III SA/Kr 560/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Halina Jakubiec Sędziowie WSA Bożenna Blitek (spr.) WSA Maria Zawadzka Protokolant Magdalena Karcz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 lutego 2013r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Wojewody z dnia 15 lutego 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych. skargę oddala. I. Decyzją z dnia [...] 2009 r. Nr [...] Starosta C odmówił uznania M. K. za bezrobotną od dnia 30 lipca 2009 r. Organ I instancji stwierdził, że M. K. nie spełnia warunków statusu bezrobotnego określonych w art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. c ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, gdyż pełniąc funkcję likwidatora spółki z o.o. nie może być uznana za osobę gotową do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy. Po rozpatrzeniu odwołania M. K., Wojewoda decyzją z dnia [...] 2010 r. Nr [...] utrzymał w mocy powyższą decyzję Starosty C. Organ II instancji wskazał, że M. K. na dzień 30 lipca 2009 r. pełniła funkcję likwidatora w firmie "A" Centrum Rehabilitacyjne Medyczne Sp. z o.o. w likwidacji z T. Dlatego też organ odwoławczy uznał, że decyzja organu I instancji była prawidłowa, gdyż pełnienie funkcji we władzach spółek kapitałowych stanowi przeszkodę do uznania za osobę bezrobotną. Wyrokiem z dnia 27 października 2010 r., sygn. akt III SA/Kr 317/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę M. K. na decyzję Wojewody z dnia [...] 2010 r. Nr [...]. W uzasadnieniu wyroku Sąd stwierdził, że pełnienie przez M. K. funkcji likwidatora "A" Centrum Rehabilitacyjno – Medyczne Sp. z o.o. w T wyklucza uznanie jej za osobę bezrobotną. Zgodnie bowiem z przepisami Kodeksu spółek handlowych pełnienie funkcji likwidatora wiąże się z obowiązkami, które mogą ograniczać gotowość do pracy w pełnym wymiarze czasu. W ocenie Sądu był to warunek wystarczający do odmowy przyznania skarżącej statusu osoby bezrobotnej. Od powyższego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego M. K. wniosła skargę kasacyjną, która wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 czerwca 2011 r., sygn. akt I OSK 338/11 została oddalona. Naczelny Sąd Administracyjny za prawidłowe uznał stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie uznające, że pełnienie przez M. K., w dacie rejestracji w urzędzie pracy, funkcji likwidatora "A" Centrum Rehabilitacyjno-Medyczne Spółki z o.o. w likwidacji z siedzibą w T wiąże się z obowiązkami, które mogą ograniczać jej gotowość do pracy w pełnym wymiarze czasu, co stanowi wystarczający warunek do odmowy przyznania jej statusu osoby bezrobotnej. II. W dniu 6 grudnia 2011 r. M. K. stawiła się w Powiatowym Urzędzie Pracy, gdzie złożyła wniosek o zarejestrowanie jako osoba bezrobotna. Decyzją z dnia [...] 2011 r. Nr [...] Starosta C uznał M. K. za osobę bezrobotną z dniem 6 grudnia 2011 r. oraz odmówił przyznania jej z tym dniem prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Organ I instancji stwierdził, że z przedstawionych przez M. K. w dniu rejestracji dokumentów oraz złożonych przez nią oświadczeń wynika, że spełnione zostały warunki konieczne do uznania jej za osobę bezrobotną, określone w art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. a-l ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Organ I instancji wskazał, że M. K. zarejestrowała się w Urzędzie Pracy w dniu 6 grudnia 2011 r. i przedłożyła świadectwo pracy wystawione przez "A" Centrum Rehabilitacyjno - Medyczne Sp. z o. o. w likwidacji w T o okresie zatrudnienia od dnia 01.01.1999 r. do dnia 30.06.2009 r. w pełnym wymiarze czasu pracy. Ponadto złożyła oświadczenie, z którego wynika, że była likwidatorem wyżej wymienionej spółki do lutego 2010 r. Organ I instancji podał, że w oświadczeniu zawarta jest również informacja, że za okres od dnia 01.07.2009 r. do lutego 2010 r. nie odprowadzono składek na ubezpieczenia społeczne i Fundusz Pracy. Starosta C powołując się na treść art. 71 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy stwierdził, że okres 18 miesięcy poprzedzających dzień zarejestrowania w Powiatowym Urzędzie Pracy przypada od dnia 05.06.2010 r. do dnia 05.12.2011 r. Dlatego też, zdaniem organu I instancji, dla przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych, M. K. musiałaby legitymować się w tym okresie 365 dniami zatrudnienia lub okresami równoważnymi z zatrudnieniem wymienionymi w wymienionym wyżej przepisie. W związku z powyższym Starosta C uznał, że M. K. nie spełnia żadnych przesłanek określonych w art. 71 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy koniecznych do nabycia prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Pismem z dnia 9 stycznia 2012 r. M. K. wniosła odwołanie od powyższej decyzji Starosty C domagając się zmiany tej decyzji w części dotyczącej odmowy przyznania jej prawa do zasiłku dla bezrobotnych poprzez przyznanie jej tego zasiłku, względnie o uchylenie tej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Odwołująca się zarzuciła, że organ I instancji pominął fakt, że toczyło się już postępowanie administracyjne w sprawie o uznanie jej za osobę bezrobotną od dnia 30 lipca 2009 r. zakończone wydaniem decyzji Wojewody z dnia [...] 2010 r. Nr [...] oraz postępowanie sądowe zakończone wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 czerwca 2011 r., sygn. akt I OSK 338/11. Odwołująca się zarzuciła, że organ I instancji nie dał jej możliwości zapoznania się z aktami i wskazania na te zdarzenia. Odwołująca się stwierdziła również, że dopiero z dniem doręczenia jej wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego mogła złożyć nowy wniosek o zarejestrowanie. M. K. podała, że likwidacja spółki, której była likwidatorem, nastąpiła z dniem 11 lutego 2010 r., a więc po upływie ponad 7 miesięcy od rozwiązania umowy o pracę. To zaś, zdaniem odwołującej się, powoduje, że akceptacja poglądów organów prowadzi do jednoznacznego wniosku, że nie jest możliwe spełnienie warunku legitymowania się okresem 365 dni zatrudnienia w okresie 18 miesięcy poprzedzających zarejestrowanie. M. K. uważa, że takie podejście wydaje się przeczyć podstawowym zasadom konstytucyjnym oraz istocie świadczeń dla bezrobotnych. Zdaniem M. K., nie bez znaczenia jest również to, iż przez cały okres – mimo pierwotnej decyzji odmawiającej statusu osoby poszukującej pracy, po jej uchyleniu posiadała przymiot osoby poszukującej pracy. W opinii odwołującej się organ winien był pouczyć ją o przysługujących jej uprawnieniach i koniecznych do podjęcia czynnościach, aby z tych uprawnień mogła skorzystać. Tak się jednak nie stało. Decyzją z dnia 15 lutego 2012 r. Nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) oraz art. 71 ust. 1 pkt 1 i 2 lit. a ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2008r. Nr 69, poz. 415 z późn. zm.), Wojewoda utrzymał w mocy decyzję Starosty C z dnia [...] 2011 r. Nr [...]. W uzasadnieniu swojej decyzji organ II instancji stwierdził, że zdarzeniem mającym istotne znaczenie w przedmiocie ustalenia prawa do zasiłku dla bezrobotnego jest rejestracja w powiatowym urzędzie pracy. To bowiem od dnia dokonania czynności rejestracji liczony jest 18-miesięczny okres, który jest badany pod kątem spełnienia przesłanek do zasiłku dla bezrobotnych. Zdaniem organu odwoławczego, bezspornym w sprawie jest, że M. K. zarejestrowała się jako osoba bezrobotna w dniu 6 grudnia 2011 r. Tym samym badany okres 18 miesięcy poprzedzających dzień zarejestrowania to okres od 5 czerwca 2010 r. do 5 grudnia 2011 r. W okresie tym M. K. nie była jednak zatrudniona przez wymagane 365 dni. W aktach sprawy brak jest również innych dokumentów potwierdzających, że w rozpatrywanym okresie przez wymagane 365 dni strona osiągała dochody z innych tytułów określonych w art. 71 ust. 1-4 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy uprawniających do zasiłku. Wojewoda stwierdził również, że podnoszone przez M. K. argumenty dotyczące toczącego się postępowania przed Sądem w sprawie uznania za osobę bezrobotną od 30 lipca 2009 r. nie mogą zostać uwzględnione. Dla oceny prawidłowości zaskarżonej decyzji nie ma bowiem znaczenia z jakiego powodu M. K. uzyskała status osoby bezrobotnej w dniu 6 grudnia 2011 r. Organ odwoławczy stwierdził, iż rejestracja w powiatowym urzędzie pracy w charakterze osoby bezrobotnej, jak i korzystanie ze środków odwoławczych, opierają się na zasadzie dobrowolności. Nie można jednak oczekiwać, zdaniem organu, że w przypadku negatywnego zakończenia dla strony postępowania sądowego, orzeczenia Sądu nie będą respektowane przez organy administracji. Zdaniem Wojewody, dla oceny uprawnień do zasiłku dla bezrobotnych nie ma również wpływu fakt, że strona posiadała status poszukującego pracy. Zasiłek może bowiem przysługiwać wyłączenie osobie bezrobotnej. W tej sytuacji organ II instancji uznał, iż decyzja Starosty C była prawidłowa. Ustalenie bowiem przez organ, że bezrobotny nie spełniał wymogów wskazanych w art. 71 wyżej wymienionej ustawy musi skutkować odmową przyznania zasiłku dla bezrobotnych, gdyż przepis ten ma charakter bezwzględny i organy nie miały możliwości podjęcia innego rozstrzygnięcia. Z powyższą decyzją Wojewody nie zgodziła się M. K. i pismem z dnia 20 marca 2012 r. wniosła na nią skargę domagając się jej uchylenia. Zaskarżonej decyzji skarżąca zarzuciła błąd w ustaleniach faktycznych oraz błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 71 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2008 r. Nr 69, poz. 415 z późn. zm.). Ponadto skarżąca zarzuciła naruszenie przepisu art. 8, art. 9 i art. 10 Kodeksu postępowania administracyjnego. Skarżąca powtórzyła, że organy administracyjne nie wzięły pod uwagę toczącego się już wcześniej postępowania administracyjnego oraz sądowoadministracyjnego, zakończonego wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 czerwca 2011 r. Skarżąca stwierdziła, że z zajętego przez organy stanowiska wynika, że winna była zarejestrować się ponownie, mimo toczącego się jeszcze w lutym 2010 r. postępowania administracyjnego. Skarżąca uważa jednak, że przyjęcie takiego założenia i zarejestrowanie się jej jako osoby bezrobotnej z dniem 25 lutego 2010 r. powinno spowodować ten sam skutek, co obecnie. Okres 365 dni "pracy" w okresie ostatnich 18 miesięcy wskazywałby bowiem, że skarżąca w okresie od 25.08.2008 r. do 25.02.2010 r. posiadała jedynie 10-miesięczny okres "pracy". To zaś, jej zdaniem, prowadzi do wniosku, że skorzystanie przez nią z procedury odwoławczej od decyzji z dnia [...] 2009 r. skutecznie zablokowało możliwość nabycia prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Skarżąca stwierdziła, że przy przyjęciu stanowiska organów i sądów, że okres 365 dni "pracy" w okresie poprzedzającym złożenie kolejnego wniosku (po negatywnym rozpoznaniu odwołania) należy liczyć od daty ponownego złożenia wniosku, powoduje jednoznacznie negatywne konsekwencje dla każdego, kto skorzysta z procedury odwołania. Ponadto skarżąca podniosła, że zarówno organ I instancji, jak i organ II instancji pominęły konieczność powiadomienia strony o zakończeniu postępowania, nie umożliwiły jej zapoznania się z aktami sprawy i złożenia końcowych wniosków dowodowych. Zdaniem skarżącej, ta okoliczność również miała bezpośredni wpływ na treść rozstrzygnięcia, gdyż organy pominęły okoliczności i wątki poruszone powyżej. W odpowiedzi na skargę Wojewoda podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Wojewódzki Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.) – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.), sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej i stosownie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jednocześnie w oparciu o art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną. W ramach tej kognicji Sąd bada, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu administracyjnego nie naruszono przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania. Zdaniem Sądu, skarga M. K. jest nieuzasadniona. Należy zauważyć, że podstawą prawną wydanych przez organy obu instancji decyzji jest ustawa z dnia z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2008 r. Nr 69, poz. 415 z późn. zm.), która w art. 2 ust. 1 pkt 2 ustanawia legalną definicję osoby bezrobotnej stanowiąc m.in.: Art. 2. 1. Ilekroć w ustawie jest mowa o: (...) 2) bezrobotnym - oznacza to osobę, o której mowa w art. 1 ust. 3 pkt 1 i 2 lit. a-g lub lit. i, j, l, lub cudzoziemca - członka rodziny obywatela polskiego, niezatrudnioną i niewykonującą innej pracy zarobkowej, zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym w danym zawodzie lub służbie albo innej pracy zarobkowej (...), zarejestrowaną we właściwym dla miejsca zameldowania stałego lub czasowego powiatowym urzędzie pracy oraz poszukującą zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, jeżeli: a) ukończyła 18 lat, b) nie ukończyła 60 lat - kobieta lub 65 lat - mężczyzna, c) nie nabyła prawa do emerytury lub renty z tytułu niezdolności do pracy, (...), d) nie jest właścicielem lub posiadaczem samoistnym lub zależnym nieruchomości rolnej, (...), e) nie uzyskuje przychodów podlegających opodatkowaniu podatkiem dochodowym z działów specjalnych produkcji rolnej, (....), f) nie złożyła wniosku o wpis do ewidencji działalności gospodarczej (...), l) nie podlega, na podstawie odrębnych przepisów, obowiązkowi ubezpieczenia społecznego, z wyjątkiem ubezpieczenia społecznego rolników;" Z przytoczonego wyżej przepisu w sposób jednoznaczny wynika, że dla uznania osoby za osobę bezrobotną istotnymi są m. in. gotowość do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym w danym zawodzie oraz zarejestrowanie w takim charakterze we właściwym dla miejsca zameldowania stałego lub czasowego powiatowym urzędzie pracy. Zdaniem Sądu, jest niepodważalnym to, że M. K. w dniu 6 grudnia 2011 r. stawiła się w Powiatowym Urzędzie Pracy, gdzie złożyła wniosek o zarejestrowanie jako osoba bezrobotna oraz to, że Starosta C decyzją z dnia [...] 2011 r. Nr [...] uznał M. K. za osobę bezrobotną z dniem 6 grudnia 2011 r. Dla Sądu jest także niepodważalnym to, że we wcześniejszym okresie M. K. nie była zarejestrowana jako bezrobotna, albowiem decyzją z dnia [...] 2009 r. Nr [...] Starosta C odmówił uznania M. K. za bezrobotną od dnia 30 lipca 2009 r. Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją Wojewody z dnia [...] 2010 r. Nr [...], a skarga na tę decyzję organu II instancji oddalona wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 27 października 2010 r., sygn. akt III SA/Kr 317/10, a następnie została oddalona skarga kasacyjna M. K. wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 czerwca 2011 r., sygn. akt I OSK 338/11. Tak więc, mając na względzie przeprowadzone postępowanie administracyjne oraz sądowoadministracyjne w kwestii uznania za bezrobotną strony skarżącej z datą wcześniejszą niż 6 grudnia 2011 r., należy stwierdzić, że kwestia ta została ostatecznie przesądzona. Sąd zauważa także, w oparciu o treść decyzji organu I instancji z dnia [...] 2009 r., że przeszkodą w zarejestrowaniu skarżącej jako osoby bezrobotnej był fakt pełnienia funkcji likwidatora spółki z o.o. pod nazwą "A" Centrum Rehabilitacyjne Medyczne Sp. z o.o. w likwidacji w T, a także, że na taką samą przeszkodę wskazywała decyzja organu II instancji z dnia 2 lutego 2010 r. W tej sytuacji data likwidacji Spółki była niezwykle ważna, albowiem – zgodnie ze stanowiskiem organów administracyjnych obu instancji – umożliwiała skarżącej zarejestrowanie się w charakterze osoby bezrobotnej. Pomimo likwidacji Spółki skarżąca jednak nie dokonała zarejestrowania się jako bezrobotna czyniąc to – zdaniem Sądu - na własne ryzyko pomimo tego, że fakt zarejestrowania się z późniejszą datą nie uniemożliwiał jej kontynuowania postępowania sądowoadministracyjnego mającego na celu ustalenie wcześniejszej daty rejestracji. W tej sytuacji Sąd uznał za gołosłowne i niczym nie poparte stanowisko strony skarżącej jakoby "dopiero z dniem doręczenia wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego mogła złożyć nowy wniosek o zarejestrowanie" czy, że "skorzystanie przez nią z procedury odwoławczej od decyzji z dnia [...] 2009 r. skutecznie zablokowało możliwość nabycia prawa do zasiłku dla bezrobotnych, a także, że "skorzystanie z procedury odwołania powoduje jednoznacznie negatywne konsekwencje dla każdego, kto z tej procedury skorzysta". Wskazywana powyżej jako podstawa prawna wydanych przez organy obu instancji decyzji ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy w art. 71 ust. 1 pkt 1 i 2 lit. a stanowi: "Art. 71. 1. Prawo do zasiłku przysługuje bezrobotnemu za każdy dzień kalendarzowy po upływie 7 dni od dnia zarejestrowania się we właściwym powiatowym urzędzie pracy, z zastrzeżeniem art. 75, jeżeli: 1) nie ma dla niego propozycji odpowiedniej pracy, propozycji stażu, przygotowania zawodowego dorosłych, szkolenia, prac interwencyjnych lub robót publicznych oraz 2) w okresie 18 miesięcy poprzedzających dzień zarejestrowania, łącznie przez okres co najmniej 365 dni: a) był zatrudniony i osiągał wynagrodzenie w kwocie co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę, od którego istnieje obowiązek opłacania składki na Fundusz Pracy, z zastrzeżeniem art. 104a-105; w okresie tym nie uwzględnia się okresów urlopów bezpłatnych trwających łącznie dłużej niż 30 dni, (...)". Z kategorycznego brzmienia przytoczonego wyżej przepisu wynika, że dla prawa do zasiłku istotny jest "dzień zarejestrowania", a w szczególności okres 18 miesięcy poprzedzających dzień zarejestrowania, łącznie przez okres co najmniej 365 dni, w czasie którego bezrobotny był zatrudniony i osiągał wynagrodzenie w kwocie co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę, od którego istnieje obowiązek opłacania składki na Fundusz Pracy. W tej sytuacji rację mają organy uznające, że okres 18 miesięcy poprzedzających dzień zarejestrowania M. K. w Powiatowym Urzędzie Pracy przypada od dnia 05.06.2010 r. do dnia 05.12.2011 r., a to oznacza, że brak jest podstaw do przyznania skarżącej prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Mają rację organy administracyjne obu instancji wskazując, że nie ma znaczenia z jakiego powodu M. K. stawiła się w dniu 6 grudnia 2011 r. celem rejestracji jako bezrobotna uzyskując z tym dniem status osoby bezrobotnej, gdyż zarówno rejestracja w powiatowym urzędzie pracy w charakterze osoby bezrobotnej jak i korzystanie ze środków odwoławczych są dobrowolne. Z jednoznacznego brzmienia przytoczonych powyżej przepisów wynika też, co Sąd podkreśla, że rację mają organy administracyjne wskazując, że dla oceny uprawnień do zasiłku dla bezrobotnych nie ma również wpływu fakt, że strona skarżąca posiadała status osoby poszukującej pracy. Sąd zauważa, że organy obu instancji nie ustrzegły się błędów takich jak zaniechanie powiadomienia strony o zakończeniu postępowania, czy poinformowanie o możliwości zapoznania się z aktami sprawy i złożenia ewentualnych dodatkowych wniosków dowodowych. Jednakże, zdaniem Sądu, w ustalonej powyżej sytuacji, a zwłaszcza wobec okoliczności, że przytoczone powyżej przepisy w sposób samodzielny i kategoryczny regulują prawo do zasiłku dla bezrobotnych nie pozwalając na jakiekolwiek odstępstwa ich bezwzględnego stosowania, uchybienie to nie mogło mieć i nie miało żadnego wpływu na wynik sprawy. Mając powyższe na względzie - Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie stwierdza, że organy administracyjne obu instancji nie naruszyły w istotny sposób przepisów prawa, a zatem Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł - jak w sentencji.