II FSK 1630/13

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Aleksandra Wrzesińska-Nowacka (sprawozdawca), Sędzia NSA Jacek Brolik, Sędzia NSA del. Jan Grzęda, Protokolant Aleksandra Brach, po rozpoznaniu w dniu 28 sierpnia 2015 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej K.J. i E.J. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 13 lutego 2013 r. sygn. akt I SA/Gd 1058/12 w sprawie ze skargi K.J. i E.J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 3 września 2012 r. sygn. akt [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2012r. oddala skargę kasacyjną. Decyzją z dnia 13 stycznia 2012 r. Wójt Gminy K. ustalił E. i K. J. podatek od nieruchomości na 2012 r. w kwocie 2.697 zł. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że wysokość podatku ustalono na podstawie złożonej informacji, ewidencji gruntów, stosując stawki określone w aktualnie obowiązujących przepisach podatkowych. Organ wyszczególnił w opodatkowaniu: "budynki rekreacyjne lub ich części" o podstawie opodatkowania 273,40 m2 oraz "grunty rekreacyjne" o podstawie opodatkowania 1.593,00 m2, wyliczając – przy zastosowaniu odpowiednich stawek podatkowych – podatek należny z tytułu gruntów i budynków istniejących w ramach ww. nieruchomości. Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpoznaniu odwołania od powyższego rozstrzygnięcia decyzją z dnia 3 września 2012 r. utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy przywołując przepisy art. 2 ust. 1 pkt 1 i 2, art. 3 ust. 1 pkt 1, art. 4 ust. 1 pkt 1 i 2, art. 6 ust. 7 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (t.j. Dz.U. z 2010 r., Nr 95, poz. 613 ze zm.), dalej "u.p.o.l." i art. 21 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne (t.j. Dz. U. z 2010 r., Nr 193, poz. 1287) oraz orzecznictwo sądów administracyjnych stwierdził, że podatek od nieruchomości winien być ustalany w oparciu o dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków, a organy podatkowe przy wymiarze tego podatku są związane zapisami w ewidencji gruntów i budynków i nie są uprawnione do dokonywania własnych ustaleń w tym przedmiocie. W związku z powyższym oraz z uwagi na fakt sklasyfikowania opodatkowanego budynku jako "inny niemieszkalny" – wobec jakiegokolwiek dowodu (dokumentu urzędowego) podważającego prawdziwość tego zapisu w ewidencji budynków – należy wykluczyć możliwość traktowania przedmiotowego budynku, jako "budynku mieszkalnego" i opodatkowania go stawką właściwą dla tego rodzaju budynków. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skarżący wnieśli o uchylenie powyższej decyzji i wskazując na orzecznictwo sądów administracyjnych podnieśli, że nie zgadzają się z dokonaną przez organy podatkowe klasyfikacją opodatkowanego budynku jak rekreacyjnego czy letniskowego, gdyż dom ten pełni funkcję domu mieszkalnego (tj. spełnia wszystkie wymogi całorocznego pobytu, a przede wszystkim jest tak wykorzystywany przez skarżących i ich rodzinę) i w związku z tym winien być opodatkowany wg stawki, jak dla budynku mieszkalnego. W ocenie skarżących o tym, czy dany dom jest domem mieszkalnym lub letniskowym nie decyduje urzędnik podatkowy, lecz właściciel, który korzysta z tego domu zgodnie ze swoją wolą oraz potrzebami. Ponadto skarżący podnieśli, że nieruchomości budynkowe znajdujące się na sąsiednich działkach zostały opodatkowane w latach ubiegłych wg "korzystnej" stawki podatkowej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę, wnosząc o jej oddalenie, podtrzymało dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę. Wskazał, że zarówno brzmienie art. 21 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, jak i ugruntowane orzecznictwo sądów administracyjnych podkreśla decydującą (przesądzającą) rolę zapisów z ewidencji gruntów i budynków, między innymi do wymierzania (samoobliczania) podatków od nieruchomości. Zdaniem składu orzekającego w sprawie dane zawarte w ewidencji mają walor dokumentu urzędowego, o którym mowa w art. 194 O.p., służy im domniemanie prawdziwości. Ewidencja gruntów i budynków jest urzędowym źródłem informacji faktycznych wykorzystywanych w postępowaniach administracyjnych i w każdym przypadku, gdy dane zawarte w deklaracji lub informacji złożonej przez podatnika są niezgodne z danymi wynikającymi z ewidencji, rozstrzygające znaczenie dla opodatkowania gruntów mają zapisy wynikające z ewidencji. Ewidencja ta nie może stanowić przedmiotu merytorycznej oceny sądów administracyjnych w kontekście i obszarze kontroli legalności wykonywania administracji publicznej w postępowaniach uregulowanych w Ordynacji podatkowej. W tej sytuacji, jak podkreślił Sąd pierwszej instancji, sporny budynek i grunt nie mógł podlegać opodatkowaniu preferencyjną stawką podatkową przewidzianą dla budynków mieszkalnych (art. 5 ust.1 pkt 2 lit a) u.p.o.l.), gdyż w ewidencji budynków nie została mu przypisana taka funkcja użytkowa. Na powyżej powołane rozstrzygnięcie skarżący wnieśli skargę kasacyjną, domagając się uchylenia zaskarżonego wyroku w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gdańsku. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucono naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), powoływanej dalej jako: "p.p.s.a." przez oddalenie skargi w sytuacji, gdy postępowanie poprzedzające wydanie decyzji zostało przeprowadzone niezgodnie z art. 180 § 1, art. 187 § 1 i art. 191 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U z 2005 r., Nr 8, poz. 60 ze zm.), powoływanej dalej jako: "O.p.". Ponadto strona skarżąca wskazała na naruszenie art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. c i pkt 2 lit. e u.p.o.l. Zdaniem strony w przedmiotowej sprawie oględziny budynku i zakres rzeczowy projektu budowlanego są niezbędne dla ustalenia właściwej stawki podatku od nieruchomości. Organ nie skorzystał z możliwości wniesienia odpowiedzi na skargę kasacyjną i przedstawienia swojego stanowiska na rozprawie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie. Spór między podatnikami a organami podatkowymi dotyczy stawki podatku od budynku stanowiącego współwłasność podatników. Strony różnią się w ocenie charakteru tego budynku. Skarżący uważają, że jest to budynek mieszkalny, taką bowiem pełni on faktycznie funkcję, organy natomiast, odwołując się do dokumentów urzędowych, a w szczególności dowodu z wypisu z ewidencji gruntów i budynków i decyzji zatwierdzającej projekt budowlany, wywodzą, że jest to budynek letniskowy. Z akt sprawy wynika, że skarżący są współwłaścicielami nieruchomości gruntowej, która w ewidencji gruntów oznaczona jest "Bi", czyli jako grunty zajęte m.in. pod budynki związane z wypoczynkiem. Posadowiony na nich budynek sklasyfikowano w ewidencji gruntów i budynków jako budynek "inny niemieszkalny". Do akt sprawy dołączono także decyzję o zatwierdzeniu projektu budowlanego, w której to wskazano, że projekt dotyczy zatwierdzenia projektu domu letniskowego. Zakres materiału dowodowego, jaki powinien być zebrany w sprawie, określają przepisy prawa materialnego, które mają mieć zastosowanie w sprawie. Art.122 O.p. nakazuje bowiem organom podatkowym podjęcie wszelkich czynności niezbędnych w celu wyjaśnienia stanu faktycznego w stopniu niezbędnym do rozstrzygnięcia sprawy. Niewątpliwie w tej sprawie istotne dla rozstrzygnięcia było ustalenie klasyfikacji gruntów i klasyfikacji budynku. Klasyfikacja ta decydowała o stawce opodatkowania (art.5 ust.1-3 u.p.o.l.). Obowiązkiem organów podatkowych, wynikającym z art.122 i art.187 § 1 O.p., było w związku z tym ustalenie, jaki charakter miały grunt i budynek. Jednym z dowodów, jakie organ powinien przeprowadzić jest wypis z ewidencji gruntów i budynków. Stosownie do art.21 ust.1 Prawa geodezyjnego i kartograficznego dane zawarte w tej ewidencji stanowią bowiem podstawę wymiaru podatków. W orzecznictwie sądów administracyjnych i w piśmiennictwie za ugruntowany można uznać pogląd, że dowód z danych z ewidencji stanowi dowód z dokumentu urzędowego w rozumieniu art.194 § 1 O.p. o znaczeniu decydującym w każdym przypadku, gdy dane w niej zawarte odpowiadają kategoriom gruntów i budynków, określonym w ustawie podatkowej (por. uzasadnienie uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 listopada 2013r., sygn. akt II FPS 2/13, ONSAiWSA z 2014 r., nr 2, poz. 21). Ewidencja ta, jak podkreślono w powołanej wyżej uchwale, ma walor normatywny dla wyznaczenia zakresu opodatkowania (por. też L.Etel, Podatek od nieruchomości. Komentarz, Warszawa 2009, s.34-35). Opodatkowanie budynku według stawek właściwych dla budynków mieszkalnych jest w związku z tym możliwe jedynie wówczas, gdy budynek ten w ewidencji gruntów i budynków jest określony jako mieszkalny (por. uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 lutego 2012r., II FPS 4/11, ONSAiWSA z 2012 r., nr 3, poz. 96). Organy przeprowadziły dowód z wypisu z ewidencji gruntów i budynków. Klasyfikacja gruntów i budynku skarżących odpowiadała w tym zakresie klasyfikacji z ustawy podatkowej. Dane te były zatem istotne dla ustalenia stawki podatkowej. Prawidłowość tych danych, co przyznano także w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, potwierdzały inne dokumenty urzędowe, jak m.in. decyzja o zatwierdzeniu projektu budowlanego spornego budynku i plan miejscowego zagospodarowania przestrzennego Gminy K. (co do gruntu). Nie było w związku z tym potrzeby dokonywania oględzin spornego budynku czy też zbadanie treści projektu budowlanego, skoro decydujące znaczenie miały w tym zakresie dane z ewidencji. Organy podatkowe, nieposiadające zresztą wiedzy specjalnej w zakresie prawa budowlanego (pozwalającej na ocenę charakteru budynku), nie mogły pominąć danych z ewidencji (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 czerwca 2012r., II FSK 49/08, z dnia 13 lutego 2014 r., II FSK 311/12). Nie doszło w związku z tym do naruszenia art.180 O.p. Ocena materiału dowodowego także nie była oceną dowolną, sprzeczną z art.191 O.p., skoro opierała się na wszystkich zebranych dowodach, a zebrany materiał dowodowy by materiałem zupełnym. Zauważyć należy, że strona skarżąca, podnosząc teraz zarzut wadliwej klasyfikacji budynku (a pośrednio także gruntu), wskazuje na takie okoliczności, jak przewidziane projektem izolacje przeciwwilgociowe, ocieplenie ścian budynku czy wytrzymałość na obciążenie śniegiem. Tego typu argumenty nie przesądzają jednak, że budynek jest budynkiem mieszkalnym. Każdy budynek powinien wytrzymać ciężar śniegu, jaki może się zgromadzić na jego dachu w warunkach zimowych. Pożądane jest także, aby był odpowiednio zabezpieczony przed wilgocią czy utratą ciepła. Nie można także zapominać, że strona skarżąca nie skarżyła decyzji zatwierdzającej projekt budynku, choć- według niej- budynek był budynkiem mieszkalnym, a nie-jak wynika z projektu i decyzji- budynkiem letniskowym. Nie wnioskowała także do właściwego organu, prowadzącego ewidencję gruntów i budynków, o zmianę zapisu co do rodzaju budynku. Sąd pierwszej instancji prawidłowo w związku z tym przyjął, że stan faktyczny sprawy został ustalony w postępowaniu podatkowym prawidłowo. Nie miał w związku z tym podstaw do zastosowania art.145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. Sąd nie naruszył także- w przyjętym za podstawę orzekania stanie faktycznym- art.5 ust.1 pkt 1 lit.c) i pkt 2 lit. e) u.p.o.l. poprzez niewłaściwe zastosowanie. Przepis ten określa uprawnienie rady gminy do stanowienia w aktach prawa miejscowego stawek podatku i określa ich maksymalną wysokość. Konkretne stawki podatku od nieruchomości w badanym roku podatkowym określała wydana na podstawie tego przepisu uchwała Nr XI/80/11 Rady Gminy Kościerzyna z dnia 9 listopada 2011 r. w sprawie określenia stawek i zwolnień w podatku od nieruchomości, określenia stawek opłat lokalnych i zwolnień w tych opłatach, określenia wysokości wynagrodzenia za inkaso (Dz. Urz. Woj. Pom. Nr 167, poz. 3637). Wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości określono na podstawie stawek ustalonych tą uchwałą, właściwych dla budynków niemieszkalnych. Z tych powodów Naczelny Sąd Administracyjny oddalił na podstawie art.184 p.p.s.a. skargę kasacyjną jako pozbawioną usprawiedliwionych podstaw.