II OSK 1060/13
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2014-11-18
Skład orzekający: Zofia Flasińska, Małgorzata Masternak-Kubiak, Anna Szymańska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy naruszenie obowiązku zamieszczenia informacji o planowanym przedsięwzięciu w miejscu jego realizacji, zgodnie z art. 3 pkt 11 lit. c ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku, stanowi rażące naruszenie prawa uzasadniające stwierdzenie nieważności decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach?Ratio decidendi
Naruszenie obowiązku zamieszczenia informacji o planowanym przedsięwzięciu w miejscu jego realizacji, zgodnie z art. 3 pkt 11 lit. c ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku, nie stanowi rażącego naruszenia prawa, jeśli społeczeństwo zostało poinformowane o przedsięwzięciu innymi sposobami (np. poprzez BIP, tablicę ogłoszeń w siedzibie organu) w sposób umożliwiający mu czynny udział w postępowaniu. Brak takiego naruszenia uzasadnia oddalenie skargi o stwierdzenie nieważności decyzji.Stan faktyczny
Strona E. S. wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla budowy biogazowni, zarzucając m.in. brak udziału społeczeństwa. Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiło stwierdzenia nieważności, uznając naruszenia za nie-rażące. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę strony, podzielając ocenę organu co do braku rażącego naruszenia. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną E. S. od wyroku WSA.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Zofia Flasińska Sędziowie sędzia NSA Małgorzata Masternak-Kubiak /spr./ sędzia del. WSA Anna Szymańska Protokolant starszy asystent sędziego Elżbieta Granatowska po rozpoznaniu w dniu 18 listopada 2014 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej E. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 20 lutego 2013 r. sygn. akt IV SA/Po 1242/12 w sprawie ze skargi E. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] listopada 2012 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę kasacyjną
Wyrokiem z dnia 20 lutego 2013 r., sygn. akt IV SA/Po 1242/12, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę E. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] listopada 2012 r., nr [...], w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji.
W uzasadnieniu wyroku Sąd pierwszej instancji przytoczył następujące okoliczności faktyczne i prawne sprawy:
Decyzją z dnia [...] kwietnia 2011 r., nr[...], Burmistrz K., działając na podstawie art. 71 ust. 1, ust. 2 pkt 2, art. 75 ust. 1 pkt 4, art. 80 ust. 1, art. 82 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (tekst jedn. Dz. U. 2008 r., nr 199, poz. 1227 ze zm., dalej powoływana jako "udiś"), określił środowiskowe uwarunkowania dla realizacji przedsięwzięcia polegającego na budowie biogazowi rolniczej o mocy 0,5 MW – [...], dz. nr [...].
Pismem z dnia 30 lipca 2012 r. E. S. zwróciła się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] kwietnia 2011 r., jako wydanej bez udziału społeczeństwa. Wskazała, że rażąco zostały naruszone m.in. art. 3 pkt 11a-c, art. 33, art. 38, art. 39 ust. 1, art. 42, art. 43, art. 59, art. 72 ust. 6 udiś. Ponadto, w jej ocenie, Burmistrz nie wyjaśnił, czy w niniejszej sprawie powinna zostać dokonana ocena przedsięwzięcia na obszar Natura 2000.
Decyzją z dnia [...] września 2012 r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. odmówiło stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji wskazując, że pomimo naruszenia regulacji zawartej w art. 3 pkt 11 lit. c udiś poprzez nie umieszczenie informacji w miejscu planowanego przedsięwzięcia, w przedmiotowej sprawie, nie nastąpiło rażące naruszenie udiś, albowiem wszelkie wymagane informacje zostały podane do publicznej wiadomości - umieszczono je na stronie Biuletynu Informacji Publicznej Urzędu Miasta i Gminy K. Obwieszczenia wywieszone zostały również w siedzibie Urzędu. Ponadto w decyzji z dnia [...] kwietnia 2011 r. wskazano, że przedsięwzięcie nie będzie oddziaływać na obszary Natura 2000, a ustalenia w tych kwestiach znajdują się w raporcie oddziaływania, jak też zostały omówione w postanowieniu opiniującym Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w P.
Na skutek wniosku E. S. o ponowne rozpatrzenie sprawy, Samorządowe Kolegium Odwoławcze, decyzją z dnia [...] listopada 2012 r., nr [...], utrzymało w mocy decyzję z dnia [...] września 2012 r. Kolegium uznało, że organ I instancji zapewnił udział społeczności lokalnej w prowadzonym postępowaniu przez zamieszczanie na tablicy informacyjnej Urzędu Gminy w K. następujących obwieszczeń:
- zawiadomienia o wydanym postanowieniu Burmistrza dotyczącym nałożenia obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla planowanego przedsięwzięcia "Budowa biogazowni rolniczej o mocy 0,5 MW –[...], dz. nr [...]" (wywieszono na tablicy ogłoszeń w dniach od [...] lipca 2012 r. do [...] grudnia 2010 r.);
- zawiadomienia o wszczęciu postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla planowanego przedsięwzięcia "Budowa biogazowni rolniczej o mocy 0,5 MW – [...], dz. nr [...]" (wywieszono na tablicy ogłoszeń Urzędu Gminy w K. w dniach od [...] marca 2011 r. do dnia [...] kwietnia 2011 r.;
- zawiadomienia o wydaniu decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla planowanego przedsięwzięcia "Budowa biogazowni rolniczej o mocy 0,5 MW – [...], dz. nr [...]" (wywieszono na tablicy ogłoszeń Urzędu Gminy w K. w dniach [...] kwietnia 2011 r. do dnia [...] kwietnia 2011 r.).
Informacje związane z przedmiotową inwestycją umieszczane były również na stronie internetowej Biuletynu Informacji Publicznej Urzędu Miasta i Gminy K. Co więcej, wnioskodawczyni była osobiście informowana o treści tych zawiadomień, jak również o każdym etapie postępowania poczynając od złożenia samego wniosku o wydanie przedmiotowej decyzji aż do jej wydania przez organ I instancji w dniu [...] kwietnia 2011 r. Wbrew twierdzeniom wnioskodawczyni, miejscowa społeczność uzyskała wymagane informacje dotyczące spornej inwestycji. Zostały one zawarte na stronie internetowej BIP Urzędu Gminy K. oraz na tablicy ogłoszeń w siedzibie organu w takim czasie, który umożliwiał podjęcie stosownych działań przez osoby, które wyrażały wolę zgłoszenia jakichkolwiek zastrzeżeń bądź uwag, czego jednak nie uczyniły. Co prawda faktem jest, że organ zaniechał umieszczenia przedmiotowych informacji w miejscu planowanego przedsięwzięcia, czym naruszył przepis art. 3 pkt 11 lit udiś, to jednak zdaniem Kolegium jest to naruszenie prawa procesowego nie mające wpływu na treść rozstrzygnięcia. Uchybienie to nie wykazuje cech rażącego naruszenia prawa.
Skargę na powyższą decyzję, do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, wniosła E. S. zarzucając jej:
1) naruszenie art. 3 ust. 1 pkt 11c udiś polegające na nie podaniu do publicznej wiadomości informacji, o których mowa jest w art. 33 ust. 1 udiś przez ogłoszenie ich za pomocą obwieszczenia w sposób zwyczajowo przyjęty w miejscu planowanego przedsięwzięcia,
2) naruszenie art. 21 ust. 2 pkt. 16 udiś polegające na nie umieszczeniu w publicznie dostępnym wykazie (BIP) danych o raporcie o oddziaływaniu na środowisko "Budowa biogazowni (...)",
3) naruszenie art. 33 ust. 1 udiś polegające braku oddzielnego powiadomienia o podjęciu każdej z czynności procesowych wskazanych w tym przepisie,
4) naruszenie art. 33 ust. 1 pkt 4, 5, 7 udiś polegające na nie podaniu do publicznej wiadomości informacji o:
a) organach właściwych do wydania opinii i dokonania uzgodnień (pkt 4)
b) możliwości zapoznania się z niezbędną dokumentacją sprawy, w tym i raportem (pkt c) sposobie i miejscu składaniu uwag i wniosków (pkt 7),
d) terminie (21-dniowym) do składania uwag i wniosków (pkt 7),
e) organie właściwym do rozpatrzenia uwag i wniosków (pkt 8).
5) naruszenie art. 33 ust. 1 pkt 7 udiś polegające w istocie na nie zapewnieniu społeczeństwu możliwości wniesienia uwag i wniosków w ustawowym 21-dniowym terminie. Zainteresowani mieli fizyczną możliwość zapoznania się z dokumentacją sprawy tylko w ciągu czterech dni, tj. od poniedziałku (4 kwietnia 2011 r.) do czwartku (7 kwietnia 2011 r.), co wydaje się okresem zbyt krótkim. Decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach została wydana w dniu [...] kwietnia 2011 r. (poniedziałek) co oznacza, że na wniesienie uwag i wniosków zainteresowanym pozostał jeden dzień - piątek 8 kwietnia 2011 r.
6) art. 7-9, 77, 80, 107 § 3 k.p.a. polegające na błędnym ustaleniu i przedstawieniu stanu faktycznego np. przez stwierdzenie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, "że wbrew twierdzeniom pełnomocnika strony miejscowa społeczność uzyskała wymagane informacje dotyczące spornej inwestycji. Zostały one bowiem zawarte na stronie internetowej BIP Urzędu Gminy K. oraz na tablicy ogłoszeń w siedzibie organu w takim czasie, który umożliwiał podjęcie działań przez osoby, które wyrażały wolę zgłoszenia jakichkolwiek zastrzeżeń bądź uwag, czego jednak nie uczyniły" (k. 4-7 akt sądowych).
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wniosło o jej oddalenie, jako nieuzasadnionej.
W motywach wyroku oddalającego skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu podniósł, że strona skarżąca zasadnie zarzuciła naruszenie przez organ I instancji art. 3 ust. 1 pkt 11 lit. c udiś, ponieważ informacje o przedsięwzięciu nie zostały zamieszczone w sposób zwyczajowo przyjęty w miejscu planowanego przedsięwzięcia. Analiza akt administracyjnych sprawy wskazuje również, że organ I instancji nie zamieścił w publicznie dostępnym wykazie danych o raporcie oddziaływania na środowisko. Jednak powyższe zarzuty dotyczące nieprawidłowości w zapewnieniu społeczeństwu czynnego udziału w postępowaniu nie miały charakteru rażącego i nie uzasadniały w związku z tym wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego oraz dopuszczenia tym samym do wyłomu od zasady trwałości decyzji ostatecznych.
Rozpoznając niniejszą sprawę Sąd miał na uwadze, że organ I instancji zawiadomieniem z dnia 28 lipca 2010 r., działając zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 11, art. 21 ust. 2 pkt 8 udiś oraz art. 49 k.p.a., podał do publicznej wiadomości informację o wydanym postanowieniu dotyczącym nałożenia obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla planowanego przedsięwzięcia w zakresie przewidzianym w art. 66 udiś. Zawiadomienie to wywieszone zostało na tablicy ogłoszeń Urzędu Gminy w K. w dniach od [...] lipca 2010 r. do [...] grudnia 2010 r. Z kolei zawiadomieniem nr [...], organ I instancji podał do publicznej wiadomości informację o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla planowanego przedsięwzięcia. Począwszy od dnia [...] marca 2011 r. do dnia [...] kwietnia 2011 r. można było zapoznać się w Wydziale Gospodarki Komunalnej, Ochrony Środowiska i Rolnictwa Urzędu Miejskiego w K. z zamierzeniami inwestycyjnymi wnioskodawcy oraz zgłosić uwagi i wnioski. Zawiadomieniem nr [...], organ I instancji poinformował o wydaniu decyzji z dnia [...] kwietnia 2011 r. Zawiadomienie to wywieszone zostało na tablicy ogłoszeń Urzędu Gminy w K. w dniach od [...] kwietnia 2011 r. do [...] kwietnia 2011 r.
Sąd wskazał, że w oparciu o powyższe okoliczności, skarżąca nie wskazała, w jaki konkretnie sposób została pozbawiona czynnego udziału w postępowaniu, jakich uwag i zastrzeżeń nie mogła w nim zgłosić. W niniejszym postępowaniu nie wskazane zostały również inne osoby, które akcentowałyby konkretne uchybienia w wydaniu decyzji z dnia [...] kwietnia 2011 r., których nie mogły zostać przedstawione organowi I instancji na skutek niedoinformowania w sposób zgodny z udiś o planowanym przedsięwzięciu. Rozpoznając niniejszą sprawę Sąd miał równocześnie na uwadze, że skarżącej doręczona została opinia sanitarna Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] lipca 2010 r., nr [...], o potrzebie przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, postanowienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w P. (dalej RDOŚ) z dnia [...] lipca 2010 r., nr [...], o potrzebie przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko planowanego przedsięwzięcia wraz z określeniem zakresu raportu, postanowienie Burmistrza K. z dnia [...] lipca 2010 r., nr [...], stwierdzające obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, pisma Burmistrza z dnia [...] grudnia 2010 r., nr [...] kierowane do PPIS i RDOŚ z wnioskami o wyrażenie opinii w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, postanowienie RDOŚ z dnia [...] marca 2011 r., nr [...], o uzgodnieniu w toku postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia oraz określeniu warunków jego realizacji, a przede wszystkim decyzji z dnia [...] kwietnia 2011 r.
W ocenie Sądu przesądzającym dla zaistnienia rażącego naruszenia prawa nie mogły być abstrakcyjne w swojej treści zarzuty, które nie znalazły przełożenia dla sytuacji prawnej konkretnych podmiotów, które rzeczywiście zostałyby pozbawione możliwości udziału w postępowaniu zakończonym wydaniem decyzji z dnia [...] kwietnia 2011 r. We wniesionej skardze nie zostało zatem wykazane ani rażące naruszenie wymagań praworządności przez organ I instancji, ani konkretne skutki gospodarcze lub społeczne zaistniałych uchybień.
W skardze kasacyjnej wniesionej od powyższego wyroku E. S. podniosła następujące zarzuty:
I. na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej: P.p.s.a.):
- naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w związku z art. 7, 8, 9, 77 § 1, 80 K.p.a. polegające w istocie na błędnym ustaleniu stanu faktycznego,
- naruszenie art. 3 § 2 P.p.s.a. oraz art. 1 § 1 i § 2 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych, tj. naruszenie przepisów postępowania polegające na nieobiektywnym zbadaniu i dokonaniu oceny zgodności rozstrzygnięcia z prawem materialnym, tylko na uzależnianiu tej oceny od naruszeń w stosunku tylko do skarżącej, która przebywa poza granicami kraju,
- naruszenie art. 134 i 183 P.p.s.a., tj. naruszenie przepisów postępowania polegające na ich niezastosowaniu tj. pomyleniu funkcji kontrolnej WSA z zadaniami NSA,
- naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i lit. c) oraz art. 151 P.p.s.a. polegające na nie uchyleniu zaskarżonych orzeczeń (tj. na nie uwzględnieniu skargi) pomimo tego, że orzeczenia te nie odpowiadają prawu;
II. na podstawie art. 174 pkt 1 P.p.s.a. naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. traktowanego jako przepis prawa materialnego przez jego wadliwe zastosowanie polegające na odmowie stwierdzenia nieważności decyzji w sytuacji istnienia przesłanek do wydania orzeczenia o przeciwnej treści.
W oparciu o powyższe zarzuty wniesiono o uchylenie w całości zaskarżonego orzeczenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Poznaniu oraz o zasądzenie od SKO w K. na rzecz skarżącej niezbędnych kosztów postępowania kasacyjnego w kwocie 560 zł [opłata kancelaryjna 100 zł, wynagrodzenia pełnomocnika - 360 zł (3 x stawka minimalna - 120 zł tj. zaledwie 50 % kosztów dopuszczalnych), kosztów sądowych - wpisu 100 zł].
W uzasadnieniu skarżąca kasacyjnie zakwestionowała datę zdjęcia z tablicy ogłoszeń Urzędu Miejskiego w K. zawiadomienia z dnia [...] lipca 2010 r. o nałożonym obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. W ocenie skarżącej Sąd nie dostrzegł także rozbieżności między wskazywaną datą umieszczenia zawiadomienia o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach na tablicy ogłoszeń, a wytworzeniem i opublikowaniem tego zawiadomienia w BIP, co miało kluczowe znaczenie dla skrócenia terminu do zapoznania się z dokumentacją sprawy. Ponadto w zawiadomieniu o wydaniu decyzji z dnia [...] kwietnia 2011 r. o środowiskowych uwarunkowaniach nie zamieszczono żadnego pouczenia o możliwości jej zaskarżenia.
Zdaniem skarżącej fakt, że szczątkowe informacje docierały do niej, nie oznacza, że zapewniono udział w postępowaniu szeroko rozumianemu społeczeństwu - wszystkim zainteresowanym. Udział społeczeństwa był iluzoryczny. Zaniechanie lub niewłaściwa realizacja funkcji kontrolnej sądu, a tym samym naruszenie art. 1 § 2 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych jest niewątpliwe.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie.
Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270, dalej zwanej P.p.s.a.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę wyłącznie nieważność postępowania, której przesłanki określone zostały w § 2 wskazanego przepisu. W niniejszej sprawie żadna, z wymienionych w art. 183 § 2 P.p.s.a., przesłanek nieważności postępowania nie zaistniała, wobec czego kontrola Naczelnego Sądu Administracyjnego ograniczyć się musiała wyłącznie do zbadania zawartych w skardze zarzutów, sformułowanych w granicach podstawy kasacyjnej.
Wskazane w skardze zarzuty kasacyjne nawiązują do obu podstaw kasacyjnych przewidzianych w art. 174 P.p.s.a. Nakazuje to, zgodnie z utrwalonym orzecznictwem, w pierwszej kolejności rozpoznać zarzuty naruszenia przepisów postępowania, a następnie (w przypadku stwierdzenia bezzasadności podnoszonego uchybienia proceduralnego), zarzuty naruszenia prawa materialnego (por. np. wyrok NSA z dnia 9 marca 2005 r. sygn. akt FSK 618/04, ONSAiWSA 2005, nr 6, poz. 120).
Zgodnie z art. 174 pkt 2 P.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na naruszeniu przepisów postępowania, jeśli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zwrot normatywny: "mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy", należy wiązać z hipotetycznymi następstwami uchybień przepisom postępowania. W przytoczonym przepisie nałożono, bowiem na wnoszącego skargę kasacyjną obowiązek wykazania nie tylko tego, że zaskarżony wyrok narusza przepisy postępowania, lecz również tego, że naruszenie to mogło mieć wpływ istotny na wynik sprawy. Skuteczne wniesienie takiego zarzutu wymaga zatem uprawdopodobnienia istnienia związku przyczynowego między wspomnianym naruszeniem a treścią rozstrzygnięcia, polegającego na tym, że gdyby do tego uchybienia nie doszło, to treść rozstrzygnięcia podjętego wyrokiem byłaby inna. Oznacza to po stronie skarżącego obowiązek uzasadnienia, że następstwa stwierdzonych uchybień były na tyle istotne, że kształtowały lub współkształtowały treść kwestionowanego orzeczenia (por. wyrok NSA z dnia 10 kwietnia 2008 r., sygn. akt I FSK 232/07, Lex nr 480247; por. też J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wyd. 3, Warszawa 2008, s. 426). Analiza zarzutów skargi i ich uzasadnienia prowadzi do konstatacji, że skarżąca kasacyjnie nie uprawdopodobniła skutecznie istnienia związku przyczynowego między istotnym naruszeniem przepisów postępowania a treścią zaskarżonego wyroku.
Odnosząc się do zarzutów określonych w art. 174 pkt 2 P.p.s.a. należy stwierdzić, że sformułowany w tej podstawie kasacyjnej zarzut naruszenia art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) w związku z art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 P.p.s.a. jest całkowicie niezasadny, gdyż wskazane przepisy należą do kategorii przepisów o charakterze ustrojowym. Wydanie wyroku niezgodnego z oczekiwaniem skarżącej kasacyjnie nie może być zaś utożsamiane z uchybieniem powołanym normom. Zaznaczyć należy, że powyższe przepisy zakreślają jedynie właściwość sądów administracyjnych, stanowiąc, że sądy te sprawują wymiar sprawiedliwości m. in. przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Nie ma natomiast żadnych podstaw do przyjęcia, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu nie dokonał takiej kontroli albo, że ocenę swoją oparł na innym kryterium niż zgodność zaskarżonej decyzji z prawem. Zaznaczyć należy, że przepisy te mogłyby być naruszone tylko wtedy, gdyby skarga w ogóle nie została przez Sąd rozpoznana, albo rozpoznanie jej opierałoby się na innych kryteriach, niż są one określone w art. 1 § 2 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych. W przedmiotowej sprawie sytuacja taka nie zaistniała.
Nie można się również zgodzić ze skarżącą, że Sąd pierwszej instancji naruszył art. 151 w związku z art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c) P.p.s.a., albowiem są to przepisy wzajemnie się wykluczające. Sąd Wojewódzki słusznie nie znalazł podstaw do uwzględnienia skargi, w związku, z czym skargę oddalił - a więc prawidłowo zastosował art. 151 P.p.s.a. Nadto należy mieć na uwadze, że przepis art. 151 P.p.s.a. jest tzw. przepisem wynikowym; warunkiem jego zastosowania jest spełnienie hipotezy w postaci odpowiednio stwierdzenia czy niestwierdzenia przez sąd naruszeń prawa przez organ administracji publicznej. Jeżeli z wyroku wynika, ze Sąd pierwszej instancji nie dopatrzył się naruszenia prawa, to Naczelny Sąd Administracyjny nie może zarzucić oddalającemu skargę Sądowi pierwszej instancji naruszenia art. 151 P.p.s.a., gdyż takie rozstrzygnięcie jest zgodne z dyspozycją stosowanych przez Sąd pierwszej instancji norm prawnych.
Nie jest również zasadny zarzut naruszenia art. 134 § 1 P.p.s.a., które miało polegać na dowolnym ustaleniu przez Sąd pierwszej instancji innego stanu faktycznego niż przyjęty w postępowaniu administracyjnym. Wskazany przepis stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Naruszenie tego przepisu może nastąpić w przypadku, gdy sąd pierwszej instancji nie zauważy niewskazanego w skardze naruszenia prawa przez organy administracji orzekające w sprawie, albo rozpozna sprawę, wykraczając poza jej granice. Rozstrzygnięcie "w granicach danej sprawy" oznacza, że sąd nie może uczynić przedmiotem rozpoznania legalności innej sprawy administracyjnej niż ta, w której wniesiono skargę (por. A. Kabat, Komentarz do art. 134 [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LEX 2013).
Analiza zaskarżonego wyroku nie wskazuje, by Sąd pierwszej instancji rozpoznał inną sprawę niż ta, w której wydano zaskarżone rozstrzygnięcia. O wykroczeniu poza granice danej sprawy nie może świadczyć, podnoszone przez stronę wnoszącą skargę kasacyjną, przyjęcie przez Sąd innego stanu faktycznego niż ustalony w postępowaniu administracyjnym. Tego rodzaju uchybienie nie może być bowiem kwestionowane zarzutem naruszenia art. 134 § 1 P.p.s.a.
Skarżąca zarzuciła naruszenie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c) P.p.s.a. w związku z art. 7, 8, 9, 77 i 80 k.p.a. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej stwierdziła, że Sąd pierwszej instancji błędnie ustalił stan faktyczny sprawy. Nie można podzielić zarzutu przekroczenia, przez Sąd pierwszej instancji, zasady zaufania do organów władzy publicznej, zasady prawdy obiektywnej i związanej z nią zasadą swobodnej oceny dowodów. Przyjęta w sprawie faktyczna podstawa rozstrzygnięć ustalona została z uwzględnieniem wymogów wynikających z przepisów art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Sąd pierwszej instancji prawidłowo uznał, że organy ustaliły wszystkie istotne do załatwienia sprawy okoliczności faktyczne, a zgromadzony w sprawie materiał dowodowy ma walor kompletności, zaś jego ocena nie nosi znamion dowolności. Na gruncie przepisów art. 3 pkt 11 lit. c udiś wyprowadził logicznie uprawnione i merytorycznie trafne wnioski, które uzasadniają przyjęcie braku podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji określającej środowiskowe uwarunkowania dla realizacji przedsięwzięcia polegającego na budowie biogazowi rolniczej o mocy 0,5 MW [...], dz. nr [...]. Należy wyraźnie podkreślić, że odmienna ocena materiału dowodowego nie może być traktowana jako zarzut, bowiem stanowi jedynie polemikę z wyrokiem sądu administracyjnego.
W odniesieniu do zarzutu naruszenia przepisów prawa materialnego, a zatem podstawy skargi kasacyjnej określonej w art. 174 pkt 1 P.p.s.a., zakres oceny Sądu jest ograniczony do badania, czy wskazane przez skarżącą przepisy zostały naruszone przez ich błędna wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie i na czym naruszenie to polegało. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie orzekającym w sprawie stwierdza, że możliwe było przyjęcie przez Sąd pierwszej instancji, że uchybienie obowiązkowi ogłoszenia w pobliżu miejsca planowanego przedsięwzięcia miało wprawdzie miejsce, ale nie miało charakteru rażącego i nie wywołało w niniejszej sprawie negatywnego skutku prawnego.
Niewątpliwie obwieszczenie w pobliżu miejsca planowanej inwestycji jest istotnym elementem w zakresie informowania społeczeństwa o postępowaniu wymagającym jego udziału, jednakże brak jego realizacji nie zawsze musi prowadzić do negatywnych skutków prawnych. Sąd pierwszej instancji miał na uwadze, że organ, działając zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 11, art. 21 ust. 2 pkt 8 udiś oraz art. 49 k.p.a., podał do publicznej wiadomości informację o wydanym postanowieniu dotyczącym nałożenia obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla planowanego przedsięwzięcia w zakresie przewidzianym w art. 66 udiś. Zawiadomienie zostało wywieszone na tablicy ogłoszeń Urzędu Gminy w K. w dniach od [...] lipca 2010 r. do [...] grudnia 2010 r. Organ podał do publicznej wiadomości informację o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla planowanego przedsięwzięcia. Od dnia [...] marca 2011 r. do dnia [...] kwietnia 2011 r. można było zapoznać się w Wydziale Gospodarki Komunalnej, Ochrony Środowiska i Rolnictwa Urzędu Miejskiego w K. z zamierzeniami inwestycyjnymi wnioskodawcy oraz zgłosić uwagi i wnioski. Organ poinformował o wydaniu decyzji z dnia [...] kwietnia 2011 r. Zawiadomienie to wywieszone zostało na tablicy ogłoszeń Urzędu Gminy w K. w dniach od [...] kwietnia 2011 r. do [...] kwietnia 2011 r.
Skarżąca przyjmuje, że w przypadku ogłoszenia informacji w siedzibie organu właściwego w sprawie konieczne jest także obwieszczenie w pobliżu miejsca planowanego przedsięwzięcia. Niewątpliwie redakcja przepisu art. 3 pkt 11 lit. c udiś, określone w nim normatywne przesłanki zapewnienia społeczeństwu czynnego udziału w postępowaniu, wskazują, że zasadniczo ustawodawca przewiduje cztery sposoby podania informacji do publicznej wiadomości tj.:
a) udostępnienie informacji na stronie Biuletynu Informacji Publicznej, organu właściwego w sprawie,
b) ogłoszenie informacji, w sposób zwyczajowo przyjęty, w siedzibie organu właściwego w sprawie,
c) ogłoszenie informacji przez obwieszczenie w sposób zwyczajowo przyjęty w miejscu planowanego przedsięwzięcia, a w przypadku projektu dokumentu wymagającego udziału społeczeństwa - w prasie o odpowiednim do rodzaju dokumentu zasięgu,
d) w przypadku, gdy siedziba organu właściwego w sprawie mieści się na terenie innej gminy niż gmina właściwa miejscowo ze względu na przedmiot postępowania - także przez ogłoszenie w prasie lub w sposób zwyczajowo przyjęty w miejscowości lub miejscowościach właściwych ze względu na przedmiot postępowania.
Rzeczą organu jest konieczność uczynienia zadość wszystkim przesłankom normatywnym podania informacji do publicznej wiadomości. Tylko w taki sposób będzie można przyjąć, że zapewniono społeczeństwu czynny udziału w postępowaniu.
W przedmiotowej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko Sądu pierwszej instancji, że wprawdzie organ zaniechał umieszczenia informacji w miejscu planowanego przedsięwzięcia, czym naruszył przepis art. 3 pkt 11 lit udiś, to jednak uchybienie to nie wykazuje cech rażącego naruszenia prawa. Miejscowa społeczność uzyskała bowiem wymagane informacje dotyczące spornej inwestycji. Zostały one zawarte na stronie internetowej BIP Urzędu Gminy oraz na tablicy ogłoszeń w siedzibie organu w takim czasie, który umożliwiał podjęcie stosownych działań przez osoby, które wyrażały wolę zgłoszenia jakichkolwiek zastrzeżeń bądź uwag. Nie może budzić wątpliwości, że obwieszczenie to było skuteczne, czego najlepszym dowodem jest udział skarżącej w postępowaniu administracyjnym i złożenie skargi do sądu administracyjnego.
W świetle poczynionych rozważań nie zasługuje na uwzględnienie zarzut skargi naruszenia art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez wadliwą interpretację przesłanki: "rażącego naruszenia prawa".
Jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 9 lutego 2005 r. sygn. OSK 1134/04, o rażącym naruszeniu prawa decydują łącznie trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze – skutki które wywołuje decyzja.
Oczywistość naruszenia prawa polega na rzucającej się w oczy sprzeczności pomiędzy treścią rozstrzygnięcia, a przepisem prawa stanowiącym jego podstawę prawną. W sposób rażący może zostać naruszony wyłącznie przepis, który może być stosowany w bezpośrednim rozumieniu, to znaczy taki, który nie wymaga stosowania wykładni prawa. Skutki, które wywołuje decyzja uznana za rażąco naruszającą prawo, to skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności – skutki gospodarcze lub społeczne naruszenia, których wystąpienie powoduje, że nie jest możliwe zaakceptowanie decyzji, jako aktu wydanego przez organy praworządnego państwa. Podkreślić też należy, że z rażącym naruszeniem prawa nie może być utożsamiane każde, nawet oczywiste, naruszenie prawa. Nie każde bowiem naruszenie prawa dyskwalifikuje decyzję w takim stopniu, że niezbędna jest jej eliminacja tak, jak gdyby od początku nie została wydana. W ocenie składu orzekającego Naczelnego Sądu Administracyjnego Sąd pierwszej instancji trafnie uznał, że do takiego naruszenia przepisów prawa w niniejszej sprawie doszło. Prawidłowo podzielił ocenę organów, że naruszono art. 3 ust. 1 pkt 11 lit. c udiś, ponieważ informacje o przedsięwzięciu nie zostały zamieszczone w sposób zwyczajowo przyjęty w miejscu planowanego przedsięwzięcia. Jednak zarzuty dotyczące nieprawidłowości w zapewnieniu społeczeństwu czynnego udziału w postępowaniu nie miały charakteru rażącego i nie uzasadniały w związku z tym wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego. Skarżąca nie wykazała argumentacyjnie ani rażącego naruszenie wymagań praworządności przez Sąd pierwszej instancji, ani konkretnych skutków gospodarczych lub społecznych zaistniałych uchybień.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, z braku usprawiedliwionych podstaw kasacyjnych, na podstawie art. 184 P.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło