I SA/Wa 2053/12

WyrokWSA w Warszawie2013-02-28

Skład orzekający: Dorota Apostolidis, Elżbieta Lenart, Tomasz Szmydt

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze, utrzymując w mocy decyzję stwierdzającą wydanie decyzji Wójta Gminy z naruszeniem prawa, naruszyło zasadę związania oceną prawną wyrażoną w poprzednim wyroku WSA, który stwierdził brak nieodwracalnych skutków prawnych decyzji podziałowej?
Ratio decidendi
Sąd administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję SKO oraz poprzedzającą ją decyzję tego organu, stwierdzając naruszenie przepisów postępowania przez organy obu instancji. Kluczowym naruszeniem było pogwałcenie zasady związania oceną prawną wyrażoną w poprzednim wyroku WSA (art. 153 PPSA), który stwierdził, że decyzja podziałowa nie wywołała nieodwracalnych skutków prawnych. Organy błędnie uznały, że poprzedni wyrok dotyczył jedynie kwestii proceduralnych, podczas gdy sąd dokonał również oceny prawnej w zakresie skutków prawnych decyzji podziałowej.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku P.W. o stwierdzenie nieważności decyzji Wójta Gminy Ł. z 2007 r. zatwierdzającej podział nieruchomości. P.W. zarzucił, że podział został dokonany z naruszeniem przepisów dotyczących podziału nieruchomości zabudowanych. Po kilku postępowaniach administracyjnych i sądowych, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. decyzją z dnia [...] sierpnia 2012 r. utrzymało w mocy wcześniejszą decyzję stwierdzającą wydanie decyzji Wójta Gminy z naruszeniem prawa. P.W. zaskarżył tę decyzję do WSA, zarzucając naruszenie art. 153 PPSA i innych przepisów.
Rozstrzygnięcie
1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] lipca 2012 r. nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. na rzecz skarżącego P. W. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Apostolidis (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Elżbieta Lenart Sędzia WSA Tomasz Szmydt Protokolant starszy referent Agnieszka Bieńkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 lutego 2013 r. sprawy ze skargi P. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] sierpnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia wydania decyzji z naruszeniem prawa 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] lipca 2012 r. nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. na rzecz skarżącego P. W. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. zaskarżoną decyzją z dnia [...] sierpnia 2012 r., nr [...] na podstawie art. 127 § 3 i art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. po rozpatrzeniu wniosku P. W. o ponowne rozpatrzenie sprawy utrzymało w mocy wcześniejszą decyzję tego organu z dnia [...] lipca 2012 r. nr [...] orzekającą o stwierdzeniu, iż decyzja Wójta Gminy Ł. z dnia [...] sierpnia 2007 r. Nr [...] została wydana z naruszeniem prawa. Powyższe rozstrzygnięcie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy: P. W. zwrócił się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji Wójta Gminy Ł. z dnia [...] sierpnia 2007 r. nr [...]. Decyzją tą zatwierdzono projekt podziału nieruchomości położonej w obrębie S., gm. Ł. stanowiącej na podstawie KW [...] własność Gminy Ł., oznaczonej w ewidencji gruntu jako działka nr [...] o pow [...] ha na następujące działki nr [...] o pow. [...] ha, nr [...] o pow. [...] ha, nr [...] o pow. [...] ha i nr [...] o pow. [...] ha. Jednocześnie wniósł o stwierdzenie nieważności wymienionej decyzji w części dotyczącej wydzielenia działki nr [...] lub w przypadku niemożności stwierdzenia nieważności decyzji w tej części, unieważnienie jej w całości. Ponadto zażądał od Starostwa Powiatowego w G. dokumentacji podziałowej, natomiast od Wójta Gminy Ł. odpisu decyzji, o której nieważność wnosi. Przedmiotowej decyzji podziałowej P. W. zarzucił dokonanie podziału nieruchomości zabudowanej bez spełnia kryteriów zawartych w § 7 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004 r. w sprawie sposobu i trybu dokonywania podziałów nieruchomości (Dz. U. z 2004 r. Nr 268, póz. 2663). Jak zauważył granica projektowanych do wydzielenia działek nie przebiega wzdłuż pionowych płaszczyzn, które tworzone są przez ściany usytuowane na całej wysokości budynku. Wydzieloną część budynku na działce nr [....] pozbawiono oddzielnej instalacji kanalizacyjnej. Nie została również oddzielona instalacja elektryczna działek [...]. Wątpliwości wnioskodawcy budzi samo rozgraniczenie działki nr [...]. Granicę przeprowadzono bowiem w odległości zaledwie 1 m od ściany z oknami. Według wnioskującego wybudowanie ścian działowych, jak również rozdzielenie instalacji elektrycznej i założenie oddzielnych liczników oraz stworzenie oddzielnej kanalizacji winno nastąpić przed [...] sierpnia 2007 r., tj. przed datą wydania decyzji podziałowej. Ponadto wnioskodawca wskazał, że decyzja, której dotyczy jego wniosek zawiera wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa, ponieważ ścianka działowa została postawiona po wydaniu decyzji podziałowej. Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. decyzją z dnia [...] stycznia 2011 r. nr [...] odmówiło wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji podziałowej z uwagi na brak przymiotu strony wnioskodawcy do wystąpienia z takim wnioskiem. Na skutek wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Kolegium decyzją z dnia [...] lutego 2011 r. nr [...] utrzymało swoją wcześniejszą decyzję w mocy. Wydane rozstrzygnięcie stało się przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z dnia [...] października 2011 r. sygn. akt I SA/Wa [...] uchylił decyzje organów obu instancji. Sąd wskazał, że wobec faktu nabycia przez wnioskodawcę aktem notarialnym, powstałych po podziale działek należy uznać, że posiada on przymiot strony w stosunku do decyzji o podziale nieruchomości. W związku z tym odmowa wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji zatwierdzającej podział nieruchomości nastąpiła z naruszeniem art. 15 § 2, w związku z art. 28 k.p.a. Ponadto Sąd zauważył, że decyzja Wójta Gminy Ł. nie wywołała nieodwracalnych skutków prawnych. Prowadząc zatem po raz kolejny postępowanie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. decyzją z dnia [...] lipca 2012 r., nr [...] stwierdziło wydanie decyzji Wójta Gminy Ł. z dnia [...] sierpnia 2007 r. nr [...] z naruszeniem prawa. Uzasadniając rozstrzygniecie organ pierwszej instancji wskazał, że dokonanie podziału nieruchomości zabudowanej budynkiem nastąpiło wbrew obowiązującym unormowaniom prawnym. W wyniku tego podziału powstały [...] działki o numerach: [...] (niezabudowana), [...] (zabudowana), [...] (zabudowana) oraz [...] (niezabudowana). Na podstawie tej decyzji nastąpił również podział budynku, który docelowo jest zlokalizowany na nowo powstałych działkach nr [...]. Podstawę podziału stanowiły również ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego części gminy Ł. zatwierdzonego przez Radę Gminy Ł. uchwałą Nr [...] z dnia [...] listopada 1997 r. Organ pierwszej instancji zauważył, że dokumentacja zgromadzona w aktach sprawy nie wskazuje wprost czy wydzielone części budynku były wyposażone w odrębne instalacje niezbędne dla mieszkańców. W decyzji wskazano jedynie, że celem podziału jest wydzielenie działki nr [...] pod istniejący hydrofor oraz ujęcie wody. Z powyższego wynika więc, że instalacja wodno – kanalizacyjna nie została wyodrębniona dla poszczególnych części dzielonego budynku. Organ pierwszej instancji ustalił również, że decyzja podziałowa Wójta Gminy Ł. z dnia [...] sierpnia 2007 r., wywołała nieodwracalne skutki prawne poprzez przeniesienie własności wydzielonych działek gruntu i części budynku. Organ pierwszej instancji wskazał, że po podziale nieruchomości nr [...] powstały działki nr [...]. Aktem notarialnym z dnia [...] maja 2008 r., nr [...] działki nr [...] wraz z częścią wydzielonego budynku usytuowanego na działce nr [...] nabył P. W., natomiast aktem notarialnym z dnia [...] stycznia 2009 r., rep. A nr [...] wyodrębniony lokal mieszkalny wraz z lokalem użytkowym i ułamkową częścią gruntu w działce nr [...] nabyła S. Ł. Od powyższej decyzji P. W. skierował do organu wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy i zmianę decyzji z [...] lipca 2012 r. poprzez stwierdzenie nieważności decyzji Wójta Gminy Ł. z [...] sierpnia 2007 r. nr [...]. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. w postępowaniu prowadzonym w drugiej instancji na wstępie zaznaczyło, że P. W. posiada status strony, która upoważnia go do wniesienia żądania w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji podziałowej. Kwestia ta została bowiem przesądzona w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 października 2011 r. sygn. akt I SA/Wa 722/11. Organ powtórzył ustalenia poczynione w postępowaniu prowadzonym w pierwszej instancji, w zakresie stwierdzenia, że dokonanie podziału nieruchomości zabudowanej budynkiem nastąpiło wbrew obowiązującym unormowaniom prawnym. Kolegium podkreśliło, że przepisy ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t. j. Dz. U. z 2004 r. Nr 261, póz. 2603 z późn zm. - według stanu prawnego obowiązującego w dacie wydawania decyzji) – dalej jako u.g.n., zgodnie z art. 97 ust. 1 przewidywały, że podziału nieruchomości dokonuje się na wniosek i koszt osoby, która ma w tym interes prawny lub z urzędu, jeżeli jest on niezbędny do realizacji celów publicznych (art. 97 ust. 3 pkt 1 u.g.n.) oraz, gdy nieruchomość stanowi własność gminy i nie została oddana w użytkowanie wieczyste (art. 97 ust. 3 pkt 2 u.g.n). W dniu wydawania decyzji podziałowej nieruchomość stanowiła własność gminy i nie była oddana w użytkowanie wieczyste, a więc dopuszczalny był podział z urzędu. Powołując się na treść § 4 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004 r. w sprawie sposobu i trybu dokonywania podziałów nieruchomości organ odwoławczy powtórzył stanowisko wyrażone w decyzji wydanej w pierwszej instancji, że materiał dowodowy zgromadzony w postępowaniu podziałowym, jak i decyzja Wójta Gminy Ł. z dnia [...] sierpnia 2007 r. nie wskazują wprost, czy wydzielone części budynku były wyposażone w odrębne instalacje niezbędne dla mieszkańców. Zauważył, że w decyzji podano jedynie, że celem podziału jest wydzielenie działki nr [...] pod istniejący hydrofor oraz ujęcie wody. Podobnie jak wcześniej uznał, że powyższe wskazuje, że istotnie instalacja wodno-kanalizacyjna nie została wyodrębniona dla poszczególnych części dzielonego budynku. Kolegium wskazało również, że dokumentacja stanowiąca podstawę zatwierdzenia podziału zabudowanej nieruchomości nie przedstawia czy powstałe w ramach tego podziału dwie odrębne części budynku były wyposażone w odrębne instalacje, (np. wodno-kanalizacyjne, energetyczne itp.) o których mowa w § 4 ust. 1 rozporządzenia. Miejsce podziału budynku zostało oznaczone linią prostą bez określenia, czy ta linia podziałowa przebiega wzdłuż pionowych płaszczyzn, które są tworzone przez ściany przeciwpożarowe czy też wzdłuż pionowych płaszczyzn, które są tworzone przez ściany usytuowane na całej wysokości budynku. Organ zauważył, że sam zarys budynku na mapach nie pokazuje czy istotnie są tam jakieś pionowe płaszczyzny. Takie dane, obok wyposażenia w instalacje, powinny być uwidocznione w projekcie podziału, w szczególności gdy dotyczy to podziału nieruchomości zabudowanej. Podkreślił, że z § 9 pkt 13 powołanego wyżej rozporządzenia wynika, że mapa z projektem podziału nieruchomości powinna zawierać "niezbędne do projektu podziału nieruchomości elementy zagospodarowania terenu, a w szczególności: ogrodzenia, budynki, obiekty małej architektury, studnie, szamba, przyłącza, drzewa stanowiące pomniki przyrody, elementy sieci uzbrojenia terenu przebiegające przez nieruchomość podlegającą podziałowi". Tych danych zabrakło na mapie z projektem podziału stanowiącej załącznik do decyzji objętej postępowaniem nadzorczym i tym samym należy potwierdzić, że w przedmiotowej sprawie wystąpiła przesłanka rażącego naruszenia prawa określona w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Odnosząc się do kwestii nieodwracalnych skutków prawnych Kolegium wskazało, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia [...] października 2011 r. sygn. akt I SA/Wa [...] stwierdził brak przesłanek do uznania, że decyzja podziałowa takie nieodwracalne skutki prawne wywołała. Niemniej jednak wskazał, że w sprawie aktem notarialnym z dnia [...] stycznia 2009 r. Repertorium A nr [...] S. Ł., jako dotychczasowy najemca nabyła wyodrębniony lokal mieszkalny, usytuowany na powstałej po podziale działce nr ewidencyjnym [...] wraz z udziałem w gruncie. Ponadto Rada Gminy Ł. wyraziła zgodę na ustanowienie nieodpłatnej służebności gruntowej obciążającej działkę numer [...] na rzecz właściciela lokalu mieszkalnego nr 1, znajdującego się na działce nr [...] w S., polegającej na prawie przejazdu i przechodu pasem gruntu szer. [...] m. Potwierdza to wypis z ewidencji gruntów jedn. rej. [...] według stanu rejestru z dnia 7 marca 2012 r. Budynek, którego prawidłowość podziału kwestionuje P. W., usytuowany jest na stanowiącej jego własność działce [...] oraz na będącej we współwłasności S. Ł. działce nr [...]. W ocenie Kolegium już samo nabycie przez P. W. nieruchomości o nr [...], powstałej w wyniku podziału zatwierdzonego badaną decyzją, na podstawie aktu notarialnego Repertorium A nr [...] r. z dnia [...] marca 2008 r. wywołało konsekwencje w sferze prawa cywilnego, bowiem dokonał się tym samym podział prawny. W związku z powyższym za słuszne organ odwoławczy uznał przyjęcie przez organ pierwszej instancji, iż okoliczności te spowodowały, że w sprawie brak jest postaw do zastosowania przepisu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Ustosunkowując się do zarzutów P. W., że w decyzji wydanej w pierwszej instancji nie odniesiono się do wszystkich podnoszonych wad decyzji objętej postępowaniem nadzorczym, a mianowicie nie uwzględniono regulacji wynikającej z rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2012 r. w sprawie warunków technicznych, jaki powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. Nr 75, poz. 690 ze zm.) oraz, że naruszono art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed Sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270) – dalej jako u.p.p.s.a. organ wyjaśnił, że pomimo pominięcia tej okoliczności nie można uznać, że stanowi to o wadliwości jego decyzji z dnia [...] lipca 2012 r. Kolegium wskazało, że powołany akt wykonawczy do ustawy z dnia 7 lipca 2002 r. Prawo budowlane (j.t. Dz.U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 ze zm.) odnosi się do "sytuowania" budynków, o czym przy podziale nieruchomości nie ma mowy. Podział nieruchomości wprawdzie może prowadzić do zbliżenia granicy działek do budynku, ale tylko do istniejącego już budynku, a nie budynku "sytuowanego". Żaden przepis u.g.n. dotyczący podziałów nieruchomości nie odsyła do tego aktu prawnego z tych też względów nie znajduje on zastosowania w sprawie. Kolegium oceniło również, że przy wydawaniu decyzji z dnia [...] lipca 2012 r. nie doszło do naruszenia art. 153 u.p.p.s.a., ponieważ merytoryczne rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie nie jest tożsame z przedmiotem rozstrzygnięcia, które było poddanie ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w wyroku z dnia [...] października 2011 r. Organ odwoławczy wskazał, że wyrok Sądu zapadł w stosunku do decyzji Kolegium, które dotyczyły kwestii proceduralnej, tj. legitymacji [...] P. W. jako strony mogącej skutecznie żądać wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności. Merytoryczna ocena legalności decyzji Wójta Gminy Ł. z dnia [...] sierpnia 2007 r. nastąpiła dopiero w decyzji Kolegium z dnia [...] lipca 2012 r., która jest przedmiotem wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Mając na uwadze powyższe Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. decyzją z dnia [...] sierpnia 2012 r., nr [...] utrzymało w mocy wcześniejszą decyzję z dnia [...] lipca 2012 r. nr [...] orzekającą o stwierdzeniu wydanie decyzji Wójta Gminy Ł. z dnia [...] sierpnia 2007 r. nr [...] z naruszeniem prawa. Na powyższą decyzję P. W. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie domagając się jej uchylenia. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie: - art. 153 u.p.p.s.a., przez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na niezastosowaniu i dokonaniu oceny prawnej sprzecznej z wyrażoną przez orzekający w sprawie sąd administracyjny, - art. 156 § 2 k.p.a., przez jego błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że dotyczy on czynności cywilnoprawnych dokonanych na podstawie decyzji zatwierdzającej podział nieruchomości za nieodwracalne skutki prawne tej decyzji, - § 2 ust 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie - przez jego błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, że rozporządzenie to nie dotyczy procedury podziału nieruchomości gruntowej zabudowanej, gdy w jej ramach doszło do wybudowania masywnych, murowanych ścianek działowych, a więc przebudowy budynku, a także do zmiany sposobu użytkowania części budynku z mieszkalnego na budynek użyteczności publicznej. W ocenie skarżącego zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa, gdyż godzi w powagę rzeczy osądzonej. Zauważył, że wyroku z [...] listopada 2011 r. sygn. I SA/Wa [...] Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że decyzja podziałowa nie wywołała nieodwracalnych skutków prawnych. Skarżący zakwestionował pogląd Kolegium, iż zasadę powagi rzeczy osądzonej można było w sprawie niniejszej złamać, ponieważ merytoryczne rozstrzygnięcie w sprawie nie jest tożsame z przedmiotem rozstrzygnięcia, które było poddane ocenie w wyroku z dnia [...] października 2011 r. W ocenie skarżącego w zaskarżonym rozstrzygnięciu i w rozstrzygnięciu je poprzedzającym Kolegium roztrząsa kwestie zupełnie zbędne. Nieprawidłowy jest również, zdaniem skarżącego, wywód Kolegium co do zastosowania w sprawie przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. P. W. zgodził się, że co do zasady nie dotyczy ono budynków istniejących. Niemniej w sprawie niniejszej podział budynku obejmował m.in. wybudowanie ścianki działowej, a więc przebudowę w rozumieniu ustawy - Prawo budowlane, co jego zdaniem oznacza, że rozporządzenie to miało zatem zastosowanie. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. wniosło o jej oddalenie. Organ podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest do zbadania, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik postępowania. Sąd w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Ponadto sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 290). Rozpoznając przedmiotową sprawę według wskazanych wyżej kryteriów, Sąd doszedł do przekonania, że skarga jest uzasadniona, bowiem zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] sierpnia 2012 r. utrzymująca w mocy decyzję Samorządowego Kolegium Samorządowego z dnia [...] lipca 2012 r. stwierdzająca wydanie decyzji Wójta Gminy Ł. z dnia [...] sierpnia 2007 r. nr [...] z naruszeniem prawa naruszają przepisy postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Na wstępie należy Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznawał będącej obecnie przedmiotem ponownego rozpoznania skargę P. W. i wydał w dniu [...] października 2011 r. wyrok, którym uchylił decyzję SKO w S. z dnia [...] stycznia 2011 r. (sygn. akt I SA/Wa [...]). Sąd rozstrzygając w przywołanej sprawie przesądził, że skarżącemu przysługuje przymiot strony wobec faktu nabycia powstałych po podziale działki nr [...] - zabudowanej nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] i niezabudowanej nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...]. Pomimo, że Sąd rozpoznając poprzednio sprawę przede wszystkim w aspekcie legitymacji skarżącego to jednak odniósł się do zarzutów skargi w części dotyczącej problemu nieodwracalnych skutków prawnych decyzji Wójta Gminy Ł. z dnia [...] sierpnia 2007 r. zatwierdzającej podział nieruchomości. Sąd stwierdził, że " zgodzić się należy ze skarżącym, że decyzja podziałowa takich skutków nie wywołała". Stosownie zatem do treści przepisu art.153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Powyższe oznacza, że ilekroć dana sprawa będzie przedmiotem rozpoznania przez ten Sąd, tylekroć będzie on związany ocena prawną wyrażoną w tym orzeczeniu, jeżeli nie zostanie ono uchylone lub nie ulegną zmianie przepisy (wyrok SN z dnia 25 lutego 1998 r., III RN 130/97, OSNAPiUS 1999, nr 1, poz.2; glosa aprobująca: B. Adamiak, OSP 1999, nr 5, poz.101). Przez ocenę prawną należy rozumieć sąd o prawnej wartości sprawy. Ocena prawna może dotyczyć stanu faktycznego, wykładni przepisów prawa materialnego i procesowego, prawidłowości korzystania z uznania administracyjnego, jak i kwestii zastosowania określonego przepisu prawa jako podstawy do wydania właśnie takiej decyzji. Obowiązek podporządkowania się ocenie prawnej wyrażonej w wyroku sądu administracyjnego ciążący zarówno na organie jak i na Sądzie może być wyłączony tylko w wypadku istotnej zmiany stanu prawnego lub faktycznego. Związanie samego sądu administracyjnego w rozumieniu komentowanego przepisu oznacza, że nie może on formułować nowych ocen prawnych – sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania w razie stwierdzenia braku zastosowania się do wskazań w zakresie dalszego postępowania przed organem administracji publicznej. Na marginesie dodać należy, że mimo użycia w omawianym przepisie (podobnie jak w art., 30 ustawy o NSA) określenia "orzeczenie", chodzi w nim nie o sentencję, lecz o uzasadnienie orzeczenia. Ocena prawna rozstrzygnięcia wiąże się bowiem przede wszystkim z wykładnią prawa a ta może się mieścić jedynie w uzasadnieniu wyroku. Innymi słowy odmienna ocena materiału dowodowego stanowi prawnie niedopuszczalną polemikę z prawomocnym wyrokiem sądu administracyjnego. Skoro zatem wobec powyższej analizy nie budzi wątpliwości fakt, że ocena prawna, o której mowa w art. 153 p.p.s.a. jest wiążąca gdy odnosi się do tych samych okoliczności faktycznych i prawnych, czyli traci ona moc jedynie w razie: 1/. zmiany ustawy, 2/. zmiany już po wydaniu orzeczenia sądowego istotnych okoliczności faktycznych sprawy, 3/. po wzruszeniu tego orzeczenia w przewidzianym do tego trybie. Takie stanowisko ugruntowało się w orzecznictwie NSA (por. wyr. NSA z dnia 27 czerwca 1990 r. sygn. akt SA/Wr 137/90 (ONSA 1990, nr 2-3, poz.51, wyrok NSA z dnia 26 czerwca 2000 r. I SA/Ka 2408/98- LexPolonica). Reasumując stwierdzić należy, że naruszenie przez organy administracyjne postanowień komentowanego przepisu powoduje konieczność – w razie złożenia na tej podstawie skargi - uchylenia zaskarżonej decyzji, co stanowi gwarancję przestrzegania przez organy administracji publicznej związania orzeczeniem sądu. W świetle powyższego przechodząc na grunt przedmiotowej sprawy, należy stwierdzić, że ponowne rozpoznanie sprawy przez sąd zmierza przede wszystkim do kontroli, czy organy administracji prawidłowo uwzględniły wytyczne zawarte w poprzednim wyroku oraz do oceny ewentualnych nowych okoliczności, które zaistniały już po jego wydaniu. Natomiast kwestie, które były już przedmiotem oceny Sądu, ponownie oceniane być nie mogą. Rację ma zatem skarżący podnosząc naruszenie prze organy obu instancji przepisu art. 153 p.p.s.a., w szczególności wobec braku jakichkolwiek okoliczności prawnych lub faktycznych, które mogłyby wyłączyć związanie oceną prawną wynikające z tego przepisu. (por. wyrok NSA z dnia 23 października 1998 r. I SA 1663/96). Organy obu instancji błędnie przyjęły, że Sąd w sprawie o sygn. akt I SA/Wa [...] rozstrzygał jedynie kwestie proceduralne -legitymację skarżącego do skutecznego wszczęcia postępowania, bowiem na gruncie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego dokonał on również oceny prawnej w zakresie nieodwracalnych skutków prawnych decyzji podziałowej z dnia [...] sierpnia 2007r. Dodać należy, że Sąd rozpoznając wówczas sprawę, wbrew twierdzeniom Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. miał wiedzę na okoliczność nabycia przez S. Ł. wyodrębnionego lokalu mieszkalnego usytuowanego na powstałej po podziale działce nr [...] wraz z udziałem w gruncie, bowiem akt notarialny potwierdzający opisaną czynność prawną z dnia [...] stycznia 2009 r. Repertorium A nr [...] znajdował się w aktach sprawy administracyjnej na datę wydania wyroku w dniu [...] października 2011r. Tym nie mniej dla wzmocnienia argumentacji na okoliczność, że decyzja podziałowa nie wywołała nieodwracalnych skutków prawnych, należy wskazać, że w przepisie art. 93 ust.3b ustawy o gospodarce nieruchomościami z dnia 21 sierpnia 1997 r. (Dz. U. 2010.102.651) przewidziany został podział budynku wraz z podziałem gruntu – może on nastąpić, gdy podziałowi ulega nieruchomość gruntowa zabudowana budynkiem, a podział polega na wydzieleniu działki gruntu wraz ze znajdującą się na tej działce częścią budynku. Podział taki jest jednak możliwy tylko wtedy, gdy wydzielana część budynku może być samodzielnie wykorzystywana niezależnie od pozostałych części budynku. Ustawodawca zatem przesądził, że granice projektowanych działek gruntu (po podziale) powinny przebiegać wzdłuż pionowych płaszczyzn, które tworzone są przez ściany oddzielenia przeciwpożarowego usytuowane na całej wysokości budynku- od fundamentu do przekrycia dachu. W budynkach, w których nie ma ścian oddzielenia przeciwpożarowego, granice projektowanych do wydzielenia działek gruntu powinny przebiegać przynajmniej wzdłuż pionowych płaszczyzn, które tworzone są przez ściany usytuowane na całej wysokości budynku od fundamentu do przekrycia dachu, wyraźnie dzielące budynek na dwie odrębnie wykorzystywane części. Uzupełnieniem tego przepisu ustawy jest przepis par. 4 ust.1 r.s.d.p.n., w którym wskazano dodatkowo, że omawiany podział jest dopuszczalny, gdy projektowane do wyodrębnienia części budynku mają własne wejścia i są wyposażone w odrębne instalacje. Poza sporem pozostaje, że dokonanie podziału przedmiotowej nieruchomości nastąpiło z naruszeniem obowiązujących w tym zakresie przepisów prawa. Konsekwencją pominięcia unormowania przyjętego w/w przepisach musiałoby być sankcjonowanie podziału przeprowadzonego wbrew regułom ustawowym. Stosowanie zasady wprowadzonej przepisem art. 93 ust. 3b u.g.n. w sytuacji, gdy utworzenie nowych działek ewidencyjnych następuje na potrzeby dalszego ich zbycia jest o tyle uzasadnione, że przedmiotowa, nowa granica ewidencyjna – w sytuacji gdy decyzja o podziale nieruchomości stanie się ostateczna - staje się granicą prawa własności przysługującego innemu podmiotowi (podmiotom) niż dotychczas. Zatem, jeżeli nowe działki są choć w części zabudowane, to należy uznać za dopuszczalny tylko taki podział, gdy jego części zmieniające właściciela będą mogły być prawnie wyodrębnione. Mając powyższe na uwadze organ przy ponownym rozpoznaniu sprawy zastosuje się wskazań Sadu, który stwierdził, że zarówno zaskarżona decyzja jak i poprzedzająca ją decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lipca 2012 r. wydane zostały z naruszeniem obowiązujących przepisów i wobec tego uchylił je na podstawie art.145 §1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. ( t.j. Dz. U. z 2012 r., poz.290).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło