III SA/Wa 2252/12
WyrokWSA w Warszawie2013-02-21
Skład orzekający: Dariusz Zalewski, Sylwester Golec, Krystyna Kleiber
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy podatnik prowadzący działalność w zakresie handlu samochodami ma prawo do pełnego odliczenia podatku naliczonego VAT od zakupu samochodów osobowych, które są następnie wykorzystywane jako demonstracyjne, zastępcze lub w bieżącej działalności firmy, ale ich podstawowym przeznaczeniem jest odsprzedaż?Ratio decidendi
Podatnik, którego przedmiotem działalności jest odsprzedaż samochodów, zachowuje prawo do pełnego odliczenia podatku naliczonego VAT od nabycia samochodów, nawet jeśli są one czasowo wykorzystywane jako demonstracyjne, zastępcze lub w bieżącej działalności firmy. Ograniczenie prawa do odliczenia podatku naliczonego, o którym mowa w art. 3 ust. 1 ustawy nowelizującej, nie ma zastosowania, gdy przedmiotem działalności podatnika jest odsprzedaż tych pojazdów, co wynika wprost z art. 3 ust. 2 pkt 7 lit. a tej ustawy.Stan faktyczny
Spółka prowadząca działalność w zakresie handlu samochodami złożyła wniosek o interpretację indywidualną dotyczącą prawa do odliczenia podatku naliczonego VAT od zakupu samochodów, które były następnie wykorzystywane jako demonstracyjne, zastępcze lub w bieżącej działalności firmy, ale ich podstawowym przeznaczeniem była odsprzedaż. Minister Finansów uznał stanowisko Spółki za nieprawidłowe, twierdząc, że prawo do odliczenia jest ograniczone. Spółka wniosła skargę do WSA w Warszawie, kwestionując interpretację Ministra Finansów.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną interpretację indywidualną Ministra Finansów, stwierdził, że uchylona interpretacja nie może być wykonana w całości, oraz zasądził od Ministra Finansów na rzecz Spółki zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Zalewski, Sędziowie Sędzia WSA Sylwester Golec (sprawozdawca), Sędzia WSA Krystyna Kleiber, Protokolant referent stażysta Agata Próchniewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 lutego 2013 r. sprawy ze skargi A. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na interpretację indywidualną Ministra Finansów z dnia [...] kwietnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług 1) uchyla zaskarżoną interpretację indywidualną, 2) stwierdza, że uchylona interpretacja indywidualna nie może być wykonana w całości, 3) zasądza od Ministra Finansów na rzecz A. Sp. z o.o. z siedzibą w W. kwotę 457 zł (słownie: czterysta pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
W dniu 10 lutego 2012 r. do Ministra Finansów wpłynął wniosek A.
Sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej: "Spółka" lub "Skarżąca") o wydanie
interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku od towarów i usług.
Spółka opisując stan faktyczny sprawy wskazała, że jest podmiotem
prowadzącym działalność w zakresie handlu samochodami nowymi oraz używanymi,
serwisu samochodów oraz wynajmu samochodów. Przedmiotem jej działalności,
wykonywanej faktycznie, jest odsprzedaż samochodów osobowych i ciężarowych
(Grupa 45 PKD 2007). Wszystkie samochody zakupione przez Spółkę podlegają
odsprzedaży. Jedne z nich są odsprzedawane od razu, inne po pewnym okresie, w
którym pełnią jakąś dodatkową funkcję (demonstracyjną, zastępczą). Pomimo
czasowego wykorzystania niektórych samochodów do bieżącej działalności,
podstawowym ich przeznaczeniem jest ich odprzedaż.
W ramach prowadzonej działalności Spółka nabywa samochody osobowe
oraz ciężarowe. Spółka jako autoryzowany dealer kilku marek samochodów jest
szczególnie zainteresowana osiągnięciem najwyższego wolumenu sprzedaży
ponieważ nie tylko realizuje swoją marżę handlową, ale jest również dodatkowo
premiowana rabatami od importera za zrealizowaną wyższą sprzedaż. Spółka ma
obowiązek utrzymywania odpowiednich zapasów każdej serii modelu programu,
pojazdów demonstracyjnych do jazd testowych i pojazdów zastępczych. Samochody
osobowe nabywane przez Spółkę można w sposób przybliżony podzielić na trzy
umowne kategorie ze względu na czas, po jakim następuje ich odprzedaż.
Pierwsza kategoria to samochody przeznaczone bezpośrednio na sprzedaż.
Samochody te są przyjmowane przez Spółkę do magazynu jako towar. W tej
kategorii mieszczą się też samochody na wynajem w warunkach pozwalających na
pełne odliczenie podatku naliczonego.
Druga kategoria samochodów to samochody demonstracyjne, które są
wystawiane przed salonem. Ponieważ samochody te są wykorzystywane do krótkich
jazd demonstracyjnych przez klientów to zostały zarejestrowane na Spółkę. Spółka
przyjmuje je do swojej ewidencji środków trwałych w rozumieniu przepisów o podatku
dochodowym od osób prawnych, mimo, iż będą one podlegały sprzedaży po 6
miesiącach nie później jednak niż w ciągu jednego roku od daty nabycia.
Trzecia kategoria samochodów to samochody, które początkowo są
wykorzystywane przez Spółkę w różnym charakterze do prowadzenia działalności
gospodarczej. W związku z powyższym samochody te są również rejestrowane na
Spółkę oraz wprowadzane na stan środków trwałych. Są to głównie samochody
zastępcze w serwisie, a także samochody wykorzystywane w bieżącej działalności
Spółki (przykładowo, wykorzystywane przez pracowników Spółki będących
przedstawicielami handlowymi lub przez pracowników zajmujących kluczowe
stanowiska wypełniających obowiązki służbowe poza siedzibą Spółki). Samochody te
są zwykle używane przez okres maksymalnie do 2 lat a następnie sprzedawane.
Spółka podkreśliła, że często dochodzi do przemieszczenia samochodów
pomiędzy powyższymi kategoriami, co jest wymuszone względami ekonomicznymi
lub praktycznymi. Niezależnie od kategorii, wszystkie samochody nadal stanowią
towar przeznaczony do sprzedaży.
W związku z powyższym Spółka zadała następujące pytania:
1. Czy podatnik ma (zachowuje) prawo do odliczenia podatku naliczonego
VAT w pełnej wysokości w przypadku zakupu samochodów należących do drugiej i
trzeciej kategorii powyżej lub przekwalifikowania w księgach samochodów
należących do pierwszej kategorii na kategorię drugą lub trzecią, niezależnie od ich
zakwalifikowania w księgach według kryteriów księgowych i przepisów o podatku
dochodowym?
2. Czy podatnik ma prawo dokonać ze stawką VAT 23 % sprzedaży
samochodu nabytego w celu dalszej odsprzedaży a następnie użytkowanego w
celach określonych dla drugiej i trzeciej kategorii powyżej lub nabytego jako
samochód przeznaczony dla drugiej i/lub trzeciej kategorii?
Odnośnie pytania pierwszego Spółka stanęła na stanowisku, że ma prawo do
odliczenia podatku naliczonego w wysokości określonej w art. 86 ust. 2 ustawy z dnia
11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2011 r., Nr 177, poz. 1054
ze zm.) - dalej: "ustawa o VAT", w przypadku zakupu samochodów należących do
ww. drugiej i trzeciej kategorii lub przekwalifikowania w księgach samochodów
należących do pierwszej kategorii na kategorię drugą lub trzecią niezależnie od ich
zakwalifikowania w księgach według kryteriów księgowych i przepisów o podatku
dochodowym, jeżeli przedmiotem jej działalności jest odsprzedaż samochodów
osobowych i ciężarowych.
Skarżąca wyjaśniła, że zgodnie z art. 3 ust. 2 pkt 7 lit. a ustawy o zmianie
ustawy o podatku od towarów i usług oraz ustawy o transporcie drogowym z dnia 16
grudnia 2010 r. (Dz. U. Nr 247, poz. 1652) - dalej: "ustawa zmieniająca",
ograniczenie wyrażone w art. 3 ust. 1 tej ustawy w odniesieniu do samochodów
osobowych oraz innych pojazdów samochodowych o dopuszczalnej masie całkowitej
nie przekraczającej 3,5 tony, nie dotyczy przypadków, gdy przedmiotem działalności
podatnika jest odprzedaż tych samochodów (pojazdów). Oznacza to, że w opisanej
sytuacji nie ma zastosowania ograniczenie prawa do odliczenia podatku naliczonego
określone w art. 3 ust. 1 ustawy zmieniającej, a przysługuje prawo do odliczenia całej
kwoty podatku. Jedynym bowiem warunkiem, określonym w art. 3 ust. 2 pkt 7 lit. a
ustawy zmieniającej, do pełnego odliczenia podatku naliczonego od nabycia
pojazdów, o których mowa w art. 3 ust. 1 jest to, by przedmiotem działalności
podatnika była odprzedaż tychże pojazdów.
Ponieważ Spółka spełnia ten warunek, ma ona prawo do odliczania podatku
VAT na zasadach ogólnych (tj. zgodnie z art. 86 ust. 2 ustawy o VAT) w stosunku do
zakupu każdego samochodu bez względu na funkcję jaką on pełni w działalności
podatnika i okres, po jakim zostaje sprzedany.
Odnośnie drugiego pytania Spółka stwierdziła, że ma prawo dokonać
sprzedaży samochodu nabytego w celu dalszej odsprzedaży, a następnie
użytkowanego w celach określonych dla ww. drugiej i trzeciej kategorii lub nabytego
jako samochód przeznaczony dla drugiej i/lub trzeciej kategorii, ze stawką VAT 23 %.
Zdaniem Spółki, jeśli przy zakupie samochodów przez podatnika, którego
przedmiotem działalności jest odprzedaż samochodów osobowych oraz innych
pojazdów samochodowych o dopuszczalnej masie całkowitej nie przekraczającej 3,5
tony niezależnie od ich księgowego zaszeregowania, nie ma zastosowania
ograniczenie z art. 3 ust 1 ustawy zmieniającej, to podatnik ma nie tylko prawo lecz i
obowiązek zastosowania stawki podstawowej przy sprzedaży tych samochodów. Nie
może on w szczególności korzystać ze zwolnienia z art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy o
VAT, gdyż nie spełnia warunków do tego zwolnienia.
Sytuacji tej nie zmienia fakt że pewna część samochodów, z uwagi na
przepisy podatku dochodowego od osób prawnych zaliczona będzie do majątku
trwałego, gdyż w sprawie nie zachodzą przesłanki z art. 91 ust. 7 ustawy o VAT.
Spółka wskazała, że w chwili nabycia samochodów uprawniona była do
odliczenia pełnej kwoty podatku naliczonego na podstawie art. 3 ust. 2 punkt 7 lit. a
ustawy zmieniającej. Następnie po zmianie przeznaczenia pojazdów z towaru
handlowego na towar wykorzystywany w działalności opodatkowanej Spółka nadal
będzie miała prawo do odliczenia całej kwoty podatku naliczonego VAT, jednakże już
na podstawie art. 86 ust. 1 ustawy o VAT. Powyższe wynika, z faktu, że ograniczenia
w prawie do odliczenia wynikające z art. 3 ust. 1 ustawy zmieniającej nie mają
zastosowania do pojazdów nabywanych w przypadkach wskazanych w ust. 2 pkt 7
lit. a tego artykułu, który odwołuje się jedynie do przedmiotu działalności podatnika.
W związku z powyższym Spółki uznała, że nie będzie zobligowana do
dokonania korekty wcześniej odliczonego podatku VAT.
W interpretacji indywidualnej z [...] kwietnia 2012 r. Minister Finansów
stanowisko Spółki uznał za nieprawidłowe.
W uzasadnieniu wskazał, że do 31 grudnia 2010 r., zasady odliczenia podatku
VAT od nabycia samochodów regulowały przepisy art. 86 ust. 3-7a ustawy o VAT.
Na mocy ustawy nowelizującej, z dniem 1 stycznia 2011 r., przepisy art. 86 ust. 3-7a
ustawy o VAT zostały uchylone. Natomiast dodano m. in. przepis art. 86a ust. 1-10
ustawy o VAT, w którym określono zasady odliczenia podatku naliczonego
związanego z nabyciem samochodów osobowych i innych pojazdów
samochodowych o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekracząjącej 3,5 tony.
Organ przytoczył treść przepisów art. 9 pkt 2, art. 3 ust. 1 ust. 2 i ust. 3 ustawy
nowelizującej, z których wywiódł, że zasadą jest, że w przypadku nabycia
samochodów osobowych oraz innych pojazdów samochodowych o dopuszczalnej
masie całkowitej nieprzekraczającej 3,5 tony wykorzystywanych na potrzeby
działalności gospodarczej podatnikowi przysługuje prawo do obniżenia kwoty
podatku należnego o kwotę podatku naliczonego w ograniczonej wysokości. To
ograniczone prawo nie ma zastosowania w przypadkach, o których mowa w art. 3
ust. 2 pkt 7 lit. a ustawy nowelizującej, tj. w przypadkach, gdy nabywane ww.
samochody i pojazdy są odsprzedawane, jako przedmiot działalności podatnika.
Użyte w tym przepisie, sformułowanie "przedmiotem działalności podatnika" w
zestawieniu z dalszą częścią zdania w brzmieniu "jest odprzedaż tych samochodów
(pojazdów)" nie oznacza przedmiotu działalności w sensie generalnym, lecz w
kontekście zadysponowania konkretnym samochodem w ściśle określony sposób.
Mówiąc o przedmiocie działalności podatnika, przepis ten wiąże go jednocześnie z
odprzedażą konkretnych samochodów poprzez użycie wyrazu "tych", przy czym ich
odprzedaż jest jedyną okolicznością wymienioną w tym przepisie, która uzasadnia
jego zastosowanie.
Zatem w ocenie organu sam fakt prowadzenia działalności gospodarczej w
zakresie handlu samochodami, nie jest wystarczającą przesłanką, pozwalającą na
odliczenie pełnej kwoty podatku naliczonego z tytułu nabycia ww. samochodów i
pojazdów. Do nabycia takiego uprawnienia konieczne jest równoczesne
przeznaczenie danego, konkretnego samochodu do odprzedaży. Przepis art. 3 ust. 2
pkt 7 lit. a ustawy nowelizującej, nie może mieć więc zastosowania do sytuacji, gdy
nabywane samochody są wykorzystywane przede wszystkim do celów innych niż
odprzedaż. Jeżeli konkretne pojazdy zostały nabyte do wykorzystania ich na
potrzeby prowadzonej działalności gospodarczej, np. w charakterze samochodów
demonstracyjnych, zastępczych lub administracyjnych (na potrzeby pracowników
Spółki), to z tytułu ich nabycia podatnikowi nie przysługuje prawo do pełnego
odliczenia podatku. Odprzedaż tych samochodów nie jest bowiem ich podstawowym
przeznaczeniem. Podstawowym przeznaczeniem tych pojazdów jest używanie ich na
potrzeby prowadzonej działalności gospodarczej. Natomiast ich ewentualna
późniejsza sprzedaż jest kwestią wtórną i nie ma wpływu na zmianę wysokości
odliczenia podatku przy ich nabyciu. Samochód osobowy - choćby zakupiony z
zamiarem dalszej odsprzedaży - w momencie przeznaczenia go do użytkowania
przez podatnika (w celach demonstracyjnych lub w charakterze samochodu
zastępczego czy administracyjnego), przestaje być traktowany jako towar handlowy,
a staje się składnikiem majątku podatnika.
Organ przyjął więc, że w opisanej sytuacji Spółce - w odniesieniu do
samochodów osobowych oraz innych pojazdów wskazanych w art. 3 ust. 1 ustawy
nowelizującej, wykorzystywanych do celów demonstracyjnych, jako pojazdy
zastępcze lub samochody wykorzystywane przez pracowników do prowadzenia
działalności gospodarczej - nie będzie przysługiwało prawo do odliczenia całości
podatku naliczonego zapłaconego przy zakupie przedmiotowych samochodów.
Zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy nowelizującej, Spółce będzie przysługiwało prawo do
odliczenia 60% kwoty podatku naliczonego, nie więcej niż 6.000 zł - wynikającej z
faktury zakupu tych pojazdów. Ewentualne zakwalifikowanie przedmiotowych
pojazdów do środków trwałych podatnika w rozumieniu przepisów o podatku
dochodowym pozostaje bez wpływu na przedmiotowe rozstrzygnięcie.
Ponadto, organ nie zgodził się ze stwierdzeniem, że do dealerów
samochodowych nie mają zastosowania ograniczenia prawa do odliczenia podatku
naliczonego od nabytych samochodów. Jeżeli podatnik będący dealerem
samochodowym zakupi samochód osobowy należący do pierwszej kategorii opisanej
we wniosku, a następnie dokona jego przekwalifikowania na kategorię drugą lub
trzecią, nie może odliczyć pełnej kwoty podatku naliczonego związanego z nabyciem
tego pojazdu na podstawie regulacji wynikającej z art. 86 ust. 1 ustawy o VAT.
W przypadku, gdy Spółka - mimo braku takiego prawa - dokona odliczenia
całości podatku naliczonego wynikającego z faktury zakupu ww. samochodów,
zobowiązana będzie do dokonania korekty niesłusznie odliczonej kwoty na ogólnych
zasadach tj. w rozliczeniu za okres, w którym odliczenia tego dokonała.
Odnosząc się do pytania drugiego Minister Finansów przytoczył treść
przepisów art. 41 ust. 1, art. 146a pkt 1, art. 43 ust. 1 pkt 2, art. 43 ust. 2 ustawy o
VAT oraz § 13 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 4 kwietnia
2011 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i
usług (Dz. U. Nr 73, poz. 392 ze zm.), z których wywiódł, że w sytuacji opisanej we
wniosku, Spółce w odniesieniu samochodów osobowych nabytych w celu dalszej
odsprzedaży a następnie użytkowanych w celach określonych dla drugiej i trzeciej
kategorii opisanej we wniosku lub nabytych jako samochody przeznaczone dla
drugiej i/lub trzeciej kategorii - nie przysługuje prawo do odliczenia całości podatku
naliczonego zapłaconego przy ich zakupie. Zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy
nowelizującej, Spółce będzie przysługiwało prawo do odliczenia 60% kwoty podatku
należnego, nie więcej niż 6.000 zł - wynikającego z faktury zakupu tego samochodu.
W konsekwencji, przy sprzedaży samochodów osobowych wykorzystywanych przez
Spółkę w ww. sposób w okresie przekraczającym pół roku od nabycia prawa do
rozporządzania nimi jak właściciel, zostaną spełnione wszystkie warunki, niezbędne
do zastosowania zwolnienia od podatku, określone w § 13 ust. 1 pkt 5 ww.
rozporządzenia.
Organ tym samym zakwestionował stanowisko Spółki, zgodnie z którym
sprzedaż samochodu osobowego, wykorzystywanego do jazd testowych, jako
samochód zastępczy bądź samochód wykorzystywany w bieżącej działalności przez
pracowników Spółki, przez okres dłuższy niż pół roku, podlega opodatkowaniu
podstawową stawką podatku w wysokości 23%. Wyjaśnił, że jeśli Spółka dokona
sprzedaży samochodu użytkowanego w celach określonych dla drugiej i trzeciej
kategorii opisanej we wniosku, zobowiązana będzie do dokonania korekty wcześniej
odliczonego podatku od nabytych samochodów, zgodnie z regulacją art. 91 ustawy.
Spółka nie zgadzając się z taką interpretacją wezwała Ministra Finansów do
usunięcia naruszenia prawa.
W odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa z 4 czerwca
2012 r. Minister Finansów stwierdził brak podstaw do zmiany interpretacji.
Pismem z 26 czerwca 2012 r. Spółka wniosła do Wojewódzkiego Sądu
Administracyjnego w Warszawie skargę na przedmiotową interpretację indywidualną
zarzucając jej naruszenie:
- art. 3 ust. 2 pkt. 7 lit. a ustawy zmieniającej - przez jego błędną wykładnią
- art. 120 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z
2005 r., Nr 8, poz. 60 ze zm.) - dalej: "O.p."- przez zastosowanie innych niż
wynikających z ustawy warunków dla odliczenia całości podatku VAT przy zakupie
samochodów osobowych przez podatników, których przedmiotem działalności jest
odprzedaż tych samochodów;
- art. 121 O.p. - przez dokonywanie wadliwych interpretacji tekstu ustawy w
sposób wypaczający jego sens;
- niewłaściwą ocenę co do zastosowanie artykułu 91 ustawy o VAT.
W związku z powyższym Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej interpretacji
indywidualnej oraz zasądzenie na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania
niezbędnych do dochodzenia praw.
W odpowiedzi na skargę Minister Finansów podtrzymał swoje stanowisko w
sprawie i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art.1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów
administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) kontrola sądowa zaskarżonych
decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30
sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z
2012 r., poz. 270 ze zm.) - dalej: "P.p.s.a.", w tym również interpretacji
indywidualnych poddanych kontroli sądowej na podstawie art. 3 § 2 pkt 4a) P.p.s.a.
sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem, z uwzględnieniem
stanu prawnego, który miał zastosowanie w chwili orzekania w sprawie. W myśl art.
146 tej ustawy sąd, uwzględniając skargę na akt lub czynność, o których mowa w art.
3 § 2 pkt 4 i 4a, uchyla ten akt lub interpretację albo stwierdza bezskuteczność
czynności.
Stosownie natomiast do art. 134 § 1 P.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach
danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz
powołaną podstawą prawną.
Mając na uwadze powołane kryteria należy stwierdzić, że skarga zasługiwała
na uwzględnienie.
W niniejszej sprawie istota sporu sprowadza się do oceny, czy w stanie
prawnym obowiązującym od 1 stycznia 2011 r., Spółce prowadzącej działalność
gospodarczą w zakresie sprzedaży samochodów osobowych i ciężarowych
przysługuje prawo do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony związany z
nabyciem tych samochodów w celu ich odsprzedaży, używanych jako samochody
demonstracyjne, zastępcze lub w bieżącej działalności Spółki przez okres do 2 lat.
Przy analizowaniu kwestii związanych z ograniczeniem prawa do odliczenia
podatku naliczonego należy mieć na uwadze, że regułą wynikającą z konstrukcji
podatku VAT jest pełne prawo do odliczenia podatku naliczonego od nabycia
towarów i usług związanych z czynnościami opodatkowanymi. Odstępstwa od tej
zasady muszą wprost wynikać z przepisów prawa krajowego, które są zgodne z
prawem wspólnotowym. Przepisy ustawy o VAT przewidują ograniczenia prawa do
odliczenia podatku naliczonego, m.in. od nabycia samochodów osobowych.
Przepis art. 86 ust. 1 ustawy o VAT stanowi, że w zakresie, w jakim towary i
usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi,
o którym mowa w art. 15, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego
o kwotę podatku naliczonego z zastrzeżeniem art. 114, art. 119 ust. 4, art. 120 ust.
17 i 19 oraz art. 124.
Zgodnie z obowiązującym do 31 grudnia 2010 r. art. 86 ust. 3 ustawy o VAT,
w przypadku nabycia samochodów osobowych oraz innych pojazdów
samochodowych o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 3,5 tony kwotę
podatku naliczonego stanowi 60 % kwoty podatku określonej w fakturze lub kwoty
podatku należnego z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów lub kwoty
podatku należnego od dostawy towarów, dla której podatnikiem jest ich nabywca -
nie więcej jednak niż 6.000 zł.
Z mocy art. 86 ust. 4 pkt 7 lit. a ustawy o VAT przepis powyższy nie dotyczył
przypadków, gdy przedmiotem działalności podatnika była odprzedaż tych
samochodów (pojazdów).
Przepisy art. 86 ust. 3-7 ustawy o VAT zostały uchylone przepisami ustawy
nowelizującej.
Stosownie zaś do art. 3 ust. 1 ustawy nowelizującej, w okresie od dnia jej
wejścia w życie do 31 grudnia 2012 r., w przypadku nabycia samochodów
osobowych oraz innych pojazdów samochodowych o dopuszczalnej masie całkowitej
nieprzekraczającej 3,5 tony kwotę podatku naliczonego, o której mowa w art. 86
ust. 2 ustawy o VAT, stanowi 60% kwoty podatku określonej w fakturze lub kwoty
podatku należnego z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów lub kwoty
podatku należnego od dostawy towarów, dla której podatnikiem jest ich nabywca -
nie więcej jednak niż 6.000 zł, z zastrzeżeniem ust. 2.
Zgodnie natomiast z art. 3 ust. 2 pkt 7 lit. a ustawy nowelizującej, przepis
ust. 1 nie dotyczy przypadków, gdy przedmiotem działalności podatnika jest
odprzedaż tych samochodów (pojazdów).
Z powyższych przepisów wynika, że zarówno przed, jak i po 1 stycznia 2011 r.
(do 31 grudnia 2012 r.) obowiązywały takie same zasady odliczania podatku
naliczonego przy nabyciu samochodów osobowych.
W świetle przepisów VI Dyrektywy, Dyrektywy 2006/112/WE oraz
orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej bezsporne jest istotne
znaczenie dla zachowania zasady neutralności podatku od towarów i usług
przysługującego podatnikom prawa do obniżenia podatku należnego o podatek
naliczony przy nabyciu towarów i usług. Oznacza to, że ograniczenie tego prawa
musi wynikać wprost z obowiązujących w tym zakresie unormowań.
Kwestia zakresu prawa do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony
przy zakupie samochodów osobowych wykorzystywanych do celów
demonstracyjnych (testowych) przez podatników prowadzących działalność
polegającą na handlu samochodami, była już przedmiotem orzecznictwa.
Skład orzekający w niniejszej sprawie podziela pogląd, zgodnie z którym
stwierdzenie w art. 86 ust. 4 pkt 7 lit. a ustawy o VAT, że ust. 3 nie dotyczy
przypadków, gdy przedmiotem działalności podatnika jest odsprzedaż samochodów i
pojazdów (odpowiednio art. 3 ust. 2 pkt 7 lit. a) oraz art. 3 ust. 1 ustawy
nowelizującej) oznacza, że do takiej sytuacji nie ma zastosowania ograniczenie
prawa do odliczenia podatku naliczonego określone w art. 86 ust. 3 ustawy o VAT
(art. 3 ust. 1 ustawy nowelizującej), a podatnikowi przysługuje prawo do odliczenia
całej kwoty podatku naliczonego.
Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 29 października
2010 r. sygn. akt I FSK 1875/09, jedynym określonym w art. 86 ust. 4 pkt 7 lit. a
ustawy o VAT warunkiem pełnego odliczenia podatku naliczonego przy nabyciu
pojazdów samochodowych jest, aby przedmiotem działalności podatnika była
odsprzedaż pojazdów określonych w art. 86 ust. 3 ustawy o VAT. Pogląd ten jest
adekwatny także do relacji istniejącej między art. 3 ust. 2 pkt 7 lit. a oraz art. 3 ust. 1
ustawy nowelizującej. Przepisy te - w przeciwieństwie do art. 86 ust. 4 pkt 7 lit. b
ustawy o VAT (art. 3 ust. 2 pkt 7 lit. b ustawy nowelizującej) - nie określają bowiem
przeznaczenia tych pojazdów i nie odwołują się do okoliczności zadysponowania
jakimś konkretnym pojazdem. Odwołują się jedynie do przedmiotu działalności
podatnika.
Wbrew stanowisku organu, z treści art. 3 ust. 2 pkt 7 lit. a ustawy
nowelizującej nie wynika, że dyspozycją tych przepisów nie są objęte samochody
osobowe, które nie są od razu oferowane do sprzedaży, pełniąc początkowo funkcję
pojazdów demonstracyjnych (testowych).
Podatnik, którego przedmiotem działalności jest dalsza odsprzedaż
samochodów osobowych, nie traci zatem prawa do odliczenia w pełnej wysokości
podatku naliczonego przy nabyciu samochodów demonstracyjnych (testowych).
Skarżąca zasadnie podniosła, że w takim przypadku nie stosuje się ograniczeń
procentowych (60%) i kwotowych (6.000 zł).
Sąd podziela również pogląd, że z treści omawianych przepisów nie wynika,
aby z punktu widzenia prawa do skorzystania z pełnego odliczenia podatku
naliczonego jakiekolwiek znaczenie miało zaliczenie przez podatnika samochodu
osobowego do środków trwałych w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym.
Z tych też względów Spółka nie ma obowiązku korygowania odliczonego w
pełnej wysokości podatku VAT naliczonego przy nabyciu samochodów -
demonstracyjnych, zastępczych czy też wykorzystywanych w bieżącej działalności
Spółki a przeznaczonych do dalszej odsprzedaży, które wprowadzone zostaną do
ewidencji środków trwałych.
Zdaniem Sądu, samochody osobowe, które - jak wskazała Skarżąca -
kupione zostały w celu odsprzedaży, nie tracą charakteru towarów handlowych
z tego tylko względu, że służą celom demonstracyjnym i są wykorzystywane do jazd
testowych klientów. Rejestracja takich samochodów przez Skarżącą wynika ze
specyfiki handlu samochodami osobowymi, gdzie jazdy próbne są stałym elementem
sprzedaży. Odbywają się one zwykle na drogach publicznych, co w świetle
przepisów o ruchu drogowym i o obowiązkowych ubezpieczeniach OC, wymaga
zarejestrowania wykorzystywanych w tym celu pojazdów. Nie zmienia to jednak ich
charakteru, jako samochodów osobowych oferowanych do sprzedaży, a nie
przeznaczonych na cele służbowe przedsiębiorstwa podatnika lub na cele prywatne
jego pracowników.
W ocenie Sądu, wprowadzając w art. 86 w ust. 3 ustawy o VAT i następnie
wart. 3 ust. 1 ustawy nowelizującej, ograniczenie prawa do odliczenia podatku
naliczonego przewidzianego w art. 86 ust. 1 ustawy o VAT, ustawodawca chciał
zagwarantować pełne odliczenie podatku naliczonego w odniesieniu do samochodów
ściśle związanych z działalnością gospodarczą podatnika. Oznacza to, że do
podatników określonych w art. 3 ust. 2 pkt 7 lit. a ustawy nowelizującej zastosowanie
ma art. 86 ust. 1 ustawy o VAT przewidujący jako zasadę prawo do odliczenia
podatku naliczonego, warunkiem zastosowania której jest to, by nabyte towary
i usługi były wykorzystywane do działalności opodatkowanej (por. także wyrok
Naczelnego Sądu Administracyjnego z 28 czerwca 2011 r. sygn. akt I FSK 1014/10;
http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Rację ma w tym względzie Skarżąca.
Wadliwość stanowiska organu wynikała z przyjęcia, że wykorzystanie
samochodów do celów demonstracyjnych (testowych) powoduje, iż przestają być one
towarami handlowymi.
Jak już Sąd wskazał, wniosek taki jest niezasadny. Wykorzystanie do
demonstracji czy jazd testowych samochodów przeznaczonych do sprzedaży nie
wpływa na sam zamiar odsprzedaży towarzyszący ich nabyciu i tym samym nie
podważa celu wprowadzenia art. 3 ust. 1 ustawy nowelizującej, jakim było
ograniczenie prawa do odliczenia podatku naliczonego związanego z nabyciem
pewnych tylko kategorii towarów, które mogą być wykorzystane wyłącznie lub
częściowo poza działalnością gospodarczą podatnika (np. do celów prawnych
podatnika lub jego pracowników). W stanie faktycznym opisanym przez Skarżącą
sytuacja taka nie miała miejsca.
Kwestionując stanowisko Skarżącej sprowadzające się do tego, że może ona
odliczyć całą kwotę podatku naliczonego przy zakupie samochodów osobowych
nabytych z przeznaczeniem do odsprzedaży, a czasowo wykorzystywanych na cele
demonstracyjne (testowe), Minister Finansów naruszył przepisy prawa materialnego,
tj. art. 3 ust. 2 pkt 7 lit. a ustawy nowelizującej. Naruszenie to miało wpływ na wynik
sprawy.
Ponownie rozpatrując wniosek Skarżącej o wydanie interpretacji indywidualnej
Minister Finansów uwzględni przedstawioną wyżej ocenę prawną.
W tym stanie rzeczy Sąd uchylił zaskarżoną interpretację indywidualną na
podstawie art. 146 § 1 P.p.s.a.
Zakres, w jakim uchylona interpretacja nie podlega wykonaniu określono
w oparciu o art. 152 P.p.s.a.
Na wniosek Skarżącej, Sąd zasądził na jej rzecz koszty postępowania
sądowego zgodnie z art. 200 w związku z art. 205 §2i§4P.p.s.a.w kwocie równej
uiszczonemu wpisowi, opłacie skarbowej od pełnomocnictwa oraz kosztom
zastępstwa procesowego w wysokości określonej w § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c
rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat
za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów
nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. z 2002 r., Nr 163, poz.
1348 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło