II GZ 209/13

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Magdalena Bosakirska po rozpoznaniu w dniu 8 maja 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia S. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 26 lutego 2013 r. sygn. akt V SAB/Wa 1/13 o odmowie przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi S. K. na bezczynność Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa w sprawie o umorzenie kosztów sądowych postanawia: oddalić zażalenie Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. postanowieniem z dnia 26 lutego 2013 r., sygn. akt V SAB/Wa 1/13, odmówił S. K. przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie z jego skargi na bezczynność Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa w sprawie o umorzenie kosztów sądowych. I Z uzasadnienia postanowienia wynika, że Sąd pierwszej instancji przyjął za podstawę rozstrzygnięcia następujące ustalenia. W dniu [...] listopada 2012 r. S. K. wniósł do WSA w W. skargę na bezczynność Prokuratorii Skarbu Państwa w sprawie o umorzenie kosztów sądowych. W dniu [...] stycznia 2013 r. skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Postanowieniem z dnia 26 lutego 2013 r. Sąd pierwszej instancji odrzucił skargę, gdyż sprawa o umorzenie kosztów sądowych nałożonych na stronę przez sąd powszechny nie podlega właściwości sądu administracyjnego. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy, postanowieniem wydanym w tym samym dniu Sąd odmówił S. K. przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Powołując art. 247 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) dalej w skrócie "p.p.s.a." Sąd wyjaśnił, że prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności jej skargi. Taka sytuacja wystąpiła w niniejszej sprawie, ponieważ strona skarżyła bezczynność Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa z powodu nie wydania przez organ decyzji o umorzeniu kosztów zastępstwa procesowego zasądzonych od niej na rzecz Skarbu Państwa – Prokuratorii Generalnej postanowieniami Sądu Najwyższego z dnia 6 czerwca 2012 r. sygn. akt IV CZ 5/12 i IV CZ 17/12. Należności Skarbu Państwa z tytułu wskazanych wyżej kosztów zastępstwa procesowego mają charakter cywilnoprawny, a zatem sprawa ich umorzenia, jako sprawa cywilna nie należy do właściwości sądu administracyjnego i skargę z dnia [...] listopada 2012 r. należało odrzucić w oparciu o art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. uznając przy tym jej oczywistą bezzasadność. Oczywista bezzasadność skargi doprowadziła do odmowy przyznania stronie prawa pomocy. II W zażaleniu złożonym do Naczelnego Sądu Administracyjnego w dniu [...] marca 2013 r. S. K. argumentował, że zgodnie z ustawą z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych Prokuratoria Generalna Skarbu Państwa powinna wydać decyzję administracyjną w sprawie o umorzenie nałożonych na niego przez Sąd Najwyższy kosztów zastępstwa procesowego. W kolejnym piśmie złożonym do akt sprawy S. K. podtrzymał stanowisko wyrażone w zażaleniu i na potwierdzenie swoich twierdzeń załączył korespondencję wymienianą z Prokuratorią Generalną Skarbu Państwa. III Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. W pierwszej kolejności wyjaśnienia wymaga, że w postępowaniu zainicjowanym zażaleniem S. K. Naczelny Sąd Administracyjny ocenił wyłącznie postanowienie WSA w W. z dnia 26 lutego 2013 r. o odmowie przyznania skarżącemu prawa pomocy w zakresie całkowitym i doszedł do przekonania, że rozstrzygnięcie Sądu pierwszej instancji jest trafne. Prawidłowo bowiem Sąd nie uwzględnił wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy, uznając, że jego skarga z dnia [...] listopada 2012 r. była oczywiście bezzasadna. Stwierdzić należy, że pojęcie "oczywistej bezzasadności skargi" w postępowaniu przed sądem administracyjnym nie zostało ustawowo zdefiniowane. Z doktryny prawa i orzecznictwa sądów administracyjnych na ten temat wynika, że skargą oczywiście bezzasadną jest taka skarga, która już na "pierwszy rzut oka" tj. bez dokonania głębszej analizy prawnej, niewątpliwie, nie może zostać uwzględniona przez sąd (por. Tarno J. P., Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2010, s. 572; Jagielska M., Jagielski J., Gołaszewski P., Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, red. Hauser R., Wierzbowski M., Warszawa 2011, s. 803 i postanowienia NSA: z dnia 18.04.2008 r., sygn. akt I OZ 273/08, z dnia 14.02.2012 r., sygn. akt II GZ 41/12, z dnia 27.04.2012 r., sygn. akt II GZ 142/12). Skoro zatem w skardze z dnia [...] listopada 2012 r. S. K. zarzucił Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa bezczynność z powodu niewydania decyzji w sprawie o umorzenie kosztów zastępstwa procesowego nałożonych nań postanowieniami SN z dnia 6 czerwca 2012 r., to prawidłowo Sąd pierwszej instancji stwierdził, że sprawa egzekucji tych kosztów jest sprawą cywilną w rozumieniu przepisów k.p.c. i dlatego organ nie wydaje decyzji administracyjnej w takiej sprawie tylko egzekwuje należność z wykorzystaniem właściwych instrumentów postępowania cywilnego, nie natomiast administracyjnego i sądowoadministracyjnego. W braku wątpliwości co do tego faktu Sąd pierwszej instancji prawidłowo przyjął, że skarga z dnia [...] listopada 2012 r. spełniła kryterium oczywistej bezzasadności w rozumieniu art. 247 p.p.s.a. i w konsekwencji zasadnie odmówił stronie przyznania wnioskowanego prawa pomocy. Sąd odrzucił również tę skargę, przy czym zaznaczyć trzeba, że postanowienie o odrzuceniu skargi nie było przedmiotem kontroli NSA. Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. postanowił jak w sentencji.