I OZ 865/13
PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2013-10-09
Skład orzekający: Izabella Kulig - Maciszewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy ponowne złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy, bez wskazania istotnej zmiany okoliczności faktycznych sprawy, uzasadnia zmianę wcześniejszego postanowienia odmawiającego przyznania prawa pomocy?Ratio decidendi
Ponowne złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy, który został potraktowany jako wniosek o zmianę wcześniejszego postanowienia odmawiającego przyznania prawa pomocy, nie uzasadnia tej zmiany, jeśli skarżący nie wskazał żadnych nowych okoliczności faktycznych lub prawnych, które uzasadniałyby wydanie postanowienia o odmiennej treści. Zmiana okoliczności musi być istotna i wpływać na sytuację materialno-bytową strony.Stan faktyczny
Skarżąca M. W. złożyła ponowny wniosek o przyznanie prawa pomocy, obejmujący zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Wniosek ten został potraktowany jako żądanie zmiany wcześniejszego postanowienia odmawiającego przyznania prawa pomocy. Skarżąca nie wykazała istotnej zmiany swojej sytuacji materialno-bytowej ani innych okoliczności uzasadniających zmianę poprzedniego rozstrzygnięcia.Rozstrzygnięcie
Oddalono zażalenie.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Izabella Kulig - Maciszewska po rozpoznaniu w dniu 9 października 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M. W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 20 sierpnia 2013 r., sygn. akt II SA/Rz 692/12 odmawiające zmiany postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 18 lutego 2013 r. sygn. akt II SA/Rz 692/12 w sprawie ze skargi M. W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie z dnia [...] marca 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji postanawia: oddalić zażalenie.
Postanowieniem z dnia 20 sierpnia 2013 r., sygn. akt II SA/Rz 692/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie odmówił M. W. zmiany postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 18 lutego 2013 r. sygn. akt II SA/Rz 692/12.
W uzasadnieniu Sąd wskazał, że we wniosku dnia 13 sierpnia 2013 r. M. W. zwróciła się o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Sąd podał, iż jest to już kolejny wniosek w tym samym przedmiocie, bowiem uprzednio zwróciła się z takim samym żądaniem dnia 12 listopada 2012 r.
Postanowieniem z dnia 18 lutego 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie odmówił przyznania M. W. prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.
Po rozpoznaniu zażalenia M. W. na wskazane wyżej postanowienie Naczelny Sąd Administracyjny, postanowieniem z dnia 8 maja 2013 r. sygn. akt I OZ 306/13, oddalił zażalenie.
Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy z dnia 13 sierpnia 2013 r. Sąd uznał go za żądanie zmiany wymienionego wyżej postanowienia tut. Sądu z dnia 18 lutego 2013r. w trybie art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.". Sąd podał, iż zgodnie z tym przepisem, postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Wskazana regulacja dotyczy zmiany okoliczności faktycznych sprawy, w zakresie uzasadniającym wydanie postanowienia o odmiennej treści niż to, które poprzednio w sprawie zapadło. Chodzi zatem o istotną zmianę, a więc w odniesieniu do takich okoliczności, które mają decydujące znaczenie z punktu widzenia przesłanek podjęcia określonego rozstrzygnięcia. W niniejszej sprawie, która dotyczy przyznania prawa pomocy chodzi więc o takie zmiany, które w istotny sposób wpływają na sytuację materialno-bytową strony, a w konsekwencji na jej możliwości ponoszenia kosztów postępowania.
Sąd uznał, że skarżąca składając ponowny wniosek o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie tożsamym z wnioskiem uprzednio już w sprawie złożonym, nie wskazała w jakikolwiek sposób na pogorszenie jej sytuacji rodzinnej czy majątkowej. Przeciwnie, w zakresie uzyskiwanych dochodów podała, że obecnie wynoszą one 1187 zł (jej renta) i 1596 zł (renta jej męża). Nastąpił zatem wzrost o odpowiednio 44 zł i 59 zł, który jednak nie ma w niniejszej sprawie znaczenia wobec rosnących w kraju kosztów utrzymania siebie i zajmowanego mieszkania. W pozostałym zakresie skarżąca wyeksponowała jedynie fakt ponoszenia przez nią znacznych wydatków związanych z leczeniem jej i jej męża. Nie podała jednak w tym przedmiocie żadnych nowych danych w porównaniu z sytuacją zdrowotną dotychczas przez nią przedstawioną w toku postępowania.
Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła M. W., wnosząc o jego uchylenie i przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Przepis art. 165 p.p.s.a. stanowi, że "postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne". Przez pojęcie "zmiany okoliczności sprawy" należy rozumieć wszelkie zmiany zarówno w okolicznościach faktycznych sprawy, jak i w obowiązujących przepisach prawnych, które uzasadniają wydanie postanowienia o odmiennej treści niż uprzednio wydane.
W niniejszej sprawie bezspornym jest, że postanowieniem z dnia 18 lutego 2013 r. Sąd I instancji odmówił skarżącej przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Zaś zażalenie na powyższe postanowienie zostało oddalone przez Naczelny Sąd Administracyjny, postanowieniem z dnia 8 maja 2013 r. sygn. akt I OZ 306/13.
Stwierdzić należy, że w złożonym ponownie wniosku o przyznanie prawa pomocy z dnia 13 sierpnia 2013 r., który to wniosek został potraktowany jako wniosek o zmianę uprzednio wydanego postanowienia z dnia 18 lutego 2013 r., skarżąca nie wskazała żadnych nowych okoliczności, które uzasadniałyby zmianę tego postanowienia. Kwestia ta została oceniona przez Sąd I instancji prawidłowo. Z porównania treści obydwu złożonych w sprawie formularzy PPF nie wynika żadna zmiana okoliczności faktycznych, która uzasadniałaby wydanie odmiennego, niż zapadło w dniu 18 lutego 2013 r., rozstrzygnięcia.
Jednocześnie wskazać należy, że w ponownie złożonym wniosku skarżąca nie zwróciła uwagi Sądu na okoliczności, które uległy zmianie, a które w jej ocenie uzasadniają złożony wniosek. Ograniczono się bowiem jedynie do ponownego wypełnienia wniosku. A porównanie treści aktualnie złożonego wniosku z treścią wniosku złożonego poprzednio nie daje podstaw do stwierdzenia, że doszło do zmiany okoliczności sprawy w stopniu uzasadniającym zmianę postanowienia z dnia 18 lutego 2013 r.
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 184 w związku z art. 197p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło