II GZ 328/13

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Stanisław Gronowski po rozpoznaniu w dniu 9 lipca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia Radcy prawnego T. C. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 27 lutego 2013 r. sygn. akt V SA/Wa 417/13 zasądzające od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. na rzecz r. pr. T. C. kwotę 516,60 zł (pięćset szesnaście złotych 60/100) tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu ( w tym kwotę 96,60 zł podatku od towarów i usług) w sprawie ze skargi D. W. na decyzję Dyrektora M. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z dnia [...] września 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania postanawia 1. uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w W.; 2. zwrócić radcy prawnemu T. C. z Kasy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. kwotę 100 zł (słownie: sto złotych) tytułem nienależnie uiszczonego wpisu od zażalenia. Postanowieniem zawartym w wyroku z dnia 27 lutego 2013 r., sygn. V SA/Wa 417/13, Wojewódzki Sąd Administracyjny w W., działając na podstawie art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej: "p.p.s.a.") w zw. z § 14 "ust. 1 pkt 1 lit. c" oraz pkt 2 lit a) i § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm., dalej: "rozporządzenie") zasądził od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. na rzecz r. pr. T. C. kwotę 516,60 zł tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej z urzędu, w tym kwotę 96,60 zł tytułem podatku od towarów i usług. Nie zgadzając się z tym orzeczeniem pełnomocnik r. pr. T. C. złożył zażalenia na postanowienie w przedmiocie kosztów, w którym wniósł o podwyższenie zasądzonej kwoty do wartości 811,80 zł oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego. Zaskarżonemu postanowieniu pełnomocnik zarzucił naruszenie art. 141 § 4 w zw. z art. 166 p.p.s.a. wskazując, że powołana w uzasadnieniu postanowienia podstawa prawna uniemożliwia kontrolę orzeczenia, gdyż § 14 ust. 1 rozporządzenia nie zawiera podziału na punkty i litery, do których odwołuje się uzasadnienie, naruszenie art. 200 i 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c) i ust. 2 pkt 2 lit. a) rozporządzenia poprzez nieuwzględnienie kosztów wynagrodzenia pełnomocnika poniesionych w związku z celowym dochodzeniem praw w czasie powtórnego postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym, naruszenie § 2 ust. 1 i 2, § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c rozporządzenia poprzez nieuwzględnienie nakładu pracy pełnomocnika. W uzasadnieniu pełnomocnik wskazał, że w jego ocenie, na zasądzone koszty składała się jedynie kwota 516,60 zł wynagrodzenia radcowskiego za dwie instancje (pierwszą i drugą). Zdaniem pełnomocnika Sąd pierwszej instancji pominął jednak, że strona korzystała z zastępstwa procesowego ustanowionego w drodze pomocy prawnej udzielonej z urzędu zarówno w sprawie V SA/Wa 2723/10 jak i w sprawie V SA/Wa 417/13, będącej konsekwencją uchylenia przez NSA wyroku Sądu pierwszej instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. W ocenie pełnomocnika niniejsza sprawa nie była sprawą prostą i wymagała znacznego nakładu pracy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zażalenie jest zasadne. Na wstępnie należy wskazać, że powołana podstawa prawna kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu jest błędna, jednakże w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego wynika ona z omyłki pisarskiej Sądu pierwszej instancji. Zgodnie z art. 200 p.p.s.a., w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji, skarżącemu przysługuje od strony przeciwnej (organu) zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Stosownie do treści art. 205 § 2 p.p.s.a. do niezbędnych kosztów postępowania strony reprezentowanej przez adwokata lub radcę prawnego zalicza się ich wynagrodzenie, jednak nie wyższe niż stawki opłat określone w odrębnych przepisach i wydatki jednego adwokata lub radcy prawnego, koszty sądowe oraz koszty nakazanego przez sąd osobistego stawiennictwa strony. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, orzeczenie Sądu pierwszej instancji w przedmiocie kosztów jest błędne bowiem nie uwzględnia kosztów wynagrodzenia pełnomocnika ustanowionego z urzędu, poniesionych w związku z celowym dochodzeniem praw w czasie powtórnego postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym. W tej kwestii Naczelny Sąd Administracyjny podziela pogląd wyrażony w doktrynie, zgodnie z którym jeżeli raca prawny reprezentuje stronę w obu instancjach, stawki wynagrodzenia odnoszą się do każdej instancji oddzielnie. Podobnie, jeżeli orzeczenie sądu administracyjnego pierwszej instancji zostanie uchylone, a sprawa przekazana do ponownego rozpoznania, za ponowny udział przed sądem pierwszej instancji przysługuje odrębne wynagrodzenie (tak B. Dauter w Zarys metodyki pracy sędziego sądu administracyjnego, LexisNexis, Warszawa 2008, s. 446). Pogląd ten, co warto podkreślić został zaakceptowany również w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (zob. m. in. post. NSA: z dnia 12 lutego 2009 r., II FZ 38/09; z dnia 17 września 2012 r., II FZ 753/12; z dnia 20 marca 2009 r., I FZ 42/09 – CBOSA). Wobec powyższego zasadne jest zażalenie pełnomocnika strony, który reprezentując skarżącego na każdym etapie postępowania (dwa razy przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym i jeden raz przed Naczelnym Sądem Administracyjnym) otrzymał zwrot kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu kasacyjnym oraz zwrot kosztów zastępstwa wtórnego postępowania przed Sądem pierwszej instancji. Nie została natomiast zasądzona wnioskowana kwota 240 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania po pierwotnym rozpoznaniu sprawy przez Sąd pierwszej instancji. Orzekając ponownie w przedmiocie zwrotu kosztów postępowania Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpozna wniosek pełnomocnika o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego. Mając na względzie powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny, działając w oparciu o art. 185 § 1 oraz przy zastosowaniu art. 197 § 2 p.p.s.a., postanowił orzec jak w sentencji. O zwrocie nienależnie uiszczonego wpisu od zażalenie orzeczono na podstawie art. 227 § 1 i 2 w zw. z art. 225 p.p.s.a.