I OSK 1442/13

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2014-10-23

Skład orzekający: Jolanta Rudnicka, Joanna Banasiewicz, Maciej Dybowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy brak protokołu z rozprawy administracyjnej, mimo istnienia innych dokumentów postępowania odszkodowawczego, może stanowić podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji odszkodowawczej z powodu rażącego naruszenia prawa?
Ratio decidendi
Brak protokołu z rozprawy administracyjnej, w sytuacji gdy z innych dokumentów postępowania nie wynika, że rozprawa się odbyła, może stanowić podstawę do stwierdzenia rażącego naruszenia prawa i tym samym uzasadniać uchylenie decyzji. Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, że przeprowadzenie rozprawy było obligatoryjne na mocy art. 22 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy stwierdzenia nieważności decyzji z 1974 r. ustalającej odszkodowanie za wywłaszczoną nieruchomość. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej, która odmówiła stwierdzenia nieważności, wskazując na rażące naruszenie prawa przez organ I instancji z powodu braku protokołu z obligatoryjnej rozprawy. Minister wniósł skargę kasacyjną, zarzucając błędne zastosowanie przepisów prawa materialnego i procesowego.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę kasacyjną Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jolanta Rudnicka (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Joanna Banasiewicz Sędzia NSA Maciej Dybowski Protokolant st. asystent sędziego Marta Sikorska po rozpoznaniu w dniu 23 października 2014 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 lutego 2013 r. sygn. akt I SA/Wa 2088/12 w sprawie ze skargi S. R. na decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] sierpnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji o odszkodowaniu 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od Ministra Infrastruktury i Rozwoju na rzecz S. R. kwotę 120 (sto dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 21 lutego 2013 r., sygn. akt I SA/Wa 2088/12 po rozpoznaniu sprawy ze skargi S. R. na decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] sierpnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji, uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2010 r. nr [...]. W uzasadnieniu wyroku Sąd przytoczył następujące okoliczności faktyczne i prawne sprawy. Naczelnik Dzielnicy W. decyzją z [...] kwietnia 1974 r. ustalił odszkodowanie za grunt nieruchomości [...] przy ul. [...], działka nr [...], oznaczoną jako "[...]" Nr rej. hip. [...] na kwotę [...] zł na rzecz J. R. - następczyni prawnej byłej właścicielki M. G.. Następcy prawni J. R. wnieśli o stwierdzenie nieważności decyzji odszkodowawczej. Decyzją z [...] marca 2010 r., nr [...] Wojewoda [...] odmówił stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] kwietnia 1974 r. Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej decyzją z [...] sierpnia 2012 r. uchylił decyzję Wojewody [...] z [...] marca 2010 r. i odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Dzielnicy W. z [...] kwietnia 1974 r. Minister wskazał, że zgodnie z art. 49 ust. 1 pkt 5 ustawy z 25 stycznia 1958 r. o radach narodowych terenowym organem administracji państwowej w dzielnicy miasta był naczelnik dzielnicy, a nie jak wskazał Wojewoda [...]- Urząd Dzielnicowy W. Wobec nieprawidłowego określenia przez Wojewodę organu wydającego decyzję z dnia [...] kwietnia 1974 r. Minister uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody [...] i rozstrzygnął co do istoty sprawy. Organ nadzoru stwierdził, że odszkodowanie orzeczono na podstawie przepisów ustawy z 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości, a zatem w aspekcie zgodności z przepisami tej ustawy należy ocenić zaskarżoną decyzję. Jak ustalono w toku postępowania nieruchomość [...] położona przy ul. [...] była objęta w dniu wejścia w życie dekretu ogólnym planem zabudowania W. zatwierdzonym przez Ministerstwo Robót Publicznych w dniu 11 sierpnia 1931 r. Z opracowania geodezyjnego uprawnionego geodety z dnia 26 maja 2011 r. wynika, iż teren nieruchomości [...] położonej przy ul. [...] przeznaczony był w w/w planie pod zabudowę zwartą 3 kondygnacyjną do 50 % powierzchni zabudowy. Takie stwierdzenia planu nie wykluczały same przez się możliwości zabudowy budownictwem jednorodzinnym, a tym samym przeznaczenie przedmiotowej nieruchomości pod takie budownictwo. W planie tym nie było zakazu realizacji budownictwa jednorodzinnego. Przy braku takiego zakazu należało dokonać wykładni planu z uwzględnieniem ówczesnych uwarunkowań i wyjaśnić, czy w owym czasie na obszarze jego obowiązywania faktycznie dopuszczono zabudowę jednorodzinną. Fakt, że nieruchomość nie była zabudowana nie przesądza o niemożliwości zagospodarowania jej zgodnie z planem zagospodarowania przestrzennego. Uznać trzeba, iż w przedmiotowej sprawie prawidłowo organ prowadzący postępowanie w sprawie odszkodowania zwrócił się o opinię dotyczącą przeznaczenia niniejszej nieruchomości do Wydziału Urbanistyki i Architektury Prezydium Dzielnicowej Rady Narodowej W., który pismem z dnia 10 kwietnia 1973 r. wskazał, że "znajdujące się na terenie kolonii I, II A i IV osiedla "[...]" działki niezabudowane mogły być przeznaczone przed rokiem 1945 pod budowę domków jednorodzinnych". Z przepisu art. 22 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. wynika obowiązek przeprowadzenia rozprawy. Jak wynika z uzasadnienia kwestionowanej decyzji z dnia [...] kwietnia 1974 r. wysokość odszkodowania ustalona została przez biegłych Wydziału Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej b. Prezydium Rady Narodowej m. W.,którzy zawarli swą opinię w elaboratach szacunkowych z marca 1973 r. W aktach własnościowych przedmiotowej nieruchomości brak jest co prawda protokołu z rozprawy, jednak nie można na tej podstawie wnioskować, iż rozprawa taka nie została przeprowadzona. Brak w aktach odszkodowawczych protokołu z rozprawy powoduje, że nie można ustalić, czy postępowanie odszkodowawcze zostało przeprowadzone w sposób w pełni prawidłowy oraz nie można z tego powodu czynić organowi zarzutu, że nie zbadał wszechstronnie sprawy. Organ podkreślił, że w dacie wydania przedmiotowej decyzji podstawę prawną przyznanego odszkodowania stanowiły przepisy przywoływanej ustawy z dnia 12 marca 1958 r. (art. 8 ust. 5 i 8 pkt 1) przewidujące stałe stawki ustalone dla określonej kategorii gruntów. Szacowane wartości nieruchomości miało, wobec obowiązujących stawek odszkodowania za wywłaszczone nieruchomości charakter niezwykle uproszczony. Istotny wobec tego jest fakt, czy orzeczona wysokość odszkodowania odpowiada prawu. Do oceny tej kwestii niezbędne jest wzięcie pod uwagę indywidualnych okoliczności sprawy, w tym tego, czy wysokość odszkodowania była kwestionowana. Organ podkreślił, że decyzja z dnia [...] kwietnia 1974 r. nie została zaskarżona przez uprawnioną stronę postępowania. Nie można zatem - zdaniem Ministra - uznać, iż decyzja o przyznaniu odszkodowania rażąco narusza prawo poprzestając jedynie na stwierdzeniu braku w aktach sprawy protokołu z rozprawy, skoro J. R. przesłano przy piśmie z dnia 7 marca 1974 r. elaboraty szacunkowe gruntu i roślin sporządzone w marcu 1973 r. i miała ona możność zgłoszenia do nich uwag i zadawania pytań. Organ wskazał, że w tej sytuacji, w szczególności w okolicznościach niewątpliwej znajomości elaboratów szacunkowych i możności zgłoszenia do nich uwag, braku kwestionowania wysokości odszkodowania, braku zaskarżenia decyzji, należy uznać, że brak jest przesłanek stwierdzenia nieważności decyzji o ustaleniu i przyznaniu odszkodowania. W świetle powyższych ustaleń organ nadzoru stwierdził, że decyzja z dnia [...] kwietnia 1974 r. nie została wydana z rażącym naruszeniem prawa, jak również nie jest dotknięta inną z wad wymienionych w art. 156 § 1 kpa i wobec tego brak jest podstaw do stwierdzenia nieważności tej decyzji. W skardze na decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej S. R. zarzucił naruszenie art. 94 kpa , art. 10 § 1 kpa, art. 81 kpa, art. 156 § 1 kpa, art. 7 kpa w zw. z art. 77 § 1 kpa oraz rażące naruszenie art. 22 ustawy z 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości. W związku z powyższymi zarzutami skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Wojewódzki Sąd w Warszawie uznał, że skarga jest uzasadniona gdyż zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji naruszają prawo w stopniu uzasadniającym ich uchylenie. Sąd wskazał, że przepis art. 22 ustawy z 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości, w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania kontrolowanej decyzji, a więc opublikowanym w Dz. U. Nr 10 z 1974 r., poz. 64, stanowił, iż odszkodowanie ustala się na podstawie wyników rozprawy po wysłuchaniu na niej opinii biegłych. Niezbędne więc było przeprowadzenie rozprawy, na której uprawniony do odszkodowania mógł przedstawić swoje stanowisko co do wysokości odszkodowania, zgłaszać zastrzeżenia odnośnie elaboratów szacunkowych, biegli mogli zająć stanowisko co do zgłaszanych przez strony zastrzeżeń i wątpliwości co do elaboratów szacunkowych. Wynik takiej rozprawy stanowił podstawę do ustalenia odszkodowania w decyzji. Przeprowadzenie więc rozprawy, stosownie do brzmienia art. 22 ustawy, było obligatoryjne. Sąd stwierdził, że w rozpoznawanej sprawie, w aktach postępowania odszkodowawczego, brak jest protokołu rozprawy. Zgodził się z organem, że brak protokołu z rozprawy samo przez się nie dowodzi, że postępowanie odszkodowawcze zostało przeprowadzone w nieprawidłowy sposób. Zważywszy, że postępowanie takie miało miejsce ponad trzydzieści lat temu mogą występować braki w dokumentacji. Jednakże, w ocenie Sądu, w niniejszej sprawie brak jest jakichkolwiek dowodów, które wskazywałyby, że taka rozprawa została przeprowadzona. Nie ma żadnego śladu w dokumentacji by organ wyznaczył rozprawę, brak jest zawiadomień o wyznaczeniu takiej rozprawy, również w uzasadnieniu decyzji, organ nie odwołuje się w ogóle do rozprawy i jej wyników. W korespondencji znajdującej się w aktach odszkodowawczych w żaden sposób nie ma odniesienia do rozprawy. Należy więc uznać, zdaniem Sądu, że brak jest jakichkolwiek dowodów, na podstawie których możliwe byłoby ustalenie, że miała miejsce rozprawa administracyjna. Wobec braków dowodów do uznania, że rozprawa administracyjna, o jakiej stanowił art. 22 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. miała miejsce uprawniony jest wniosek, że taka rozprawa w ogóle nie miała miejsca a ustalenie odszkodowania nie nastąpiło na podstawie wyników rozprawy lecz wyłącznie w oparciu o elaboraty szacunkowe. Kontrolowana decyzja [...] kwietnia 1974 r. została więc wydana z rażącym naruszeniem art. 22 ustawy z 12 marca 1958 r., co stanowi przesłankę stwierdzenia nieważności takiej decyzji określoną w art. 156 §1 pkt 2 kpa. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł Minister Transportu Budownictwa i Gospodarki Morskiej. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucił: 1. naruszenie prawa materialnego tj.: a) błędne zastosowanie art. 22 ustawy z 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. nr 10 z 1974 r., poz. 64), w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., poprzez uznanie w okolicznościach niniejszej sprawy, że nie przeprowadzono rozprawy, gdyż brak jest jakichkolwiek dowodów na tę okoliczność, w szczególności protokołu z rozprawy odszkodowawczej, b) błędne zastosowanie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez uznanie, że rażące naruszenie prawa można stwierdzić poprzez domniemanie wynikające z braku dokumentów lub dowodów na twierdzenie przeciwne. 2. naruszenie przepisów postępowania, bowiem uchybienia te mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: a) art. 141 § 4 w zw. z art. 153 p.p.s.a., poprzez sformułowanie w uzasadnieniu kwestionowanego orzeczenia błędnej a wiążącej organ oceny prawnej, która może mieć wpływ na nieprawidłowe rozstrzygnięcie organu, b) art. 133 § 1 oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., poprzez podjęcie zaskarżonego rozstrzygnięcia z pominięciem całokształtu okoliczności sprawy i zgromadzonego materiału dowodowego uwzględnionego w uzasadnieniu decyzji organu, c) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c. w związku z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a poprzez nieprawidłowe uznanie, że organ naruszył przepisy dotyczące stwierdzenia nieważności przez nieodpowiednią ocenę dowodów. Wobec powyższego Minister wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości i oddalenie skargi, względnie o uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi, który wydał orzeczenie oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego wg norm przepisanych. Zdaniem Ministra w niniejszej sprawie nie można uznać, iż Naczelnik Dzielnicy W. przyznając odszkodowanie za nieruchomość [...] położoną przy ul. [...] dopuścił się rażącego naruszenia prawa, a więc takiego naruszenia, które pozostawałoby w oczywistej sprzeczności z przepisami prawa i miało istotny wpływ na rozstrzygnięcie. Brak w aktach odszkodowawczych jakichkolwiek dowodów na okoliczność przeprowadzenia rozprawy lub jej braku powoduje, że nie można w tym zakresie przeprowadzić oceny postępowania odszkodowawczego i ustalić czy było ono przeprowadzone w sposób prawidłowy, a tym samym nie można stwierdzić, czy zaszły przesłanki do stwierdzenia nieważności powyższej decyzji odszkodowawczej. Organ nadzoru w sposób wyczerpujący rozpatrzył cały materiał dowodowy, jakim dysponował i słusznie doszedł do wniosku, że braki w aktach nie dają podstaw do uznania zaistnienia wad określonych art. 156 § 1 k.p.a. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw. W postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym prowadzonym na skutek wniesienia skargi kasacyjnej obowiązuje generalna zasada ograniczonej kognicji tego Sądu, wynikająca z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. tj. 2012, poz. 270 ze zm.), powoływanej dalej, jako " p.p.s.a.". Naczelny Sąd Administracyjny, jako sąd drugiej instancji, rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, wyznaczonych przez przyjęte w niej podstawy, określające zarówno rodzaj zarzucanego zaskarżonemu orzeczeniu naruszenia prawa, jak i jego zakres. Z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania, która nie zachodzi w rozpoznawanej sprawie. Wniesiona w niniejszej sprawie skarga kasacyjna Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej powołuje się na obie podstawy określone w art.174 pkt 1 i pkt 2 p.p.s.a., zarzucając naruszenie norm prawa materialnego, jak również przepisów postępowania. Jednakże wszystkie podniesione zarzuty sprowadzają się do rozstrzygnięcia kluczowej kwestii, czy stwierdzenie braku w aktach sprawy protokołu rozprawy i jakichkolwiek dowodów na jej przeprowadzenie może uzasadniać wniosek, że doszło do rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art.156 §1 pkt 2 k.p.a. Kwestionowana w postępowaniu nadzorczym decyzja Naczelnika Dzielnicy W. z dnia [...] kwietnia 1974 r. została wydana na podstawie art.53 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz.U. tj. 1974, Nr 10, poz.64 ze zm.). Stosownie do wskazanego art.53 ust.1 przepisy ustawy o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości dotyczące odszkodowania za wywłaszczone nieruchomości stosuje się odpowiednio do odszkodowania za gospodarstwa rolne, sadownicze i warzywnicze na gruntach, które na podstawie dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy przeszły na własność Państwa, jeżeli ich poprzedni właściciele lub następcy prawni tych osób, prowadzący wymienione gospodarstwa, pozbawieni zostali użytkowania wspomnianych gruntów po wejściu w życie niniejszej ustawy. Zgodnie zaś z ust.2 art.53 przepisy ustawy dotyczące odszkodowania za wywłaszczone nieruchomości stosuje się odpowiednio do domów jednorodzinnych i jednej działki budowlanej pod budowę domu jednorodzinnego, które przejdą po wejściu w życie niniejszej ustawy na własność Państwa na podstawie dekretu powołanego w ust. 1. W świetle treści wskazanego przepisu ustalając odszkodowanie za opisane w nim nieruchomości organ prowadzący postępowanie powinien procedować, tak jak przy ustalaniu odszkodowania za wywłaszczenie, przestrzegając procedury i zasad określonych m.in. w rozdziałach 1-4 wskazanej ustawy. Jednym z wymogów właściwego przeprowadzenia postępowania było przeprowadzenie rozprawy administracyjnej. Obowiązek ten wynikał z art.19, 21 i 22 ustawy z 12 marca 1958 r. Wedle tych przepisów, w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania kwestionowanej decyzji, po upływie terminu do przeglądania akt przez zainteresowanych naczelnik powiatu wyznacza rozprawę, zawiadamiając o miejscu i terminie rozprawy co najmniej na 7 dni naprzód wnioskodawcę, właściciela (posiadacza) nieruchomości oraz osoby zainteresowane, o których naczelnik powiatu powziął wiadomość z akt sprawy. Decyzja mogła być wydana po przeprowadzeniu rozprawy. Odszkodowanie ustala się na podstawie wyników rozprawy po wysłuchaniu na niej opinii biegłych powołanych przez naczelnika powiatu, przy czym opinia biegłych powinna zawierać szczegółowe uzasadnienie. W świetle przytoczonych regulacji nie może nasuwać żadnych wątpliwości, że przeprowadzenie rozprawy było niezbędnym i obligatoryjnym, bo wynikającym ze wskazanych przepisów, obowiązkiem organu ustalającego odszkodowanie. Z przepisu art. 22 omawianej ustawy wynika zatem, że odszkodowanie mogło być ustalone po spełnieniu następujących przesłanek: (1) musiała odbyć się rozprawa administracyjna, (2) na rozprawę powinni stawić się biegli, którzy przedstawiali swoje opinie, (3) biegli byli powołani przez naczelnika powiatu, a ich opinia powinna zawierać szczegółowe uzasadnienie. Kwestii znaczenia naruszenia art. 22 ustawy z 1958 r. poświęconych zostało szereg orzeczeń Naczelnego Sądu Administracyjnego, które zostały wydane jednak w różnych stanach faktycznych. W związku z powyższym, choć niejednokrotnie Sąd nie wskazywał dokładnie w swoich rozważaniach prawnych na owe odmienności, jednak orzekał, mając na uwadze określoną sytuację faktyczną. O ile jednak ugruntowane już orzecznictwo stoi konsekwentnie na stanowisku, że charakter uchybienia, jakim była nieobecność biegłych na rozprawie wywłaszczeniowo-odszkodowawczej, winien być rozważany w kontekście całości postępowania prowadzonego w tej sprawie a sam brak obecności biegłych na rozprawie, stanowiąc naruszenie art. 21 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (po dniu 28 listopada 1973 r. art. 22 tej ustawy), nie może być oceniany w kategoriach przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji odszkodowawczej z powodu rażącego naruszenia prawa ( w każdym więc przypadku ocena, czy stwierdzone naruszenie prawa miało charakter rażący w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. winna uwzględniać całokształt okoliczności danej sprawy), o tyle inaczej należy oceniać uchybienie art.22 polegające na nieprzeprowadzeniu rozprawy administracyjnej ( por. wyrok NSA z dnia 12 marca 2014 r., sygn. I OSK 1981/12, publ.www.nsa.gov.pl). Odnosząc powyższe do okoliczności rozpoznawanej sprawy stwierdzić trzeba, że analiza akt prowadzi do następujących wniosków. W aktach znajdują się dwa elaboraty szacunkowe poświęcone wycenie gruntu i wartości roślinności oraz upraw wieloletnich, z którymi – jak wynika z pisma Dyrekcji Rozbudowy Miasta z dnia 7 marca 1974 r.- została zapoznana J.R., protokoły przesłuchania J. R., zawierające m.in. jej oświadczenie, ze nie będzie się ubiegała o działkę zamienną. Akta sprawy nie zawierają natomiast protokołu rozprawy, co jednak ważne fakt przeprowadzenia rozprawy nie wynika także z uzasadnienia kwestionowanej decyzji ustalającej odszkodowanie, brak także zawiadomień o wyznaczeniu rozprawy i jakiejkolwiek wzmianki o jej wyznaczeniu lub przeprowadzeniu. Akta są ponumerowane. W tych okolicznościach należy zgodzić się z dokonaną przez Sąd pierwszej instancji oceną, że brak jest jakichkolwiek dowodów na to, że rozprawa administracyjna została przeprowadzona. Skoro zachowały się akta wywłaszczeniowe, elaboraty szacunkowe, protokoły przesłuchania strony i inne dokumenty związane z prowadzonym postępowaniem o ustalenie odszkodowania, to wobec braku protokołu rozprawy i jakiejkolwiek wzmianki o jej przeprowadzeniu trudno uznać, że taka rozprawa się odbyła. Sam fakt braku protokołu rozprawy nie byłby wystarczający do uznania zaistnienia przesłanki rażącego naruszenia prawa, gdyby z innych dokumentów wynikało, że taka rozprawa się odbyła, co w niniejszej sprawie, mimo bardzo dokładnej analizy zawartości akt postępowania, nie miało miejsca. Należy zatem uznać, że dokonana przez Sąd pierwszej instancji ocena, oparta na analizie akt sprawy, jest słuszna. Sąd nie dopuścił się zatem naruszenia wskazanych w skardze kasacyjnej przepisów prawa materialnego - art.22 ustawy z 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości i art.156 §1 pkt 2 k.p.a. Nie można zatem podzielić także zarzutów naruszenia art.133§1 p.p.s.a., gdyż Sąd pierwszej instancji miał na względzie całokształt okoliczności sprawy, co wynika z uzasadnienia zaskarżonego wyroku. Odnośnie zaś do zarzutu naruszenia art.141 § 4 w zw. z art.153 p.p.s.a., który statuuje zasadę związania organu i – ewentualnie sądu - oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania zawartymi w orzeczeniu sądu stwierdzić trzeba, że przepis ten mógłby zostać naruszony przez sąd wojewódzki, jedynie wtedy, gdyby – orzekając ponownie w tej samej (pod względem materialnoprawnym ) sprawie - sąd ten odstąpił od wcześniej wyrażonej oceny przy niezmienionym stanie prawnym i niezmienionym w sposób istotny stanie faktycznym. Taka zaś sytuacja w rozpatrywanym przypadku nie zachodziła. Zaskarżony wyrok był bowiem pierwszym wyrokiem Sądu w sprawie. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art.184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art.204 pkt 2 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło