I SA/Łd 1069/12
WyrokWSA w Łodzi2013-02-20
Skład orzekający: Bożena Kasprzak, Tomasz Adamczyk, Paweł Janicki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wszczęcie postępowania karnego skarbowego, o którym podatnik nie został poinformowany przed upływem terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego, skutkuje zawieszeniem biegu tego terminu?Ratio decidendi
Sąd uznał, że samo wydanie postanowienia o wszczęciu postępowania karnego skarbowego nie powoduje zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego, jeśli podatnik nie został o tym fakcie poinformowany przed upływem terminu przedawnienia. Naruszenie tej zasady, wynikające z wyroku Trybunału Konstytucyjnego, prowadzi do uchylenia zaskarżonej decyzji, ponieważ zobowiązanie podatkowe uległo przedawnieniu.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła podatku od towarów i usług za luty 2006 r. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji określającą R. H. zobowiązanie podatkowe. Organ odwoławczy uznał, że bieg terminu przedawnienia został zawieszony na skutek wszczęcia postępowania karnego skarbowego. Strona skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów postępowania i błędne ustalenia faktyczne. Sąd administracyjny uchylił decyzję, stwierdzając przedawnienie zobowiązania podatkowego z uwagi na brak poinformowania podatnika o wszczętym postępowaniu karnym skarbowym przed upływem terminu przedawnienia.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. i stwierdzono, że nie podlega ona wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 20 lutego 2013 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Bożena Kasprzak Sędziowie Sędzia WSA Tomasz Adamczyk (spr.) Sędzia NSA Paweł Janicki Protokolant Przemysław Cieślarek po rozpoznaniu w dniu 20 lutego 2013 roku na rozprawie sprawy ze skargi R. H. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za luty 2006 r.. 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego orzeczenia;
I SA/Łd 1069/12
UZASADNIENIE
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Skarbowego w W. z dnia [...] r. określającą R. H. wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za miesiąc luty 2006 r. w kwocie 7.868.00 zł oraz określającej nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym, w tym kwotę do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy w wysokości "0".
W uzasadnieniu powyższej decyzji przedstawiono dotychczasowy przebieg postępowania.
W wyniku przeprowadzonego postępowania kontrolnego w firmie A. R. H. K. 49, W., w zakresie rozliczania podatku od towarów i usług za okres od stycznia do grudnia 2006 r. stwierdzono, w poszczególnych miesiącach okresu kontrolowanego, zaniżenie podatku należnego oraz zawyżenie podatku naliczonego. Kontroli podatkowej zostały poddane: ewidencja zakupu i ewidencja sprzedaży, faktury VAT dokumentujące zakupy i sprzedaż, wyciągi bankowe oraz umowy leasingu. W wyniku podjętych czynności kontrolnych organ I instancji wykazał, na podstawie analizy ww. dowodów, nieprawidłowości zarówno po stronie podatku naliczonego jak i należnego, których konsekwencją było:
1. zaniżenie podatku należnego o kwotę 1.117,20 zł,
2. zawyżenie podatku naliczonego o kwotę 233,40 zł.
W toku prowadzonej kontroli podatkowej stwierdzono nadto różnice pomiędzy kwotami podatku należnego wykazanymi w rejestrach sprzedaży (13.886,00 zł), a wynikającymi z deklaracji VAT-7 za kontrolowany miesiąc (15.204,00 zł), a także różnice pomiędzy kwotami podatku naliczonego wykazanymi w rejestrach zakupu (7.421,00 zł), a wynikającymi z deklaracji VAT-7 za ten miesiąc (15.109,00 zł).
W wyniku stwierdzonych nieprawidłowości uznano, że ewidencja zakupu i sprzedaży za miesiąc luty 2006r. była prowadzona nierzetelnie i na podstawie art. 193 § 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (tekst jednolity Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.), dalej: Ordynacja podatkowa ,nie uznano jej za dowód w postępowaniu podatkowym. Organ podatkowy I instancji, w oparciu o art. 23 § 2 ww. ustawy, odstąpił jednak od określenia podstawy opodatkowania w drodze oszacowania uzupełniając dane, wynikające z ewidencji zakupu i sprzedaży, dowodami uzyskanymi w toku postępowania.
W następstwie przeprowadzonego postępowania, w oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, Naczelnik Urzędu Skarbowego w W. wydał decyzję z dnia [...] r. w zakresie podatku od towarów i usług za luty 2006 r.
W wyniku analizy akt sprawy i argumentów zawartych w odwołaniu Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. wydał decyzję z dnia [...] r. uchylającą w całości zaskarżoną decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w W. i przekazującą sprawę do ponownego rozpatrzenia uznając, że zgromadzony materiał dowodowy jest niepełny, a podjęte przez organ I instancji rozstrzygnięcie jest przedwczesne.
W następstwie ponownego przeprowadzenia postępowania dowodowego Naczelnik Urzędu Skarbowego w W. wydał w dniu [...] r. decyzję określającą zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za miesiąc luty 2006 r.
Decyzją z dnia [...] r. Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji.
W pierwszej kolejności, odnosząc się do kwestii przedawnienia zobowiązania podatkowego podniesiono, że nastąpiłoby ono z dniem 31 grudnia 2011 r. Jednakże, zgodnie z art. 70 § 6 pkt 1 Ordynacji podatkowej, bieg terminu przedawnienia uległ zawieszeniu na skutek wszczęcia wobec Podatnika, postanowieniem Urzędu Skarbowego w W. nr [...] wydanym w dniu [...] r., a więc przed upływem pięcioletniego terminu przedawnienia, dochodzenia w sprawie o przestępstwo skarbowe określone:
- w art. 56 § 2 kks w związku z art. 6 § 2 kks, polegające na składaniu w Urzędzie Skarbowym w W. deklaracji VAT-7 za okres styczeń - grudzień 2006 r. podając w nich nieprawdę, w wyniku czego podatek od towarów i usług został uszczuplony łącznie w kwocie 88.269,00 zł,
- w art. 61 § 1 kks polegające na nierzetelnym prowadzeniu w okresie styczeń - grudzień 2006 r. ewidencji zakupu i sprzedaży VAT, czym naruszono art. 109 ustawy o podatku od towarów i usług,
- z art. 62 § 3 kks w związku z art. 6 § 2 kks polegające na nieprzechowywaniu faktur VAT za okres styczeń - grudzień 2006 r., czym naruszono przepis art. 106 ustawy o podatku od towarów i usług oraz przepisy rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 25 maja 2005 r. w sprawie zwrotu podatku niektórym podatnikom, zaliczkowego zwrotu podatku, wystawiania faktur, sposobu ich przechowywania oraz listy towarów i usług, do których nie mają zastosowania zwolnienia od podatku od towarów i usług.
Do dnia wydania decyzji ostatecznej dochodzenie wszczęte ww. postanowieniem nie zostało zakończone ponieważ postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] Urząd Skarbowy w W. zawiesił przedmiotowe dochodzenie. Wniesienie przez Podatnika odwołań od decyzji wymiarowych w zakresie podatku od towarów i usług za miesiące styczeń — grudzień 2006r. uniemożliwia dalsze prowadzenie postępowania. Stąd też dochodzenie w powyższej sprawie zostało zawieszone do czasu "ustąpienia przyczyny uzasadniającej jego zawieszenie". Tym samym zaskarżona decyzja organu pierwszej instancji podlegała merytorycznej ocenie przez organ odwoławczy.
Przechodząc do meritum przedmiotowej sprawy organ odwoławczy stwierdził, że zasadnie uznano, iż Podatnik w rozliczeniu miesiąca lutego 2006 r. zaniżył podatek należny. Organ I instancji bowiem ustalił, że w ewidencji sprzedaży za miesiąc luty 2006r. oraz w deklaracji VAT-7 za ten okres nie została wykazana nr [...] z dnia [...] r. wystawiona dla B. A. i G. CH. Spółka Jawna, na kwotę netto - 15.960,00 zł i VAT 1.117,20 zł. Stwierdzono, że ww. podmiot gospodarczy dokonał wpłaty w kwocie 17.077,20 zł tytułem "za 38/2006", co wynika z wyciągu bankowego nr [...] z dnia [...]r. Ponadto czynności sprawdzające przeprowadzone w siedzibie kontrahenta przez pracowników Urzędu Skarbowego w M. M. wykazały, że przedmiotowa faktura została ujęta w dokumentacji podatkowej (rejestrze zakupu) oraz deklaracji VAT-7 za miesiąc luty 2006 r.
W ocenie organu odwoławczego, organ pierwszej instancji zasadnie uznał również, że w rozliczeniu kontrolowanego miesiąca Podatnik zawyżył podatek naliczony. Ustalono bowiem, że w ewidencji zakupu za ten miesiąc wykazane zostały faktury wystawione przez C. S.A. W.:
- nr [...] z dnia [...]. kwota netto 100,00 zł, VAT wg stawki 22% - 22,00 zł, która dokumentowała koszty opłaty za reaktywację umowy leasingowej o nr 32757,
- nr [...] z dnia [...]. kwota netto 3.149,79 zł, VAT wg stawki 22% - 692,95 zł, która dokumentowała koszty opłaty leasingowej nr 6 za miesiąc luty 2006r. do umowy o nr 32757.
Podatnik dokonał odliczenia podatku naliczonego łącznie w kwocie 714,95 zł. Z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie wynika, że przedmiotem leasingu był samochód marki FORD MONDEO, który w 2007 r. został skradziony. Podatnik nie posiada dowodu rejestracyjnego tego pojazdu, jak również świadectwa homologacji oraz zaświadczenia wydanego przez Okręgową Stację Kontroli Pojazdów o spełnieniu wymogów wynikających z art. 86 ust. 4 pkt 1-4 ustawy o podatku od towarów i usług. Powyższe dane zostały ujęte w decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego P. – W. z dnia 9 kwietnia 2010 r. określającej zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 2006, wydanej na rzecz R. H.. Decyzja ta nie została zaskarżona w trybie odwoławczym. Naczelnik Urzędu Skarbowego w W. postanowieniem z dnia 11 maja 2010 r. włączył przedmiotową decyzję wraz z załącznikami jako dowód do postępowania podatkowego.
Wobec tak ustalonego stanu faktycznego organ odwoławczy stwierdził, że Podatnik miał prawo do odliczenia podatku naliczonego wynikającego z faktur VAT nr [...] z dnia [...]. i nr [...] z dnia [...] do wysokości 60%, co - w oparciu o materiał dowodowy i stan prawny - w sposób prawidłowy ocenił organ I instancji.
Decyzja Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z [...] r. została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.
Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie art. 180, art. 187, art. 188 i art. 197 Ordynacji podatkowej poprzez brak wszechstronnego rozważenia sprawy, bezzasadne oddalenie wniosków dowodowych na okoliczności istotne dla rozstrzygnięcia sprawy, w wyniku czego doszło do błędnych ustaleń faktycznych stanowiących podstawę rozstrzygnięcia.
Wobec powyższych zarzutów Podatnik wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi R. H. wskazał, że zaskarżona decyzja została wydana w oparciu o błędne ustalenia faktyczne, co w konsekwencji spowodowało określenie zobowiązania podatkowego w błędnej wysokości. Zarzucił, że w przedmiotowej sprawie postępowanie dowodowe było prowadzone nieprawidłowo, nie uwzględniono wniosków dowodowych Strony, czego wynikiem było błędne ustalenie stanu faktycznego sprawy stanowiącego podstawę przedmiotowego rozstrzygnięcia. W ocenie Podatnika koniecznym jest uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania celem uzupełnienia postępowania dowodowego.
Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację wyrażoną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Na rozprawie w dniu 20 lutego 2013 r. pełnomocnik Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. złożył korespondencję organu odwoławczego z Naczelnikiem Urzędu Skarbowego w W. z której wynika, że R. H. przed upływem terminu przedawnienia nie został poinformowany o wszczętym w dniu 28 grudnia 2011 r. dochodzeniu. Z postanowieniem o przedstawieniu zarzutów podatnik zapoznał się 7 lutego 2012 r. (wezwanie w tej sprawie otrzymał 30 stycznia 2012 r. za pośrednictwem Urzędu Skarbowego P.-W.).
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1296) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły prawa, i to przynajmniej w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.
Skarga zasługuje na uwzględnienie, chociaż zupełnie z innych przyczyn niż zostały w niej wskazane.
Na podstawie art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku.
W okolicznościach rozpoznawanej sprawy oznacza to ,że zobowiązanie za luty 2006 r. w podatku VAT przedawniało się z końcem 2011 roku.
Sąd nie podziela stanowiska prezentowanego przez organ odwoławczy, że zastosowanie w sprawie miał art. 70 § 6 pkt 1 Op., skutkując zawieszeniem biegu terminu przedawnienia tego zobowiązania podatkowego ( str.3-odw. uzasadnienia zaskarżonej decyzji ).
Dyrektor Izby Skarbowej za wystarczającą przesłankę powodującą zawieszenie biegu terminu przedawnienia uznał okoliczność, że w dniu 28 grudnia 2011 r. nastąpiło wszczęcie postępowania karnoskarbowego w sprawie RKS –[...] w wydanym przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w W. postanowieniu o wszczęciu dochodzenia , sprawie dotyczącej podania przez stronę skarżącą nieprawdy w deklaracjach VAT-7, obejmujących okresy od stycznia do grudnia 2006 r. w wyniku czego podatek VAT został uszczuplony na kwotę 88.269,00 zł .
Znamiennym jest to ,że na rozprawie w dniu 20 lutego 2013 roku pełnomocnik organu złożył kserokopię pisma Naczelnika Urzędu Skarbowego w W. z 24 sierpnia 2012 r. , w którym poinformował Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. ,że skarżący przed dniem 31 grudnia 2011 r. nie był powiadomiony o wszczętym w dniu [...] r. dochodzeniu nr [...] .
Mając na uwadze te jednoznaczne fakty sąd uznał ,że doszło do naruszenia prawa materialnego , o skutku wykluczającym skarżoną decyzję z obrotu prawnego, z niżej wskazanych powodów.
Instytucja zawieszenia biegu przedawnienia zobowiązania podatkowego z uwagi na wszczęcie postępowania karnego (o przestępstwo lub wykroczenie) wprowadzona została do Ordynacji podatkowej mocą nowelizacji tej ustawy z dnia 12 września 2002 r. (ustawa o zmianie ustawy Ordynacja podatkowa i niektórych innych ustaw - Dz. U. Nr 169, poz. 1387). Na tle tego przepisu ukształtowała się praktyka organów podatkowych sprowadzająca się do tego, że w sytuacji kiedy zbliżający się upływ terminu przedawnienia uniemożliwiał skuteczne jego przerwanie, wydawane było postanowienie o wszczęciu postępowania o przestępstwo lub wykroczenie.
Zgodnie z art. 70 § 6 pkt 1 o.p. w wersji obowiązującej w okresie od 1 stycznia 2003 r. do 31 sierpnia 2005 r. bieg terminu przedawnienia zostaje zawieszony z dniem wszczęcia postępowania karnego lub postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe. Przepis ten został zmieniony ustawą z dnia 30 czerwca 2005 r. o zmianie ustawy - Ordynacja podatkowa oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2005 r. Nr 143, poz. 1199) i od 1 września 2005 r. stanowi, że bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego zostaje zawieszony z dniem wszczęcia postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe, jeżeli podejrzenie popełnienia przestępstwa lub wykroczenia wiąże się z niewykonaniem tego zobowiązania. Zmiana ta jednoznacznie miała na celu doprecyzowanie i uzupełnienie treści poprzednio obowiązującego przepisu poprzez wskazanie, że wszczęcie postępowania karnoskarbowego musi dotyczyć czynu zabronionego związanego z niewykonaniem zobowiązania podatkowego.
Nie ma potrzeby szerzej uzasadniać dlaczego przedawnienie zobowiązania podatkowego ma istotny wpływ na sytuację prawną podatnika i dlaczego z punktu widzenia demokratycznego państwa prawnego powinien mieć on dostęp do wiedzy, czy w sprawie jego zobowiązania podatkowego nastąpiły zdarzenia powodujące przerwanie lub zawieszenie biegu terminu. Jeśli przeanalizować wszystkie wymienione w Ordynacji podatkowej okoliczności powodujące przerwanie lub zawieszenie biegu terminu przedawnienia, to w każdym przypadku podatnik może uzyskać wiedzę, czy w jego sprawie wystąpiły takie okoliczności, czy też nie. Co więcej np. w przypadku przerwania biegu terminu przedawnienia z powodu zastosowania środka egzekucyjnego organ egzekucyjny ma obowiązek zawiadomienia podatnika o jego zastosowaniu (art. 70 § 4). Jedyną okolicznością powodującą zawieszenie biegu terminu przedawnienia o zaistnieniu, której podatnik w ogóle może nie posiadać żadnej wiedzy, ani też dostępu do niej jest właśnie okoliczność wskazana w art. 70 § 6 pkt 1 o.p.
Zgodnie z art. 113 § 1 K.k.s. w postępowaniu w sprawach o przestępstwa skarbowe i wykroczenia skarbowe stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania karnego, jeżeli przepisy niniejszego kodeksu nie stanowią inaczej. Akurat w zakresie wszczęcia postępowania przepisy K.k.s. nie zawierają odmiennych uregulowań od zawartych w ustawie z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks postępowania karnego (Dz. U. Nr 89, poz. 555 z późniejszymi zmianami, zwaną dalej K.p.k.). Ustawa ta nie przewiduje w ogóle zawiadomienia potencjalnego sprawcy o wszczęciu postępowania (art. 305 § 4 w związku z art. 325a § 1 K.p.k.). O wydaniu takiego postanowienia zawiadamia się jedynie osobę lub instytucję, która złożyła zawiadomienie o przestępstwie oraz ujawnionego pokrzywdzonego. Po wszczęciu postępowania toczy się ono ad rem (w sprawie), a potencjalny sprawca (podejrzany) do momentu, w którym organ prowadzący postępowanie ogłosi mu zarzut lub zarzuty (art. 313 § 1 i 2 oraz art. 325g § 1, 2 i 3 K.p.k.) o toczącym się postępowaniu nie ma wiedzy. Ogłoszenie postanowienia o przedstawieniu zarzutu powoduje, że wkracza ona w fazę ad personam. Pomiędzy wszczęciem postępowania, a przedstawieniem zarzutu może minąć nawet bardzo długi czas, zwłaszcza w tych sprawach, w których w momencie wszczęcia postępowania osoba potencjalnego sprawcy w ogóle nie jest znana.
Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 17 lipca 2012 r. w sprawie P 30/11 stwierdził, że art. 70 § 6 pkt 1 o.p. w brzmieniu nadanym przez art. 1 pkt 58 ustawy z dnia 12 września 2002 r. o zmianie ustawy - Ordynacja podatkowa oraz o zmianie niektórych innych ustaw w zakresie, w jakim wywołuje skutek w postaci zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w związku z wszczęciem postępowania karnego lub postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe, o którym to postępowaniu podatnik nie został poinformowany najpóźniej z upływem terminu wskazanego w art. 70 § 1 o.p., jest niezgodny z zasadą ochrony zaufania obywatela do państwa i stanowionego przez nie prawa wynikającą z art. 2 Konstytucji. Naruszenie zasady ochrony zaufania do państwa i prawa polega na tym, że ze zdarzeniem, o którym podatnik nie jest informowany, ustawodawca wiąże niekorzystne dla niego skutki prawne w postaci zawieszenia biegu terminu przedawnienia.
Opisany wyżej wyrok Trybunału Konstytucyjnego został ogłoszony w dniu 24 lipca 2012 r. w Dzienniku Ustaw (Dz. U poz. 848), a więc wszedł w życie (art. 190 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej). Orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego mają moc powszechnie obowiązującą i są ostateczne (art. 190 ust. 1 Konstytucji) oznacza to, że wszystkie organy władzy publicznej, w tym również organy władzy sądowniczej, mają obowiązek przestrzegania tych orzeczeń. Mają także charakter prawotwórczy, co oznacza, że przepis, którego niezgodność z Konstytucją stwierdził Trybunał traci moc obowiązującą w zakresie stwierdzonej niezgodności (Bogusław Banaszak, Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej Komentarz, Wydawnictwo C.H.Beck, Warszawa 2009 str.835-853 ).
Przenosząc te rozważania na grunt niniejszej sprawy należy wskazać, że przedmiotem rozstrzygnięcia organów było zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za luty 2006 r..
Jak zauważył Trybunał Konstytucyjny wyrok ten dotyczy art. 70 § 6 pkt 1 O.p. w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2003 r. do 31 sierpnia 2005 r., nadanym ustawą z 12 września 2002 r., o czym wyżej Jednakże zwrócił uwagę, że zakwestionowany przepis w obecnie obowiązującym brzmieniu również zawiera normę uznaną za niekonstytucyjną, co skutkuje koniecznością nowelizacji art. 70 § 6 pkt 1 O.p.
Mając na względzie uwagi Trybunału Konstytucyjnego oraz treść wyroku w sprawie P 30/11 należy przyjąć, że art. 70 § 6 pkt 1 o.p. wywołuje skutek w postaci zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w związku z wszczęciem postępowania karnego lub postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe wówczas, gdy o postępowaniu tym podatnik został poinformowany przed upływem terminu wskazanego w art. 70 § 1 Op. .
Zgodnie z art. 70 § 1 Op. zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku, w którym upłynął termin płatności podatku. Oznacza to tyle, że zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za luty 2006 r. – jeśliby nie wystąpiły żadne zdarzenia powodujące przerwanie lub zawieszenie jego biegu – ulega przedawnieniu z dniem 31 grudnia 2011 r. . Decyzja organu odwoławczego została wydana [...] r. a następnie doręczona stronie 13 lipca 2012 roku , a więc już po upływie terminu przedawnienia. Organ odwoławczy argumentował, że nastąpiło zawieszenie biegu terminu przedawnienia z uwagi na wszczęcie, przed jego upływem, postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe.
W ocenie Sądu samo wydanie postanowienia o wszczęciu postępowania w sprawie o przestępstwo karnoskarbowe, wbrew stanowisku Dyrektora Izby Skarbowej, nie spowodowało zawieszenia biegu terminu przedawnienia. Skutek taki mogło wywołać dopiero poinformowanie osób uprawnionych do reprezentowania strony skarżącej lub samej strony o prowadzonym postępowaniu karnoskarbowym i postawionych mu zarzutach, o ile miało ono miejsce przed upływem terminu przedawnienia. Z akt sprawy wynika, że skarżący przed datą 31 grudnia 2011 r., nie uzyskał wiedzy o wszczęciu postępowania o przestępstwo skarbowe związane z zobowiązaniem podatkowym w podatku od towarów i usług za luty 2011 r. .
Należy w związku z tym stwierdzić, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem art. 70 § 1 Op. w zw. z art. 70 § 6 pkt 1 Op. polegającym na błędnej wykładni i niewłaściwym zastosowaniu art. 70 § 6 pkt 1 Op., a w konsekwencji uznaniu iż , nie doszło do przedawnienia zobowiązania podatkowego.
Zdaniem Sądu w okolicznościach sprawy bez wątpienia przedmiotowe zobowiązanie podatkowe uległo przedawnieniu, co powoduje jego wygaśnięcie z mocy prawa. Podkreślić należy bowiem, że zobowiązanie podatkowe wygasa także w sytuacji, gdy organ pierwszej instancji wydał decyzję określającą, a po jej wydaniu nastąpił upływ terminu przedawnienia. Stanowisko takie zaprezentował NSA w uchwale z dnia 6 października 2003 r., FPS 8/03 (ONSA 2004, nr 1, poz. 7, Glosa 2004, nr 7, s. 32), stwierdzając, że zobowiązanie podatkowe przedawnia się, jeżeli termin przewidziany w art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej upłynął przed wydaniem decyzji organu odwoławczego. Upływ czasu spowoduje wygaśnięcie zobowiązania bez względu na to, czy toczy się postępowanie podatkowe, czy też nie i czy znajduje się ono w fazie przed organem pierwszej, czy też drugiej instancji.
Uchybienie to miało wpływ na wynik sprawy, gdyż prawidłowe zastosowanie powyższej normy przez Dyrektora Izby Skarbowej prowadzić powinno do uchylenia decyzji organu pierwszej instancji i umorzenia postępowania w sprawie.
Ponownie rozpoznając sprawę organ zastosuje się do przedstawionej interpretacji wskazanych przepisów oraz przeanalizuje czy w okolicznościach przedmiotowej sprawy wystąpiły inne zdarzenia powodujące , iż do przedawnienia zobowiązania podatkowego nie doszło. W przypadku ich nie odnotowania umorzy postępowanie w sprawie.
Wskazana okoliczność ma znaczenie decydujące dla rozstrzygnięcia sprawy, powodując niecelowość oceny zarzutów skargi pod kątem ewentualnego naruszenia przepisów postępowania oraz prawa materialnego zastosowanych przez administracje podatkową ( art. 134 p.p.s.a. ) .
Mając na uwadze powyższe rozważania, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.; dalej "p.p.s.a.") należało uchylić zaskarżoną decyzję. Na podstawie art. 152 p.p.s.a. określono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.
AKE.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło