IV SA/Wa 408/11

WyrokWSA w Warszawie2011-05-11

Skład orzekający: Jakub Linkowski, Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, Wanda Zielińska-Baran

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo ustalił, że opuszczenie przez stronę miejsca pobytu stałego miało charakter dobrowolny i trwały, co uzasadnia wymeldowanie, zwłaszcza w kontekście potencjalnego wpływu stanu zdrowia psychicznego byłej małżonki na decyzję o opuszczeniu lokalu?
Ratio decidendi
Organ odwoławczy, utrzymując w mocy decyzję o wymeldowaniu, nie zastosował się do wiążącej oceny prawnej i wskazań zawartych w poprzednim wyroku WSA, który nakazywał weryfikację wpływu stanu psychicznego byłej małżonki na dobrowolność opuszczenia lokalu. Niewyjaśnienie tej istotnej okoliczności stanowi naruszenie przepisów postępowania, które obliguje sąd do uchylenia zaskarżonej decyzji.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi Z. K. na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję o wymeldowaniu skarżącego z pobytu stałego. Poprzednia decyzja została uchylona przez WSA z uwagi na niewystarczające wyjaśnienie, czy opuszczenie lokalu było dobrowolne i trwałe, w szczególności w kontekście zgłoszonych przez skarżącego problemów z dostępem do mieszkania i stanu psychicznego byłej żony. Wojewoda ponownie utrzymał w mocy decyzję o wymeldowaniu, uznając, że stan psychiczny byłej żony nie ma znaczenia, a darowizna domu nie świadczy o niedobrowolnym opuszczeniu lokalu. Skarżący zarzucił, że został zmuszony psychicznie do opuszczenia mieszkania i obawia się dalszych działań byłej żony.
Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Wojewody, stwierdza, że decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku, zasądza od Wojewody na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jakub Linkowski, Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec (spr.) Sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran, Protokolant sekr. sąd. Agnieszka Olszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 maja 2011 r. sprawy ze skargi Z. K. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2011 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącego Z. K. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. IV SA/Wa 408/11 UZASADNIENIE Zaskarżoną do Sądu Administracyjnego decyzją z dnia [...].01.2011 r. Wojewoda [...] ponownie utrzymał w mocy decyzję Burmistrza Miasta M. z dnia [...].02.2010 r., orzekającą o wymeldowaniu Z. K. z pobytu stałego w budynku położonym w miejscowości W. pod numerem [...], gm. M.. Uprzednia decyzja Wojewody, utrzymująca w mocy decyzję Burmistrza Miasta M. z dnia [...].02.2010 r., uchylona została przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 27.07.2010 r., sygn. akt IV SA/Wa 778/10. Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził wówczas, że w rozpatrywanej sprawie nie budzi wątpliwości ustalenie organu, iż skarżący opuścił miejsce stałego zameldowania. Na podstawie zebranego w sprawie materiału dowodowego organ ustalił, iż skarżący w listopadzie 2008 r. opuścił miejsce pobytu stałego i od tego czasu w nim nie zamieszkuje. Fakt ten potwierdziły przesłuchane w charakterze świadków G. Z. i C. Z. oraz wnioskodawczyni – M. K., wyniki kontroli meldunkowej, a także sam skarżący, który w toku postępowania oświadczył, iż przedmiotowy budynek opuścił. WSA we wskazanym prawomocnym wyroku uznał natomiast za sporną ocenę charakteru tego opuszczenia, wyrażając wątpliwość, czy było ono dobrowolne i trwałe. Sąd przytoczył ustalenia organów orzekających, iż wymeldowany skarżący od listopada 2008 r. nie podejmował żadnych kroków mających na celu powrót do mieszkania, nie nocuje w tym mieszkaniu, nie ma do niego swobodnego i niezależnego dostępu, nie posiada tam też jakichkolwiek rzeczy osobistych, bo te zabrał ze sobą opuszczając mieszkanie. Sąd podkreślił, że wskazane ustalenia skutkowały stanowiskiem organów, iż skarżący opuścił przedmiotowy lokal w sposób dobrowolny i trwały. W ocenie Sądu wówczas orzekającego, zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie pozwalał jednak na jednoznaczne stwierdzenie, że w niniejszej sprawie rzeczywiście zostały spełnione przesłanki uzasadniające wymeldowanie skarżącego. Ocena organu, iż opuszczenie mieszkania przez Z. K. było dobrowolne i trwałe wzbudziło wątpliwości Sądu. WSA stwierdził wówczas, że organy nie wyjaśniły, ani nie ustosunkowały się w jakikolwiek sposób do kwestii podnoszonej przez skarżącego, iż w dniu [...] stycznia 2009 r. zgłosił na policję, iż była żona utrudnia mu dostęp do mieszkania. Według skarżącego tego dnia usiłował dostać się do spornego mieszkania w towarzystwie policji, lecz była żona go nie wpuściła. W aktach sprawy brak jest jakichkolwiek ustaleń w tym przedmiocie, nic nie wskazuje na to aby organ choćby podjął próbę zgromadzenia materiału dowodowego w tym zakresie, tj. np. zwrócił się do skarżącego bądź policji o ewentualną dokumentację tego zdarzenia. Sąd podniósł także, iż skarżący jako przyczynę opuszczenia wskazał nieporozumienia rodzinne, które nie wynikały tylko z jego winy. Przyznał, iż nadużywał alkoholu i na tym tle dochodziło do awantur w domu, za co został skazany wyrokiem na rok pozbawienia wolności w zawieszeniu na trzy lata. Wskazał jednak także na naganne zachowanie byłej żony i syna w stosunku do niego. Jego zdaniem, była żona uniemożliwia mu dostęp do mieszkania, następnego dnia po opuszczeniu przez niego mieszkania usiłował się do niego dostać, lecz zamki zostały wymienione. Skarżący powołał się na wyrok Sądu Okręgowego orzekającego rozwód pomiędzy nim a żoną i wskazał, iż wbrew jej żądaniu Sąd uznał obie strony za winne rozkładu pożycia. Sąd wskazał nadto na oświadczenie skarżącego złożone na rozprawie, iż jego była żona jest chora psychicznie, dwukrotnie przebywała w zakładzie psychiatrycznym. Zdaniem Sądu, powyższe twierdzenia skarżącego powinny być przez organ zweryfikowane, materiał dowodowy winien być uzupełniony w tym zakresie, albowiem okoliczności te mają wpływ na ustalenie przyczyny opuszczenia miejsca pobytu stałego. Jest to o tyle istotne, że w przypadku opuszczenia miejsca pobytu stałego z powodu przymusu fizycznego, psychicznego, czy też uniemożliwienia dostępu do lokalu z powodu wymiany zamków w drzwiach, nie można uznać tego za opuszczenie dotychczasowego miejsca pobytu stałego (por. wyrok NSA 21 marca 2001 r., sygn. akt V SA 2950/00, LEX nr 80643). Nadto WSA z faktu, iż skarżący aktem notarialnym z dnia [...].09.2008 r., nr Repertorium A – [...], znajdującym się w aktach sprawy, dokonał darowizny na rzecz M. K. domu w W. oraz jego twierdzeń, iż miał nadzieję, że darowizna ta załagodzi konflikty rodzinne - wyprowadził wniosek, iż opuszczenia przez wymeldowanego przedmiotowego lokalu nie można uznać za dobrowolne. W konkluzji WSA zobowiązał organ, by odniósł się i ocenił twierdzenia skarżącego ustalając, czy rzeczywiście można mu przypisać zamiar trwałego opuszczenia w listopadzie 2008 r. mieszkania w W., skoro we wrześniu 2008 r. dokonał darowizny tego domu na rzecz swej żony. W ocenie wówczas orzekającego Sądu, organ odwoławczy tej podnoszonej przez skarżącego okoliczności w ogóle nie wziął pod uwagę i w żaden sposób się do niej nie ustosunkował. W ocenie WSA z zebranego w sprawie materiału dowodowego nie wynika w sposób jednoznaczny i nie budzący wątpliwości, iż skarżący opuścił trwale i dobrowolnie miejsce stałego pobytu. Sąd wówczas rozstrzygający sprawę, nie przesądzając o jej wyniku wskazał, że organ odwoławczy ponownie ją badając winien uzupełnić materiał dowodowy i ocenić całokształt okoliczności, zgodnie z wytycznymi zawartymi w tamtym wyroku. Wyrok ten nie był zaskarżany i stał się prawomocny. W wyniku uchylenia przez WSA uprzedniej zaskarżonej decyzji, utrzymującej w mocy owo wymeldowanie, Wojewoda rozpatrzył raz jeszcze wniesione przez wymeldowanego odwołanie. Z. K. twierdził w nim, iż przedmiotowego budynku nie opuścił dobrowolnie, a była żona wyrzuciła go z domu i zamknęła do niego dostęp. Organ odwoławczy ponownie nie znalazł podstaw do zmiany zakwestionowanej przez skarżącego decyzji organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia zawarł ustalenia, które nie zostały uprzednio zakwestionowane przez WSA w zakresie bezspornego opuszczenia lokalu przez wymeldowanego. Nawiązując natomiast do wskazań wyrażonych w wyroku z dnia 27.07.2010 r. nadmienił, iż : - M. K. nadesłała do organu wyjaśnienia wskazując, że jej choroba w żadnym stopniu nie przyczyniła się do opuszczenia przez jej byłego męża przedmiotowego lokalu, uczynił to dobrowolnie. Wyjaśniła, że powodem jej załamania nerwowego w 1997 r. było nadużywanie alkoholu przez męża i trudna sytuacja finansowa, a na depresję leczyła się tylko i wyłącznie z winy męża. Podała, że odwiedziny męża u niepełnoletniej córki w dniu [...].07.2010 r. zakończyły się interwencją policji. Mąż był nietrzeźwy i kierował groźby karalne, na płycie CD nagrała przebieg tego zdarzenia. Wyjaśniła nadto, iż wniesienie przez nią o rozwód miało uchronić rodzinę przed zachowaniem męża. Zaznaczyła także, iż ostatni raz były mąż był w miejscu stałego zameldowania w listopadzie 2010 r.; - wymeldowany w protokole przesłuchania z [...].12.2010 r. oświadczył m. in., że nie ma warunków pozwalających na zamieszkanie w tym lokalu, bo była żona nie wpuszcza go do spornego mieszkania i nie zezwala mu na odwiedzanie córki. Oświadczył, iż zgłaszał fakt utrudniania mu zamieszkiwania na Posterunku Policji w M. oraz w L., nie posiada jednak żadnych dokumentów na potwierdzenie tych okoliczności. Mieszka obecnie w L.; - z ustaleń na Posterunkach Policji w M. oraz w L. wynika, że miały miejsca dwie interwencje Policji. Przyczyną interwencji z [...].07.2010 r. była awantura wywołana przez wymeldowanego, a interwencji z [...].01.2010 r. była odmowa wpuszczenia Z. K. do domu przez jego byłą żonę, przy czym po przyjeździe policjantów M. K. również odmówiła wpuszczenia byłego męża do domu. Wojewoda stwierdził nadto, że Z. K. nie ma dostępu do budynku i nie partycypuje w kosztach jego utrzymania, a zamieszkuje w L.. Nie podejmował też żadnych prób mających na celu powrót do miejsca stałego zamieszkania, a jedna interwencja Policji z jego wniosku nie może przesądzać o tym, że został zmuszony do opuszczenia przedmiotowego lokalu. Odnosząc się natomiast do podniesionej przez Sąd choroby psychicznej M. K. stwierdził, iż okoliczność ta pozostaje bez żadnego znaczenia w sprawie i nie jest rzeczą organu administracji publicznej "rozstrzyganie w kwestii czyjejś choroby". Nawiązując do darowizny przedmiotowego domu byłej żonie przez wymeldowanego organ odwoławczy zauważył, że okoliczność ta nie świadczy o niedobrowolnym opuszczeniu tego domu. Przedmiotem opuszczenia tego lokalu nie mogła być też sprawa rozwodowa, wniesiona trzy miesiące później. Na poparcie swego twierdzenia organ powołał nieprawomocny wyrok Sądu Okręgowego I Wydziału Cywilnego w O. z [...].10.2010 r., sygn. akt [...], w przedmiocie złożenia oświadczenia woli, w którym Sąd nie dopatrzył się w zachowaniu M. K. wobec jej byłego męża - darczyńcy znamion rażącej niewdzięczności. Jako obdarowana wypełnia swe obowiązki, umożliwiła byłemu mężowi zamieszkiwanie w jej rodzinnym domu w L., za który opłaca wszystkie rachunki. We wniesionej skardze wymeldowany zakwestionował ustalenia organu, iż była żona ponosi koszty utrzymania mieszkania w L.. Oświadczył, iż do opuszczenia przedmiotowego mieszkania został "zmuszony w sposób psychiczny". Sądził, że uczyniona na rzecz byłej żony darowizna przedmiotowego domu poprawi wzajemne stosunki z żoną. Wskazał, iż w jego ocenie była żona jest osobą przebiegłą, a on nie będąc prawnikiem nie wiedział o tym, że powinien wnieść sprawę o przywrócenie naruszonego posiadania, gdy do swego domu nie mógł się dostać. Ponownie zaznaczył, iż była żona leczy się psychiatrycznie i ma zamiar go zniszczyć, bo i tak nic nie będzie jej groziło. W 1997 r. z uwagi na stan psychiczny byłej żony przeżył koszmar nie wiedząc, czy się obudzi, gdy to próbowała pozbawić życia jego i dzieci. Wyraził obawę, że po jego wymeldowaniu z tego domu przyjdzie kolej na wyeksmitowanie go z domu w L., będącego ojcowizną jego byłej żony. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej określanej P.p.s.a.) wyrażone w orzeczeniu Sądu ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wiążą w sprawie ten Sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Sytuacja taka zachodzi w rozpatrywanej sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 27.07.2010 r., sygn. akt IV SA/Wa 778/10 uchylił bowiem uprzednią decyzję Wojewody [...], utrzymującą w mocy wymeldowanie Z. K. z pobytu stałego w budynku położonym w miejscowości W. pod numerem [...], gm. M.. Podstawą prawną kwestionowanego rozstrzygnięcia był przepis art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993). W myśl tego przepisu organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. W orzecznictwie ugruntowany jest pogląd, iż o opuszczeniu miejsca stałego pobytu w rozumieniu art. 15 ust. 2 cyt. ustawy można mówić wówczas, gdy osoba, której postępowanie dotyczy, fizycznie nie przebywa w lokalu, w którym uprzednio miała zorganizowane centrum życiowe oraz gdy nieprzebywanie w tym lokalu jest wynikiem woli, zamiaru tej osoby (por. wyrok NSA z dnia 14 maja 2001 r., V SA 1496/00, LEX nr 54454). Należy mieć na uwadze, że wydanie decyzji administracyjnej o wymeldowaniu z pobytu stałego, stanowi wyjątek od ogólnej zasady realizacji obowiązku wymeldowania przez osobę, która opuszcza miejsce pobytu stałego. Dlatego też obowiązkiem organu rozpatrującego sprawę o wymeldowanie jest nie budzące wątpliwości ustalenie istnienia bądź nieistnienia przesłanki do wymeldowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 27.07.2010 r., sygn. akt IV SA/Wa 778/10, uprzednio wydanym w tej sprawie stwierdził, że nie budzi wątpliwości ustalenie organu, iż skarżący opuścił miejsce stałego zameldowania. Odmienne stanowisko Sąd zajął natomiast odnośnie dobrowolności i trwałości owego opuszczenia. W ocenie Sądu wówczas orzekającego, zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie pozwalał na jednoznaczne stwierdzenie, że w niniejszej sprawie rzeczywiście zostały spełnione przesłanki uzasadniające wymeldowanie skarżącego. Sąd podniósł m. in., iż skarżący jako przyczynę opuszczenia owego mieszkania wskazał nieporozumienia rodzinne, które nie wynikały tylko z jego winy. Przyznał, iż nadużywał alkoholu i na tym tle dochodziło do awantur w domu, za co został skazany wyrokiem na rok pozbawienia wolności w zawieszeniu na trzy lata. Wskazał jednak także na naganne zachowanie byłej żony i syna w stosunku do niego. Jego zdaniem, była żona uniemożliwia mu dostęp do mieszkania. Następnego dnia po opuszczeniu przez niego mieszkania usiłował się do niego dostać, lecz zamki zostały wymienione. Skarżący powołał się na wyrok Sądu Okręgowego orzekającego rozwód pomiędzy nim a żoną i wskazał, iż wbrew żądaniu żony Sąd uznał obie strony za winne rozkładu pożycia. Nade wszystko jednak WSA wskazał na oświadczenie skarżącego złożone na rozprawie przed tym Sądem, z którego wynikało, iż jego była żona jest chora psychicznie, dwukrotnie przebywała w szpitalu psychiatrycznym, raz z powodu depresji schizofrenicznej, innym razem chciała uśmiercić dzieci (pobyty w szpitalu każdorazowo trwały ok. 3 tygodni). Zdaniem wówczas orzekającego w tej sprawie WSA, te twierdzenia skarżącego powinny być przez organ zweryfikowane, materiał dowodowy winien być uzupełniony w tym zakresie, albowiem okoliczności te mają wpływ na ustalenie przyczyny opuszczenia miejsca pobytu stałego. Mając to na względzie WSA sformułował wówczas stanowisko, iż wyjaśnienie tych kwestii jest istotne, bo opuszczenie miejsca pobytu stałego z powodu przymusu fizycznego, psychicznego, czy też uniemożliwienia dostępu do lokalu z powodu wymiany zamków w drzwiach, nie może być uznane za opuszczenie dotychczasowego miejsca pobytu stałego, nie może zatem prowadzić do wymeldowania. Organ odwoławczy wyjaśnił wiele okoliczności wyszczególnionych w cyt. wyroku WSA, ale nie wszystkie. Skoro bowiem w wiążącym zarówno organ jak i obecnie orzekający Sąd wyroku wskazano, że przymus psychiczny mógłby wykluczyć dobrowolność opuszczenia przedmiotowego mieszkania przez skarżącego, to obowiązkiem organu odwoławczego było ustalenie, czy zdrowie psychiczne byłej żony wymeldowanego nie stało się przyczyną opuszczenia przez niego miejsca stałego pobytu, zwłaszcza w kontekście rozwodu orzeczonego z winy obu stron. W tej sytuacji stwierdzenie Wojewody, iż okoliczność tycząca choroby psychicznej M. K. pozostaje bez żadnego znaczenia w sprawie i nie jest rzeczą organu administracji publicznej "rozstrzyganie w kwestii czyjejś choroby" było nieuprawnione i sprzeczne z obowiązkiem płynącym z art. 153 P.p.s.a. Jak już uprzednio wskazano zarówno organ, jak i obecnie orzekający Sąd są związane oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania, wyrażonymi w prawomocnym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27.07.2010 r., sygn. akt IV SA/Wa 778/10. Jeśli organ odwoławczy nie godził się z ich treścią mógł skorzystać ze środka zaskarżenia w postaci skargi kasacyjnej. Skoro jednak tego nie uczynił, oznacza to że był zobowiązany zastosować się do treści prawomocnego wyroku WSA z dnia 27.07.2010 r., sygn. akt IV SA/Wa 778/10. Nie mógł przy tym formułować odmiennej - do zawartej w nim - oceny prawnej i pomijać wyrażonych w nim wskazań. Pozostaje przy tym bez znaczenia oświadczenie złożone w tym przedmiocie przez wnioskodawczynię w stanowisku (wyjaśnieniach), przesłanym po otrzymaniu tego wyroku uchylającego WSA. Jej zeznania w tym zakresie winny być bowiem odebrane we właściwej formie - przesłuchania, z zachowaniem wymogów wynikających z Kpa, w tym z umożliwieniem uczestniczenia w tej czynności skarżącego i zadawania pytań. Szczególne obowiązki dotyczące udziału strony w postępowaniu dowodowym statuuje art. 79 § 1 Kpa, nakładając na organy obowiązek zawiadamiania stron o miejscu i terminie przeprowadzenia dowodu ze świadków, biegłych lub oględzin przynajmniej na siedem dni przed terminem. Strona ma także prawo brać udział w przeprowadzeniu dowodu, może zadawać pytania świadkom, biegłym i stronom oraz składać wyjaśnienia (art. 79 § 2 Kpa). Takie stanowisko jest powszechnie akceptowane w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjny, który m.in. w wyroku z dnia 18 listopada 1999 r. sygn. II SA 1210/00, publ. Lex 46806 stwierdził, że art. 79 Kpa stanowi następną (po wyrażonej w art. 10 Kpa ) gwarancję realizacji zasady ogólnej czynnego udziału strony w postępowaniu i nakłada obowiązek zawiadomienia strony co najmniej na 7 dni przed terminem czynności. Zachowanie wymogu z art. 79 Kpa, niezależnie od treści i wagi przeprowadzonego dowodu, jest obowiązkiem organu administracji publicznej. Ponad wszystko jednak najbardziej miarodajnym w tym zakresie byłby dowód z dokumentu. Skoro WSA w prawomocnym wyroku stwierdził, iż stan zdrowia psychicznego wnioskodawczyni mógł mieć znaczenie dla ustalenia dobrowolności opuszczenia przez skarżącego przedmiotowego mieszkania, to obowiązkiem organu odwoławczego było zastosowanie się do tej oceny prawnej i wynikających z niej wskazań. Przytoczenie pewnych oświadczeń w tym zakresie (głównie wnioskodawczyni) i zaniechanie zgromadzenia obszerniejszej dokumentacji (m. in. wyroku rozwodowego) oraz uchylenie się od analizy dokumentacji już zgromadzonej (opinii RODK, czy protokołu oględzin lekarskich z dnia [...].02.2008 r.), prowadziło do zaniechania wnikliwej oceny wskazanej okoliczności i nie czyniło zadość wymogom wynikającym z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a co za tym idzie obowiązkom płynącym z art. 6, 7 i 8 Kpa. W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony jest pogląd, że przesłanka opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego w rozumieniu powołanego przepisu jest spełniona, gdy opuszczenie to jest dobrowolne i trwałe. Obowiązkiem organów administracji publicznej prowadzących postępowanie w sprawie o wymeldowanie jest ustalenie - w oparciu o zebrany materiał dowodowy - okoliczności faktycznych, czy dana osoba dobrowolnie i trwale opuściła lokal, w którym była zameldowana na pobyt stały. Przesłankami wymeldowania są więc tylko okoliczności faktyczne a nie materialnoprawne. Wynika to z faktu, że ewidencja ludności służy jedynie rejestracji danych o miejscu rzeczywistego pobytu osób, a więc rejestracji stanu faktycznego. Stosownie więc do zasad postępowania administracyjnego, określonych w art. 6, 7 i 8 Kpa, organy administracji publicznej zobowiązane są działać na podstawie przepisów prawa i prowadzić postępowanie w taki sposób, aby zostały wyjaśnione istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności. W rozpatrywanej sprawie nie badano wpływu stanu psychicznego wnioskodawczym na opuszczenie mieszkania przez skarżącego. Nie dokonano oceny już zebranego materiału dowodowego, pod kątem ustalenia stanu zdrowia psychicznego wnioskującej w czasie opuszczenia przedmiotowego mieszkania przez skarżącego i nie uzupełniano tego materiału. Przeprowadzenie ustaleń w tym przedmiocie nie należy do Sądu Administracyjnego. Sąd nie może także dokonać oceny już zgromadzonego materiału dowodowego w zastępstwie organu, jest uprawniony bowiem jedynie do dokonania oceny prawidłowości przeprowadzonego przez organ postępowania wyjaśniającego i wyprowadzonych z niego wniosków. Niewyjaśnienie zatem przez organ okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy stanowi takie naruszenie przepisów postępowania, które obliguje Sąd do uchylenia zaskarżonej decyzji. W rozpatrywanej sprawie należy zatem uznać, iż w dalszym ciągu nie wszystkie istotne okoliczności sprawy zostały wyjaśnione, co w dalszym ciągu nie pozwala na jednoznaczne stwierdzenie, iż opuszczenie przedmiotowego mieszkania przez Z. K. było dobrowolne. Wskazane uchybienia procesowe mogły mieć, w ocenie Sądu, istotny wpływ na wynik sprawy, co nie przesądza o tym, iż poczynienie wnikliwych ustaleń w tym zakresie może prowadzić do podjęcia decyzji tej samej treści. Z przytoczonych przyczyn, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 152 powołanej na wstępie ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w punkcie 1 sentencji. O zwrocie kosztów postępowania, w punkcie 3 sentencji orzeczono na podstawie art. 200 cyt. ustawy. Po uprawomocnieniu się niniejszego wyroku należy zastosować się do wskazań oraz oceny prawnej Sądu wyrażonych w uzasadnieniu tego wyroku oraz uprzednim wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27.07.2010 r., sygn. akt IV SA/Wa 778/10.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło