Zwłaszcza że poprzednia właścicielka działki nr a (żona skarżącego) kwestionowała publiczny charakter linii energetycznej w postępowaniu z wniosku P. o wydanie decyzji o realizacji inwestycji celu publicznego polegającego na budowie urządzeń przesyłowych energetycznych na działkach nr [...] i [...] (vide uzasadnienie decyzji z dnia [...] maja 2012 r., k. 60 akt administracyjnych, uzasadnienie decyzji SKO w B. z dnia [...] czerwca 2012 r., k. 53 oraz oświadczenie skarżącego z rozprawy z dnia 7 lutego 2013 r., k. 72).
Powyższe okoliczności nie uprawniają do wniosku, że istnieją obiektywne okoliczności uzasadniające jednoznaczne zaliczenie spornej i projektowanej linii energetycznej – w sytuacji, jaka ma miejsce w sprawie niniejszej – do inwestycji celu publicznego, której realizacja zostałaby zagwarantowana przez skarżącego.
Nie zasługuje również na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. Prawo energetyczne (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 1059), zgodnie z którym do zadań własnych gminy w zakresie zaopatrzenia w energię elektryczną, ciepło i paliwa gazowe należy planowanie oświetlenia miejsc publicznych i dróg znajdujących się na terenie gminy. Przepis ten skarżący powołuje łącznie z art. 6 pkt 10 ustawy o gospodarce nieruchomościami, zgodnie z którym celami publicznymi są również inne cele niż wymienione w pkt 1- 9 tego przepisu, określone w odrębnych ustawach. Zdaniem sądu przepis art. 18 ust. 1 pkt 2 prawa energetycznego nie stanowi regulacji szczególnej, o której mowa w art. 6 pkt 10 ustawy o gospodarce nieruchomościami, bowiem nie definiuje konkretnego, ustawowego celu publicznego niewymienionego w pkt 1 – 9 tego przepisu, ale określa zadania własne gminy i do niej jest kierowany. Trudno w oparciu o jego treść wyprowadzić wniosek, że gmina ma obowiązek realizacji celu publicznego w postaci budowy linii energetycznych, pozostających w zamierzeniach inwestora prywatnego i na jego prywatnym gruncie.
Reasumując stwierdzić trzeba, że prawidłowo organy wykluczyły, iż inwestycje opisane we wniosku inwestora jako realizacja drogi i linii energetycznej na działce nr a stanowią inwestycję celu publicznego. Tym samym uzasadnione było umorzenie przez organ II instancji postępowania zainicjowanego tym wnioskiem. Zgodnie z art. 105 § 1 k.p.a. postępowanie umarza się, gdy z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe. Należy w całości podzielić stanowisko NSA z uzasadnienia wyroku z dnia 14 września 2010 r. w sprawie II OSK 1377/09, w którym wskazano, że: "Skoro inwestor wnosi o wydanie decyzji o ustalenie lokalizacji inwestycji celu publicznego dla obiektu, który nie ma takiego charakteru odpowiednim rozstrzygnięciem jest umorzenie postępowania. Odmowa uwzględnienia wniosku mogłaby nastąpić tylko wówczas gdyby materialne warunki dla uwzględnienia wniosku nie zostały spełnione. Nie może być mowy o uwzględnieniu warunków materialnych gdy obiekt nie jest inwestycją celu publicznego" (CBOSA).
Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 12.07.2026. · Źródło