II SA/Gl 1403/12

WyrokWSA w Gliwicach2013-02-20

Skład orzekający: Łucja Franiczek, Elżbieta Kaznowska, Maria Taniewska-Banacka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze mogło uchylić własną decyzję i poprzedzającą ją decyzję starosty, umarzając postępowanie, w sytuacji gdy kierowca odbył szkolenie redukujące punkty karne po przekroczeniu limitu 24 punktów, a następnie wniósł skargę na decyzję o skierowaniu na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji?
Ratio decidendi
Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie mogło uchylić własnej decyzji i poprzedzającej ją decyzji starosty, umarzając postępowanie, ponieważ naruszyło przepisy prawa materialnego (art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b oraz art. 138 ust. 1 ustawy – Prawo o ruchu drogowym) oraz postępowania (art. 6 Kpa oraz art. 21 ustawy o samorządowych kolegiach odwoławczych). Organ ten nie był uprawniony do samodzielnego odliczenia punktów karnych z racji odbycia szkolenia, gdyż jest związany liczbą punktów przypisaną przez Policję, a kwestia odliczenia punktów powinna być rozstrzygnięta w odrębnym postępowaniu przed organem prowadzącym ewidencję.
Stan faktyczny
Komendant Wojewódzki Policji zwrócił się o skierowanie H.M. na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji z uwagi na 26 punktów karnych. H.M. odbył szkolenie redukujące punkty, jednak Policja odmówiła zmniejszenia ich liczby. Starosta skierował H.M. na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji i zatrzymał prawo jazdy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję starosty w mocy. Następnie, po otrzymaniu wyroku WSA w sprawie analogicznej, Kolegium uchyliło własną decyzję i decyzję starosty, umarzając postępowanie. Na tę decyzję Kolegium skargę złożył Prokurator Rejonowy, domagając się uchylenia decyzji Kolegium. WSA uchylił zaskarżoną decyzję Kolegium.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. i orzekł, że nie podlega ona wykonaniu w całości do czasu uprawomocnienia się wyroku.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Łucja Franiczek (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska,, Sędzia WSA Maria Taniewska-Banacka, Protokolant st. sekretarz sądowy Ewa Jędrasik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 lutego 2013 r. sprawy ze skargi Prokuratora Rejonowego w R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie skierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji uchyla zaskarżoną decyzję i orzeka, że nie podlega ona wykonaniu w całości do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Wnioskiem z dnia [...] r. Komendant Wojewódzki Policji w K. zwrócił się do Starosty [...] o wydanie decyzji kierującej na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji H.M. , który otrzymał 26 punktów karnych za naruszenia przepisów ruchu drogowego. Naruszenia te miały miejsce w dniach: [...] r. ([...] pkt), [...] r. ([...] pkt) i [...] r. ([...] pkt). Pismem z dnia [...] r. H.M. zwrócił się do Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. o zmniejszenie widniejącej w ewidencji ilości punktów karnych, z uwagi na odbyte w dniu [...] r. w Wojewódzkim Ośrodku Ruchu Drogowego w C. szkolenie, o jakim mowa w art. 130 ust. 3 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2005 r., Nr 108, poz. 908 ze zm.). W odpowiedzi na wniosek Komendant Wojewódzki Policji w K. aktem z dnia [...] r., nr [...] odmówił H.M. zmniejszenia ilości punktów karnych, wskazując, że odbycie szkolenia nie powoduje zmniejszenia liczby punktów karnych u osoby, która przed jego odbyciem dopuściła się naruszeń, za które suma punktów ostatecznych i wpisanych tymczasowo przekroczyła 24. Decyzją z dnia [...] r., nr [...] Starosta [...] , działając m.in. na podstawie art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b oraz art. 138 ust. 1 ustawy – Prawo o ruchu drogowym, skierował H.M. na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w zakresie uprawnień do kierowania pojazdami silnikowymi kategorii B,C,BE. Jednocześnie zatrzymał H.M. wydany przez ten organ w dniu [...] r. dokument prawa jazdy, nr [...] . Starosta [...] uznał, że w odniesieniu do H.M. spełnione zostały ustawowe przesłanki do skierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji oraz zatrzymania dokumentu prawa jazdy, gdyż w okresie od dnia [...] r. do [...] r. uzyskał on 26 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Organ podkreślił, że mimo odbycia przez H.M. szkolenia, Komendant Wojewódzki Policji w K. , aktem z dnia [...] r., podtrzymał swoje stanowisko w sprawie kontrolnego sprawdzenia kwalifikacji H.M. do kierowania pojazdami. Na skutek odwołania H.M. , Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia [...] r., nr [...] , utrzymało w mocy powyższą decyzję Starosty [...] . W uzasadnieniu wskazało na bezsporną okoliczność przekroczenia przez kierującego pojazdem 24 punktów karnych. Odnosząc się natomiast do kwestii skutków szkolenia odbytego przez H.M. w dniu [...] r. Kolegium, odwołując się do treści § 8 ust. 6 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 grudnia 2002 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego (Dz.U. Nr 236, poz. 1998 ze zm.), zwanego dalej rozporządzeniem, uznało, że odbycie tego szkolenia już po dniu otrzymania przez kierującego pojazdem łącznie 24 punktów karnych nie powoduje zmniejszenia ogólnej liczby tych punktów o 6. Na powyższą decyzję organu odwoławczego skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach złożył w dniu [...] r. H.M. , podnosząc zarzut naruszenia m.in. art. 130 ust. 3 ustawy – Prawo o ruchu drogowym poprzez jego niezastosowanie i bezpodstawne pozbawienie skarżącego uprawnienia do zmniejszenia posiadanych punktów karnych w związku z odbytem szkoleniem, a także naruszenie art. 6 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.), dalej zwanej Kpa, poprzez zastosowanie § 8 ust. 6 rozporządzenia, wydanego z przekroczeniem delegacji ustawowej i pozostającego w kolizji z art. 130 ust. 3 ustawy – Prawo o ruchu drogowym. W oparciu o te zarzuty oraz dalsze zarzuty skargi H.M. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Starosty [...] . W uzasadnieniu skargi zaakcentował przede wszystkim, że odbycie przez niego szkolenia spowodowało ex lege zmniejszenie liczby posiadanych punktów do 20, brak było zatem podstaw do skierowania skarżącego na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji i zatrzymania prawa jazdy. Decyzją z dnia [...] r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławczego w K. , działając na podstawie art. 54 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz.270 ze zm.), dalej zwanej Ppsa, uchyliło swoją decyzję z dnia [...] r. oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty [...] z dnia [...] r. i umorzyło postępowanie w sprawie. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia Kolegium wskazało, że już po wniesieniu skargi przez H.M. otrzymało wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 14 marca 2012 r., sygn. II SA/Gl 57/12, który zapadł na gruncie analogicznej sytuacji prawnej i faktycznej. Zgodnie z tym orzeczeniem § 8 ust. 6 rozporządzenia, został wydany z przekroczeniem delegacji ustawowej (art. 130 ust. 4 i art. 140 ust. 5 ustawy – Prawo o ruchu drogowym). Przepis ten jest niezgodny z ustawą – Prawo o ruchu drogowym w zakresie dodatkowych ograniczeń co do odejmowania punktów otrzymanych za naruszenie przepisów ruchu drogowego. W świetle tej okoliczności organ odwoławczy uznał, że z uwagi na odbycie szkolenia, w stosunku do H.M. nie zachodziła przesłanka do skierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji ani przesłanka do zatrzymania dokumentu prawa jazda. Decyzja ta nie została zaskarżona do sądu przez H.M. , będącego poza organem jedyną stroną postępowania administracyjnego. Stanowiło to podstawę do wydania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach postanowienia z dnia 16 lipca 2012 r., sygn. akt II SA/Gl 581/12 o umorzeniu postępowania sądowego zainicjowanego skargą H.M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r., nr [...] . W ustawowym terminie, działając na podstawie art. 8 w zw. z art. 50 § 1 oraz art. 53 § 3 Ppsa, skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r., nr [...] , złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, Prokurator Rejonowy w R.. Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy organowi odwoławczemu do ponownego rozpoznania, podniósł zarzuty naruszenia: - art. 130 ust. 3 ustawy – Prawo o ruchu drogowym w zw. z § 6 rozporządzenia poprzez błędne przyjęcie, że odbycie przez H.M. szkolenia, o jakim mowa w art. 130 ust. 3 ustawy – Prawo o ruchu drogowym, wywołuje automatycznie skutki określone w § 8 ust. 4 rozporządzenia; - art. 130 ust. 3 ustawy – Prawo o ruchu drogowym w zw. z art. 114 ust. 1 tej ustawy poprzez błędne przyjęcie, że uczestnictwo w szkoleniu, określonym w § 8 ust. 6 rozporządzenia, po skierowaniu wniosku o kontrolne sprawdzenie kwalifikacji i jego rozpoznaniu skutkuje zmniejszeniem ilości punktów; - art. 6 Kpa poprzez odmówienie zastosowania § 8 rozporządzenia. W uzasadnieniu skargi Prokurator wskazał, że zgodnie z art. 130 ust. 3 ustawy – Prawo o ruchu drogowym, kierowca wpisany do ewidencji, o której mowa w ust. 1, może na własny koszt uczestniczyć w szkoleniu, którego odbycie spowoduje zmniejszenie liczby punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Regulacja ta nie znajduje zastosowania do kierowców w okresie 1 roku od dnia wydania im po raz pierwszy prawa jazdy. Tymczasem stosownie do § 8 ust. 6 rozporządzenia, odbycie szkolenia nie powoduje zmniejszenia liczby punktów otrzymanych za naruszenie przepisów ruchu drogowego wobec osoby, która przed rozpoczęciem tego szkolenia dopuściła się naruszeń, za które suma punktów ostatecznych i podlegających wpisaniu tymczasowemu przekroczyła lub przekroczyłaby 24. W rozpatrywanej sprawie H.M. wziął udział w szkoleniu dopiero w czasie, gdy przed właściwymi organami miały miejsce czynności zmierzające do skierowania go na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji. Skarżący odwołując się do szeregu orzeczeń sądów administracyjnych zwrócił uwagę, że odbycie szkolenia w okresie, gdy zostało wszczęte postępowanie zmierzające do skierowania kierowcy na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji nie powoduje zmniejszenia liczby punktów otrzymanych za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Szkolenie mające na celu zmniejszenie ilości otrzymanych punktów karnych, w świetle regulacji art. 130 ust. 3 i art. 114 ust. 1 ustawy – Prawo o ruchu drogowym, dotyczy jedynie kierowców, którzy do dnia podjęcia szkolenia nie przekroczyli granicy 24 punktów karnych. Prokurator wskazał, że zgodnie z zasadą legalizmu, organy administracji publicznej obowiązane są działać na podstawie przepisów prawa, których źródła wymienia art. 87 Konstytucji RP, a wśród nich rozporządzenia. Organy orzekające nie są natomiast uprawnione do samodzielnego rozstrzygania o zgodności z Konstytucją lub inną ustawą norm podstawowych. Uprawnienie w tym zakresie przysługuje sądowi. Tymczasem w rozpatrywanej sprawie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wydało zaskarżoną decyzję wskazując na niezgodność z ustawą § 8 ust. 6 rozporządzenia. Udzielając odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Dodatkowo organ wskazał na brak przeszkód prawnych do dokonania przez organy orzekające w sprawie skierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji oceny liczby punktów karnych. Wniosek o skierowanie na te badania jest bowiem dokumentem urzędowym, nie mającym cech rozstrzygnięcia (orzeczenia sądu, ostatecznej decyzji administracyjnej), wobec tego istnieje możliwość obalenia domniemania prawdziwości danych w nim zawartych. W piśmie procesowym z dnia [...] r. uczestnik postępowania H.M. wnosząc o oddalenie skargi nie zgodził się z zarzutem naruszenia przez organ art. 6 Kpa. Jego zdaniem, organ odwoławczy dokonał jedynie prawidłowej wykładni przepisów, w sytuacji w której zachodziła kolizja pomiędzy przepisem rangi ustawowej i przepisem aktu wykonawczego, stosując akt wyższego rzędu. Kolegium w sposób prawidłowy podjęło zatem zaskarżoną decyzję w oparciu o art.130 ust. 3 ustawy – Prawo o ruchu drogowym, pomijając sprzeczny z nim przepis § 8 ust. 6 rozporządzenia. Uczestnik zaakcentował, że akt wykonawczy wydany bez upoważnienia ustawowego lub z jego przekroczeniem, nie stanowi w ogóle źródła prawa powszechnie obowiązującego w rozumieniu art. 87 Konstytucji RP. Następnie w sposób obszerny odwołując się do orzecznictwa sądów administracyjnych, uargumentował pogląd wskazujący na sprzeczność § 8 ust. 6 rozporządzenia z art. 130 ust. 3 ustawy – Prawo o ruchu drogowym oraz jego wydanie z przekroczeniem delegacji z art. 130 ust. 4 tej ustawy. Wskazał również, że brak jest regulacji ustawowej uniemożliwiającej w sposób generalny zmniejszenie liczby punktów karnych z uwagi na wszczęcie postępowania zmierzającego do skierowania kierowcy na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji. Podkreślił, ze ewidencja kierowców prowadzona jest przez Komendanta Wojewódzkiego Policji, zaś powyższe postępowanie prowadzi Starosta Powiatowy. Przekroczenie liczby 24 punktów karnych stanowi zaś jedynie przyczynę wszczęcia tego postępowania, ale nie może w sposób kategoryczny określać jego wyniku. Według uczestnika postępowania ustawa – Prawo o ruchu drogowym wskazuje, że każdy kierowca posiadający prawo jazdy ponad rok może w każdym czasie (pod warunkiem wpisania go do ewidencji) odbyć szkolenie powodujące obniżenie ilości punktów karnych. Końcowo uczestnik wskazując na regulację art. 8 Ppsa oraz § 382 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 24 marca 2010 r. – Regulamin wewnętrznego urzędowania powszechnych jednostek prokuratury (Dz.U. Nr 49, poz. 296) zarzucił skarżącemu Prokuratorowi brak wykazania, jaki interes Rzeczypospolitej Polskiej lub interes społeczny został naruszony zaskarżoną decyzją. Na marginesie zwrócił uwagę na przywołane już wcześniej postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 16 lipca 2012 r., sygn. akt II SA/Gl 581/12. Na rozprawie w dniu 20 lutego 2013 r. skarżący dodatkowo wskazał na naruszenie przez organ art. 21 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz.U. z 2001 r. Nr 79, poz. 856 ze zm.) oraz art. 107 § 1 i § 3 Kpa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach rozważył, co następuje: Skarga Prokuratora wniesiona na podstawie art. 8 w zw. z art. 50 § 1 oraz art. 53 § 3 Ppsa, podlega merytorycznemu rozpoznaniu, albowiem postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 16 lipca 2012 r., sygn. akt II SA/Gl 581/12 nie tworzyło powagi rzeczy osądzonej w rozumieniu art. 170 Ppsa. Nie stanowi ono zatem przeszkody w ponownym przeprowadzeniu postępowania w tej samej sprawie. Jedynie prawomocny wyrok wojewódzkiego sądu administracyjnego oddalający skargę jako niezasługującą na uwzględnienie orzeka, że decyzje wydane w sprawie są zgodne z prawem i nie istnieją podstawy do zastosowania art. 145 Ppsa. Z kolei powyższym postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach umorzono postępowanie sądowe w oparciu o art. 161 § 1 pkt 3 Ppsa, z powodu jego bezprzedmiotowości, wywołanej wydaniem przez organ decyzji autokontrolnej w trybie art.54 § 3 Ppsa. Jednocześnie Prokurator dochował sześciomiesięcznego terminu do wniesienia skargi. Podkreślić należy również, że udział prokuratora w postępowaniu sądowoadministracyjnym jest jednym z aspektów realizacji zasady państwa prawnego. Podmiot ten inicjując postępowanie przed sądem administracyjnym działa w imieniu obiektywnie pojętego porządku prawnego, nie musi zatem wykazywać swej legitymacji do wniesienia skargi. W świetle art. 8 Ppsa, prokurator według własnej oceny podejmuje decyzję o udziale w postępowaniu sądowoadministracyjnym, a słuszność tej decyzji nie podlega ocenie sądu administracyjnego (por. J.P. Tarno: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - komentarz, Warszawa 2008, s. 61). Przystępując wobec tego do oceny zasadności postawionych w skardze zarzutów uznać należy, że skarga jest uzasadniona. W myśl art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy – Prawo o ruchu drogowym (w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji) kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji podlega osoba posiadająca uprawnienia do kierowania pojazdem, skierowana decyzją starosty na wniosek komendanta wojewódzkiego policji, w razie przekroczenia 24 punktów otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1 tej ustawy. Natomiast zgodnie z art. 138 ust. 1 ustawy – Prawo o ruchu drogowym, decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy, w przypadkach określonych w art.135 ust 1 pkt 1 lit. d i g tej ustawy, wydaje starosta. Dotyczy to zatem sytuacji przekroczenia przez kierującego pojazdem liczby 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego. W świetle powyższej regulacji, w przypadku przekroczenia przez kierującego pojazdem liczby 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego, starosta wydaje decyzję o skierowaniu na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji oraz o zatrzymaniu prawa jazdy. Tymczasem zaskarżoną decyzją Kolegium mimo niespornej w sprawie okoliczności przekroczenia przez H.M. liczby 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego uznało, że zarówno Starosta [...] , jak i Kolegium nie mają obowiązku zastosowania art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b i art. 138 ust.1 ustawy – Prawo o ruchu drogowym, w sytuacji, gdy kierujący pojazdem odbył na własny koszt szkolenie, o którym mowa w art. 130 ust. 3 tej ustawy. W ocenie Kolegium, norma zawarta w art. 130 ust. 3 ustawy – Prawo o ruchu drogowym, pozwala na zmniejszenie liczby punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego wobec osoby, która przed ukończeniem szkolenia przekroczyła limit 24 punktów karnych. Z podglądem Kolegium nie można się zgodzić. Zdaniem Sądu, w przypadku, gdy kierujący pojazdem w ciągu roku licząc od daty pierwszego wykroczenia, przekroczy liczbę 24 punktów karnych, to nie ma do niego zastosowania regulacja art. 130 ust. 3 ustawy – Prawo o ruchu drogowym. Skład orzekający w pełni podziela stanowisko wyrażone m.in. w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 3 października 2012 r., sygn. akt II SA/Gl 406/12 (dostępnym na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl), zgodnie z którym odbycie szkolenia wskazanego w art. 130 ust. 3 ustawy – Prawo o ruchu drogowym, gdy liczba punktów karnych w ciągu roku od daty popełnienia pierwszego przekroczyła powyższy limit, jest już nieskuteczne, tj. nie może ono zniweczyć stanu faktycznego, w którym jest już możliwe usunięcie punktów z ewidencji na skutek upływu czasu. Otwiera się natomiast droga do przeprowadzenia procedur weryfikujących i sprawdzających. Gdyby dopuścić możliwość przeciwną, wówczas poprzez permanentne odbywanie szkoleń, kierowcy uporczywie naruszający przepisy ruchu drogowego mogliby nadal w nim uczestniczyć. Natomiast przyjęte w ustawie rozwiązania zmierzają do w miarę szybkiej identyfikacji takich osób i poddania ich weryfikacji (por. także wyroki WSA w Gliwicach: z dnia 23 września 2010 r., sygn. akt II SA/Gl 323/10 oraz z dnia 16 kwietnia 2012 r., sygn. akt II 58/12, dostępne na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Tym samym, wbrew twierdzeniom uczestnika postępowania, w okresie, w którym starosta rozpatruje już wniosek komendanta wskazujący obliczoną liczbę punktów, nie można uczestnicząc w szkoleniu liczby tej zmniejszyć. W ramach omawianej materii nie ma natomiast potrzeby odwoływania się do kwestii zgodności z ustawą regulacji § 8 pkt 6 rozporządzenia, z uwagi na zbędność tej regulacji przy uwzględnieniu powyższej interpretacji art. 130 ust. 3 ustawy – Prawo o ruchu drogowym. Podzielić należy pogląd wyrażony w cyt. wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 3 października 2012 r., sygn. akt II SA/Gl 406/12, że regulacja § 8 pkt 6 rozporządzenia w istocie zawiera postanowienia korelujące z postanowieniami ustawy – Prawo o ruchu drogowym. Natomiast interpretacja art. 130 ust. 2 i 3 tej ustawy, w ich wzajemnym powiązaniu stanowi podstawę do przyjęcia, że odbycie przez kierowcę szkolenia nie powoduje zmniejszenia liczby punktów otrzymanych za naruszenie przepisów ruchu drogowego, jeżeli szkolenie kierowca odbył już po przekroczeniu liczby 24 punktów wpisanych do ewidencji, o której mowa w art. 130 ust. 1 ustawy. Wniosek ten jest zaś niezależny od treści § 8 pkt 6 rozporządzenia. Abstrahując od powyższych rozważań za zasadny uznać należy zarzut wskazujący na naruszenie przez organ zasady praworządności zawartej w art. 6 Kpa oraz art. 21 ustawy z dnia 21 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych. W myśl art. 87 ust. 1 i 2 Konstytucji RP źródłami prawa powszechnie obowiązującego są m.in. rozporządzenia. Organy administracji publicznej obowiązane do działania na podstawie przepisów prawa i nie są zatem uprawnione, w przeciwieństwie do sędziów, do oceny zgodności rozporządzeń z Konstytucją i w konsekwencji odmowy zastosowania obowiązującego przepisu rozporządzenia, nawet w sytuacji, w której został on wydany z przekroczeniem delegacji ustawowej. Tymczasem, zgodnie z art. 178 ust. 1 Konstytucji RP, sędziowie w sprawowaniu swojego urzędu są niezawiśli i podlegają tylko Konstytucji i ustawom. Oznacza to, że sędziowie orzekający w danej sprawie związani są jedynie aktami rangi ustawowej i Konstytucją, brak jest natomiast takiego związania aktami prawa powszechnie obowiązującego o charakterze podustawowym. Zarówno w doktrynie, jak i w orzecznictwie powszechnie przyjmuje się, że sąd może w toku rozpoznawania sprawy ocenić, czy przepisy rozporządzenia są zgodne z przepisami ustawy. Poza powyższymi zarzutami skargi, Sąd działając z urzędu, zważył, że podstawową kwestią w rozpatrywanej sprawie jest fakt, iż ewidencję kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego prowadzi Policja (art. 130 ust. 1 ustawy – Prawo o ruchu drogowym). W gestii Policji leży przypisywanie punktów za konkretne naruszenia, dokonywanie wpisów do ewidencji i ich usuwanie. Do wyłącznej kompetencji Policji należy również usuwanie punktów przyznanych na podstawie wpisu ostatecznego w razie odbycia szkolenia, o którym mowa w art. 130 ust. 3 ustawy – Prawo o ruchu drogowym. Wynika to wyraźnie z treści § 6 ust. 1 rozporządzenia. Czynności te nie mogą być zatem dokonane przez starostę, nie jest on także uprawniony do kwestionowania prawidłowości wpisów wynikających z ewidencji. Starosta nie jest wobec tego władny dokonać samodzielnego odliczenia punktów karnych z racji odbycia przez kierującego pojazdem szkolenia. Jest on związany wskazaną przez Policję liczbą punktów karnych przypisaną kierującemu pojazdem, zgodnie z ewidencją. Podkreślić wymaga, że strona zainteresowana wykreśleniem punktów z ewidencji może zwrócić się do organu prowadzącego ewidencję o podjęcie określonego aktu lub czynności, a następnie w zależności od stanowiska tego organu może skorzystać ze skargi do sądu administracyjnego, w oparciu o regulację art. 3 § 2 pkt 4 Ppsa. Zatem H.M. w sprawie odliczenia punktów karnych w związku z odbyciem w dniu [...] r. w Wojewódzkim Ośrodku Ruchu Drogowego w C. szkolenia, o którym mowa w art. 130 ust. 3 ustawy – Prawo o ruchu drogowym, służyła odrębna ochrona prawna. Uczestnik postępowania skorzystał z tej ochrony, aczkolwiek nieskutecznie, gdyż wyrokiem z dnia 3 października 2012 r., sygn. akt II SA/Gl 406/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił jego skargę na akt Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. z dnia [...] r., nr [...] . Zauważyć również należy, że w dacie wydania przez Starostę [...] decyzji w sprawie skierowania H.M. na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji oraz zatrzymania dokumentu prawa jazdy, wyczerpany został przez uczestnika postępowania tok instancji. W odpowiedzi na wniosek H.M. z dnia [...] r. Komendant Wojewódzki Policji w K. wskazanym powyżej aktem z dnia [...] r. odmówił bowiem zmniejszenia mu widniejącej w ewidencji ilości punktów karnych. W świetle przywołanych okoliczności brak było podstaw do wydania przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzji autokontrolnej z dnia [...] r. Organ ten nie był władny samodzielnie dokonać odliczenia H.M. 6 punktów karnych z racji odbycia przez uczestnika postępowania szkolenia, o którym mowa w art. 130 ust. 3 ustawy- Prawo o ruchu drogowym. Stwierdzić należy zatem, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. uchylając własną decyzję z dnia [...] r. oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty [...] z dnia 29 grudnia 2011 r. i umarzając postępowanie, naruszyło zarówno przepisy prawa materialnego (art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b oraz art. 138 ust. 1 ustawy – Prawo o ruchu drogowym), jak i przepisy postępowania (art. 6 Kpa oraz art. 21 ustawy o samorządowych kolegiach odwoławczych). Stanowi to podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c Ppsa. Stosownie do treści art. 152 Ppsa Sąd orzekł jednocześnie, że decyzja Kolegium nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku. Odnosząc się natomiast do podniesionego na rozprawie zarzutu naruszenia przez organ art. 107 § 1 i § 3 Kpa, wyjaśnić należy, że choć uzasadnienie zaskarżonej decyzji w istocie ma charakter lakoniczny, to uchybienie w tym zakresie nie miało wpływu na wynik sprawy, gdyż kwestią sporną nie był stan faktyczny rozpatrywanej sprawy, lecz wykładnia prawa. Jednocześnie zwrócić należy uwagę, że Sąd na podstawie art. 145 Ppsa, posiada określone tym przepisem kompetencje kasatoryjne, nie mógł zatem, stosownie do wniosku Prokuratora, uchylając zaskarżoną decyzję przekazać sprawę do ponownego rozpoznania Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w K. . Końcowo podnieść należy, że na podstawie art. 135 Ppsa, sąd może stosować przewidzianą ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów wydanych w postępowaniu prowadzonym w granicach tej samej sprawy, nawet jeżeli akty te zostały uprzednio zaskarżone do sądu administracyjnego, a postępowanie sądowe zakończyło się wydaniem postanowienia o umorzeniu postępowania sądowego, z powodu bezprzedmiotowości wywołanej wydaniem przez organ decyzji autokontrolnej (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 lipca 2008 r., sygn. II OSK 817/07, dostępny na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Sąd uchylając zaskarżoną w niniejszej sprawie autokontrolą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. , nie objął jednak kontrolą decyzji tego organu z dnia [...] r. i poprzedzającej ją decyzji Starosty [...] z dnia [...] r., bowiem oba akty odpowiadały prawu. Mając natomiast na względzie obecną sytuację prawną uczestnika postępowania H.M. trzeba wskazać, że nie zgadzając się z niniejszym rozstrzygnięciem może on skorzystać z przysługującego mu uprawnienia i wnieść, z dochowaniem ustawowych wymogów, skargę kasacyjną od niniejszego wyroku. Nie jest również wykluczona możliwość zainicjowania przez niego postępowania wznowieniowego w sprawie zakończonej prawomocnym postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 16 lipca 2012 r., sygn. akt II SA/Gl 581/12, lecz kwestia ta pozostaje poza ramami niniejszego postępowania.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło