II FZ 158/13

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Bogusław Dauter po rozpoznaniu w dniu 25 kwietnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia A.B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 19 lutego 2013 r., sygn. akt I SA/Po 938/12 w przedmiocie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi A.B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w P. z dnia 14 września 2012 r., [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych ze źródła przychodów kapitałów pieniężnych za 2010 r. postanawia oddalić zażalenie. Postanowieniem z 19 lutego 2013 r., I SA/Po 938/12, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym A.B. w sprawie z jej skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w P. z 14 września 2012 r., w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych ze źródła przychodów kapitałów pieniężnych za 2010 r. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia sąd pierwszej instancji wskazał, że treść złożonego przez skarżącą oświadczenia dotyczącego sytuacji majątkowej budzi wątpliwości, co do jego zgodności ze stanem rzeczywistym. Wobec niewykazania w sposób wiarygodny pochodzenia środków znajdujących się na koncie bankowym strony niemożliwa jest w istocie kompleksowa ocena jej rzeczywistej kondycji finansowej i sytuacji majątkowej. W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżąca zarzuciła jemu przyjęcie podwyższonego progu dochodowości skarżącej i poddanie pod wątpliwość jej oświadczenia majątkowego i niedostrzeżenie, że wykonywanie nieodpłatnych funkcji wiąże się ze zwrotami kosztów za pobierane świadczenia a możliwości majątkowe w czasie udzielenia skarżącej kredytu były inne. Naczelny Sąd Administracyjny, zważył co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Przepis art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.; zwanej dalej: "P.p.s.a."), stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Z powyższego przepisu wynika obowiązek wykazania przez stronę, że jej sytuacja majątkowa nie pozwala na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. Zatem strona ta powinna podejmować takie czynności, które przekonałyby sąd o zasadności jej wniosku (por. postanowienie NSA z 23 kwietnia 2009 r., I FZ 71/09). Podkreśla się również, że posiadanie majątku, w szczególności nieruchomości w zasadzie wyklucza możliwość zwolnienia od kosztów sądowych, zwłaszcza w sytuacji, gdy majątek ten nie jest obciążony prawami osób trzecich i w żaden inny sposób nie została ograniczona możliwość jego zbycia (postanowienie NSA z 9 lipca 2009 r., I OZ 713/09). Także sposób, w jaki właściciel wykorzystuje swój majątek, nie może nie mieć wpływu na ocenę, czy posiada on dostateczne środki na uiszczenie wpisu. Istotne jest bowiem, że posiadany majątek może przynosić potencjalne pożytki, może również służyć jako zabezpieczenie pożyczki lub kredytu, jeśli właścicielowi, który jest zobowiązany do poniesienia określonych wydatków brakuje bieżących środków finansowych (postanowienie NSA z dnia 10 stycznia 2005 r., sygn. akt FZ 478/04). Ponadto, podkreślenia wymaga że udzielenie stronie prawa pomocy jest formą dofinansowania jej z budżetu państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (postanowienie NSA z 6 października 2004 r., GZ 61/04). Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, iż skarżąca nie wykazała w przekonujący sposób, iż znajduje się w sytuacji materialnej kwalifikującej ją do przyznania prawa pomocy. Sąd pierwszej instancji słusznie wskazał, że zestawienie dochodów wnioskodawczyni z jej wydatkami budzi uzasadnione wątpliwości co do jej faktycznych źródeł utrzymania. Ponadto, należności wynikające z zaciągniętych przez wnioskodawczynię kredytów nie mogą mieć pierwszeństwa przed kosztami postępowania sądowoadministracyjnego (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 7 lutego 2006 r., akt I OZ 83/06). Wykazane koszty leczenia wnioskodawczyni nie wpływają w sposób znaczny na jej wydatki a sama okoliczność podjęcia leczenia nie stanowi przesłanki przyznania prawa pomocy. Na marginesie należy stwierdzić, że podniesiona w zażaleniu argumentacja wskazująca na dodatkowe świadczenia otrzymywane przez wnioskodawczynię w związku z wypełnianiem funkcji w spółkach w postaci diet, zwrotów kosztów za noclegi i za paliwo w związku z delegacjami dodatkowo przemawia za trafnością dokonanej przez sąd pierwszej instancji oceny sytuacji majątkowej wnioskodawczyni. Z uwagi na powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.