II OSK 1584/13

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2015-01-30

Skład orzekający: Arkadiusz Despot – Mładanowicz, Andrzej Gliniecki, Agnieszka Wilczewska – Rzepecka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego może nałożyć obowiązek dostarczenia oceny stanu technicznego obiektu na podstawie art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego, jeśli jedyną przesłanką jest sam fakt wykonania robót budowlanych w warunkach samowoli budowlanej?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że sam fakt wykonania robót budowlanych w warunkach samowoli budowlanej nie jest wystarczającą przesłanką do nałożenia obowiązku dostarczenia oceny technicznej na podstawie art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego. Jednakże, jeśli obiekt nie posiada dokumentacji budowy, a jego przebudowa i zmiana sposobu użytkowania miały miejsce na przestrzeni kilkudziesięciu lat, mogą powstać uzasadnione wątpliwości co do stanu technicznego i jakości wykonanych robót, co uzasadnia zastosowanie tego przepisu. Sąd uznał, że Wojewódzki Sąd Administracyjny naruszył art. 141 § 4 PPSA, nie wyjaśniając dostatecznie podstawy prawnej swojego rozstrzygnięcia i ingerując nadmiernie w ocenę stanu technicznego.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nałożenia przez organy nadzoru budowlanego obowiązku dostarczenia oceny stanu technicznego budynku mieszkalnego, gospodarczego i inwentarskiego, wykorzystywanych jako warsztat stolarki i magazyn, a także oceny samowolnie wykonanych robót budowlanych. Obowiązek ten nałożono na podstawie art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego, w związku z samowolną zmianą sposobu użytkowania budynku i pomieszczeń gospodarczych na zakład produkcji wyrobów z drewna. Strony skarżące kwestionowały zasadność nałożenia tego obowiązku, podnosząc m.in. zarzuty naruszenia przepisów k.p.a. oraz błędów w ustaleniach faktycznych. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił postanowienie organu odwoławczego, uznając brak wystarczającego uzasadnienia dla nałożenia obowiązku.
Rozstrzygnięcie
Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach i oddalił skargę D. Ś. i E. Ś. Zasądził od D. Ś. i E. Ś. solidarnie na rzecz Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego zwrot kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Arkadiusz Despot – Mładanowicz Sędziowie Sędzia NSA Andrzej Gliniecki (spr.) Sędzia del. WSA Agnieszka Wilczewska – Rzepecka Protokolant asystent sędziego Katarzyna Ślizak po rozpoznaniu w dniu 30 stycznia 2015 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 27 lutego 2013 r. sygn. akt II SA/Gl 1166/12 w sprawie ze skargi D. Ś. i E. Ś. na postanowienie Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach z dnia [...] lipca 2012 r. nr [...] w przedmiocie nakazania dokonania oceny stanu technicznego obiektu 1. uchyla zaskarżony wyrok i oddala skargę; 2. zasądza od D. Ś. i E. Ś. solidarnie na rzecz Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach kwotę 350 (trzysta pięćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Wyrokiem z dnia 27 lutego 2013 r., sygn. akt II SA/Gl 1166/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, po rozpoznaniu sprawy ze skargi D. Ś. i E. Ś., uchylił postanowienie Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach z dnia [...] lipca 2012 r. Nr [...] w przedmiocie dokonania oceny stanu technicznego obiektu oraz orzekł, że nie podlega ono wykonaniu w całości do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Sąd zasądził ponadto zwrot kosztów między stronami. Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym: Zawiadomieniem z dnia [...] sierpnia 2010 r. nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Tarnowskich Górach, działając na podstawie art. 61 § 1 i 4 k.p.a. wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie dokonanej przez D. Ś. – właściciela Z. – bez wymaganego zgłoszenia robót właściwemu organowi – zmiany sposobu użytkowania budynku mieszkalnego oraz pomieszczeń gospodarczych na zakład produkcji wyrobów z drewna zlokalizowanego w Kaletach przy ulicy D. Po przeprowadzeniu postępowania i ustaleniu, że od marca 2007 r. na terenie działki prowadzona jest działalność Firmy S. D. Ś., co oznacza, że nastąpiła zmiana sposobu użytkowania, postanowieniem Nr [...] z dnia [...] sierpnia 2010 r., Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, działając na podstawie art. 71a ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (dalej Pr.bud.) oraz art. 123 § 1 k.p.a., w związku z dokonaną przez D. Ś. – właściciela [...], samowolną zmianą sposobu użytkowania budynku mieszkalnego oraz pomieszczeń gospodarczych na zakład produkcji wyrobów z drewna bez wymaganego zgłoszenia, wstrzymał użytkowanie na potrzeby zakładu produkcji wyrobów z drewna budynku mieszkalnego i pomieszczeń gospodarczych położonych na działce Nr [...] przy ulicy D. w K. oraz nałożył na inwestora obowiązek przedłożenia w wyznaczonym terminie dokumentów wymienionych w art. 71 ust. 2 Pr.bud. Następnie decyzją z dnia [...] grudnia 2012 r. Nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Tarnowskich Górach, działając na podstawie art. 71a ust. 4 Pr.bud. oraz art. 123 § 1 k.p.a., wobec nie dostarczenia w ustalonym terminie wymaganych dokumentów nakazał przywrócenie obiektów zakładu produkcji wyrobów z drewna do poprzedniego sposobu użytkowania. W wyniku wniesionego odwołania, Śląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] czerwca 2011 r. Nr [...], działając na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. uchylił wskazaną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, wskazując na niewyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, w tym m.in. ustalenia czasu prowadzenia działalności przez Emanuela Świerca. W wyniku przeprowadzonego postępowania Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Tarnowskich Górach postanowieniem nr [...] r. z dnia [...] maja 2012 r., działając na podstawie art. 81c ust. 2 Pr.bud. oraz art. 123 k.p.a. nałożył na zarządcę obiektów położonych na działce nr [...] w K. D. Ś. obowiązek dostarczenia w terminie do dnia 30 lipca 2012 r. oceny technicznej budynku mieszkalnego, budynku gospodarczego i budynku inwentarskiego wykorzystywanych jako warsztat stolarki i magazyn, a także ocenę samowolnie wykonanych robót budowlanych. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że w związku z samowolnym wykonywaniem robót przez osoby nieuprawnione, w obiektach wybudowanych w latach 20-tych ubiegłego wieku oraz uwzględniając charakter obecnego sposobu użytkowania tych obiektów powzięto uzasadnione obawy i wątpliwości czy roboty te zostały wykonane poprawnie, a powstałe w ich wyniku obiekty zakładu pracy są w odpowiednim stanie technicznym, czy spełniają szczegółowe przepisy, aby mógł w nich funkcjonować zakład produkcyjny w otoczeniu zabudowy mieszkaniowej. Według organu oceny wymaga również to, czy w ciągu lat eksploatacji nie zaistniały niepożądane zmiany w strukturze obiektów i czy nie zagrażają bezpieczeństwu przebywających w ich pobliżu osób. Na powyższe rozstrzygnięcie, D. Ś. złożył zażalenie, zarzucając wydanemu postanowieniu naruszenie art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 10 § 1 , art. 12 § 1, art. 68 § 2, art. 77 § 1, art. 79, art. 80 i art. 81 k.p.a. oraz błędy w ustaleniach faktycznych. Wniósł o uchylenie wskazanego postanowienia oraz wyłączenie z akt sprawy przesłuchań świadków. W uzasadnieniu wyjaśnił, że zmiana przeznaczenia niektórych pomieszczeń nastąpiła w 1992 r. wraz z rozpoczęciem działalności przez E. Ś. Ustalenia organu nie są dokładne i kompletne, nie przedstawiają też faktycznej sytuacji. Przeprowadzone postępowanie wyjaśniające, zwłaszcza w zakresie przesłuchiwanych świadków nie może doprowadzić do wyjaśnienia sytuacji faktycznej sprawy, gdyż świadkowie nie mają wiedzy na temat faktycznego wykorzystywania przedmiotowych budynków. Zarzucił, iż ustalenia organów nie wyjaśniają podnoszonych przez niego wątpliwości, a nadto nie uwzględniają faktu, iż w pomieszczeniach tych prowadzona już była działalność gospodarcza przez jego ojca. W jego ocenie wykonane prace budowlane nie wiązały się z koniecznością uzyskania pozwolenia na budowę i konsekwentnie nieuzasadnione jest stanowisko, zgodnie z którym stanowiły samowolę budowlaną. Nałożony zatem na zarządcę obowiązek wykonania oceny technicznej jest bezzasadny. Postanowieniem nr [...] z dnia [...] lipca 2012 r. Śląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Katowicach utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu, powołując się na treść art. 81c ust. 2 Pr.bud. organ wskazał, że postanowienie oparte na tym przepisie ma charakter dowodowy. Przepis ten nie jest podstawą dla merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej. W ocenie organu odwoławczego w trybie tym organ może nałożyć obowiązek dostarczenia ocen technicznych lub ekspertyz, które mają na celu wykluczenie bądź potwierdzenie powstałych wątpliwości co do jakości wyrobów budowlanych, robót budowlanych lub stanu technicznego obiektu. Zdaniem organu odwoławczego organ pierwszej instancji w przeprowadzonym postępowaniu wyjaśniającym wykazał uzasadnione wątpliwości co do stanu technicznego przedmiotowego budynku. W opinii organu odwoławczego w analizowanej sprawie zaistniały przesłanki do wydania zaskarżonego postanowienia nakładającego obowiązek przedstawienia przedmiotowej ekspertyzy. Organ odwoławczy podzielił stanowisko zaprezentowane przez organ pierwszej instancji, że dotychczas przedłożone w postępowaniu ekspertyzy nie odnosiły się do wszystkich samowolnie wykonanych robót budowlanych oraz nie zawierały stosownych obliczeń. Podniesiono też, że organ drugiej instancji nie może dokonywać oceny analizy złożonej ekspertyzy pod kątem jej kompletności i prawidłowości, bowiem zobowiązany jest wyłącznie do zbadania zasadności wydania postanowienia nakazującego przedłożenia określonej ekspertyzy. Organ odwoławczy dodał nadto, że w ramach prowadzonego postępowania nie może dokonać oceny zasadności podniesionych w zażaleniu zarzutów, odnoszących się ustaleń organu pierwszej instancji poczynionych w ramach postępowania głównego, gdyż nie mają one wpływu na ocenę postępowania kontrolnego. Odnosząc się do zarzutu udziału w postępowaniu pozostałych osób, organ odwoławczy podkreślił, iż osoby te posiadają przymiot strony z uwagi na fakt oddziaływania przedmiotowych budynków, a szczególnie prowadzonej w nich działalności, na nieruchomości, których właścicielami są osoby uznane przez organ pierwszej instancji za strony postępowania. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach D. Ś., działając w imieniu własnym oraz E. Ś., zaskarżył postanowienie Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach domagając się wyłączenia z akt sprawy przesłuchania świadków A. G., G. G. i A. K. oraz wyłączenia z postępowania stron – A. i M. K., A. i L. R., A. W. i A. G. W uzasadnieniu skargi powtórzył co do zasady argumenty podnoszone w zażaleniu podkreślając, że wymienione na wstępie osoby nie mają związku z postępowaniem dotyczącym zmiany sposobu zagospodarowania przedmiotowego obiektu. Zauważył, że zgodnie z przepisami k.p.a. (art. 79) powinien być powiadomiony o miejscu i terminie przeprowadzania dowodu ze świadków, biegłych i oględzin oraz brać udział w przeprowadzaniu dowodu, co zostało w sprawie zupełnie pominięte. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Odpowiadając na zarzuty zawarte w skardze wyjaśnił, że strony postępowania ustalone zostały prawidłowo, a niniejsza sprawa dotyczyła jedynie zasadności nałożenia obowiązku przedłożenia opinii technicznej a nie zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego. W ocenie organu odwoławczego wydane w sprawie rozstrzygnięcie odpowiada prawu. Na rozprawie w dniu 27 lutego 2013 r. skarżący D. Ś. precyzując żądanie skargi stwierdził, iż domaga się uchylenia postanowień wydanych przez organy obu instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 27 lutego 2013 r. sygn. akt II SA/GL 1166/12 uchylił postanowienie Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach z dnia [...] lipca 2012 r. Nr [...] w przedmiocie dokonania oceny stanu technicznego obiektu i zasądził zwrot kosztów między stronami. Zdaniem Sądu skarga zasługiwała na uwzględnienie. W przekonaniu Sądu pierwszej instancji w przedmiotowej sprawie zarówno zaskarżone postanowienie jak i postanowienie je poprzedzające wydane zostały bez dostatecznego wyjaśnienia istotnych okoliczności w sprawie i naruszeniem przepisów prawa materialnego. Sąd zwrócił uwagę na to, że kwestionowane postanowienie wydane zostało na podstawie art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego. Na mocy tego przepisu organy administracji architektoniczno-budowlanej oraz nadzoru budowlanego mają możliwość nałożenia, w drodze postanowienia, na właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego, w razie powstania uzasadnionych wątpliwości o do jakości wyrobów budowlanych lub robót budowlanych, a także stanu technicznego obiektu budowlanego, obowiązku dostarczenia w określonym terminie odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz. Wydanie postanowienia na mocy powyższego przepisu wymaga jednak uprzedniego powstania wątpliwości uzasadnionych, a zatem o charakterze kwalifikowanym. Sam przepis nie może podlegać wykładni rozszerzającej. W opinii Sądu sam fakt wykonania robót w warunkach samowoli budowlanej nie może stanowić samodzielnej i wystarczającej przesłanki nałożenia obowiązków określonych w art. 81c ust. 2 Pr.bud. Sąd wskazał, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Tarnowskich Górach, nakładając w trybie art. 81c ust. 2 Pr.bud. na zarządcę obiektów położonych na działce nr [...] w K. przy ulicy D. obowiązek dostarczenia oceny technicznej wskazanych budynków (mieszkalnego, gospodarczego oraz inwentarskiego) oraz wymienionych, wykonanych w tych obiektach robót budowlanych nie przedstawił przekonywującej argumentacji tłumaczącej dlaczego nałożono na skarżącego rzeczony obowiązek. W ocenie składu orzekającego z rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji nie wynika, czy w sprawie zachodzą uzasadnione wątpliwości co do stanu technicznego wymienionych obiektów i na czym one w tym konkretnym przypadku polegają. Stwierdzenie przez organ pierwszej instancji, że przedmiotowe obiekty wybudowane zostały w latach 20-tych ubiegłego wieku, oraz że zmieniono ich obecny sposób użytkowania z pomieszczeń mieszkalnych i gospodarczych na zakład produkcji, nawet ewentualnie w sposób samowolny, nie uzasadnia w opinii Sądu zastosowania przytoczonego powyżej przepisu i zobowiązania do przedłożenia przedmiotowej ekspertyzy. Organ pierwszej instancji nie wskazał bowiem co przesądza o złym stanie technicznym przedmiotowych obiektów. Dokonane przez organ oględziny nie wykazały bowiem jakie wątpliwości względem stanu technicznego przedmiotowych obiektów powziął organ. Wskazując na powyższe, Sąd pierwszej instancji uznał zaskarżone postanowienie za wydane z naruszeniem art. 7, art. 77 oraz 107 § 3 k.p.a. Z tego też względu Sąd stwierdził, że trudno jest ocenić, czy postanowienie organu pierwszej instancji zostało wydane zgodnie z art. 81c Pr.bud. Ustalenie naruszenia przepisów prawa, które miało wpływ na wynik sprawy powoduje w przekonaniu Sądu konieczność uchylenia postanowienia organu odwoławczego na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Sąd zastrzegł, że w przypadku ponownego postępowania organ odwoławczy winien uwzględnić stanowisko Sądu, ponownie ocenić zgromadzony w sprawie materiał dowodowy oraz rozstrzygnąć czy postanowienie organu pierwszej instancji odpowiada prawu, czy też niezbędne jest przeprowadzenie dodatkowego postępowania w celu wykazania przesłanek uzasadniających nałożenie na skarżącego obowiązku wskazanego w art. 81c ust. 2 Pr.bud. Skargę kasacyjną od wyroku WSA w Warszawie z dnia 27 lutego 2013 r. wniósł Śląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego zaskarżając wyrok w całości i zarzucając mu: – naruszenie przepisu postępowania, a to art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a. w zw. z art. 7, 77 i 107 § 3 k.p.a., poprzez uznanie, iż w przedmiotowej sprawie organy nadzoru budowlanego nie uzasadniły, w oparciu o zebrany i oceniony materiał dowodowy, podstaw, które zaważyły na potrzebie nakazania inwestorowi dostarczenia oceny technicznej, tj. na przesłance wynikającej z art. 174 pkt 2 p.p.s.a., – naruszenie przepisu postępowania, a to art. 141 § 4 p.p.s.a., poprzez brak uzasadnienia dlaczego Sąd pierwszej instancji uznając, że zarówno organ I instancji jak i II instancji nie uzasadniły konieczności nałożenia obowiązku dostarczenia oceny technicznej, uchylił jedynie postanowienie wydane przez organ II instancji, tj. na przesłance wynikającej z art. 174 pkt 2 p.p.s.a., – naruszenie prawa materialnego, a to art. 81c ust. 2 Pr.bud. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, opierające się na przyjęciu poglądu, iż w przedmiotowej sprawie organy nie wykazały uzasadnionej potrzeby nałożenia obowiązku dostarczenia oceny technicznej, tj. na przesłance wynikającej z art. 174 pkt 1 p.p.s.a. Skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie wyroku z dnia 27 lutego 2013 r. WSA w Gliwicach sygn. akt II SA/Gl 1166/12 i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Administracyjnemu I instancji oraz zasądzenie na rzecz organu kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 15 § 1 pkt 1 w związku z art. 183 § ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje środki odwoławcze od orzeczeń wojewódzkich sądów administracyjnych w granicach ich zaskarżenia, a z urzędu bierze jedynie pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie dostrzeżono okoliczności mogących wskazywać na nieważność postępowania sądowoadministracyjnego. Skarga kasacyjna nie jest pozbawiona usprawiedliwionych podstaw. Całe uzasadnienie zaskarżonego wyroku właściwie skupia się na rozważaniach, czy w tej sprawie organ nakładając na inwertora określone obowiązki na podstawie art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego, mógł mieć uzasadnione wątpliwości co do jakości wyrobów budowlanych lub robót budowlanych, a także stanu technicznego obiektu, jak stanowi ten przepis. Zdaniem Sądu I instancji uzasadnienia postanowienia organu pierwszej i drugiej instancji nie zawierają "przekonujących powodów tłumaczących powody, dla których nałożono na skarżącego przedmiotowy obowiązek". Z powyższym poglądem nie można się zgodzić, gdyż z akt sprawy można wywnioskować co było przyczyną nałożenia obowiązków na podstawie art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego. Sąd zaś zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a. wydaje wyrok na podstawie akt sprawy, co obliguje Sąd do zapoznania się z całością materiału dowodowego, a nie tylko z uzasadnieniem zaskarżonego aktu. Nie można ocenić merytorycznie działań organu i podjąć rozstrzygnięcia jedynie w oparciu o to, że organ nie przekonał Sadu, iż w sprawie tej powstały uzasadnione wątpliwości. Sąd nie przeprowadził żadnej analizy materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie przez organy, z której by wynikało, że w tym przypadku nie mogły powstać uzasadnione wątpliwości. Poza tym, Sąd kontroluje zaskarżony akt pod względem zgodności z prawem (art. 1 Prawa o ustroju sądów administracyjnych) i ocena, czy mogły organy mieć uzasadnione wątpliwości w zakresie w jakim nałożyły obowiązek dostarczenia dokumentów, o których mowa w osnowie postanowienia z 25 maja 2012 r. jest chyba zbyt daleko idącą ingerencją w szczegóły techniczno budowlane, wymagające wiedzy specjalistycznej, której Sąd nie posiada. Trafnie podnosi się w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, że organy nadzoru budowlanego wyłącznie poprzez oględziny i doraźne kontrole nie były w stanie ustalić faktycznego stanu technicznego obiektów objętych postępowaniem i jakości wykonanych nielegalnie robót budowlanych, gdyż wymaga to bardziej zaawansowanych i szerszych badań dotyczących również takich kwestii, jak zabezpieczeń przeciwpożarowych, izolacyjności akustycznej przegród budowlanych, hałasu czy przenoszenia wibracji na otoczenie. Postanowienie wydane na podstawie art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego ma charakter dowodowy, nie kończy sprawy, ma jedynie poszerzyć i wzbogacić materiał dowodowy, ustalenia stanu faktycznego, na co zwrócono uwagę w uzasadnieniu decyzji Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] czerwca 2011 r. Trudno więc zrozumieć, dlaczego zdaniem Sądu zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem art. 7, 77 i art. 107 § 3 k.p.a. Wcześniej na str. 6 uzasadnienia zaskarżonego wyroku, oceniano również postanowienie organu pierwszej instancji, że nie jest zgodne z prawem procesowym jak i materialnym, chociaż nie znalazło to odzwierciedlenia w końcowym rozstrzygnięciu. Z tego też względu, zdaniem Sądu pierwszej instancji, trudno ocenić, czy postanowienie organu pierwszej instancji wydane zostało zgodnie z art. 81c Prawa budowlanego. To jednak w ocenie Sądu powoduje konieczność uchylenia postanowienia organu odwoławczego na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w niniejszej sprawie żaden z ww. przepisów nie został naruszony. Uzasadnienia zaskarżonego postanowienia, jak i postanowienia organu pierwszej instancji oraz cały zgromadzony w sprawie materiał dowodowy przemawiają za tym, że u organu nadzoru budowlanego mogły powstać uzasadnione wątpliwości, mogące stanowić podstawę do wydania postanowienia na podstawie art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego. Należy zgodzić się z zarzutami skargi kasacyjnej, że zaskarżonym wyrokiem został naruszony art. 141 § 4 p.p.s.a., gdyż uzasadnienie tego wyroku nie spełnia wymagań powyższego przepisu, a w szczególności w zakresie podstawy prawnej rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienia. Nie wiadomo też, jakie wskazania co do dalszego postępowania zawiera zaskarżony wyrok, gdyż z jego uzasadnienia trudno wywnioskować, co powinien uczynić organ odwoławczy, aby przekonać Sąd, że celowe było w tym przypadku nałożenie na inwestora obowiązku na podstawie art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego. Należy uznać również, że uzasadniony jest zarzut skargi kasacyjnej naruszenia art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, jak uznał Sąd w zaskarżonym wyroku, co całkowicie wypaczyło sens dowodowy tego przepisu. Istnienie uzasadnionych wątpliwości w przypadku zastosowania art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego, nie może wynikać z samego faktu wykonywania robót budowlanych w warunkach samowoli budowlanej, jednak najczęściej w takich przypadkach przepis ten jest wykorzystywany, ponieważ obiekt taki nie posiada najczęściej żadnej dokumentacji budowy i trudno bez specjalistycznych badań i ekspertyz ustalić jakość wykonywanych robót budowlanych oraz stan techniczny obiektu budowlanego. Tym bardziej jeżeli jego przebudowa, budowa, rozbudowa i zmiana sposobu użytkowania, jak w tym przypadku, miały miejsce na przestrzeni kilkudziesięciu lat. W związku z powyższym w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie było podstaw do uchylenia zaskarżonego postanowienia w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a. w związku z rzekomym naruszeniem art. 7, 77 i art. 107 § 3 k.p.a. Sąd oprócz wymienienia powyższych przepisów nie wyjaśnił, na czym miałoby polegać ich naruszenie. Przepis art. 107 § 3 k.p.a. wymienia co powinno zawierać uzasadnienie faktyczne decyzji administracyjnej, jednak brak tam jest zastrzeżenia, że powinno być przekonujące dla sądu, co zdaniem Sądu było głównym mankamentem zaskarżonego postanowienia. Biorąc pod uwagę, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 188 w związku z art. 151 oraz art. 203 pkt 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło