III SAB/Wr 17/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Malinowska-Grakowicz Sędziowie Sędzia WSA Bogumiła Kalinowska (sprawozdawca) Sędzia NSA Ryszard Pęk Protokolant Ewa Pąsiek po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 24 stycznia 2013 r. sprawy ze skargi B. Z. na bezczynność Komendanta Wojewódzkiego Policji we W. w przedmiocie odmowy podjęcia czynności usunięcia zapisu dotyczącego punktów karnych przypisanych za zdarzenie drogowe oraz cofnięcia wniosku o sprawdzenie kwalifikacji do kierowania pojazdami postanawia: I. odrzucić skargę; II. zwrócić stronie skarżącej kwotę 100 (słownie: sto) złotych tytułem uiszczonego wpisu od skargi. B. Z. (zwany dalej "skarżącym’) w piśmie z dnia [...] r. złożył skargę na bezczynność Komendanta Wojewódzkiego Policji we W. w przedmiocie usunięcia zapisu dotyczącego punktów karnych przypisanych za zdarzenia drogowe oraz cofnięcia wniosku o sprawdzenie kwalifikacji do kierowania pojazdami. Wniósł o zobowiązanie Komendanta do dokonania opisanych czynności. Na poparcie skargi zarzucił, że w dniu [...]r., po wydaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyroku z dnia 15 maja 2012 r., zapadłym w sprawie III SAB/Wr 22/11, złożył kolejny wniosek do Komendanta Wojewódzkiego Policji o wszczęcie postępowania w przedmiocie wykreślenia z dniem [...]r. zapisu dotyczącego punktów karnych przypisanych za zdarzenia drogowe oraz o cofnięcie wniosku o sprawdzenie jego kwalifikacji do prowadzenia pojazdów. We wniosku wskazał, że faktycznie w dniach [...]r. i [...]r. dopuścił się naruszeń przepisów ruchu drogowego, za które przypisano mu odpowiednio 10 punktów karnych w postępowaniu mandatowym i 16 punktów karnych na mocy orzeczenia Sądu Rejonowego [...]. We wniosku powołał przepis art. 130 ust. 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (j.t. Dz. U. z 2005 r. Nr 108 poz. 908 ze zm.), zgodnie z którym punkty za naruszenie przepisów ruchu drogowego wpisane do ewidencji usuwa się po upływie 1 roku od dnia naruszenia, chyba że przed upływem tego okresu kierowca dopuścił się naruszeń, za które na podstawie prawomocnych rozstrzygnięć przypisana liczba punktów przekroczyłaby 24 punkty lub w przypadku kierowców, o których mowa w art. 140 ust. 1 pkt 3 - 20 punktów. Przywołał również przepis § 6 ust 1 pkt. 3 rozporządzenia z dnia 20 grudnia 2002 r. Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego. (Dz. U. Nr 236, poz. 1998 z późn. zm). W ocenie skarżącego, roczny okres, o którym mowa w przytoczonych przepisach, powinien być liczony dopiero od daty drugiego naruszenia, którego się dopuścił, tj. od dnia [...]r. W zakresie żądania podjęcia czynności w celu cofnięcia wniosku o sprawdzenie kwalifikacji argumentował, że jeżeli po upływie roku od ostatniego naruszenia i w związku z brakiem nowych naruszeń dotychczasowe zapisy winny zostać usunięte w dniu [...]r, to nie znajdowało żadnego uzasadnienia wystosowanie przez Komendanta dopiero w dniu [...] r. wniosku o sprawdzenie kwalifikacji do kierowania pojazdami. W dacie [...] r. zapis w ewidencji nie powinien już figurować. W odpowiedzi Komendant Wojewódzki Policji wniósł o odrzucenie skargi, ewentualnie o jej oddalenie, zaznaczając, że w tej sprawie skarżący już dwukrotnie składał skargi, które okazały się bezzasadne. Postanowieniem z dnia 15 lipca 2011, sygn. akt III SAB/Wr 10/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odrzucił skargę na bezczynność Komendanta w przedmiocie usunięcia zapisu dotyczącego punktów karnych; zaś wyrokiem z dnia 15 maja 2012 r., sygn. akt III SAB/Wr 22/11, oddalił skargę na bezczynność Komendanta w przedmiocie usunięcia zapisu dotyczącego punktów karnych i cofnięcia wniosku o sprawdzenie kwalifikacji do kierowania pojazdami. Kilka dni po wydaniu przez Sąd tego drugiego orzeczenia, tj. w dniu [...]r., po raz kolejny wystąpił do Komendanta z wnioskiem. Wobec odmownego załatwienia wniosku zarówno przez Komendanta Wojewódzkiego Policji we W. oraz podtrzymania tego stanowiska przez Komendanta Głównego Policji skarżący wniósł obecnie kolejną skargę do Sądu. Podkreślono, że wyrok z dnia 15 maja 2012 jest prawomocny. Z powyższych względów organ stwierdził, że sprawa objęta niniejszą skargą pomiędzy tymi samymi stronami została już prawomocnie osądzona i dlatego - na podstawie art. 58 § 1 pkt 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - skarga powinna zostać odrzucona. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., przywoływanej dalej w skrócie jako "p.p.s.a."), sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nią objęta pomiędzy tymi samymi stronami jest w toku lub została już prawomocnie osądzona. Stosownie do art. 171 p.p.s.a. wyrok prawomocny ma powagę rzeczy osądzonej tylko co do tego, co w związku ze skargą stanowiło przedmiot rozstrzygnięcia. Powaga rzeczy osądzonej (res iudicata) to moc prawna prawomocnego orzeczenia co do istoty sprawy, wydanego w postępowaniu jurysdykcyjnym, wykluczająca ponowne rozstrzygnięcie tej samej sprawy (M. Bogusz, "Powaga rzeczy osądzonej. w nowym postępowaniu sądowoadministracyjnym", Państwo i Prawo 2004, str. 87). Istotą tej zasady jest zapewnienie stabilności prawomocnym wyrokom sądowym. Stanowi ona bezwzględną negatywną przesłankę procesową, co oznacza, że sprawa ta nie może być przedmiotem skutecznego wszczęcia ponownego postępowania sądowego i wydania kolejnego rozstrzygnięcia o charakterze merytorycznym. Naruszenie tej zasady skutkuje nieważnością postępowania przed wojewódzkim sądem administracyjnym po myśli art. 183 §2 pkt 3 p.p.s.a. Według art. 273 § 3 p.p.s.a. można żądać wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego w razie późniejszego wykrycia prawomocnego orzeczenia dotyczącego tej samej sprawy. Na tle brzmienia art. 58 § 1 pkt 4 p.p.s.a. i art. 171 p.p.s.a., dla uznania, że w sprawie zachodzi stan powagi rzeczy osądzonej nie ma znaczenia prawnego rodzaj sprawy, to znaczy, czy dotyczy ona skargi na decyzję, postanowienie, akt, czynność materialno-techniczną czy też bezczynność organu. Niewątpliwie bowiem zawarte w treści normatywnej wymienionych przepisów pojęcia "sprawy" oraz "przedmiotu rozstrzygnięcia" należy postrzegać w kontekście unormowanym przepisami art.1 p.p.s.a. oraz art. 3 § 2 p.p.s.a. Przepis art. 1 p.p.s.a. zawiera definicję legalną sprawy sądowoadministracyjnej. Jest to sprawa z zakresu kontroli działalności administracji publicznej oraz każda inna sprawa, do której stosuje się przepisy ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi na podstawie odrębnych ustaw. Wobec funkcjonującej zasady skargowości przedmiot rozstrzygnięcia (zaskarżenia) wyznaczony zakresem art. 3 § 2 p.p.s.a. wpływa na określenie sprawy sądowoadmnistracyjnej. Tym samym wymienienie bezczynności organów w katalogu spraw skarg objętych kognicją sądów administracyjnych w przepisie art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. oznacza, że stan powagi rzeczy osądzonej może również odnosić się do przypadków bezczynności organu. Na ocenę stanu powagi rzeczy osądzonej nie wpływa również fakt, czy do prawomocnego wyroku wydanego poprzednio w sprawie, sporządzono pisemne uzasadnienie. Ograniczenie takie nie wynika z redakcji przepisu art. 171 p.p.s.a. Niemniej, jeśli motywy wyroku są znane (sporządzono uzasadnienie), to generalnie podkreśla się w judykaturze, że z powagi rzeczy osądzonej korzysta jedynie sentencja wyroku, a jego motywy tylko w takich granicach, w jakich stanowią konieczne uzupełnienie rozstrzygnięcia, niezbędne do wyjaśnienia jego zakresu (wyrok SN z dnia 15 marca 2002 r., II CKN 1415/00, LEX nr 53284). Stan powagi rzeczy osądzonej istnieje wówczas, gdy skarga zostanie wniesiona w sprawie, w której postępowanie zostało już zakończone prawomocnym wyrokiem, przy istniejącej tożsamości podmiotów oraz tożsamości przedmiotu postępowania. Tożsamość podmiotowa zachodzi w sytuacji, w której występuje ten sam skarżący (adresat praw bądź obowiązków lub żądający podjęcia przez organ pewnych czynności) a stroną przeciwną jest ten sam organ (art. 32 p.p.s.a.). Tożsamość przedmiotowa istnieje natomiast wówczas, gdy identyczna jest treść tych praw i obowiązków lub zgłaszanych żądań - opartych na tym samym stanie faktycznym oraz tej samej podstawie prawnej. Za "podstawę prawną" należy uznawać zarówno przepisy prawa materialnego, jak i procesowego (tzn. wdrożonego trybu postępowania administracyjnego w sprawie). Mając powyższe na uwadze stwierdzić należało, że w niniejszej sprawie zachodzi powaga rzeczy osądzonej, bowiem wniesiona skarga jest identyczna w swej treści ze skargą jaką skarżący wywiódł w dniu [...]r. przed tutejszym Sądem w sprawie o sygnaturze III SAB/Wr 22/11 na bezczynność Komendanta Wojewódzkiego Policji we W. w przedmiocie usunięcia zapisu dotyczącego punktów karnych i cofnięcia wniosku o sprawdzenie kwalifikacji do kierowania pojazdami i która została rozstrzygnięta wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 15 maja 2012 r. oddalającym skargę. Wyrok ten uprawomocnił się w dniu 15 czerwca 2012 r. W toku obu postępowań przed wymienionym, tożsamym, organem oraz w obu skargach, skarżący formułował te same żądania oraz te same zarzuty – oparte na identycznej podstawie faktycznej i prawnej. Wypowiedzi skarżącego (lub jego pełnomocnika) w pismach kierowanych do organu oraz treść skargi stanowią dokładne powtórzenie składanych w sprawie o sygnaturze III SAB/Wr 22/11, stanowiąc w istocie ich kopię, wyjąwszy wskazanie, że skarżący złożył nowy, kolejny wniosek. Wszakże ponowienie przez stronę wniosku w sprawie, w której nie zaistniała zmiana chociażby jednego elementu stanu faktycznego lub prawnego nie znosi tożsamości przedmiotowej sprawy. Złożenie wniosku otwiera tylko dane postępowanie ale o tym, czy następuje to w nowej, czy tożsamej pod względem przedmiotowym sprawie, decydują jej podstawy faktyczne i prawne. Identyczna w swych granicach skarga (co żądań, twierdzeń oraz przesłanek), obejmująca sprawę opartą na tym samym stanie faktycznym i prawnym i między tymi samymi stronami, uprzednio już rozstrzygniętą prawomocnym wyrokiem, nie może stanowić przedmiotu ponownego rozstrzygnięcia merytorycznego sądu. Z lektury akt w żadnym wypadku nie wynika by doszło w omawianym przypadku do jakiejkolwiek zmiany okoliczności faktycznych lub stanu prawnego. Bezsprzecznie zatem trzeba skonstatować, że niniejsza sprawa jest w swych granicach tożsama pod względem podmiotowym i przedmiotowym ze sprawą, która została już uprzednio prawomocnie osądzona na mocy przywołanego wyroku z dnia 15 maja 2012 r. W tym świetle, ponowne złożenie skargi jest niedopuszczalne, wobec czego podlegała ona odrzuceniu na mocy cytowanego na wstępie art. 58 § 1 pkt 4 p.p.s.a. O zwrocie wpisu sądowego orzeczono na mocy art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a.