VII SA/Wa 2992/12

WyrokWSA w Warszawie2013-02-21

Skład orzekający: Małgorzata Miron, Justyna Mazur, Renata Nawrot

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może odmówić wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, jeśli sprawa ta była już przedmiotem wcześniejszego postępowania nieważnościowego zakończonego ostateczną decyzją?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej ma prawo odmówić wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, jeśli sprawa ta była już przedmiotem wcześniejszego postępowania nieważnościowego zakończonego ostateczną decyzją. Dzieje się tak, ponieważ dalsze postępowanie w tej samej sprawie byłoby obarczone wadą określoną w art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. (sprawa uprzednio rozstrzygnięta inną decyzją ostateczną), co czyni jej rozpoznanie niedopuszczalnym.
Stan faktyczny
Skarga P. K. dotyczyła decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (GINB) odmawiającej wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody z dnia [...] lipca 2004 r. Organ odmówił wszczęcia postępowania, wskazując, że sprawa dotycząca tej decyzji była już rozstrzygana w trybie stwierdzenia nieważności, czego wynikiem była ostateczna decyzja GINB z [...] stycznia 2007 r. Skarżący argumentował, że istnieją nowe okoliczności uzasadniające stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody, powołując się na orzecznictwo NSA dotyczące zależności bytu prawnego decyzji organu I instancji od decyzji organu odwoławczego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę P. K. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2009 r.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Miron (spr.), , Sędzia WSA Justyna Mazur, Sędzia WSA Renata Nawrot, Protokolant ref. Hubert Dobrowolski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 lutego 2013 r. sprawy ze skargi P. K. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2009 r. znak [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji skargę oddala Sygnatura akt VII SA/Wa 2992/12 UZASADNIENIE Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] października 2009 r. znak [...] - na podstawie art. 157 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego (jednolity tekst ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm. dalej: k.p.a.), po rozpoznaniu wniosku K. i P. K. w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2004 r., Nr [...], utrzymującej w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] maja 2004 r., znak: [...]; uchylającej własną decyzję z dnia [...] sierpnia 2003 r., znak: [...]; w części odnoszącej się do rozbiórki dwóch budynków: fabrycznego na działce nr [...] i magazynowego na działce nr [...], usytuowanych przy ul. [...] w [...], odmówił wszczęcia postępowania w ww. sprawie. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że wnioskiem z dnia [...] września 2009 r. K. i P. K. wystąpili o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2004 r., Nr [...], utrzymującej w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] maja 2004 r. znak: [...]; uchylającą własną decyzję z dnia [...] sierpnia 2003 r. w części odnoszącej się do rozbiórki dwóch budynków: fabrycznego na działce nr [...] i magazynowego na działce nr [...] usytuowanych przy ul. [...] w [...]. Po przeanalizowaniu akt przedmiotowej sprawy Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że zgodnie z dyspozycją art. 157 § 3 k.p.a. wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wymaga uprzedniej kontroli ze strony organu administracji, czy zachodzą przesłanki formalnoprawne, warunkujące jego dopuszczalność. Na podstawie przepisu orzeka się, co do niedopuszczalności z przyczyn podmiotowych lub przedmiotowych wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. Jedna z fundamentalnych zasad polskiej procedury administracyjnej stanowi wynikająca z art. 16 k.p.a. zasada trwałości decyzji. Uzyskanie cechy ostateczności przez decyzję powoduje niemożność ponownego orzekania w tej samej sprawie bez usunięcia z obrotu prawnego tej decyzji. O tożsamości sprawy można mówić wówczas, gdy w sprawie występują te same podmioty, dotyczy ona tego samego przedmiotu (rozumianego jako interesy prawne lub obowiązki) i tego samego stanu prawnego w niezmienionym stanie faktycznym sprawy. Przenosząc powyższe uwagi na grunt niniejszej sprawy organ wskazał, że decyzją z [...] stycznia 2007 r., znak: [...] Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpatrzeniu wniosku P. K., odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2004 r. Nr [...]. Powyższe rozstrzygnięcie zostało następnie, w wyniku złożonego przez P. K. wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy, utrzymane w mocy decyzją Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2007 r. Ponadto Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 26 września 2007 r. w sprawie o sygn. VII SA/Wa 1340/07 odrzucił skargę P. K. na decyzję z dnia [...] maja 2007 r. Mając powyższe na uwadze organ stwierdził, że objęta wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzja Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2004 r. była już badana w trybie art. 156 § 1 k.p.a. a tym samym kolejna decyzja w tej samej sprawie byłaby obarczona wadą określoną w art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. czyli dotyczyłaby sprawy uprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną. Decyzją z dnia [...] grudnia 2009 r. znak: [...], po rozpoznaniu wniosku P. K. o ponowne rozpoznanie sprawy zakończonej decyzją Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2009 r. – Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy ww. decyzję. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia powtórzył argumenty, które zawarł w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] października 2009 r. P. K. złożył skargę na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2009 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W uzasadnieniu skargi wskazał, że zaistniały nowe istotne okoliczności, które uzasadniają uchylenie decyzji z dnia [...] grudnia 2009 r., którymi są orzeczenia NSA wskazujące, iż byt prawny decyzji wydanej przez organ I instancji uzależniony jest w całości od utrzymującej ją w mocy decyzji organu odwoławczego. Dlatego też decyzja Wojewody dotknięta jest wadą nieważności. W dalszej części uzasadnienia skarżący przywołał fragment uzasadnienia wyroku NSA z dnia 14 sierpnia 2002 r. w sprawie I SA 843/00. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga nie jest zasadna albowiem zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Zaskarżone rozstrzygnięcie zostało wydane w oparciu o art. 157 § 3 k.p.a., który przed wejściem w życie noweli do Kodeksu postępowania administracyjnego z dnia 3 grudnia 2010 r. (Dz.U. z 2011 r. nr 6, poz. 18) stanowił podstawę do odmowy wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji. Jak trafnie wskazał organ w oparciu o ww. przepis orzeka się co do niedopuszczalności z przyczyn podmiotowych lub przedmiotowych wszczęcia postępowania. Oznacza to, że decyzja wydana na tej podstawie jest wynikiem oceny zdolności do działania w sprawie osoby wnoszącej żądanie czyli jej legitymacji lub też wykazania tego, że nie istnieją inne przeszkody prawne do rozpoznania tej sprawy. Takimi przeszkodami będzie zarówno sytuacja gdy przepis szczególny wskazuje na brak możliwości prowadzenia postępowania w określonym zakresie (np. art. 63 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa Dz.U. z 2012 r. poz. 1187) jak i okoliczność, że dana sprawa była już przedmiotem rozstrzygnięcia organów administracji ostateczną decyzją. Z tą drugą sytuacją mamy do czynienia w okolicznościach niniejszej sprawy. Bezspornym jest, że decyzja Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2004 r. utrzymująca w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] maja 2004 r. uchylająca własną decyzję z dnia [...] sierpnia 2003 r. w części odnoszącej się do rozbiórki dwóch budynków fabrycznego: na działce [...] i magazynowego na działce [...] usytuowanych przy ul. [...] w [...] była przedmiotem postępowania nieważnościowego zakończonego ostateczną decyzją z [...] stycznia 2007 r. utrzymaną w mocy decyzją Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2007 r., którą organ odmówił stwierdzenia nieważności jak wyżej Postępowanie takie – o stwierdzenie nieważności - ma na celu wykazanie, że decyzja nim objęta nie jest dotknięta żadną z wad wymienionych z art. 156 § 1 k.p.a. Rację ma zatem organ, że wydanie ostatecznej decyzji w przedmiocie stwierdzenia nieważności uniemożliwia prowadzenie kolejnego postępowania w tym zakresie albowiem decyzja kończąca takie postępowanie w sposób merytoryczny (tj. odmawiająca stwierdzenia nieważności lub stwierdzająca nieważność) byłaby dotknięta wadą nieważności wskazaną w art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. Zdaniem Sądu, prawidłowo zatem Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, że dopóki orzeczenie rozstrzygające w sposób ostateczny daną sprawę funkcjonuje w obrocie prawnym, kolejne postępowanie dotyczące tej samej materii nie może się toczyć, co uzasadnia odmowę wszczęcia postępowania. Dopiero eliminacja z obrotu prawnego w trybie przewidzianym prawem takiego rozstrzygnięcia stworzyłaby możliwość ponownego rozstrzygnięcia tej samej sprawy. W niniejszej sprawie dopiero po wzruszeniu decyzji z dnia [...] maja 2007 r. możliwe byłoby ponowne prowadzenie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2004 r. Nie zasługuje również na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 107 § 3 k.p.a. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ w sposób prawidłowy wskazał okoliczności, którymi się kierował odmawiając wszczęcia postępowania nieważnościowego. Nawet jeżeli uzasadnienie jest lakoniczne to nie można zarzucić, że brak szczegółowych rozważań mogłoby wpłynąć na treść rozstrzygnięcia. Nie ma również zastosowania w niniejszej sprawie stanowisko wyrażone przez Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 7 grudnia 2009 r. w sprawie I OPS 6/09 (ONSAiWSA 2010/2/18), zgodnie z którą żądanie strony stwierdzenia nieważności decyzji, na którą skargę oddalono prawomocnym wyrokiem sądu administracyjnego, powinno zostać załatwione przez wydanie decyzji o odmowie wszczęcia postępowania (art. 157 § 3 K.p.a.) wówczas, gdy w rezultacie wstępnego badania zawartości żądania organ administracji publicznej ustali wystąpienie - ze względu na wydany uprzednio wyrok sądu - przeszkody przedmiotowej czyniącej jego rozpoznanie niedopuszczalnym. W pozostałych wypadkach organ administracji publicznej obowiązany jest rozpoznać żądanie co do istoty, stosując art. 158 § 1 w związku z art. 156 § 1 k.p.a. Przyczyną, dla której w niniejszej sprawie organ odmówił wszczęcia postępowania było pozostawanie w obrocie prawnym decyzji z dnia [...] maja 2007 r., nie zaś kontrola legalności decyzji z dnia [...] lipca 2004 r. przez sąd administracyjny. W tym stanie rzeczy Sąd uznał, że zarzuty skargi nie znajdują oparcia w przepisach prawa, a biorąc dodatkowo pod uwagę, że Sąd nie dostrzegł takich naruszeń przepisów prawa procesowego lub materialnego, które mogłoby mieć wpływ na wynik sprawy - skargę należało oddalić. Mając powyższe okoliczności na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270), orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło