II SA/Op 557/12

WyrokWSA w Opolu2013-02-14

Skład orzekający: Elżbieta Naumowicz, Jerzy Krupiński, Daria Sachanbińska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy utrata uprawnień do nurkowania przez funkcjonariusza Państwowej Straży Pożarnej, będąca wynikiem schorzenia zawodowego, może stanowić podstawę do odmowy przyznania dodatku służbowego w maksymalnej wysokości, pomimo posiadania innych kwalifikacji i doświadczenia służbowego?
Ratio decidendi
Utrata uprawnień do nurkowania, orzeczona w wyniku badania lekarskiego, może wpływać na ocenę sprawności fizycznej i dyspozycyjności funkcjonariusza, stanowiąc przesłankę do przyznania dodatku służbowego w kwocie niższej niż maksymalna. Dodatek służbowy ma charakter uznaniowy, a jego wysokość zależy od oceny organu, który musi brać pod uwagę przesłanki określone w przepisach, ale nie jest zobowiązany do przyznawania go w maksymalnej wysokości, zwłaszcza gdy istnieją okoliczności ograniczające sprawność lub dyspozycyjność funkcjonariusza.
Stan faktyczny
Skarżący, funkcjonariusz Państwowej Straży Pożarnej, domagał się przyznania dodatku służbowego w maksymalnej wysokości przed przejściem na emeryturę. Organ pierwszej instancji przyznał mu dodatek w kwocie 1100 zł, wskazując m.in. na utratę uprawnień do nurkowania i inne uchybienia. Organ odwoławczy utrzymał tę decyzję w mocy, szczegółowo uzasadniając przyczyny przyznania dodatku w niższej niż maksymalna kwocie i odnosząc się do zarzutów skarżącego. Skarżący wniósł skargę do WSA, powtarzając argumenty o naruszeniu przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym zasady równości wobec prawa.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Naumowicz – spr. Sędziowie Sędzia NSA Jerzy Krupiński Sędzia WSA Daria Sachanbińska Protokolant St. sekretarz sądowy Grażyna Stykała po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 14 lutego 2013 r. sprawy ze skargi B. B. na decyzję Opolskiego Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w Opolu z dnia 20 września 2012 r., nr [...] w przedmiocie uposażenia funkcjonariusza Państwowej Straży Pożarnej oddala skargę. Decyzją z dnia 30 lipca 2012 r., nr [...], Komendant Powiatowy Państwowej Straży Pożarnej w [...] przyznał B. B. z dniem 1 grudnia 2011 r. uposażenie w łącznej kwocie 4207 zł, w tym uposażenie zasadnicze wg. grupy 7, tj. 2120 zł wraz z dodatkiem 22,5% za wysługę lat w kwocie 477 zł, a także dodatek za posiadany stopień [...] wynoszący 510 zł i dodatek służbowy w wysokości 1100 zł. Jako podstawę prawną decyzji wskazał przepis art. 107 K.p.a. oraz art. 87 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 24 sierpnia 1960 r. o Państwowej Straży Pożarnej (Dz. U. z 2009 r. Nr 12, poz. 68 ze zm.) i § 5 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 27 lutego 2008 r. w sprawie uposażenia strażaków Państwowej Straży Pożarnej (Dz. U. 2008, Nr 37, poz. 212 ze zm.), zwanego dalej rozporządzeniem. Natomiast w uzasadnieniu organ podał, że w dniu 5 września 2011 r. Dowódca Jednostki Ratowniczo-Gaśniczej PSP w [...] wnioskował o zmianę płacy (stanowiska) B. B., która w istocie miała dotyczyć podwyższenia dodatku służbowego z kwoty 757 zł do kwoty 1553 zł, przy czym wnioskujący nie wskazał konkretnych okoliczności faktycznych na uzasadnienie wniosku. Organ podał, że uwzględnił przesłanki przyznawania dodatku służbowego wynikające z rozporządzenia wskazanego w podstawie prawnej decyzji, tj. dyspozycyjność związaną z zajmowanym stanowiskiem i odpowiedzialność za podejmowane decyzje służbowe oraz stopień zdyscyplinowania przy realizacji zadań służbowych, udział w ćwiczeniach i zgrupowaniach, udział w akcjach ratowniczych poza terenem działania Komendy Powiatowej w [...] oraz sprawność fizyczną B. B. i inne uzasadnione przypadki uzasadniające przyznanie dodatku służbowego. Na tej podstawie organ wywiódł, że nie znalazł nowych faktów ani szczególnie pozytywnych zmian w postawie B. B. uzasadniających podwyższenie dodatku służbowego do maksymalnej wysokości, który zgodnie z § 5 ust. 1 rozporządzenia może być przyznany do wysokości 50% otrzymywanego przez strażaka uposażenia zasadniczego i dodatku za stopień. Przyjmując, że podstawę obliczenia dodatku stanowi kwota 3107 zł i przedstawiając jej rachunkowe wyliczenie, organ stwierdził, że maksymalna kwota dodatku służbowego mogła wynosić 1553 zł, jednak nie znalazł podstaw do podwyższenia dodatku do maksymalnej wysokości, a okoliczności faktyczne sprawy uzasadniają podwyższenie tego dodatku do kwoty 1100 zł. W tym zakresie zwrócił uwagę na swe uprawnienie do swobodnego ustalania wysokości indywidualnego dodatku służbowego w związku z użytym w przepisie § 5 ust. 1 rozporządzenia "w wysokości do 50%" i wyjaśnił, że wziął pod uwagę orzeczony przez lekarza medycyny pracy w dniu 3 listopada 2011 r. fakt utraty przez B. B. uprawnień do nurkowania i kierowania pracami podwodnymi, co wskazuje na ograniczenie sprawności fizycznej. Podkreślił, że ocena sprawności fizycznej jest uwzględniana obowiązkowo przy podejmowania decyzji w przedmiocie dodatku służbowego. Utrata tych uprawnień, nawet jeśli jest niezawiniona, stanowi w świetle § 5 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia okoliczność przemawiającą za odmową przyznania dodatku służbowego w maksymalnej wysokości. Poza tym organ stwierdził, że wziął również pod uwagę fakt złożenia przez B. B. w dniu 30 września 2011 r. wniosku o zwolnienie ze służby w grudniu 2011 r. Nie godząc się z tą decyzją B. B., reprezentowany przez pełnomocnika – r. pr. K. S., wniósł odwołanie, w którym zarzucił naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 11 K.p.a. w zw. z art. 107 ust. 3 K.p.a., poprzez wyjaśnienie jedynie okoliczności nieprzyznania dodatku w maksymalnej wysokości i brak wyjaśnienia w decyzji treści przesłanek (pozytywnych) i dowodów, które organ wziął pod uwagę decydując się na podwyższenie dodatku służbowego akurat do kwoty 1100 zł. Wskazał, że regulacja ta ma na celu wyjaśnienie stronom zasadności przesłanek, jakimi kierował się organ, co ma szczególne znaczenie w decyzjach podejmowanych na podstawie uznania administracyjnego. Poza tym zarzucił naruszenie prawa materialnego, tj. § 5 ust. 1 rozporządzenia w zw. z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP, poprzez naruszenie zasady równości wobec prawa, przejawiającej się przyznaniem dodatku służbowego w niższej wysokości niż innym strażakom będącym w takiej samej sytuacji faktycznej i prawnej. Podniósł, że zgodnie z zasadą przyjętą w Komendzie Powiatowej PSP w [...] wszystkim osobom przed odejściem na emeryturę uposażenie za ostatni miesiąc podwyższano do maksymalnej wysokości. Na potwierdzenie tego wskazał trzy decyzje z maja, lipca i sierpnia 2011 r., wydane dla innych strażaków, którym przyznano dodatek służbowy wysokości 50% podstawy jego obliczenia, w kwotach przekraczających 1500 zł. Tymczasem postanowienia kwestionowanej decyzji są wobec niego mniej korzystne niż w stosunku do innych pracowników "odchodzących na zaopatrzenie emerytalne", co jest przejawem nierównego traktowania strażaków w zakresie uposażenia. Wskazał, że przepisy art. 183a i nast. Kodeksu pracy zakazują dyskryminacji i nierównego traktowania pracowników poprzez stosowanie zróżnicowanych stawek płacowych wobec osób będących w tożsamej sytuacji, przy czym chociaż nie mają one zastosowania w sprawie, to jednak odstępowanie od tej zasady w stosunku do strażaków nie wydaje się uzasadnione i sprawiedliwe także w świetle art. 32 ust. 1 Konstytucji. Odnośnie wskazywanej przez organ przesłanki w postaci utraty uprawnień do nurkowania i kierowania pracami podwodnymi zarzucił, że maksymalny dodatek przyznany został innemu strażakowi, któremu orzeczeniem lekarskim również orzeczono utratę uprawnień nurka w związku z zaburzeniami słuchu, stanowiącymi chorobę zawodową strażaków, a którego ponadto dopuszczono do służby jedynie warunkowo. Dodatkowo podniósł, że w październiku i listopadzie 2011 r. brał udział w licznych ćwiczeniach i zgrupowaniach, a także w akcjach ratowniczych poza terenem działania macierzystej jednostki, co wynika z dziennych kart prac podwodnych i grafiku służb. Poza tym, służył w PSP najdłużej spośród strażaków, który otrzymali maksymalny dodatek służbowy i pełnił służbę jako dowódca grupy wodno-nurkowej oraz jako członek grupy ratownictwa wysokościowego, a od 14 kwietnia 2010 r. także dodatkowo pełnił nieetatowo obowiązki dowódcy specjalistycznej grupy ratownictwa wodno-nurkowego [...] i posiada najwyższe ze wszystkich nurków kwalifikacje "nurka MSWiA uprawnionego do kierowania pracami podwodnymi". Odznaczył się też wysoką dyspozycyjnością i odpowiedzialnością za podejmowane decyzje służbowe, a orzeczona przez lekarza utrata uprawnień spowodowana była zaburzeniami słuchu, czyli schorzeniem stanowiącym w przypadku strażaków chorobę zawodową. W konkluzji stwierdził, że spełnił wszystkie przesłanki wymienione w § 5 ust. 1 rozporządzenia przemawiające za przyznaniem dodatku w maksymalnej wysokości i za przyznaniem takiego dodatku przemawia też stanowisko Komisji Zakładowej [...] przy KPP w [...], która w całości poparła jego pogląd. Do odwołania dołączył kserokopie dokumentów wskazywanych w jego treści. W wyniku rozpatrzenia odwołania Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej w Opolu decyzją z dnia 20 września 2012 r., nr [...], utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy zrelacjonował przebieg postępowania i wskazał, że na skutek wniosku przełożonego B. B. z 5 września 2011 r. Komendant Powiatowy PSP w [...] pismem z 15 listopada 2011 r. przyznał B. B. dodatek służbowy w kwocie 1100 zł. Pismo to zakwestionowała strona z powodu braku uzasadnienia faktycznego i prawnego, co organ odwoławczy rozstrzygnął pismem z 15 grudnia 2011 r. W wyniku skargi, wniesionej przez B. B. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, obydwa te akty zostały potraktowane jako decyzje administracyjne w rozumieniu przepisów K.p.a. i uchylone wyrokiem z dnia 21 maja 2012 r., sygn. akt II SA/Op 78/12. W motywach uzasadnienia Sąd wskazał, że w świetle przepisów ustawy o Państwowej Straży Pożarnej rozstrzyganie przez organy administracji o dodatku służbowym strażaków winno następować w drodze decyzji administracyjnej. Z tego względu, zgodnie z wynikającą z art. 11 K.p.a. zasadą przekonywania, w wydanych aktach administracyjnych organy powinny wyjaśnić stronie zasadność przesłanek, jakimi kierowały się przy załatwieniu sprawy. Z zasadą tą łączy się zasada prawdy obiektywnej uregulowana w art. 7 K.p.a. i rozwinięta w art. 77 § 1 oraz w art. 107 § 3 K.p.a. Na tej podstawie Sąd stwierdzili, że określenie "nowego" uposażenia strażaka musi zawierać rozważania co do przesłanek uwzględnianych między innymi przy zmianie wysokości dodatku służbowego, a przewidzianych w § 5 ust. 1 rozporządzenia. Przywołując treść tego przepisu organ odwoławczy podał, że przewiduje on prawo przyznania przez organ dodatku służbowego do kwoty 50% otrzymywanego uposażenia zasadniczego i dodatku za stopień, jednak nie oznacza to, że każdy strażak ma prawo do skutecznego żądania dodatku w maksymalnej wysokości. Warunki jego przyznania i okoliczności uwzględniane przy jego ustalaniu oraz zmianie określone zostały w dalszej części tego przepisu. Organ zauważył, że wysokość przyznanego dodatku odpowiada wartości 35,4% podstawy jego obliczania, a jedną z podstawowych przyczyn była utrata uprawnień do nurkowania, przy czym schorzenie to nie jest związane z choroba zawodową, o czym świadczy orzeczenie Obwodowej Komisji Lekarskiej MSW w [...]. Poza tym organ wskazał na naruszenia przez B. B. obowiązków służbowych w ostatnim okresie służby, polegające na wadliwym wypełnianiu kart prac podwodnych, dopuszczaniu do nurkowania osoby bez żadnych uprawnień, przekazaniu strażakom dokumentów, tj. dzienników prac podwodnych, co doprowadziło do ich zaginięcia, w związku z czym została zwrócona uwaga na nienależyte wypełnianie obowiązków służbowych, a poza tym niedopełnienie obowiązku stawienia się na obowiązkowe badania lekarskie, co dowodzi naruszenia dyscypliny służby. Jako przesłanki pozytywne przyznania spornego dodatku organ wymienił dyspozycyjność B. B. jako dowódcy grupy nurków, ale nie jako nurka i w charakterze ratownika wysokościowego. Na gruncie powyższego organ odwoławczy stwierdził, że przyznanie dodatku służbowego w kwocie 1100 zł, tj. w wysokości 34,5% uposażenia zasadniczego i dodatku za stopień odpowiada w pełni dyspozycji § 5 ust. 1 rozporządzenia. Organ podkreślił, że w żadnym przypadku powyższy przepis jako przesłanki przyznania dodatku służbowego nie podaje deklarowanej chęci przejścia na emeryturę. Nie wskazuje też, że należy stosować zasadę równości, tj. aby każdy ze strażaków musiał otrzymać maksymalną kwotę dodatku Zauważył, że dodatek innych strażaków, odznaczających się dużą dyspozycyjnością, wynosił 26% i 23%. Wskazując na uznaniowy charakter dodatku służbowego organ odwoławczy stwierdził, że zostały przedstawione i uzupełnione w postępowaniu odwoławczym argumenty i motywy uzasadniające przyznanie dodatku, którego wartość wynosiła 34,5%, a nie 50%. Odnosząc się do zarzutów odwołanie uznał, że są one niezasadne, a częściowo nieprawdziwe, co dotyczy uczestnictwa B. B. w dniu 8 listopada 2011 r. w ćwiczeniach koło [...], podczas gdy faktycznie ćwiczenia te odbywały się w odległości 4 km od jednostki, jak to wynika z karty pracy pojazdu. Poza tym podniósł, że nie istnieje żadne formalne porozumienie z zakładową organizacją związkową obligujące do przyznawania przez organ strażakom odchodzącym na emeryturę dodatku służbowego w maksymalnej wysokości dla celów korzystniejszego wyliczenia świadczenia emerytalnego. Wskazał, że zakładowa organizacja związkowa ma prawo wnioskować o przyznanie dodatku, jednak ostateczną decyzję podejmuje samodzielnie właściwy organ. Na powyższą decyzję B. B., w dalszym ciągu reprezentowany przez pełnomocnika, wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji przez organ drugiej instancji w trybie autokontroli przewidzianym w art. 54 § 3 P.p.s.a., a w przeciwnym wypadku – o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego. W treści skargi powtórzył w całości zarzuty i argumenty przedstawione wcześniej w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji. W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej w Opolu wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269 ze zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w postępowaniu sądowym badana jest wyłącznie legalność aktu administracyjnego, czyli prawidłowość zastosowania przepisów prawa do zaistniałego stanu faktycznego, jak również trafność wykładni tych przepisów oraz prawidłowość przyjętej procedury. Dokonując oceny we wskazanym zakresie sądy administracyjne nie mogą zatem brać pod uwagę argumentów natury słusznościowej czy celowościowej. Na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) zwanej P.p.s.a., uwzględnienie skargi na decyzję administracją następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). W razie niewystąpienia wskazanych uchybień, na mocy art. 151 P.p.s.a skarga podlega oddaleniu. W rozpoznawanej sprawie skarga wniesiona została na decyzję w przedmiocie przyznania uposażenia strażakowi Państwowej Straży Pożarnej. Przeprowadzona przez Sąd, według wskazanych powyżej kryteriów, kontrola legalności zaskarżonej decyzji wykazała, że brak jest naruszeń przepisów prawa materialnego bądź procesowego mających wpływ na wynik sprawy w stopniu uzasadniającym wyeliminowanie jej z porządku prawnego w trybie art. 145 § 1 P.p.s.a. Materialnoprawną podstawą działania organu były przepisy ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej (Dz. U. 2009 Nr 12 poz. 68 ze zm.), zwanej dalej ustawą oraz rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 27 lutego 2008 r. w sprawie uposażenia strażaków Państwowej Straży Pożarnej (Dz. U. 2008, Nr 37, poz. 212 ze zm.), zwanego w dalszym ciągu rozporządzeniem. Od razu należy zaznaczyć, że nie budzi wątpliwości forma prawna rozstrzygnięcia o wysokości uposażenia przyznawanego strażakom Państwowej Straży Pożarnej na podstawie powołanych na wstępie przepisów. Kwestia ta została już wszak rozstrzygnięta przez Sąd we wcześniejszym postępowaniu zakończonym prawomocnym wyrokiem z 21 maja 2012 r., II SA/Op 78/12. Zgodnie z art. 153 P.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania, wyrażone w orzeczeniu sądu, wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia. Przepis ten ma charakter bezwzględnie obowiązujący, co oznacza, że ani organ administracji publicznej, ani sąd orzekając ponownie w tej samej sprawie nie mogą nie uwzględnić oceny prawnej i wskazań wyrażonych wcześniej w orzeczeniu sądu, gdyż są nimi związane. Natomiast związanie samego sądu administracyjnego w rozumieniu omawianego przepisu oznacza, że nie może on formułować nowych ocen prawnych - sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania w razie stwierdzenia braku zastosowania się do wskazań w zakresie dalszego postępowania przed organem administracji publicznej (por. J. P. Tarno "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz", Wyd. LexisNexis, Warszawa 2012, s. 397). Rozstrzygając niniejszą skargę Sąd był zatem związany oceną prawną i wskazaniami zawartymi w uzasadnieniu wyroku z dnia 21 maja 2012 r., w których wyjaśniono, że akt wydawany przez organy Państwowej Straży Pożarnej w zakresie ustalania uposażenia strażaka, w tym dotyczący dodatku służbowego, jest decyzją administracyjną, która powinna spełniać wymogi wynikające z art. 11 K.p.a. oraz art. art. 7, 77 § 1 i 107 § 3 K.p.a., tj. zawierać rozważania co do przesłanek uwzględnianych m.in. przy zmianie wysokości dodatku służbowego, a przewidzianych w § 5 ust. 1 rozporządzenia. Oceniając w tym kontekście zaskarżoną decyzję uznać należało, że ponowne rozpoznanie sprawy nastąpiło zgodnie z powyższymi zaleceniami Sądu. Przede wszystkim dostrzec przyjdzie, że zaskarżoną decyzją podwyższono od dnia 1 grudnia 2011 r. uposażenie skarżącego, w tym przyznano dodatek służbowy w kwocie 1100 zł, tj. wyższej o 343 zł od dotychczas pobieranego, który wynosił 757 zł. Okoliczności te, wynikające z przedłożonych akt osobowych, nie są kwestionowane przez skarżącego. Zagadnieniem kontrowersyjnym jest natomiast wysokość dodatku służbowego, który - według skarżącego - w związku ze zwolnieniem ze służby i przejściem na emeryturę z dniem 15 grudnia 2011 r. powinien zostać mu przyznany w wysokości maksymalnej przewidzianej przepisami, analogicznie jak innym strażakom. Należy mieć na względzie, że stosownie do treści art. 86 oraz 87 ust. 1 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej dodatek służbowy, wymieniony w art. 87 ust. 1 pkt 2 tej ustawy, stanowi jeden z obligatoryjnych składników uposażenia strażaka, obok uposażenia zasadniczego oraz innych dodatków, w tym dodatku za stopień, motywacyjnego i innych uzasadnionych szczególnymi właściwościami, kwalifikacjami, warunkami albo miejscem pełnienia służby. Warunki przyznawania i sposób obliczania tych dodatków oraz podmioty uprawnione do ich przyznawania i obliczania, a także okoliczności uwzględniane przy ustalaniu i zmianie wysokości dodatku służbowego określa powołane na wstępie rozporządzenie, wydane na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 88 ust. 5 ustawy. Regulacje dotyczące dodatku służbowego zawiera przepis § 5 rozporządzenia stanowiący, że przedmiotowy dodatek przyznaje przełożony uprawniony do mianowania lub powołania (ust. 3), którym w rozpoznawanej sprawie był Komendant Powiatowy PSP w [...]. Zgodnie z § 5 ust. 1 dodatek ten jest ustalany kwotowo w wysokości do 50 % otrzymywanego uposażenia zasadniczego i dodatku za stopień. Warunkami przyznawania i okolicznościami uwzględnianymi przy ustalaniu i zmianie wysokości dodatku służbowego są: 1) dyspozycyjność i odpowiedzialność za podejmowane decyzje służbowe oraz stopień zdyscyplinowania przy realizacji zadań służbowych, 2) udział w ćwiczeniach i zgrupowaniach, 3) udział w akcjach ratowniczych poza terenem działania jednostki organizacyjnej PSP, 4) sprawność fizyczną potwierdzoną wynikami sprawdzianów, 5) inne szczególnie uzasadnione okoliczności. Redakcja przywołanego przepisu nie pozostawia wątpliwości co do tego, że przedmiotowy dodatek przysługuje strażakowi, a zatem jest to element obligatoryjny jego wynagrodzenia, natomiast zadaniem organu uprawnionego do mianowania lub powołania strażaka jest ustalenie jego wysokości. W tym zakresie przepis ten zawiera szczegółowe wskazania, jakimi ma kierować się organ właściwy do ustalania wysokości omawianego dodatku. Po pierwsze dodatek ten ustalany jest jako konkretna kwota. Po drugie – jego wysokość nie może być wyższa niż 50 % podstawy jego obliczania, czyli łącznej kwoty otrzymywanego uposażenia zasadniczego i dodatku za stopień, a po trzecie – przesłankami mającymi wpływ na jego ustalenie lub zmianę jego wysokości są tylko te warunki i okoliczności, jakie zostały wymienione w pkt 1-5. Na gruncie tej regulacji uznać należy, że organ jest umocowany do ustalenia wysokości przyznanego strażakowi dodatku służbowego w oparciu przesłanki wskazane w powyższym przepisie, przy czym jego uprawnienie sprowadza się do ustalenia kwoty dodatku, którego jedynie górna granica jest limitowana prawem. Oznacza to, że dodatek nie musi być przyznawany każdorazowo w maksymalnej wysokości, a jedynie nie może jej przekraczać. W konsekwencji w tym zakresie organom przysługuje uznanie administracyjne, stąd decyzja dotycząca ustalenia wysokości dodatku służbowego, powzięta w wyniku prawnie dozwolonego wyboru rozstrzygnięcia przez organ, jest decyzją administracyjną o charakterze uznaniowym. Wydając tego rodzaju decyzję organ zobowiązany jest do przestrzegania przepisów procedury, w tym przede wszystkim dotyczących postępowania dowodowego przeprowadzonego w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Zobowiązany jest również do wyczerpującego zebrania, rozpatrzenia i oceny całego materiału dowodowego zgodnie z treścią art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. oraz do uzasadnienia rozstrzygnięcia według wymogów określonych w art. 107 § 3 K.p.a. Uznanie administracyjne nie pozwala organowi na dowolność w załatwieniu sprawy, ale jednocześnie nie nakazuje mu spełnienia każdego żądania (por. wyrok NSA z 26 września 2000 r., I SA 945/00, LEX nr 79608) Zaakcentowania wymaga, że zakres sądowej kontroli tego rodzaju decyzji jest ograniczony. W literaturze wskazuje się, że kontrola sądowa zmierza wyłącznie do ustalenia, czy dopuszczalne było wydanie decyzji uznaniowej, czy przy jej wydaniu organ nie przekroczył granic uznania administracyjnego i czy uzasadnił rozstrzygnięcie sprawy dostatecznie zindywidualizowanymi przesłankami (por. J. Borkowski [w:] B. Adamiak, J. Borkowski "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz", Wyd. C.H.Beck, Warszawa 2011, s. 397; A. Błaś "Sądowa kontrola decyzji uznaniowych", CASUS 2000 r., nr 15, s. 42). Ocena ta sprowadza się więc do zbadania jedynie zgodności decyzji z prawem, bez wnikania zarówno w kwestie celowości jej wydania, jak i rozstrzygnięcia sprawy będącego wynikiem dokonania określonego wyboru, obejmując samo postępowanie poprzedzające wydanie decyzji, tj. czy w toku postępowania w sposób wyczerpujący zebrano materiał dowodowy, czy zostały dokładnie wyjaśnione okoliczności faktyczne oraz czy po wszechstronnym i wnikliwym rozważeniu całokształtu materiału dowodowego dokonano prawidłowej oceny przesłanek warunkujących zastosowanie przepisu. Sąd nie dysponuje zatem uprawnieniami do merytorycznej kontroli takiego rozstrzygnięcia. Okoliczności przytoczone przez organy obu instancji nie pozwalają na sformułowanie zarzutu o przekroczeniu granic uznania administracyjnego. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, wskazujące na utratę zdolności do prawidłowego wykonywania obowiązków nurka MSWiA, orzeczoną w wyniku kontrolnego badania okresowego w dniu 3 listopada 2011 r., znajdują potwierdzenie w aktach osobowych skarżącego i nawiązują do kryteriów ustalania wysokości dodatku służbowego przyznawanego strażakowi PSP, sformułowanych w § 5 ust. 1 rozporządzenia. Zgodzić należy się z organem, że brak uprawnień do nurkowania i kierowania pracami podwodnymi rzutuje na ocenę sprawności fizycznej, wymienioną w § 5 ust. 1 pkt 4 wśród przesłanek ustalania wysokości dodatku służbowego, skutkując ograniczeniem tej sprawności. Przede wszystkim zaś rzutuje na ocenę pod kątem kolejnej przesłanki, tj. dyspozycyjności wymienionej w pkt 1, zważywszy zwłaszcza na pełnioną funkcję dowódcy drużyny, wobec którego należy stawiać wyższe wymagania. W zaskarżonej decyzji wskazane zostały ponadto dodatkowe uchybienia dotyczące realizacji zadań służbowych. Z kolei podawane w skardze okoliczności odnośnie posiadanych kwalifikacji, udziału w akcjach, zajmowanego stanowiska czy długoletniego okresu służby, związane są z innymi przesłankami, określonymi w § 5 ust. 1 pkt 1-5 rozporządzenia, mającymi wpływ na wysokość ustalonej kwoty dodatku. Wobec powyższego, nie można postawić zarzutu naruszeń prawa mających wpływ na wynik sprawy rozstrzygnięciom obu instancji, ustalającym zamiast dodatku służbowy w maksymalnej wysokości 50%, czyli 1553 zł, dodatek w kwocie 1100 zł, co stanowi wartość 34,5% podstawy jego wymiaru, która mieści się w granicach określonych w § 5 ust. 1 rozporządzenia. Jak wskazano już wyżej, ustalona zaskarżoną decyzją nowa kwota dodatku została podwyższona w porównaniu z kwotą dotychczasową. Ponadto, z lektury przedłożonych akt administracyjnych wynika, że stawka procentowa dodatku służbowego otrzymywanego przez skarżącego w latach 2006-2008 wynosiła od 13% do 21,11% podstawy wymiaru. Nie nastąpiło zatem obniżenie dodatku służbowego ale jego podwyższenie. Zauważyć też należy, że omawiana zmiana uposażenia została ustalona tuż przed zwolnieniem ze służby, tj. od 1 grudnia 2011 r. w oparciu o ustalone uposażenie zasadnicze i dodatek funkcyjny. Argumentacja skarżącego zmierzała w istocie do uzasadnienia żądania przyznania dodatku służbowego w wysokości maksymalnej, przewidzianej w § 5 ust. 1 rozporządzenia, przed samym odejściem na emeryturę, aby osiągnąć korzystniejsze świadczenie z zaopatrzenia emerytalnego. Tymczasem w przepisach ustawy i rozporządzenia nie sposób doszukać się regulacji uzasadniających roszczenie o podwyższenie dodatku służbowego do maksymalnej wysokości z tych przyczyn. Z całą pewnością takiej przesłanki nie można wywieść z treści art. 91 ust. 1 ustawy, wedle którego zmiana uposażenia następuje z dniem zaistnienia okoliczności uzasadniających tę zmianę. W związku z tym wskazywana przez skarżącego praktyka przyznawania strażakom odchodzącym ze służby w PSP dodatków służbowych w maksymalnej wysokości nie mogła mieć znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Natomiast zarzut, że w stosunku do skarżącego praktyka ta nie została zastosowana ma charakter słusznościowy, który nie znajduje oparcia w przepisach prawa i nie może być uwzględniany przez Sąd. Odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi, dotyczących naruszenia konstytucyjnej zasady równości, wskazać trzeba, że w ocenie Sądu, sformułowana w art. 2 Konstytucji RP zasada praworządności nie wyklucza uznaniowości w działaniu organów administracyjnych. Uznanie administracyjne powinno natomiast podlegać czytelnym kryteriom, które w sprawie przysługiwania dodatków służbowych strażakom zostały ustanowione w § 5 ust. 1 rozporządzenia. Zasada równości wobec prawa, wynikająca z art. 32 Konstytucji RP, nie stoi na przeszkodzie różnicowaniu części uposażenia funkcjonariuszy służb państwowych, przez przełożonych, w zależności od ich kwalifikacji, czy też zakresu zadań służbowych (por. W. Muszalski, glosa do wyroku SN 11 lipca 2002 r., II UKN 429/01, OSP 2004 nr 4, poz. 47). W odniesieniu do pragmatyk tzw. służb mundurowych, w tym także strażaków PSP, nie mają zastosowania przepisy Kodeksu pracy, obejmujące uregulowania w zakresie równego traktowania w zatrudnieniu. Poza tym, fakt przyznania innym strażakom dodatku służbowego w maksymalnej wysokości nie może mieć znaczenia w indywidualnej sprawie dotyczącej skarżącego. Weryfikując postępowanie zakończone zaskarżoną decyzją Sąd nie stwierdził nadto naruszenia innych niewymienionych przepisów prawa materialnego i procesowego, które miałoby wpływ na wynik sprawy. Z tych względów, na podstawie art. 151 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło