I OZ 689/13

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Monika Nowicka po rozpoznaniu w dniu 9 sierpnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M. M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 31 maja 2013 r., sygn. akt IV SO/Wr 7/13 o umorzeniu postępowania sądowoadministracyjnego w sprawie z wniosku M. M. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego przed wszczęciem postępowania sądowoadministracyjnego w przedmiocie "opieszałości, pozbawienia praw i dyskryminacji" związanych z postanowieniem Sądu Okręgowego we W. z dnia [...] grudnia 2012 r., sygn. akt [...] oddalającym skargę na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki w sprawie o sygn. akt [...], prowadzonej przez Sąd Rejonowy w O., z pozwu P. M. o podwyższenie alimentów i z pozwu wzajemnego skarżącego o obniżenie alimentów postanawia: oddalić zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu postanowieniem z dnia 20 lutego 2013 r., sygn. akt IV SO/Wr 7/13, oddalił wniosek M. M. o przyznanie prawa pomocy w sprawie z jego wniosku o przyznanie prawa pomocy przed wszczęciem postępowania sądowoadministracyjnego w przedmiocie "opieszałości, pozbawienia praw i dyskryminacji" związanych z postanowieniem Sądu Okręgowego we W. z dnia [...] grudnia 2012 r., sygn. akt [...] oddalającym skargę na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki w sprawie o sygn. akt [...], prowadzonej przez Sąd Rejonowy w O., z pozwu P. M. o podwyższenie alimentów i z pozwu wzajemnego skarżącego o obniżenie alimentów. Podstawę wydanego orzeczenia stanowiła okoliczność, że wniesiona przez M. M. skarga była oczywiście bezzasadna. Przedmiot jej nie spełniał warunków określonych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm) – dalej "P.p.s.a.", bowiem sprawa zarówno o podwyższenie, jak i o obniżenie alimentów nie należała do kognicji sądów administracyjnych. Powyższe skutkowało oddaleniem wniosku o przyznanie prawa pomocy – na podstawie art. 247 P.p.s.a. Stanowisko Sądu Wojewódzkiego zostało w pełni zaaprobowane przez Naczelny Sąd Administracyjny, który postanowieniem z dnia 12 kwietnia 2013 r. (sygn. akt I OZ 226/13) oddalił zażalenie na opisane wyżej postanowienie. M. M. w dniu [...] marca 2013 r. ponownie złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym podnosząc szereg okoliczność mających – jego zdaniem – uzasadniać wydanie orzeczenia zgodnego z jej wnioskiem. Umarzając – na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a. – postępowanie dotyczące ww. wniosku o przyznanie prawa pomocy, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uznał, że jest ono bez przedmiotowe. Zdaniem Sądu Wojewódzkiego, skoro poprzednio złożony przez skarżącego wniosek o przyznanie prawa pomocy nie mógł zostać uwzględniony, z uwagi na oczywistą bezzasadność skargi, którą zamierzał złożyć – co zresztą potwierdził Naczelny Sąd Administracyjny, kontrolując wydane w tym przedmiocie w dniu 20 lutego 2013 r. postanowienie, to złożenie ponownego wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie, która miała zostać zainicjowana na skutek złożenia skargi w tym samym przedmiocie, nie mogło uchylać skutków prawomocności powyższego postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego. Kolejny wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy należało zatem – zdaniem Sądu Wojewódzkiego - uznać za bezprzedmiotowy. M. M. w złożonym na powyższe postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu zażaleniu, wnosząc o jego uchylenie, wywodził, że umorzenie postępowania zainicjowanego na skutek ponownie złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy "narusza jego prawa konstytucyjne" oraz art. 13 Europejskiej Konwencji o ochronie praw człowieka. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenia nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 243 § 1 P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Skarżący korzystając zatem z przysługującego mu uprawnienia zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym jeszcze przed złożeniem skargi w sprawie, którą miał w przyszłości zainicjować. Zważywszy jednak, że poprzednio złożony przez niego wniosek o przyznanie prawa pomocy został oddalony - w trybie art. 247 P.p.s.a. – z uwagi na oczywistą bezzasadność skargi inicjującej postępowanie sądowoadministracyjne, w którym skarżący domagał się zwolnienia do obowiązku ponoszenia kosztów sądowych i ustawienia na jego rzecz pełnomocnika z urzędu, ponowne złożenie w tej samej sprawie identycznego wniosku musiało zostać uznane za bezprzedmiotowe. Chociaż bowiem skarżącemu w postępowaniu sądowoadministracyjnym przysługuje prawo wielokrotnego składania wniosku o przyznanie prawa pomocy, to w sytuacji, gdy zachodzi oczywista bezzasadność skargi stwierdzona prawomocnym postanowieniem, składnie przez skarżącego kolejnego w tym przedmiocie wniosku – z uwagi na treść art. 170 P.p.s.a. – nie może wpłynąć na wydanie odmiennego, niż dotychczas wydanego w tym samym stanie faktycznym i prawnym rozstrzygnięcia, czyniąc rozważania w tym zakresie bezprzedmiotowymi. Nie można przy tym uznać, że w niniejszym przypadku mogło nastąpić naruszenie jakichkolwiek przysługujących skarżącemu praw konstytucyjnych, czy też wskazanego przepisu Europejskiej Konwencji o ochronie Praw Człowieka i Podstawowych wolności, skoro jego wniosek o przyznanie prawa pomocy został już rozpoznany, zaś od postanowienia umarzającego postępowania w przedmiocie przyznania prawa pomocy skarżący złożył zażalenie. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowił, jak w sentencji.