II OSK 1490/13

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Leszek Kamiński (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Anna Łuczaj Sędzia del. NSA Janina Kosowska Protokolant: asystent sędziego Anna Dziosa-Płudowska po rozpoznaniu w dniu 28 stycznia 2015r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej R. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 lutego 2013 r. sygn. akt II SA/Wa 2226/12 w sprawie ze skargi R. S. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] października 2012 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na posiadanie broni palnej myśliwskiej do celów łowieckich I. oddala skargę kasacyjną; II. zasądza od R. S. na rzecz Komendanta Głównego Policji kwotę 180 (sto osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Zaskarżonym wyrokiem z dnia 21 lutego 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie sygn. akt II SA/Wa 2226/12 oddalił skargę R. S. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] października 2012 r., nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w Olsztynie nr [...] z dnia [...] lipca 2012 r. w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na posiadanie broni palnej myśliwskiej do celów łowieckich. W motywach wyroku Sąd Wojewódzki powołał się na następujący stan faktyczny i prawny sprawy. Decyzją z dnia [...] lipca 2012 r. Komendant Wojewódzki Policji w Olsztynie na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 6 i art. 20 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (tekst jedn. Dz. U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525 ze zm.- zwanej dalej ustawą o broni i amunicji cofnął R. S. pozwolenie na posiadanie broni palnej myśliwskiej do celów łowieckich z uwagi na prawomocne skazanie go wyrokiem Sądu Rejonowego w Braniewie sygn. akt II K [...] za czyn z art. 178a § 1 K.k. Na skutek odwołania R. S., Komendant Główny Policji decyzją z dnia [...] października 2012 r. na mocy art. 138 § 1 pkt 1 i art. 268a K.p.a. oraz art. 18 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 6 lit. a ustawy o broni i amunicji utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Zdaniem organu odwoławczego, pomimo iż w komparycji decyzji organu I instancji nie wskazano lit. a przepisu art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, to jednak zarówno uzasadnienie decyzji, jak i materiał dowodowy potwierdza zastosowanie w sprawie tej podstawy prawnej. Uchybienie to zostało naprawione przez organ odwoławczy. Jak podkreślił przy tym organ II instancji, z ww. przepisu wynika, że ustawodawca sam rozstrzygnął, iż osoba skazana za przestępstwo umyślne nie może posiadać pozwolenia na broń. Wystarczające jest zatem samo ustalenie przez organ Policji, że osoba posiadająca pozwolenie na broń lub o nie się ubiegająca jest skazana za przestępstwo, o którym mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 lit. a ww. ustawy. Popełnione przez posiadacza broni przestępstwo nie musi mieć z nią bezpośredniego związku, a organ nie jest zobowiązany w takich przypadkach uzasadniać istnienia zagrożenia, o którym mowa w ww. przepisie, wykazując związek pomiędzy faktem skazania, a tym właśnie zagrożeniem, o ile popełnione przestępstwo, nawet incydentalne, ma charakter umyślny. Wskazując na powyższe, organ odwoławczy podał, że w przedmiotowej sprawie bezspornie R. S. został skazany prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w Braniewie z dnia 26 stycznia 2012 r. sygn. akt II K [...] za umyślne przestępstwo z art. 178a § 1 K.k., polegające na prowadzeniu samochodu w stanie nietrzeźwości. Obligowało to organy do cofnięcia stronie pozwolenia na posiadanie broni palnej myśliwskiej. Również słusznie organ I instancji nie uwzględnił wniosku strony o przeprowadzenie dowodów z przesłuchania świadków, z akt postępowania karnego, z ewidencji punktów karnych i przesłuchania strony na okoliczność ustalenia postawy i sposobu jej postępowania. Dowody te nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, gdyż zagrożenie, o którym mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, wynika wprost z przesłanki ustawowej. Pozytywne opinie z miejsca zamieszkania i wśród myśliwych nie eliminują z obrotu prawnego ww. prawomocnego wyroku i nie są w stanie zmienić rozstrzygnięcia sprawy. Za bezzasadny Komendant Główny Policji uznał także zarzut uniemożliwienia pełnomocnikowi strony zapoznania się z zebranym materiałem dowodowym z uwagi na nieprzesłanie - zgodnie z wnioskami z dnia 11 czerwca 2012 r. i z dnia 17 lipca 2012 r. - akt do Urzędu Miejskiego w Braniewie. Jak podkreślił organ odwoławczy, czynności pełnomocnika bezpośrednio obciążają stronę postępowania, zaś omawianą kwestię w jasny i precyzyjny sposób reguluje art. 73 § 1a K.p.a. Okoliczność, że pełnomocnik nie skorzystał z przysługującego mu na mocy tego przepisu uprawnienia nie oznacza, że organ I instancji naruszył art. 10 § 1 K.p.a. Z kolei art. 52 K.p.a. odnosi się do czynności, które organ uznaje za zasadne przeprowadzić dla pełnego rozpoznania sprawy. Pomimo jednak, iż organ powinien był zaczekać dłużej niż jeden dzień na ewentualną korespondencję nadaną w dniu 17 lipca 2012 r., to uchybienie to nie miało istotnego wpływu na rozstrzygnięcie sprawy. Skargę na powyższą decyzję złożył R. S., wnosząc o uchylenie jej oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, a także o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 138 § 1 pkt 1 i 2, art. 140 w zw. z art. 107 § 1, art. 57 § 5 pkt 2, art. 10 i art. 11 K.p.a., poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji, która wskutek odwołania powinna być uchylona ze względu na następujące uchybienia: niewskazanie dokładnej podstawy prawnej w decyzji organu I instancji, tj. art. 15 ust. 1 pkt 6 lit. a, art. 15 ust.1 pkt 6 lit. b tiret pierwsze, bądź art. 15 ust. 1 pkt 6 lit. b tiret drugie ustawy o broni i amunicji oraz wydanie decyzji organu I instancji przed upływem terminu na wypowiedzenie się strony o zebranym materiale dowodowym i niewyjaśnienie w jej treści przyczyn takiego postępowania. Zdaniem skarżącego treść uzasadnienia, jak i materiał dowodowy w przedmiotowej sprawie nie usuwają wadliwości podstawy prawnej decyzji organu I instancji tym bardziej, że w przeważających fragmentach uzasadnienia powołuje on przepisy w sposób ogólnikowy. Wskazanie zaś w sposób prawidłowy podstawy prawnej decyzji przez organ II instancji nie usuwa uchybienia, jeżeli nie jest ono jedyne. Także wydanie decyzji już w dniu [...] lipca 2012 r. naruszyło przepis art. 10 § 1 i art. 57 § 5 pkt 2 K.p.a., bowiem pełnomocnik został pozbawiony możliwości wypowiedzenia się o zebranym materiale dowodowym. Wskazywanie zaś przez organ II instancji, że czynność ta została wykonana w piśmie z dnia 11 kwietnia 2012 r. jest błędna, ponieważ zostało ono sporządzone w początkowej fazie postępowania. W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Rozpoznając powyższą skargę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, iż nie zasługuje ona na uwzględnienie. Na wstępie Sąd pierwszej instancji podkreślił, że w rozpoznawanej sprawie postępowanie wszczęto w dniu 26 marca 2012 r., a więc po wejściu w życie ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o zmianie ustawy o broni i amunicji oraz ustawy o wykonywaniu działalności gospodarczej w zakresie wytwarzania i obrotu materiałami wybuchowymi, bronią, amunicją oraz wyrobami i technologią o przeznaczeniu wojskowym lub policyjnym (Dz. U. Nr 38, poz. 195) - art. 3. Użyte z kolei w art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji sformułowanie (w brzmieniu nadanym mu ww. ustawą nowelizującą) – "cofa się" - wskazuje, że po stronie organu istnieje oblig cofnięcia pozwolenia na broń osobie spełniającej przedmiotowe przesłanki, bez wnikania w charakter i okoliczności popełnienia przypisanego mu w postępowaniu karnym czynu zabronionego. Do dokonywania ustaleń w tym względzie organ nie był upoważniony, albowiem sprawa ta leżała w gestii organów ścigania oraz sądu powszechnego. Nie budził żadnych wątpliwości Sądu pierwszej instancji fakt, że R. S. prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w Braniewie z dnia 26 stycznia 2012 r. sygn. akt II [...] został uznany winnym tego, że w dniu 9 grudnia 2011 r. na ulicy O. w B., znajdując się w stanie nietrzeźwości, mając zawartość alkoholu w 1 dm3 wydychanego powietrza przekraczającą 0,25 mg i prowadzącą o godzinie 9:00 do stężenia 0,31 mg, kierował samochodem osobowym marki Mitsubishi ASX w ruchu lądowym, tj. o czyn z art. 178a § 1 K.k. Poza sporem pozostaje też fakt, że przestępstwo, za popełnienie którego skazano stronę, można popełnić tylko w sposób umyślny, a zatem organy Policji były zobligowane do wydania zaskarżonej decyzji. Już więc fakt popełnienia przestępstwa z art. 178a § 1 K.k. przesądził o braku możliwości posiadania broni i nie mogą tego zmienić pozytywne opinie środowiskowe. Odnosząc się z kolei do zarzutu nieprawidłowego powołania podstawy prawnej decyzji organu I instancji, Sąd zwrócił uwagę, że uchybienie to zostało usunięte przez organ odwoławczy, który prawidłowo powołał w komparycji zaskarżonej decyzji art. 15 ust. 1 pkt 6 lit. a ustawy o broni i amunicji. Fakt, że organ I instancji nie wskazał w decyzji właściwiej podstawy prawnej rozstrzygnięcia, stanowi niewątpliwie pewne uchybienie, nie może jednak samo przez się stanowić podstawy uwzględnienia skargi przez Sąd. Istotne jest bowiem, czy decyzja wydana została w oparciu o istniejącą, obowiązującą w systemie prawa podstawę prawną, zaś organ odwoławczy nie jest organem kontrolnym, ale ponownie, merytorycznie rozpoznaje sprawę, mając możliwość wyeliminowania uchybień organu I instancji. Ponadto zgodnie z art. 113 § 2 K.p.a. skarżący miał możliwość złożenia wniosku o wykładnię rozstrzygnięcia organu, z czego jednak nie skorzystał. Analizując kolejne zarzuty skargi, Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał, że skarżący pismem z dnia 16 kwietnia 2012 r. (doręczonym w dniu 20 kwietnia 2012 r.), a następnie pełnomocnik skarżącego pismem z dnia 15 maja 2012 r. (doręczonym w dniu 5 czerwca 2012 r.) oraz pismem z dnia 19 czerwca 2012 r. (doręczonym w dniu 10 lipca 2012 r.) zostali zawiadomieni przez Komendanta Wojewódzkiego Policji w Olsztynie o możliwości zapoznania się z materiałami postępowania oraz wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów, a także zgłaszania żądań. Pełnomocnik skarżącego nie skorzystał z takiego uprawnienia, ograniczając się wyłącznie do żądania od organu przesłania akt postępowania administracyjnego do Urzędu Miasta w Braniewie i powołując się na treść art. 52 K.p.a. Po otrzymaniu pisma organu z dnia 19 czerwca 2012 r., informującego o nieuwzględnieniu powyższego wniosku i możliwości zapoznania się z aktami sprawy w siedzibie organu prowadzącego postępowanie, pełnomocnik nie podjął żadnych działań, poza skierowaniem do organu kolejnego żądania nadesłania akt do urzędu gminy, które nadał na poczcie w ostatnim dniu wyznaczonego terminu, tj. 17 lipca 2012 r. Odnosząc powyższe do normy art. 73 § 1 K.p.a., Sąd pierwszej instancji stwierdził, że co do zasady przepis ten nie oznacza, że na organie spoczywa obowiązek przesłania akt sprawy do miejscowości, w której mieszka strona i tam zapoznania się z nimi. Sąd zauważył przy tym, iż w orzecznictwie wskazywano na możliwość zaistnienia wyjątkowych sytuacji, gdy ze względu na brak możliwości osobistego zapoznania się z aktami sprawy, powodowanej obiektywnie istniejącymi przeszkodami, strona będzie pozbawiona możności obrony swych praw w postępowaniu. Sytuacja ta uprawnia organ do skorzystania z art. 52 K.p.a. i umożliwia stronie we właściwym organie administracji rządowej lub samorządu terytorialnego przeglądanie akt sprawy. W przedmiotowej sprawie sytuacja taka jednak nie zachodziła. Ponadto skarżący, będąc reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, nie mógł skorzystać z tej instytucji. Procedura przewidziana w art. 52 K.p.a. nie może mieć zastosowania do czynności zapoznania, zgodnie z art. 10 § 1 K.p.a., pełnomocnika strony, prowadzącego kancelarię prawną w innej miejscowości, z całością zebranego materiału dowodowego przed podjęciem decyzji. Mając powyższe na uwadze, Sąd pierwszej instancji podzielił pogląd organu, że z uwagi na treść art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 lit. a ustawy o broni i amunicji oraz obligatoryjny charakter rozstrzygnięcia w przypadku prawomocnego skazania za przestępstwo popełnione umyślnie nie można uznać, że ewentualne uchybienia organu mogłyby wywrzeć wpływ na sposób zakończenia tego postępowania. Z tych też względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (test jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.- zwanej dalej p.p.s.a.) oddalił skargę. Sąd nie uwzględnił wniosku o zasądzenie kosztów postępowania z uwagi na brzmienie normy art. 201 tej ustawy. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył R. S., zaskarżając go w całości i zarzucając mu na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na treść orzeczenia, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c. p.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie skargi, gdy w toku postępowania administracyjnego organy I i II instancji dopuściły się wskazanych w skardze z dnia 22 listopada 2012 roku uchybień uzasadniających uchylenie przez Sąd I instancji decyzji organu I i II instancji ze względu na naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. 138 § 1 pkt 1 i 2, art. 140 w zw. z art. 107 § 1, art. 57 § 5 pkt 2, art. 10 § 1 i art. 11 K.p.a. Wskazując na powyższy zarzut, skarżący wniósł o: 1. uchylenie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i uwzględnienie skargi z dnia 22 listopada 2012 roku oraz uchylenie decyzji organu lI instancji i poprzedzającej jej decyzji organu I instancji w całości, 2. o zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania zgodnie ze spisem złożonym przed zamknięciem rozprawy albo w przypadku nie złożenia według norm przepisanych, albo 3. o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, pozostawiając temu Sądowi rozstrzygnięcie w przedmiocie zasądzenia kosztów procesu za obydwie instancje z uwzględnieniem żądań określonych w pkt 2. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej stwierdzono, że w toku postępowania administracyjnego doszło do uchybień mogących mieć istotny wpływ na treść zaskarżonej decyzji administracyjnej. Uchybienia te obejmowały: 1. niewskazanie dokładnej podstawy prawnej decyzji organu I instancji, tj. art. 15 ust. 1 pkt 6 lit. a, art. 15 ust. 1 pkt 6 lit. b tiret pierwsze bądź art. 15 ust. 1 pkt 6 lit. b tiret drugie ustawy o broni i amunicji, 2. wydanie decyzji organu I instancji przed upływem terminu na wypowiedzenie się strony o zebranym materiale dowodowym i niewyjaśnienia w treści decyzji przyczyn takiego postępowania. Skarżący jednocześnie podtrzymał podniesioną w skardze z dnia 22 listopada 2012 r. argumentację dotyczącą charakteru wskazanych uchybień i ich wpływu na zaskarżone decyzje. Brak potrzeby jej szerszego zaprezentowania wynikał w jego ocenie z faktu, iż Sąd pierwszej instancji w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia przedstawił stanowisko identyczne ze stanowiskiem organu II instancji. Odpowiedź na skargę kasacyjną złożył Komendant Główny Policji, wnosząc o jej oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Zdaniem organu odwoławczego podniesiony w kasacji zarzut jest chybiony. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Nie dopatrzywszy się w niniejszej sprawie żadnej z wyliczonych w art. 183 § 2 p.p.s.a. przesłanek nieważności postępowania sądowoadministracyjnego i będąc związany granicami skargi kasacyjnej Naczelny Sąd Administracyjny przeszedł do rozpatrzenia zarzutów tej skargi. Związanie podstawami skargi kasacyjnej wymaga prawidłowego ich określenia w samej skardze. Oznacza to konieczność powołania w petitum skargi przepisów prawa ze wskazaniem konkretnej jednostki redakcyjnej naruszonego przepisu, którym, zdaniem skarżącego, uchybił sąd, dalej określenia, jaką postać miało to naruszenie (w przypadku naruszenia prawa materialnego, czy popełniono błąd interpretacyjny, czy też błąd subsumcji), uzasadnienia zarzutu odnoszącego się ściśle do wskazanych naruszeń, a w razie zgłoszenia zarzutu naruszenia prawa procesowego wykazania dodatkowo, że wytknięte uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Kasacja nieodpowiadająca tym wymaganiom, pozbawiona konstytuujących ją elementów treściowych uniemożliwia sądowi ocenę jej zasadności. Ze względu na wymagania stawiane skardze kasacyjnej, usprawiedliwione zasadą związania Naczelnego Sądu Administracyjnego jej podstawami, sporządzenie skargi kasacyjnej jest obwarowane przymusem adwokacko-radcowskim (art. 175 § 1 - 3 p.p.s.a.). Obowiązkiem autora skargi kasacyjnej stawiającego zarzut naruszenia przepisów postępowania (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.) jest wykazanie, że wytknięte uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, inaczej mówiąc, wykazanie, że gdyby do zarzucanego naruszenia przepisów postępowania nie doszło, to wyrok sądu pierwszej instancji byłby inny. Istotny wpływ na wynik sprawy oznacza zaś prawdopodobieństwo takiego oddziaływania naruszeń prawa procesowego na treść wyroku, które prowadziłyby do innego rozstrzygnięcia, niż zapadło w rozstrzyganej sprawie. Stawiając zarzut tego rodzaju, należy zatem wykazać, że gdyby nie doszło do naruszenia przepisów postępowania, to rozstrzygnięcie sprawy najprawdopodobniej mogłoby być inne. Naruszenie przepisów postępowania nie zawsze bowiem musi prowadzić do wadliwego rozstrzygnięcia sprawy. Uwzględniając powyższe kryterium oceny istotnego wpływu uchybień procesowych na wynik sprawy, zarzutów naruszenia prawa procesowego postawionych w skardze, nie można uznać za usprawiedliwione, ponieważ nie jest wystarczające samo stwierdzenie w skardze kasacyjnej, iż naruszenia proceduralne miały istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy przez Sąd Wojewódzki, bez wykazania istotności tego wpływu. Zarzuty naruszeń prawa procesowego nie są ponadto zasadne. Wbrew temu co podniesiono w uzasadnieniu skargi kasacyjnej organ II instancji wskazał dokładnie podstawę prawną rozstrzygnięcia prostując, a właściwie uzasadniając w ten sposób podstawę przyjętą w decyzji pierwszoinstancyjnej. Nie zasługuje też na uwzględnienie argument wydania decyzji organu I instancji przed upływem terminu na wypowiedzenie się strony o zebranym materiale dowodowym. Po pierwsze z zestawienia dat doręczenia pism wynika, że decyzja ostateczna zapadła po upływie wyznaczonego terminu, po drugie zaś, aby mówić o wpływie ewentualnego naruszenia przepisów na wynik rozstrzygnięcia administracyjnego i naruszenia przez to art. 10 k.p.a. skarżący winien wykazać, że uchybienie w tym względzie uniemożliwiło mu zaprezentowanie dowodów albo stanowiska w sprawie, które mogłoby wpłynąć na rozstrzygnięcie. Tymczasem skarżący kasacyjnie nie przedstawił żadnych argumentów na tę okoliczność, ani w fazie postępowania administracyjnego, ani też przedstawiając w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia przez Sąd Wojewódzki art. 145 § 1 pkt 1 lit. c. p.p.s.a. Z tych wszystkich względów uznając, iż skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw Naczelny Sąd Administracyjny na mocy art. 184 oraz 204 pkt 1 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.