II OZ 880/13

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Maciej Dybowski po rozpoznaniu w dniu 15 października 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia T. H. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 8 lipca 2013 r., sygn. akt II SA/Lu 498/13 o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi T. H. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] 2013 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego postanawia oddalić zażalenie Postanowieniem z dnia 8 lipca 2013 r., sygn. akt II SA/Lu 498/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie odmówił T. H. przywrócenia terminu do wniesienia skargi na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] 2013 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że T. H. (dalej skarżący) wraz ze skargą na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z [...] 2013 r., wniósł o przywrócenie terminu do jej wniesienia. W uzasadnieniu wniosku skarżący wyjaśnił, że wniósł skargę do organu pod właściwy adres z uchybieniem terminu z uwagi na to, że wcześniej przesłał ją na niewłaściwy adres, który "posiadał w swoich wcześniejszych dokumentach". Podniósł, że jego skarga na powyższą decyzję została wysłana w terminie prawem przewidzianym do [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] pod adres ul. [...] w [...], gdzie mieści się [...] Urząd Wojewódzki. Zdaniem skarżącego organ ten nieprawidłowo zwrócił korespondencję skarżącemu, ponieważ winien ją zgodnie z art. 65 "§ 3" [winno być "§ 2"] kpa przekazać niezwłocznie pod właściwy adres, tj. ul. [...]. Sąd I instancji wskazał, że kryterium braku winy jako przesłanki zasadności wniosku o przywrócenie terminu wiąże się z obowiązkiem strony zachowania szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i nie jest możliwe, jeżeli strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Niedostateczna staranność w prowadzeniu własnych spraw jak też nieznajomość prawa nie stanowią okoliczności uzasadniających przywrócenie uchybionego terminu. Przywrócenie terminu może mieć miejsce wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. W związku z powyższym Sąd I instancji stwierdził, że skarżący nie wykazał przesłanek, które uprawdopodabniałyby jego brak winy w uchybieniu terminowi do złożenia skargi. Niezachowanie terminu w niniejszej sprawie było bowiem wynikiem niestarannego działania skarżącego, który – jak wynika ze zgromadzonych w sprawie dokumentów - składał wcześniej skargę do WSA w Lublinie na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] na właściwy adres organu, tj. ul. [...] (m.in. w sprawie sygn. akt II SA/Lu 726/09). Świadczy to o braku dochowania szczególnej staranności przy dokonaniu czynności procesowej. Z wniosku skarżącego o przywrócenie terminu nie wynika aby istniała obiektywna przeszkoda uniemożliwiająca prawidłowe zaadresowanie przesyłki do organu II instancji. Nadto wskazał, że okoliczność, że Urząd Miasta w [...] zwrócił pismo nadawcy, z uwagi na to, że zostało ono przesłane na niewłaściwy adres, nie usprawiedliwia braku winy po stronie skarżącego w niedopełnieniu przedmiotowej czynności. Zażalenie na powyższe rozstrzygnięcie wywiódł skarżący, zarzucając naruszenie: - art. 65 § kpa przez jego nieuwzględnienie, skutkujące utrzymaniem w mocy decyzji organu I instancji, w sytuacji, gdy decyzja winna zostać uchylona; - art. 87 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ("Dz. U. 2002 r. nr 153 poz. 1270 ze zm."; winno być "t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.", dalej ppsa) przez bezzasadną odmowę przywrócenia terminu do złożenia skargi , podczas gdy z podniesionych okoliczności i dołączonego do wniosku dowodu w postaci nadania listu poleconego oraz adnotacji poczty, ewidentnie wynika, że skarżący dotrzymał terminu i wyłącznie na skutek błędu w adresie pisma nie dotarł do adresata w terminie. Wskazując na powyższe naruszenia skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Lublinie do ponownego rozpoznania i zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa sądowego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu (art. 86 § 1 ppsa). Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 1 i 2 ppsa). Brak winy w uchybieniu terminu winien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy i przy braniu pod uwagę także uchybień spowodowanych nawet lekkim niedbalstwem. Przywrócenie terminu ma bowiem charakter wyjątkowy i nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Może mieć zatem miejsce tylko wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (Prawo o postępowaniu przed sądem administracyjnym. Komentarz, pod redakcją R. Hausera, M. Wierzbowskiego, C.H. Beck, 2011 r., s. 409, nb 4). Przywrócenia uchybionego terminu nie uzasadnia niedostateczna staranność w prowadzeniu własnych spraw, czy też nieznajomość prawa (postanowienie NSA z: 23.8.2013 r., I OZ 704/13; 2.8.2013 r., I OZ 655/13; 5.7.2013 r., I OZ 555/13, cbosa). W niniejszej sprawie poza sporem jest, że skarżący uchybił terminowi do wniesienia skargi. Właściwy adres [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] znajdował się na pieczęci nagłówkowej na kopercie, w której przesłano skarżącemu zaskarżoną decyzję wraz z właściwym pouczeniem, jak i na stronie internetowej organu. Rozpoznając zażalenie na postanowienie o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia skargi, Naczelny Sąd Administracyjny orzekający w niniejszej sprawie zgodził się ze stanowiskiem Sądu I instancji, że skarżący nie wykazał braku winy w niedochowaniu terminu do wniesienia skargi. Kryterium braku winy, wynikające z art. 86 i 87 ppsa, polega na dopełnieniu obowiązku dołożenia szczególnej staranności, takiej której można wymagać od każdego należycie dbającego o swe interesy. Skarżący nie wykazał braku winy w uchybieniu terminu do złożenia skargi na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] 2013 r., a zatem nie wypełnił dyspozycji art. 87 § 2 ppsa. Przeciwnie, jak skarżący wskazał, uchybienie terminu do wniesienia skargi spowodowane było jego błędem, przesłał skargę do organu pod niewłaściwy adres. Zgodnie z treścią art. 53 § 1 ppsa skargę wnosi się w terminie 30 dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie, a stosownie do art. 54 § 1 ppsa skargę do sądu administracyjnego składa się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. W sytuacji wniesienia skargi do niewłaściwego organu termin może być zachowany jedynie w przypadku, gdyby organ, do którego niewłaściwie skierowano skargę, prześle (nada w urzędzie pocztowym) skargę do właściwego organu przed upływem terminu do wniesienia skargi. Nie budzi wątpliwości, że skarżący przy wnoszeniu skargi dopuścił się zaniedbania polegającego na przesłaniu niniejszej skargi na niewłaściwy adres. Należy również wskazać, skarżący decyzję z [...] 2013 r., odebrał 28 marca 2013 r. (czwartek), a więc termin do złożenia przedmiotowej skargi upływał 29 kwietnia 2013 r. (poniedziałek). Natomiast skarżący niniejszą skargę wysłał 27 kwietnia 2013 r. (sobota), dotarła pod niewłaściwy adres 30 kwietnia 2013 r. (wtorek), a więc już po terminie do jej wniesienia (zwrotne potwierdzenie odbioru k. 110 akt administracyjnych II instancji; koperta k. 9 akt sądowych). [...] Urząd Wojewódzki w [...]nie mógł zatem w terminie przekazać skargi właściwemu organowi. Wykładni art. 54 § 1 ppsa nie należy dokonywać przy uwzględnieniu art. 65 kpa, gdyż oba te przepisy dotyczą odrębnych postępowań. Moment wniesienia skargi do organu administracji publicznej rozpoczyna postępowanie sądowoadministracyjne (J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, W. Pr. 2006, s. 160 i 161). Jest to odrębne postępowanie względem procedury administracyjnej, inny jest jego przedmiot, inny organ prowadzący. Stąd też regulacje prawne określające porządek czynności procesowych mają autonomiczny charakter i nie jest dozwolone odczytywanie ich treści przy zastosowaniu przepisów z zakresu postępowania przed organami administracji publicznej. Art. 65 kpa gwarantujący stronie ochronę przed negatywnymi skutkami uchybienia terminu jest przepisem mającym zastosowanie wyłącznie w postępowaniu administracyjnym i nie odnosi się do postępowania przed sądami administracyjnymi. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie odsyła do przepisów kpa, zatem przepis ten nie ma zastosowania do postępowania sądowoadministracyjnego wszczynanego skargą. Moment wniesienia skargi do organu administracji publicznej rozpoczyna bowiem postępowanie sądowoadministracyjne, dlatego do oceny zachowania terminu do wniesienia skargi nie można przyjąć daty nadania skargi do organu niewłaściwego, i uznać, że zastosowanie będzie miał art. 65 kpa (postanowienie NSA z 14.12.2010 r., I OSK 1981/10, Lex nr 844697; postanowienie WSA w Gliwicach z 20.10.2004 r., IV SA/GL 647/04, ONSAiWSA 2005/6/116). Zarzut naruszenia art. 65 § 2 kpa okazał się bezzasadny, bowiem przepis ów nie znajduje zastosowania w postępowaniu sądowoadministracyjnym, wszczętym wniesieniem skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny trafnie uznał, że skarżący nie dochował należytej staranności w prowadzeniu swych spraw, co spowodowało, że nie wykazał zaistnienia nie dającej się przezwyciężyć przeszkody przez niego niezawinionej. Zaskarżone postanowienie nie narusza art. 87 § 2 ppsa, nawet przy uwzględnieniu stanu psychicznego skarżącego, przywołanego w zażaleniu (k. 47-50, 86-88 akt sądowych). Mając powyższe na uwadze na mocy art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 ppsa orzeczono jak w sentencji postanowienia.