II SA/Wa 2088/12
WyrokWSA w Warszawie2013-02-14
Skład orzekający: Olga Żurawska - Matusiak, Sławomir Antoniuk, Stanisław Marek Pietras
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zwrot "przed dniem wejścia w życie ustawy" w art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy o Służbie Celnej oznacza dowolny okres poprzedzający wejście ustawy w życie, czy też moment bezpośrednio poprzedzający jej wejście w życie, w kontekście mianowania na stopień służbowy?Ratio decidendi
Sąd uznał, że zwrot "przed dniem wejścia w życie ustawy" w art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy o Służbie Celnej, ze względu na niejednoznaczność wykładni językowej, powinien być interpretowany systemowo i celowościowo. W kontekście przepisów przejściowych, mających na celu płynne przejście do nowego stanu prawnego, zwrot ten oznacza moment bezpośrednio poprzedzający wejście ustawy w życie. W związku z tym, skarżący, który zajmował stanowisko związane z podporządkowaniem służbowym w okresie od 2001 do 2006 roku, nie spełnił wymogów do mianowania na stopień w korpusie oficerów młodszych, a jego mianowanie na stopień aspiranta celnego było prawidłowe.Stan faktyczny
Skarżący W. N. został mianowany na stopień aspiranta celnego w korpusie aspirantów Służby Celnej. Kwestionował tę decyzję, domagając się mianowania na stopień podkomisarza w korpusie oficerów młodszych, powołując się na zajmowanie w przeszłości stanowiska związanego z podporządkowaniem służbowym. Organy celne uznały, że przepis art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy o Służbie Celnej, który przewidywał takie mianowanie, nie miał zastosowania, ponieważ skarżący nie zajmował takiego stanowiska bezpośrednio przed wejściem w życie ustawy. Skarżący wniósł skargę do WSA, zarzucając błędną wykładnię przepisu i naruszenie Konstytucji RP.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Olga Żurawska - Matusiak (spr.) Sędziowie WSA Sławomir Antoniuk Stanisław Marek Pietras Protokolant starszy referent Marcin Borkowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 lutego 2013 r. sprawy ze skargi W. N. na decyzję Szefa Służby Celnej z dnia [...] września 2012 r. nr [...] w przedmiocie mianowania na stopień służbowy w korpusie aspirantów Służby Celnej oddala skargę.
[...] listopada 2009 r. Dyrektor Izby Celnej w [...] , działając na podstawie art. 223 ust. 1 i 4 oraz art. 115 ust. 1 pkt 3 lit. b) ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej (Dz. U. nr 168, poz. 1323), mianował W. N. (dalej jako skarżący) z dniem 30 listopada 2009 r. na stopień służbowy aspiranta celnego w korpusie aspirantów Służby Celnej. Powyższy akt doręczono skarżącemu 26 listopada 2009 r.
Pismem z 8 grudnia 2009 r., skierowanym do Dyrektora Izby Celnej w [...] (data wpływu do organu 9 grudnia 2009 r.), skarżący, powołując się na treść art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej jako P.p.s.a.), wezwał ww. organ do usunięcia naruszenia prawa poprzez prawidłowe zastosowanie art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy o Służbie Celnej w akcie mianowania z [...] listopada 2009 r. i określenie stopnia służbowego w korpusie oficerów młodszych Służby Celnej.
Uzasadniając tak sformułowane żądanie, skarżący podniósł, iż w okresie od [...] kwietnia 2001 r. do [...] sierpnia 2006 r. zajmował stanowisko kierownika zmiany w Oddziale Celnym w [...], a stanowisko to było związane z podporządkowaniem funkcjonariuszy celnych lub pracowników. Podkreślił, że powyższe stanowisko zajmował, zgodnie z wymogami wymienionymi w art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy o Służbie Celnej, w okresie "przed dniem wejścia w życie ustawy", tzn., jak wywiódł, w dowolnym okresie poprzedzającym wejście ustawy w życie.
W odpowiedzi na opisane wyżej pismo, Dyrektor Izby Celnej w [...] stwierdził, że mianowanie, dokonane aktem z [...] listopada 2009 r., wynikało z treści art. 223 ust. 4 i art. 115 ust. 1 pkt 3 lit. b ustawy o Służbie Celnej.
Następnie akt mianowania stał się przedmiotem skargi W. N., wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie.
Prawomocnym postanowieniem z 20 kwietnia 2010 r., II SA/Ol 145/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie odrzucił skargę i uznał, że skoro przedmiotem skargi jest akt dotyczący mianowania na stopień służbowy, a zatem jest to akt, który nie jest decyzją administracyjną z zakresu ustalonego w art. 188 ust. 1 ustawy o Służbie Celnej, to tego rodzaju akt nie może być poddany kontroli sądowoadministracyjnej, ponieważ nie mieści się w zakresie właściwości rzeczowej sądu administracyjnego.
11 maja 2010 r. skarżący wniósł pozew do Sądu Rejonowego w [...] o ustalenie i zapłatę. W pozwie tym domagał się przede wszystkim zobowiązania pozwanej Izby Celnej w [...] do zmiany aktu mianowania z [...] listopada 2009 r. w ten sposób, że z dniem 30 listopada 2009 r. skarżący zostałby mianowany na stopień podkomisarza w korpusie oficerów młodszych Służby Celnej, w terminie miesiąca od daty uprawomocnienia się wyroku.
Wyrokiem z [...] grudnia 2010 r., sygn. akt [...] Sąd Rejonowy w [...] Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych zobowiązał Izbę Celną w [...] do dokonania zmiany aktu mianowania z [...] listopada 2009 r. w ten sposób, że z dniem 30 listopada 2009 r. nadaje W. N. stopień podkomisarza celnego w korpusie oficerów młodszych służby celnej (pkt [...] sentencji wyroku).
Prawomocnym wyrokiem z [...] marca 2011 r., sygn. akt [...] , wydanym wskutek apelacji Izby Celnej w [...] , Sąd Okręgowy w [...] Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych uchylił wyrok Sądu Rejonowego w tej części i przekazał sprawę w tym zakresie Dyrektorowi Izby Celnej w [...].
Pismem z 10 maja 2011 r. Dyrektor Izby Celnej w [...] , działając w oparciu o przepis art. 65 K.p.a. i powołując się na opisany wyrok Sądu Okręgowego, przekazał sprawę Szefowi Służby Celnej jako organowi właściwemu do rozpatrzenia sprawy (organowi odwoławczemu w rozumieniu art. 127 § 3 K.p.a.).
Szef Służby Celnej uznał, iż odwołaniem od aktu mianowania z [...] listopada 2009 r. był pozew skarżącego z 11 maja 2010 r. i decyzją z [...] września 2011 r. utrzymał w mocy zaskarżony akt mianowania skarżącego na stopień służbowy aspiranta celnego w korpusie aspirantów Służby Celnej w zakresie określenia korpusu.
Na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynęła skarga W. N., po rozpoznaniu której Sąd wyrokiem z 23 lutego 2012 r, II Sa/Wa 2457/11 uchylił zaskarżoną decyzję i stwierdził, że nie podlega ona wykonaniu w całości. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Sąd nakazał wyjaśnić z udziałem skarżącego charakter prawny wniesionych przez niego pism, w trybie określonym w art. 64 § 2 K.p.a.
Pismem z 19 czerwca 2012 r. Szef Służby Celnej zwrócił się do skarżącego o wskazanie czy jako odwołanie należy potraktować jego pismo, zatytułowane "wezwanie do usunięcia naruszenia prawa", czy też pozew z 11 maja 2010 r.
W piśmie z 3 lipca 2012 r. skarżący wskazał, że jako odwołanie od decyzji z [...] listopada 2009 r. należy traktować jego pismo z 8 grudnia 2009 r., skierowane do Dyrektora Izby Celnej w [...] .
Decyzją z [...] września 2012 r., wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. oraz art. 153 P.p.s.a., Szef Służby Celnej utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podkreślił, że obowiązek nadania nowego stopnia służbowego funkcjonariuszom Służby Celnej w terminie do 30 listopada 2009 r. wynikał z przepisu art. 223 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej, a mechanizm przypisywania funkcjonariuszom stopni w poszczególnych korpusach uregulowany został w ust. 2 – 6 art. 223. W świetle ww. przepisów zadaniem organu było umieścić danego funkcjonariusza w odpowiednim korpusie, precyzyjnie wskazanym w ustawie, w zależności od dotychczasowego stopnia lub zajmowanego stanowiska, bądź pełnionych obowiązków.
Badając zasadność żądania skarżącego, dotyczącego mianowania na stopień w korpusie oficerów młodszych Służby Celnej, Szef Służby Celnej doszedł do przekonania, że w przypadku skarżącego przepis art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy nie mógł mieć zastosowania. Powołany przepis dotyczy bowiem funkcjonariusza, który spełniał wskazane w nim wymogi w okresie bezpośrednio poprzedzającym dzień wejścia w życie ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej, tj. na dzień 30 października 2009 r. Z dokumentów, znajdujących się w aktach osobowych, wynika natomiast jednoznacznie, że w dacie tej skarżący zajmował stanowisko inspektora celnego i posiadał stopień służbowy starszego dyspozytora celnego, nie pełniąc przy tym obowiązków na żadnym ze stanowisk związanych z podporządkowaniem funkcjonariuszy celnych lub pracowników. Wobec powyższego, obowiązkiem Dyrektora Izby Celnej w [...] było mianowanie skarżącego na stopień w korpusie aspirantów Służby Celnej – zgodnie z dyspozycją art. 223 ust. 4 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r.
Organ podkreślił jednocześnie, że nie kwestionuje faktu zajmowania w przeszłości przez skarżącego stanowiska związanego z podporządkowaniem służbowym funkcjonariuszy celnych lub pracowników, co znajduje potwierdzenie w dokumentach zgromadzonych w aktach osobowych.
Przepis art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy o Służbie Celnej mianowanie na stopień w korpusie oficerów młodszych Służby Celnej uzależnia jednak od zajmowania, bezpośrednio przed dniem wejścia w życie ustawy, stanowiska związanego z podporządkowaniem służbowym funkcjonariuszy celnych lub pracowników lub pełnienia obowiązków na tym stanowisku. W zaistniałej sytuacji, mając na uwadze, że we wskazanym okresie skarżący zajmował stanowisko inspektora celnego i posiadał stopień starszego dyspozytora celnego, zdaniem organu przepis art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy nie mógł mieć zastosowania.
Organ zaznaczył, że przepis art. 223 ustawy umiejscowiony został w rozdziale 14, zatytułowanym "Przepisy przejściowe". Umiejscowienie ww. przepisu w tym, a nie innym rozdziale oznacza, że jest to przepis regulujący wyłącznie takie sytuacje, które mogą pojawiać się na tle wprowadzania w życie nowych uregulowań. Powyższe znajduje zaś potwierdzenie w zasadach techniki prawodawczej. Zgodnie bowiem z § 30 załącznika do rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z 20 czerwca 2002 r. w sprawie "Zasad techniki prawodawczej", w przepisach przejściowych reguluje się wpływ nowej ustawy na stosunki powstałe pod działaniem ustawy albo ustaw dotychczasowych, a w szczególności rozstrzyga się w nich:
- czy i w jakim zakresie utrzymuje się czasowo w mocy instytucje prawne zniesione przez nowe przepisy;
- czy zachowuje się uprawnienia i obowiązki oraz kompetencje powstałe w czasie obowiązywania uchylanych albo wcześniej uchylonych przepisów oraz czy skuteczne są czynności dokonane w czasie obowiązywania tych przepisów; sprawy te reguluje się tylko w przypadku, gdy nie chce się zachować powstałych uprawnień, obowiązków lub kompetencji albo chce się je zmienić albo też, gdy chce się uznać dokonane czynności za bezskuteczne;
- czy i w jakim zakresie stosuje się nowe przepisy do uprawnień i obowiązków oraz do czynności, o których mowa w pkt 2.
Powyższe wskazuje zatem w sposób jednoznaczny, że skoro przepis art. 223 został zamieszczony w przepisach przejściowych, a w analizowanej ustawie wprowadzono nowy katalog stopni służbowych o częściowo zmienionej nomenklaturze i ich gradację, oznacza to, iż ustawodawca tym przepisem dostosował stan zastany do gradacji stopni służbowych, wprowadzonych nową ustawą o Służbie Celnej. Mianowanie na stopień służbowy na podstawie art. 223 generalnie miało na celu mianowanie na stopień odpowiadający dotychczasowej pozycji w hierarchii katalogu stopni służbowych, a tylko w ściśle określonych przypadkach, wskazanych w art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy, stanowiło awans.
Odmienna interpretacja zwrotu "przed dniem wejścia w życie ustawy" prowadziłaby zaś do skutków niedających się pogodzić z zasadami logiki.
Organ przywołał orzeczenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego i Naczelnego Sądu Administracyjnego, w których Sądy podzieliły interpretację organu, wskazując, że skoro celem regulacji, zawartej w przepisach przejściowych ustawy o Służbie Celnej z dnia 27 sierpnia 2009 r., było zapewnienie płynnej i transparentnej zmiany dotychczasowych stosunków służbowych funkcjonariuszy celnych w stosunki kreowane tą ustawą, to zwrot "przed dniem wejścia w życie ustawy" nie może być odczytywany inaczej, niż jako odnoszący się do momentu bezpośrednio poprzedzającego wejście w życie ustawy.
W konkluzji organ wskazał, że mianowanie skarżącego na stopień służbowy mieszczący się w korpusie aspirantów nastąpiło z uwzględnieniem wszelkich wymogów, określonych przez ustawodawcę w art. 223 ustawy o Służbie Celnej.
Badając zasadność mianowania skarżącego na stopień aspiranta celnego, organ odwołał się do art. 223 ust. 7 ustawy o Służbie Celnej. Podkreślił, że Dyrektor Izby Celnej w [...], dokonując mianowania skarżącego na stopień służbowy, uwzględnił okres służby funkcjonariusza, jego wykształcenie, doświadczenie, zajmowane stanowisko i posiadany dotychczas stopień służbowy, co znajduje potwierdzenie w arkuszu klasyfikacji, znajdującym się w aktach osobowych skarżącego. Organ odwoławczy ocenił, że mianowanie skarżącego na stopień aspiranta celnego dokonane zostało prawidłowo, z uwzględnieniem przesłanek zawartych w powyższym przepisie.
W skardze na powyższą decyzję, skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, W. N. zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie:
1. przepisów prawa materialnego, tj. art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy o Służbie Celnej, poprzez jego błędną wykładnię w zakresie pojęcia "przed dniem wejścia w życie ustawy" oraz jego niezastosowanie przy rozstrzygnięciu sprawy,
2. art. 2 Konstytucji RP poprzez naruszenie zasady zaufania obywateli do organów państwa.
W związku z powyższym, wnosił o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i mianowanie go na stopień podkomisarza celnego w korpusie oficerów młodszych Służby Celnej bądź zobowiązanie Dyrektora Izby Celnej w [...] do zmiany aktu mianowania z [...] listopada 2009 r. poprzez mianowanie go na stopień służbowy podkomisarza celnego w korpusie oficerów młodszych i zasądzenie na jego rzecz wyrównania z tytułu braku dodatku służbowego w korpusie oficerów młodszych za okres od dnia mianowania do dnia rozstrzygnięcia wraz z ustawowymi odsetkami. Wnosił nadto o obciążenie organu wszelkimi kosztami postępowania i dopuszczenie dowodów z dokumentów, znajdujących się w aktach osobowych i z wyroków sądów powszechnych, zapadłych w identycznym stanie faktycznym i prawnym.
W uzasadnieniu skargi skarżący przedstawił stan faktyczny sprawy i wskazał, że w jego ocenie pojęcie "przed dniem wejścia w życie ustawy" powinno być rozumiane, zgodnie z wykładnią językową, jako dowolny okres poprzedzający wejście ustawy w życie. Literalna wykładnia użytego w art. 223 ust. 3 pkt 2 o Służbie Celnej zwrotu "przed dniem wejścia w życie ustawy" jednoznacznie prowadzi do wniosku, że chodzi o czas istniejący przed wejściem w życie ustawy. Jeśliby bowiem wolą racjonalnego ustawodawcy było, aby stan opisany w przepisie istniał wyłącznie do dnia wejścia w życie tej ustawy, to dałby temu wyraz, zamieszczając zamiast zwrotu "przed dniem wejścia w życie ustawy" zwrot "do dnia wejścia w życie ustawy" lub "w dniu wejścia w życie ustawy". Skarżący wskazał przy tym, że zwrot "w dniu wejścia w życie ustawy" został użyty przez ustawodawcę w tym samym akcie w art. 222 ustawy. Powołał się m.in. na orzeczenie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 9 lutego 2005 roku, OSK 1134/04, zgodnie z którym brak jest podstaw do innego niż literalne odczytanie treści zapisu "przed dniem wejścia w życie ustawy" w sytuacji, gdy w tej samej ustawie ustawodawca posługuje się jednocześnie określeniem "w dniu wejścia w życie ustawy", dla odróżnienia odmiennych stanów faktycznych.
W ocenie skarżącego przyjęta przez organ interpretacja art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy jest nie tylko niezgodna z literalnym brzmieniem tego przepisu, ale także niesprawiedliwa społecznie, co stanowi naruszenie art. 2 Konstytucji.
Reasumując, skarżący stwierdził, że wykładnia językowa oraz wykładnia systemowa wewnętrzna, oparta o treść Rozdziału "przepisy przejściowe", nie pozostawia wątpliwości, iż jako funkcjonariusz celny, który przed dniem wejścia w życie ustawy zajmował i pełnił stanowisko, które wiązało się z podporządkowaniem służbowym funkcjonariuszy celnych, powinien zostać mianowany do korpusu oficerów młodszych.
Szef Służby Celnej w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wskazał, że interpretacja art. 223 ww. ustawy przy uwzględnieniu zarówno wykładni językowej, jak i wykładni systemowej oraz wykładni celowościowej, prowadzi do odmiennego stanowiska niż to, które zaprezentował skarżący. Tym samym zarzut naruszenia przez organ art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy poprzez błędną jego wykładnię oraz niezastosowanie przy rozstrzygnięciu sprawy organ uznał za nieuzasadniony.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych, sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Chodzi więc o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej, dokonywaną pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności. Sąd nie orzeka przy tym co do istoty sprawy w zakresie danego przypadku, stanowiącego przedmiot postępowania administracyjnego.
W myśl zaś art. 134 P.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Oceniając zasadność przedmiotowej skargi w świetle wskazanych wyżej kryteriów, Sąd stwierdził, iż nie zasługuje ona na uwzględnienie.
W sprawie niniejszej kwestią sporną jest wykładnia przepisu art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej, a konkretnie użytego w tym przepisie zwrotu "przed dniem wejścia w życie ustawy". Przepis ten stanowi, że funkcjonariuszowi celnemu, który przed dniem wejścia w życie ustawy zajmował stanowisko, które wiązało się z podporządkowaniem służbowym funkcjonariuszy celnych lub pracowników, bądź pełnił obowiązki na tym stanowisku oraz pełnił służbę w służbie stałej w stopniu innym niż wymieniony w pkt 1 i w ust. 2, określa się stopień w korpusie oficerów młodszych Służby Celnej.
W ocenie Sądu, wbrew twierdzeniom skarżącego, wykładnia językowa użytego w tym przepisie zwrotu "przed dniem wejścia w życie ustawy" nie prowadzi do jasnego i jednoznacznie wskazanego przez niego rezultatu. Może bowiem oznaczać zarówno moment bezpośrednio poprzedzający wejście w życie ustawy, jak też dowolny okres przed wejściem w życie tej ustawy.
W sytuacji zatem niejednoznaczności wykładni językowej powołanego przepisu, nie można na niej poprzestać, lecz należy odwołać się do wykładni systemowej oraz celowościowej, służących właśnie do rozstrzygania wątpliwości, które nasuwa wykładnia językowa, a w szczególności pozwalających uzasadnić wybór między różnymi możliwościami interpretacji językowej danego zwrotu czy przepisu. Wykładnię językową w prawie administracyjnym należy stosować ostrożnie, skłaniając się do stosowania wykładni systemowej (por. T. Spyra, Znaczenie językowe tekstu prawnego jako granica wykładni, str. 58). Wykładnia systemowa zaś wymaga ustalenia znaczenia przepisów w jego kontekście, a co się z tym wiąże z uwzględnieniem miejsca jego usytuowania w akcie normatywnym, zaś tego aktu w systemie prawa. Wykładnia ta sprzeciwia się interpretowaniu przepisów bez uwzględniania jego kontekstu.
Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej, jak wynika z uzasadnienia jej projektu (Sejm RP VI kadencji nr druku: 1492 - http://www.sejm.gov.pl, http://www.senat.gov.pl), miała na celu m. in. uporządkowanie obszaru w zakresie stanowisk i stopni służbowych funkcjonariuszy celnych, w tym stworzenie korpusów stopni służbowych na wzór innych służb mundurowych. Przepisy przejściowe tej ustawy miały natomiast zapewnić płynną i transparentną zmianę dotychczasowych stosunków służbowych funkcjonariuszy celnych w stosunki kreowane tą ustawą.
W przepisach art. 223 ust. 2-6, zawartych w Rozdziale 14 ustawy o Służbie Celnej, zatytułowanym "Przepisy przejściowe", określone zostały szczegółowo zasady przyporządkowania funkcjonariuszy celnych, z uwzględnieniem posiadanych przez nich "przed dniem wejścia w życie ustawy" stopni służbowych, do określonych korpusów, bez pozostawienia tych kwestii uznaniu administracyjnemu. Dotychczasowe stopnie służbowe funkcjonariuszy celnych, określone w art. 8 ust. 1 poprzedniej ustawy z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej (Dz. U. z 2004 r. nr 156, poz. 1641), zostały w tych przepisach przyporządkowane do określonych korpusów.
Przypisania funkcjonariuszy do określonych korpusów ustawodawca nie uzależnił od okresu ich służby, posiadanych kompetencji i doświadczenia, lecz tylko od stopnia w jakim pełnili służbę "przed dniem wejścia w życie ustawy", a zatem regulacja ta nie miała na celu awansowania funkcjonariuszy z uwzględnieniem dotychczasowego przebiegu służby, co w wielu przypadkach miałoby miejsce, gdyby przepis ten odczytywać tak jak chce skarżący, lecz tylko płynne przeniesienie ich w realia nowej regulacji prawnej.
Zgodnie z zasadami wykładni systemowej, przepisów prawa nie można interpretować w sposób prowadzący do ich sprzeczności z innymi przepisami, a przy wykładni przepisów należy brać pod uwagę ich miejsce w systematyce wewnętrznej aktu normatywnego.
Zawarty w przepisach przejściowych art. 223 ust. 2-6 zwrot "przed dniem wejścia w życie ustawy" musi być zatem interpretowany w taki sam sposób w odniesieniu do wszystkich przepisów przejściowych, w których został użyty w tym artykule.
Skoro zaś celem regulacji, zawartej w przepisach przejściowych ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej, było zapewnienie płynnej i transparentnej zmiany dotychczasowych stosunków służbowych funkcjonariuszy celnych w stosunki kreowane tą ustawą, to zwrot "przed dniem wejścia w życie ustawy" nie może być, zdaniem Sądu, odczytywany inaczej, niż jako odnoszący się do momentu bezpośrednio poprzedzającego wejście w życie ustawy. Inna interpretacja tego zwrotu, że chodzi w nim o dowolny okres przed wejściem w życie tej ustawy, prowadziłaby bowiem w efekcie do uznaniowości w zakresie przyporządkowania funkcjonariuszy do określonych korpusów, w zależności od tego jaki okres służby danego funkcjonariusza, poprzedzający wejście w życie ustawy, kierownik urzędu wziąłby pod uwagę.
Taki sposób rozumienia tego zwrotu nie prowadzi do sprzeczności w rozumieniu przepisów przejściowych, zawartych w innych artykułach tej ustawy, w których został on użyty i tak np. zgodnie z art. 226 ust. 1 do funkcjonariusza celnego, który przed dniem wejścia w życie ustawy (czyli do 30 października 2009 r.) rozpoczął i nie zakończył służby przygotowawczej, stosuje się przepisy dotychczasowe, a zgodnie z art. 227 do postępowań dyscyplinarnych wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy (czyli do 30 października 2009 r.) stosuje się przepisy Rozdziału 11 ustawy. Z kolei posłużenie się przez ustawodawcę w przepisie art. 222 ust. 1 zwrotem "w dniu wejścia w życie ustawy" jest uzasadnione tym, że tylko funkcjonariusz, który w dniu wejścia w życie ustawy pełnił służbę w Służbie Celnej, mógł stać się funkcjonariuszem w rozumieniu tej ustawy. Jest bowiem kwestią niebudzącą wątpliwości, że funkcjonariusz celny, który przed wejściem w życie ustawy pełnił służbę w Służbie Celnej, ale w dniu wejścia w życie ustawy już jej nie pełnił, nie mógł stać się funkcjonariuszem w rozumieniu tej ustawy.
Skoro tylko funkcjonariusz celny, pełniący w dniu wejścia w życie ustawy służbę w Służbie Celnej, stosownie do art. 222, stawał się właśnie w tym dniu funkcjonariuszem celnym w rozumieniu nowej ustawy, to należy przyjąć, że ustawodawca w sytuacji przewidzianej w art. 223 ust. 2 pkt 3 ustawy racjonalnie użył zwrotu "przed dniem wejścia w życie ustawy", a nie "w dniu wejścia w życie ustawy" dla wskazania, że chodzi w nim właśnie o pełnienie służby w ostatnim dniu obowiązywania dotychczasowej pragmatyki służbowej.
Rozpatrując treść przepisu art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy o Służbie Celnej, przy zastosowaniu wykładni systemowej wewnętrznej, zwrócić także należy uwagę, że ustawodawca przepis ten umieścił w Rozdziale 14, zatytułowanym "Przepisy przejściowe". Przepisy te ze swej istoty odnoszą się do kwestii unormowań zachodzących na styku starej i nowej regulacji prawnej. Cel ustawodawcy, realizowany przepisami przejściowymi, sprowadza się więc do transparentnego powiązania tych dwóch stanów prawnych. Zbędne więc w tym zakresie jest odnoszenie się do stanu prawnego czy, jak w rozpoznawanej sprawie, faktycznego w okresie wcześniejszym.
Przyjęcie przez organ, że przepis art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej dotyczy jedynie funkcjonariuszy celnych, którzy bezpośrednio przed dniem wejścia w życie ustawy zajmowali stanowisko, które wiązało się z podporządkowaniem służbowym funkcjonariuszy celnych lub pracowników, bądź pełnili obowiązki na takim stanowisku, należy zatem uznać za prawidłowe.
Skarżący w dacie wejścia tej ustawy w życie zajmował stanowisko inspektora celnego i posiadał stopień służbowy starszego dyspozytora celnego, a więc w oparciu o przepis przejściowy art. 223 ust. 4 ustawy (zgodnie z którym funkcjonariuszowi celnemu, który przed dniem wejścia w życie ustawy pełnił służbę w stopniu młodszego aspiranta celnego, starszego dyspozytora celnego albo dyspozytora celnego określa się stopień w korpusie aspirantów Służby Celnej) został prawidłowo mianowany na stopień służbowy w korpusie aspirantów Służby Celnej.
Bez wpływu na dokonane mianowanie pozostaje natomiast fakt, że skarżący zajmował stanowisko służbowe, związane z podporządkowaniem funkcjonariuszy celnych, w okresie od [...] kwietnia 2001 r. do [...] sierpnia 2006 r., ponieważ miało to miejsce w okresie poprzedzającym wejście w życie ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej. Tym samym nie spełniał on wymogów z art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy do mianowania na stopień służbowy w korpusie podoficerów młodszych Służby Celnej.
Odnosząc się zaś do mianowania skarżącego na stopień służbowy aspiranta celnego, należy wskazać, że nastąpiło to zgodnie z treścią art. 223 ust. 7 ustawy o Służbie Celnej, stosownie do którego określenie stopni służbowych, o których mowa w ust. 2-6, uzależnione jest od okresu służby w Służbie Celnej albo zatrudnienia w administracji celnej lub skarbowej oraz posiadanego doświadczenia i wykształcenia w sprawach z zakresu zadań Służby Celnej. Organ, dokonując mianowania skarżącego na powyższy stopień służbowy, wziął pod uwagę okres służby, jego doświadczenie, wykształcenie z zakresu zadań Służby Celnej, zajmowane stanowisko i posiadany dotychczas stopień służbowy, co wynika z analizy akt personalnych skarżącego.
Uwzględniając powyższe rozważania, za chybiony należy uznać zarzut dotyczący naruszenia zaskarżoną decyzją art. 2 Konstytucji RP, ponieważ organ administracji dokonał prawidłowej wykładni przepisów ustawy o Służbie Celnej i zasada zaufania obywateli do organów państwa nie została naruszona.
Reasumując, kontrola zaskarżonej decyzji w granicach zakreślonych rozstrzygnięciem nie daje Sądowi podstaw do stwierdzenia naruszenia przez organ przy jej wydaniu prawa materialnego, ani też naruszenia prawa procesowego, które mogłoby skutkować uwzględnieniem skargi.
Wyjaśnić nadto należy, że Sąd nie dopuścił dowodów wnioskowanych przez skarżącego, gdyż akta osobowe stanowią materiał dowodowy przesyłany do Sądu przez organ i badany przez Sąd w toku kontroli legalności decyzji, natomiast wyroki sądów powszechnych pozostają bez wpływu na legalność przedmiotowej decyzji.
Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło