III SA/Wa 2003/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Marta Waksmundzka-Karasińska, Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Długosz-Szyjko (sprawozdawca), Sędzia WSA Katarzyna Golat, Protokolant referent stażysta Agata Próchniewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 lutego 2013 r. sprawy ze skargi T. C. na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] kwietnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wniosku o udzielenie interpretacji indywidualnej w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych 1) uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] marca 2012 r. nr [...], 2) stwierdza, że uchylone postanowienia nie mogą być wykonane w całości, 3) zasądza od Ministra Finansów na rzecz T. C. kwotę 100 zł (słownie: sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Wnioskiem z dnia 29 grudnia 2011 r. T. C. (dalej "Skarżąca") zwróciła się o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych. W przedmiotowym wniosku Skarżąca przedstawiła następujący stan faktyczny: W sytuacji, gdy toczą się procesy sądowe: jeden cywilny, drugi karny, w wyniku negocjacji między stronami dochodzi do podpisania ugody pozasądowej, mocą której jedna strona wypłaca drugiej stronie: a) odszkodowanie za uszkodzenie jej mienia i bezprawne wtargnięcie w sferę jej praw oraz spowodowanie analogicznych naruszeń praw przez inne osoby, b) zadośćuczynienie pieniężne za wyrządzoną krzywdę niematerialną, zobowiązując się jednocześnie do wycofania wszystkich spraw sądowych i czyniąc to w następstwie ugody; świadczenia pieniężne, o jakich mowa, są wolne od podatku dochodowego stosownie do przepisu art. 21 ust. 1 pkt 3b ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2010 r. Nr 51, poz. 307 ze zm.) - dalej "u.p.d.o.f"; w sytuacji, gdy stan napięcia emocjonalnego między stronami i głębokie urazy odbierające wiarę w możliwość podpisania ugody w terminie późniejszym, niż dany moment, uniemożliwia realne odłożenie podpisania ugody do posiedzenia sądowego, na którym mogłaby być podpisana ugoda. Na tle tak przedstawionego stanu faktycznego Skarżąca zadała pytanie, czy zawarcie pozasądowej ugody w okolicznościach, o jakich mowa wyżej, w drodze aktu notarialnego, może być uznane za równoważne z ugodą sądową? Zdaniem Skarżącej, sam fakt sporządzenia ugody pozasądowej w formie aktu notarialnego w sytuacji, gdy w chwili podpisania ugody są w toku procesy sądowe między stronami, wypełnia cechy wiarygodności publicznoprawnej zawartej ugody, a tym samym jest równoznaczny z ugodą sądową. W ocenie Skarżącej, nie istnieje również przeszkoda, aby treść ugody pozasądowej została powtórzona w ugodzie sądowej, choć wydaje się to rzeczą zbędną. Dyrektor Izby Skarbowej w W., działający z upoważnienia Ministra Finansów na podstawie § 7 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) - dalej "rozporządzenie z 2007 r.", powołując się na art. 165a § 1 w zw. z art. 14h ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) - dalej "O.p." - postanowieniem z dnia [...] marca 2012 r. nr [...] odmówił wszczęcia postępowania. W uzasadnieniu postanowienia przytoczył treść art. 14b § 1-3 oraz 14c § 1-2 O.p., wskazując, że interpretacja indywidualna ma dotyczyć zakresu i sposobu zastosowania przepisów prawa podatkowego w odniesieniu do zaistniałego stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego. Następnie wyjaśnił, że przepisy prawa podatkowego to: przepisy ustaw podatkowych, postanowienia ratyfikowanych przez Rzeczpospolitą Polską umów o unikaniu podwójnego opodatkowania oraz ratyfikowanych przez Rzeczpospolitą Polską innych umów międzynarodowych dotyczących problematyki podatkowej, a także przepisy aktów wykonawczych wydanych na podstawie ustaw podatkowych (art. 3 pkt 2 O.p.). Zaznaczył, że znaczenie terminu "ustawy podatkowe" wyjaśnia art. 3 pkt 1 O.p. Dyrektor IS wskazał, że regulacje zwarte w art. 14b § 1-3 O.p., określają wymagania, jakie powinien spełniać wniosek o udzielenie interpretacji, tzn.: powinien być złożony na piśmie i w sposób wyczerpujący (nie ogólny) przedstawiać stan faktyczny sprawy oraz zawierać własne stanowisko wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego. Podkreślił, że wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczyć może: - tylko indywidualnej sprawy zainteresowanego w zakresie przepisów prawa podatkowego regulujących wprost odpowiedzialność podatkową wnioskodawcy, - zaistniałego stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego. Zaznaczył ponadto, iż postępowanie w sprawie wydawania interpretacji indywidualnych jest postępowaniem szczególnym i odrębnym, do którego bezpośrednio, poza wskazanymi w ustawie, nie mają zastosowania przepisy O.p. dot. postępowania podatkowego; w szczególności nie może być w jego trakcie prowadzone postępowanie dowodowe, tak jak w toku kontroli podatkowej, czy postępowania podatkowego lub czynności sprawdzających. W kontekście powyższego stwierdził, że w postępowaniu o wydanie interpretacji nie można badać w sensie merytorycznym "sprawy podatkowej" wynikającej z przytoczonego we wniosku zdarzenia, lecz jedynie pozytywnie lub negatywnie ocenić podając uzasadnienie prawne, czy stanowisko pytającego zawarte we wniosku odnoszące się do regulacji przepisów prawa podatkowego jest słuszne i znajduje oparcie w okolicznościach przedstawionego zdarzenia. Organ wydający interpretację nie może prowadzić postępowania ani podejmować rozstrzygnięć zastrzeżonych dla innego trybu orzekania - postępowania kontrolnego czy podatkowego prowadzonego w oparciu o konkretną dokumentację. Zdaniem Organu, analiza przesłanek odmowy wszczęcia postępowania, wskazanych w art. 165a § 1 O.p. oraz przepisów Ordynacji regulujących postępowanie w sprawie wydania interpretacji indywidualnej, prowadzi do wniosku, że okoliczności uniemożliwiające wydanie prawidłowej, zawierającej niezbędne elementy tego rodzaju rozstrzygnięcia i spełniającej przypisane tej instytucji funkcje, zachodzą w szczególności, gdy: 1) przedmiotem wniosku jest interpretacja przepisów innych niż przepisy prawa podatkowego; 2) przedmiotem wniosku jest interpretacja przepisów prawa podatkowego w sprawach pozostających poza zakresem przedmiotowym upoważnienia organu wydającego w imieniu Ministra Finansów interpretacje indywidualne; 3) wniosek dotyczy zagadnienia unormowanego przepisami prawa podatkowego, którego rozwiązania nie może dostarczyć interpretacja indywidualna - wydanie interpretacji indywidualnej wymagałoby w istocie poddania ocenie (zinterpretowania) stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego), a nie przepisu prawa podatkowego, bądź gdy wniosek dotyczy przepisów nie regulujących wprost sfery odpowiedzialności podatkowej Wnioskodawcy. Istotą interpretacji indywidualnej jest bowiem rozstrzygnięcie, czy wnioskodawca prawidłowo postrzega, jakie skutki prawne na gruncie określonych przepisów prawa podatkowego wywołuje przedstawiony przez niego stan faktyczny albo zdarzenie przyszłe. Ocena stanowiska wnioskodawcy, a w konsekwencji - wydanie interpretacji indywidualnej, są możliwe wyłącznie wówczas, gdy kwestia stanowiąca przedmiot jego wątpliwości jest regulowana przepisami prawa podatkowego. W opinii organu interpretującego w przedmiotowej sprawie Skarżąca wnosi o wydanie interpretacji w kwestii oceny, czy zawarcie pozasądowej ugody w drodze aktu notarialnego może zostać uznane za równoważne z ugodą sądową. Dyrektor IS wyjaśnił, że przedmiotem interpretacji dokonywanej przez Ministra Finansów mogą być, w myśl art. 14b § 1 O.p., wyłącznie akty prawne wymienione w art. 3 pkt 1 O.p. i nie jest możliwe na tej podstawie dokonywanie interpretacji innych przepisów. Mając na uwadze, że zagadnienie, którego interpretacji żąda Skarżąca we wniosku nie mieści się w zakresie, o którym mowa w art. 14b § 1 O.p., Organ uznał, że nie jest uprawniony do jego merytorycznego rozpatrzenia w ramach postępowania uregulowanego w rozdziale 1a O.p., bowiem dokonanie takich ustaleń wykracza poza zakres przedmiotowy pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego wydawanej w trybie art. 14b § 1 O.p. W zażaleniu na powyższe postanowienie Skarżąca wniosła o zmianę zaskarżonego postanowienia i uwzględnienie w interpretacji wskazanego we wniosku przepisu prawa materialnego. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie art. 14b, art. 14h i art. 165a O.p. przez ich błędne zastosowanie. Zdaniem Skarżącej, pod pozorem, że wniosek nie dotyczy interpretacji normy prawa podatkowego, organ uchylił się od wydania interpretacji. Skarżąca stwierdziła, że konkretne zagadnienie przedstawione we wniosku wymaga właśnie interpretacji powołanej normy prawa podatkowego. Podniosła, że dokonanie interpretacji danej normy wymaga zastosowania wszelkich znanych w doktrynie prawa metod wykładni, w tym, o ile sensu normy nie da się odczytać należycie z dyrektyw wykładni pierwszego stopnia, jak w niniejszej sprawie, niezbędne jest sięgnięcie do dyrektyw interpretacyjnych wyższych stopni. Wskazała, że taką dyrektywę odnajduje się w tzw. wykładni teleologicznej, czyli wykładni celowościowej. W ocenie Skarżącej, dokonując subsumpcji stanu prawnego przedstawionego we wniosku należało rozważyć cel regulacji zawartej w normie art. 21 ust. 1 pkt 3b u.p.d.o.f. Uznała, że powyższy cel, odnoszący się do wskazania ugody sądowej, zawiera się jedynie w dążeniu ustawodawcy do maksymalizacji wiarygodności dowodowej takiego aktu, jakim jest ugoda sądowa, w celu wyeliminowania ewentualnych ugód pozasądowych, które mogłyby teoretycznie być sporządzane ex post in fraudem fisci. Zaznaczyła, że wskazywany przypadek ugody zawartej w formie aktu notarialnego jest pod tym względem równoważny z ugodą sądową, pod względem wiarygodności, co do treści i czasu jej zawarcia. Tym bardziej, gdy dotyczy to sprawy wszczętej już przed sądem. Wyjaśniła, że interpretacja normy prawnej oznacza ustalenie jej rzeczywistego znaczenia, które nadaje jej ustawodawca mając na uwadze określony cel regulacji oraz stosując podporządkowane mu formy wyrażania woli regulacji. Wskazała, że ustalenie, w przypadkach budzących wątpliwości, celu ustawodawcy, zmierza do ustalenie rzeczywistej treści normy. Z tego względu Skarżąca za chybione uznała stwierdzenie, że zmierza do uzyskania interpretacji innych norm niż normy zawarte w przepisach prawa podatkowego. Stwierdziła, że wniosek o interpretację odnosi się do stricte określonej normy prawa podatkowego, a zatem mieści się w granicach art.14b O.p. W wyniku ponownej analizy sprawy, Minister Finansów postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2012 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Na wstępie uzasadnienia przytoczył przepisy i argumentację wskazaną w zaskarżonym postanowieniu obejmującą art. 14b § 1, art. 165a § 1 w zw. z art. 14h i art. 3 pkt 1 i 2 O.p. dotyczące interpretacji przepisów prawa podatkowego na wniosek zainteresowanego. Następnie przywołał treść art. 14b § 6 O.p. oraz § 2 ust. 1 i 2 rozporządzenia z 2007 r. regulującego kwestię upoważnienia do wydawania interpretacji indywidualnych w zakresie interpretacji przepisów prawa podatkowego. Stwierdził, że w świetle art. 14b § 1 O.p. niemożliwe jest wydanie interpretacji przepisów innych niż prawa podatkowego. Na potwierdzenie swojego stanowiska wskazał wyrok Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie z dnia 15 grudnia 2009 r. sygn. akt III SA/Wa 1032/09. W ocenie Ministra Finansów we wniosku z dnia 29 grudnia 2011 r. Skarżąca domaga się wydania interpretacji indywidualnej, która stanowiłaby ocenę jej stanowiska nie opartego o przepisy u.p.d.o.f., bowiem złożony wniosek dotyczy kwestii oceny, czy zawarcie pozasądowej ugody w drodze aktu notarialnego może zostać uznane za równoważne z ugodą sądową. Wskazał, że w art. 3 pkt 1 O.p. ustawodawca zawarł zamknięty katalog aktów prawnych, które mogą być przedmiotem interpretacji dokonywanej przez ministra finansów w myśl art. 14b § 1 O.p. Zdaniem Ministra Finansów, żądanie udzielenia interpretacji w zakresie wyznaczonym pytaniem sformułowanym w złożonym wniosku, wykracza poza zakres przedmiotowy interpretacji wydanej w trybie art. 14b O.p. Zaznaczył, że należy wziąć pod uwagę całokształt rozwiązań przyjętych w rozdziale 1a O.p., a także cel, jaki przyświecał ustawodawcy przy wprowadzaniu przepisów regulujących instytucję interpretacji indywidualnej w obecnym kształcie. W szczególności za istotne uznał: - specyfikę postępowania interpretacyjnego wynikającą m.in. z zamkniętego katalogu przepisów O.p., określonego w art. 14h O.p., mających w tym przypadku zastosowanie oraz skutkujących brakiem możliwości procedowania w przypadku konieczności przeprowadzenia postępowania dowodowego, czy też otrzymania informacji od władz obcego państwa, - podstawowy cel interpretacji indywidualnej, jakim miało być zwiększenie pewności i stabilności prawa podatkowego. Podkreślił, że zgodnie z uzasadnieniem do rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy - Ordynacja podatkowa oraz o zmianie niektórych innych ustaw (druk sejmowy nr 731 z dnia 22 czerwca 2006 r.) wprowadzenie analizowanych przepisów miało na celu zwiększenie pewności i stabilności prawa podatkowego, poprawę relacji między podatnikami a organami podatkowymi oraz ułatwienie podatnikom wykonywania ich obowiązków wynikających z przepisów prawa podatkowego. Realizacja tych celów jest nakierowana na zwiększenie zaufania obywateli do organów państwa oraz może stanowić czynnik pobudzający wzrost gospodarczy. Wskazał, że organ wydający interpretacje nie może poprzestać na ustaleniu, że został złożony wniosek o wydanie interpretacji i wypełnione zostały warunki formalne (wyczerpujące przedstawienie zdarzenia przyszłego, złożono stosowne oświadczenie, wniesiono opłatę. Obowiązkiem organu, niezależnie od przekonania wnioskodawcy, jest bowiem ocena, czy w świetle przepisów regulujących instytucję interpretacji indywidualnej - z uwagi m.in. na przedmiot, czy też zakres przedstawionego problemu - istotnie może wszcząć postępowanie interpretacyjne. Biorąc pod uwagę powyższe, zdaniem Ministra Finansów, stanowisko przyjęte w zaskarżonym postanowieniu jest w pełni uzasadnione, zatem zarzuty przedstawione w zażaleniu jak i żądanie Skarżącej rozpoznania merytorycznego wniosku o interpretację podatkową uznał za nieuprawnione i pozbawione podstaw prawnych. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższe postanowienie z dnia [...] kwietnia 2012 r. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie art. 14b, art. 14h i art. 165a O.p. przez ich błędne zastosowanie. Skarżąca podniosła, że stanowisko organu, zgodnie z którym przedstawiony przez Skarżącą problem nie dotyczy przepisów prawa podatkowego w rozumieniu art 14b § 1 w zw. Z art. 3 pkt 2 O.p., jest sprzeczne z treścią wniosku. Stwierdziła, że skoro pytanie zawarte we wniosku zmierza do uzyskania informacji o rzeczywistym znaczeniu normy art. 21 ust. 1 pkt 3b u.p.d.o.f., w drodze dokonania egzegezy użytych w tej normie zwrotów, to takie żądanie mieści się w granicach uprawnień strony i winno kończyć się wydaniem przez organ stosownej interpretacji. Zdaniem Skarżącej, powyższe stanowisko jest również słuszne z uwagi na to, że Skarżąca wskazuje na istotne wątpliwości i potrzebę stosowania wypracowanych doktryną i praktyką orzeczniczą dyrektyw interpretacyjnych należących do sfery teorii prawa. Wskazała, że organ nie konkretyzuje w sposób dostatecznie czytelny, co jest w istocie w przedmiotowej sprawie powodem odmowy wydania interpretacji, a epatuje ogólnikami mogącymi odnosić się do najróżniejszych przypadków. W kontekście powyższego podkreśliła, że we wniosku określiła konkretną normę w postaci art. 21 ust. 1 pkt 3b u.p.d.o.f., wskazując na konkretną sytuację, uzasadniającą jej interes. Uznała, że rzeczą organu było dokonanie interpretacji wskazanej normy prawa podatkowego, bowiem nie sposób racjonalnie zaprzeczyć, że powyższy artykuł nie jest przepisem prawa podatkowego. W ocenie Skarżącej, organ we wniosku dopatruje się uzyskania próby subsumcji normy, drogą oceny okoliczności faktycznych. Natomiast wniosek Skarżącej dotyczy czystej sfery interpretacji normy. Podkreśliła, że zaskarżone postanowienie zdaje się także wskazywać, że wniosek nie pochodzi od strony, co nie zostało wyraźnie stwierdzone ani uzasadnione - zdaniem Skarżącej. Stwierdziła, że powyższe stanowisko również ze względów merytorycznych nie jest uzasadnione, bowiem Skarżąca należy do kręgu osób zobowiązanych do uiszczenia podatku dochodowego od osób fizycznych na zasadzie samoopodatkowania, a interpretacja powołanej normy prawa jest do tego celu niezbędna. Ponadto podniosła, że konkluzja, iż "istnieją zagadnienia wprawdzie normowane przepisami prawa podatkowego, których rozwiązania nie może dostarczyć interpretacja indywidualna" stanowi jedynie zwerbalizowanie uchylenia się od udzielenia interpretacji, a nie uzasadnienie przyczyny. Skarżąca uznała, że powyższa teza nie jest należycie uzasadniona, bowiem organ nie wskazuje dlaczego oczekiwana interpretacja nie przyniesie "rozwiązania zagadnienia" normowanego powołanym przepisem. Wskazała przy tym, że czym innym jest interpretacja normy, czyli próba ustalenia jej właściwego, rzeczywistego znaczenia, a czym innym jest kwestia należytego regulowania danej sfery przez prawo. Wykładnia normy może prowadzić do wniosku, że jej rzeczywiste znaczenie jest w istocie sprzeczne z wolą ustawodawcy oraz wywiera skutki przez niego niezamierzone i z tych względów należałoby rozważać zmianę danej normy i do tego zdaje się zmierzać konstatacja, że istnieją zagadnienia prawem normowane, których rozwiązania interpretacja nie może rozwiązać. Skarżąca zaznaczyła, że oczekuje nie tyle rozwiązywania tych zagadnień, lecz wypowiedzenia się jak rozumieć określoną normę, czyli co mieści się pod użytymi w niej pojęciami. W odpowiedzi na skargę Minister Finansów wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga okazała się uzasadniona. Spór w sprawie sprowadza się do oceny, czy zasadnie organ interpretacyjny uznał, że przedstawiony we wniosku Skarżącej stan faktyczny oraz postawione na jego tle pytanie nie dotyczyły kwestii, które mogły być przedmiotem postępowania w sprawie wydania interpretacji indywidualnej przepisów prawa podatkowego. Zdaniem Sądu w rozpoznawanej sprawie nie było podstaw, by odmówić wszczęcia postępowania w sprawie udzielenia interpretacji indywidualnej przepisów prawa podatkowego. Postępowanie w sprawie indywidualnych interpretacji uregulowane zostało w rozdziale 1a O.p., jednakże na mocy art. 14h O.p, ustawodawca zezwolił na odpowiednie stosowanie w tej procedurze niektórych przepisów O.p. tj. art. 120, art. 121 § 1, art. 125, art. 129, art. 130, art. 135-137, art. 140, art. 143, art. 165a, art. 169 § 1-2, art. 170 i art. 171 oraz przepisy rozdziału 5, 6, 10 i 23 działu IV. Zgodnie z przepisem art. 14b § 1 O.p. minister właściwy do spraw finansów publicznych, na pisemny wniosek zainteresowanego, wydaje w jego indywidualnej sprawie, pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego (interpretację indywidualną). Wniosek zainteresowanego o wydanie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego, składany w jego indywidualnej sprawie, może dotyczyć zaistniałego stanu faktycznego lub zdarzeń przyszłych (art. 14b § 2 O.p ). Stosownie zaś do art. 14b § 3 O.p., składający wniosek obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego oraz do przedstawienia własnego stanowiska w sprawie oceny prawnej tego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego. Organ wydający interpretację indywidualną dokonuje oceny stanowiska wnioskodawcy i przedstawia jej uzasadnienie prawne, a w przypadku oceny negatywnej - wskazuje stanowisko prawidłowe wraz z uzasadnieniem prawnym (art. 14c § 1-2 O.p.). Istotą interpretacji indywidualnej jest zatem rozstrzygnięcie, czy wnioskodawca prawidłowo postrzega, jakie skutki prawne na gruncie określonych przepisów prawa podatkowego wywołuje przedstawiony przez niego stan faktyczny albo zdarzenie przyszłe. Ocena stanowiska wnioskodawcy, a w konsekwencji - wydanie interpretacji indywidualnej, są możliwe wyłącznie wówczas, gdy kwestia stanowiąca przedmiot jego wątpliwości jest regulowana przepisami prawa podatkowego. Zainteresowanym w przedmiocie interpretacji indywidualnej jest podmiot, który zwraca się o wydanie interpretacji indywidualnej w celu prawidłowej, tj. zgodnej z obowiązującymi przepisami realizacji swoich praw i obowiązków w sferze prawa podatkowego; wyjaśnienia lub ułożenia swoich interesów w sferze prawa podatkowego. Tak więc, do uzyskania interpretacji indywidualnej legitymowany jest podmiot, dla którego określony stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe może rodzić konsekwencje w sferze stosunków prawno-podatkowych. Przedmiotem interpretacji mogą być zatem takie sytuacje faktyczne, które mogą powodować powstanie obowiązku podatkowego lub zobowiązania podatkowego po stronie wnioskodawcy, które dotyczą sfery odpowiedzialności podatkowej tego podmiotu. Stosownie do art. 165a § 1 w zw. z art. 14h O.p, organ interpretacyjny wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie interpretacji indywidualnej, gdy wniosek o jej wydanie został wniesiony przez osobę niebędącą zainteresowaną lub z jakichkolwiek innych przyczyn postępowanie w tej sprawie nie może być wszczęte. Dokonując analizy przepisów będących podstawą wydania zaskarżonego postanowienia stwierdzić trzeba, że w pojęciu: "jakichkolwiek innych niż brak statusu zainteresowanego przyczyn braku możliwości wszczęcia postępowania" mieszczą się wszelkie inne pozostałe okoliczności uniemożliwiające wydanie prawidłowej interpretacji indywidualnej, w tym zawierającej niezbędne elementy przewidziane przez ustawodawcę dla tego rodzaju rozstrzygnięcia i spełniającej funkcje przypisane tej instytucji. W szczególności zgodzić się należy z organem, że taka przeszkoda dla wszczęcia postępowania w sprawie wydania interpretacji indywidualnej, istnieje w sytuacji, gdy: • przedmiotem wniosku jest interpretacja przepisów innych niż przepisy prawa podatkowego; • przedmiotem wniosku jest interpretacja przepisów prawa podatkowego w sprawach pozostających poza zakresem przedmiotowym upoważnienia organu wydającego w imieniu Ministra Finansów interpretacje indywidualne; • wniosek dotyczy zagadnienia, unormowanego przepisami prawa podatkowego, którego rozwiązania nie może dostarczyć interpretacja indywidualna - wydanie interpretacji indywidualnej wymagałoby w istocie poddania ocenie (zinterpretowania) stanu faktycznego, a nie przepisu prawa podatkowego. W doktrynie podkreśla się jednakże, że przepisu tego nie należy interpretować rozszerzająco, bowiem taka wykładnia stanowiłaby skuteczny środek dla organów podatkowych ograniczający merytoryczne rozpatrywanie wniosków i oznaczałoby to ograniczenie prawa do merytorycznego rozpatrzenia sprawy. Przechodząc zatem do oceny zaskarżonego aktu, w kontekście opisanych przesłanek, warunkujących możliwość wydania rozstrzygnięcia w trybie art. 165a § 1 w zw. z art. 14h O.p., stwierdzić trzeba, że nie wystąpiła żadna z przywołanych okoliczności. Poza sporem jest, że Skarżąca była legitymowana do wystąpienia z wnioskiem o udzielenie interpretacji indywidualnej, wskazała bowiem, że jest podmiotem zainteresowanym, w rozumieniu art. 14b O.p., interpretacja miała dotyczyć jej praw, przedstawiła w tym zakresie okoliczności faktyczne (zaistniałe zdarzenie), do których miała się odnosić interpretacja. Wbrew stanowisku organu interpretacyjnego w sprawie nie wystąpiły także pozostałe okoliczności wykluczające wydanie interpretacji. Nie można podzielić poglądu zawartego w zaskarżonym postanowieniu, że przedmiotem analizy miały być wyłącznie kwestie niepodlegające interpretacji w trybie przepisów rozdziału 1a Ordynacji podatkowej, tj. ocena, czy zawarcie pozasądowej ugody w drodze aktu notarialnego może zostać uznane za równoważne z ugodą sądową, a więc kwestie prawa cywilnego. I chociaż sformułowania wniosku o interpretację są nieporadne i niespójne, to nie wymagało wielkiej przenikliwości, by stwierdzić, że Skarżąca domagała się wyjaśnienia, czy do świadczeń otrzymanych przez nią na podstawie ugody zawartej przed notariuszem będzie miało zastosowanie zwolnienie zawarte w normie art. 21 ust. 1 pkt 3b u.p.d.o.f. Skarżąca zacytowała bowiem we wniosku ten przepis wskazując, że "odszkodowanie za uszkodzenie jej mienia i bezprawne wtargnięcie w sferę jej praw oraz spowodowanie analogicznych naruszeń praw przez inne osoby oraz zadośćuczynienie pieniężne za wyrządzoną krzywdę niematerialną,(...) w następstwie ugody" wolne jest od podatku dochodowego. Mając na uwadze, że art. 21 ust. 1 pkt 3b u.p.d.o.f. zwalnia od podatku dochodowego inne odszkodowania lub zadośćuczynienia otrzymane na podstawie wyroku lub ugody sądowej do wysokości określonej w tym wyroku lub tej ugodzie; zrozumiałe jest pytanie wnioskodawczym, "czy zawarcie pozasądowej ugody w okolicznościach, o jakich mowa wyżej, w drodze aktu notarialnego, może być uznane za równoważne z ugodą sądową?" Intencja Skarżącej, mimo braku profesjonalizmu w sformułowaniu wniosku, czytelna jest dla Sądu już na pierwszy rzut oka. Natomiast organ uznając, że wniosek Skarżącej nie spełnia wymogów określonych przepisami prawa, gdyż nie przedstawia przepisów prawa podatkowego w celu interpretacji, był obowiązany w pierwszej kolejności - na podstawie art. 169 § 1 w zw. z art. 14h Ordynacji podatkowej - wezwać stronę do usunięcia braków i potwierdzenia lub doprecyzowania intencji wniosku. Zaniechanie takiego działania narusza ww. przepisy, a także zasadę legalizmu (art. 120 Ordynacji podatkowej) oraz zasadę zaufania do organów podatkowych (art. 121 Ordynacji podatkowej). Zasada zaufania powstrzymywać powinna organ od wykorzystywania przewagi profesjonalnej w celu uchylenia się od udzielenia interpretacji na wniosek złożony przez podatnika nie posiadającego kwalifikacji prawniczych. Organom podatkowym nie wolno wykorzystywać nieznajomości prawa przez obywatela. Ta drobna sprawa stanowi jaskrawy przykład działania Państwa wrogiego obywatelowi. Podatnik został potraktowany jak uciążliwy intruz; jednocześnie okazano maksimum złej woli przy załatwianiu tej sprawy - więcej wysiłku włożono w to, by uchylić się od udzielenia interpretacji, niż by właściwie odczytać wniosek i wyjaśnić Skarżącej jej sytuację prawną. Zafiksowanie się organu na odmowie wszczęcia postępowania jest szczególnie niezrozumiałe w sytuacji, gdy Skarżąca w zażaleniu wskazała, że "konkretne zagadnienie przedstawione we wniosku wymaga właśnie interpretacji powołanej przez nią normy prawa podatkowego", tj. art. 21 ust. 1 pkt 3b u.p.d.o.f. Zdaniem Sądu, wbrew twierdzeniom zawartym w zakażonym postanowieniu, pożądana przez Skarżącą ocena odnosiła się do przepisu prawa podatkowego nie zaś elementów stanu faktycznego. Strona co prawda szeroko rozwodziła się o różnicach między ugodą sądową i zawartą przed notariuszem, jednakże w celu wykazania, że spełniła przesłanki wynikające z art. 21 ust. 1 pkt 3b u.p.d.o.f. Niezasadne odstąpienie od wydania interpretacji indywidualnej zawierającej ocenę prawną stanowiska wnioskodawcy wskazuje na naruszenie art. 14b § 1 oraz art. 14c O.p. Dodatkowo odmawiając wszczęcia postępowania organ interpretacyjny naruszył przepis art. 165a O.p., który przewiduje wydanie postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania, gdy żądanie zostało wniesione przez osobę nie będącą stroną (tu zainteresowanym), lub z jakichkolwiek przyczyn postępowanie nie mogło być wszczęte. Wniosek pochodził od podmiotu zainteresowanego, w rozumieniu art. 14c § 1 O.p., oraz, jak wskazano wyżej wniosek nie dotyczył okoliczności, które nie mogły być rozstrzygnięte w ramach postępowania w sprawie wydania interpretacji indywidualnej przepisów prawa podatkowego. W ponownie prowadzonym postępowaniu organ interpretacyjny winien dokonać merytorycznej oceny wniosku strony oraz interpretacji art. 21 ust. 1 pkt 3b u.p.d.o.f. w odniesieniu do przedstawionego przez stronę stanu faktycznego. Z uwagi na stwierdzone naruszenie prawa procesowego, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm., dalej powoływane jako P.p.s.a.), Sąd uchylił postanowienia wydane w obu instancjach; na mocy art. 152 P.p.s.a. orzeczono o ich wstrzymaniu, a o zwrocie kosztów postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 P.p.s.a.