II SA/Wr 143/11
WyrokWSA we Wrocławiu2011-05-11
Skład orzekający: Andrzej Wawrzyniak, Mieczysław Górkiewicz, Alicja Palus
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie Wojewody o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta W. jest zgodne z prawem, jeśli doręczenie decyzji pierwszej instancji nastąpiło z naruszeniem procedury przez pocztę?Ratio decidendi
Sąd uznał, że nawet jeśli pracownik poczty popełnił błąd przy doręczaniu przesyłki, co skutkowało błędnym ustaleniem terminu odbioru przez adresata, to fikcja prawna doręczenia na podstawie art. 44 § 4 k.p.a. pozostaje skuteczna. Skoro zawiadomienia o pozostawieniu przesyłki zostały umieszczone prawidłowo, a następnie powtórnie, doręczenie uważa się za dokonane z upływem czternastu dni od pierwszej próby, niezależnie od późniejszych błędów poczty. W związku z tym, odwołanie wniesione po tym terminie jest bezskuteczne.Stan faktyczny
Wojewoda postanowieniem stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania przez "B. G. M." Sp. z o.o. od decyzji Prezydenta W. dotyczącej sprzeciwu wobec montażu siatki reklamowej. Decyzja organu pierwszej instancji została nadana 4 czerwca 2010 r., awizowana 8 czerwca i 16 czerwca. Mimo że pracownik poczty pobrał przesyłkę 22 czerwca z zamiarem doręczenia 23 czerwca, a następnie z przeoczenia nadał jej bieg kolejnego 14-dniowego terminu odbioru, organ uznał doręczenie za skuteczne 22 czerwca 2010 r. Odwołanie wpłynęło 19 lipca 2010 r. Skarżąca Spółka zarzuciła naruszenie przepisów k.p.a., w tym art. 44, oraz naruszenie prawa do sądu.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Sędziowie Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak Sędzia WSA Mieczysław Górkiewicz Sędzia WSA Alicja Palus (spr.) Protokolant Patrycja Kikosicka-Jędrzejczak po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 11 maja 2011 r. sprawy ze skargi "B. G. M." Sp. z o.o. na postanowienie Wojewody z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania. oddala skargę
Postanowieniem z dnia [...]r. [...]Wojewoda stosując przepis art. 134 kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 82 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. – Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2010r. Nr 243, poz. 1623) stwierdził wobec "B. G. M." Sp. z o.o. uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta W. z dnia [...] r. Nr [...] wnoszącej sprzeciw wobec zamiaru montażu siatki winylowej z nadrukiem reklamowym wraz z oświetleniem na budynku przy ul. K. W. [...] (działka nr [...]i[...], AM-[...], obręb S. M. – narożnik ul. K.).
W uzasadnieniu postanowienia Wojewoda wyjaśnił, że Prezydent W. decyzją z dnia [...]r. Nr [...] wniósł sprzeciw wobec zgłoszonego zamiaru wykonania opisanych powyżej robót budowlanych. Decyzję tą inwestor odebrał z placówki pocztowej w dniu 29 czerwca 2010r. tj. dwa dni po upływie 30-dniowego terminu do wniesienia sprzeciwu, a odwołanie od niej wpłynęło do Kancelarii Urzędu Miejskiego W. w dniu 19 lipca 2010r. Organ odwoławczy wskazał przy tym, że na kopercie nie ma datownika ani innej pieczątki urzędu pocztowego, a jest jedynie naklejka z numerem przesyłki pocztowej.
Następnie Wojewoda wyjaśnił, że przed merytorycznym rozpatrzeniem odwołania wniesionego przez stronę postępowania na rozstrzygnięcie wydane przez organ pierwszej instancji w danej sprawie administracyjnej, organ odwoławczy zobowiązany jest w postępowaniu wstępnym zbadać, czy dany środek zaskarżenia został wniesiony w terminie określonym w art. 129 § 2 kpa.
Zgodnie z tym przepisem odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszone ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie. Art.57 §1 kpa stanowi, że jeżeli początkiem terminu określonego w dniach jest pewne zdarzenie, przy obliczaniu tego terminu nie uwzględnia się dnia, w którym zdarzenie nastąpiło. Upływ ostatniego z wyznaczonej liczby dni uważa się za koniec terminu. Po upływie terminu wyznaczonego wyżej powołanym przepisem decyzja staje się ostateczna, a odwołanie od niej bezskuteczne.
Jak wynika z akt sprawy, a także wyjaśnień zawartych w piśmie Dyrektora Centrum Poczty w Centrali Poczty Polskiej S.A. (znak[...] ) z dnia 8 grudnia 2010 r., przesyłkę pocztową zawierającą decyzję organu pierwszej instancji, nadano w dniu 4 czerwca 2010 r. a pierwszy raz awizowano 8 czerwca 2010 r. i pozostawiono do dyspozycji adresata na okres 14 dni. Powtórnie przesyłka była awizowana w dniu 16 czerwca 2010 r. Następnie, jak wskazano w w/w piśmie, "na prośbę adresata przesyłki w dniu 22 czerwca 2010 r., tj. ostatniego dnia terminu przechowywania przesyłki w placówce oddawczej operatora pocztowego, listonosz pobrał rzeczoną przesyłkę z zamiarem jej doręczenia w siedzibie adresata w dniu następnym. Ponieważ w trakcie jej doręczenia w dniu 23 czerwca 2010 r. listonosz nie zastał osoby uprawnionej do odbioru korespondencji, po powrocie z rejonu doręczeń ponownie przekazał przesyłkę pracownikowi placówki pocztowej Warszawa 15. Pracownik tej placówki obowiązany był dokonać w tym dniu zwrotu przesyłki do nadawcy, jednak w wyniku przeoczenia ponownie nadał przesyłce bieg 14-dniowego terminu odbioru".
W kontekście opisanych czynności doręczenia przesyłki, a także art.44 kpa, normującego doręczanie przesyłki w sytuacji niezastania adresata, doręczenie należy uznać za dokonane w dniu 22 czerwca 2010 r. (wtorek - dzień powszedni). Prawnego znaczenia nie ma zatem późniejsze "awizowanie" przesyłki. Zgodnie bowiem z art.44 §4 i §1 kpa, po upływie 14 dni od pierwszej próby doręczenia, doręczenie uznaje się za dokonane.
W ocenie organu odwoławczego procedura doręczania przesyłki przeprowadzona była przez Pocztę Polską poprawnie. Zatem przesyłkę należy uznać za skutecznie doręczoną w dniu 22 czerwca 2010 r., a wobec tego inwestor od dnia 22 czerwca 2010r. dysponował czternastodniowym terminem do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta W. Nr [...] z dnia [...]r. Termin ten upływał w dniu 6 lipca 2010r.
Wojewoda ponownie wskazał, że odwołanie zostało dostarczone do Urzędu Miejskiego W. przesyłką poleconą. Na kopercie brak pieczątek urzędu pocztowego lub jakiejkolwiek daty - jest jedynie naklejka przesyłki poleconej. Według informacji zawartych w elektronicznym systemie śledzenia przesyłek Poczty Polskiej S.A., przesyłka ta została nadana w urzędzie pocztowym w Warszawie nr 15 dnia 12 lipca 2010 r.
W zakończeniu uzasadnienia Wojewoda stwierdził, że nadając odwołanie od opisywanej wcześniej decyzji Prezydenta W. w dniu [...] r. "B. G.M." Sp. z o.o. uchybiła ustawowemu terminowi do wniesienia odwołania. Wyjaśnił jednocześnie, że zgodnie z art. 134 kpa organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia uchybienie terminu do wniesienia odwołania, przy czym postanowienie o tym orzekające jest ostateczne.
Prawidłowość opisanego powyżej postanowienia zakwestionowała "B.G.M." Sp. z o.o. z siedzibą w W. ul. K.[...] poprzez skargę wniesioną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu. W petitum skargi działająca imieniem Spółki pełnomocnik zaskarżając w całości postanowienie wydane w postępowaniu odwoławczym zarzuciła temu orzeczeniu naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, mających istotny wpływ na wynik postępowania, w szczególności:
a) błędne zastosowanie przepisu art. 44 Kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej i uznanie, iż w przedmiotowej sprawie Skarżący uchybił terminowi do wniesienia odwołania, mimo iż ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego jednoznacznie wynika, iż w wyniku przeoczenia pracownika placówki pocztowej przesyłce listownej został ponownie nadany czternastodniowy termin odbioru;
b) przepisów art. 6, art. 7, art. 8, art. 11 oraz art. 124 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 roku, Nr 98, poz. 1071 j.t.), poprzez wydanie zaskarżonego postanowienia z naruszeniem przepisów prawa, prowadzenie postępowania w sposób naruszający zasadę zaufania obywateli do organów Państwa oraz zasadę szybkości i prostoty postępowania, brak wyjaśnienia skarżącej zasadności przesłanek jakimi organ kierował się przy załatwieniu niniejszej sprawy, nierozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego i w konsekwencji błędnego stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta W. [...] z dnia [...] roku;
Powołując się na tak sformułowane zarzuty pełnomocnik skarżącej Spółki wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia oraz zasądzenie od Wojewody na rzecz skarżącej kosztów postępowania według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi przedstawiona została szczegółowa argumentacja z wykorzystaniem poglądów doktryny i stanowiska judykatury. Pełnomocnik strony skarżącej wskazała m.in., że zasadniczą kwestią w przedmiotowej sprawie, jest zagadnienie zagwarantowania stronie postępowania prawa do sądu (art. 45 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej), a w tym między innymi ocena poprawności doręczenia pism. Funkcjonariusze pocztowi wykonują zadania zlecone przez ustawę, które, gdyby nie to zlecenie wykonywane byłyby przez Sąd. Stąd też błąd pracownika poczty działającego na rzecz wymiaru sprawiedliwości - z czym mamy do czynienia w przedmiotowej sprawie (co sam przyznaje organ w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia — str. 2 akapit 5 zdanie ostatnie) — nie może pozbawiać jednostki konstytucyjnego prawa do sądu, zagwarantowanego w art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Powyższe wynika z faktu, iż poprawne doręczenie powoduje często rozpoczęcie biegu terminu do dokonania określonej czynności procesowej — w przedmiotowej sprawie wniesienia odwołania od decyzji nr [...] z dnia [...] roku wydanej z upoważnienia Prezydenta W., jest więc w istocie gwarancją zapewnienia czynnego udziału strony w postępowaniu, czego skarżący został pozbawiony. Podkreślenia wymaga to, iż niezachowanie wobec strony jakiejkolwiek normy gwarancyjnej, mającej służyć ochronie jej praw, nie może wywoływać niekorzystnych dla tejże strony skutków prawnych z czym niewątpliwie mamy do czynienia w przedmiotowej sprawie.
W ocenie skarżącego, brak było podstaw do zastosowania przez organ instytucji tzw. zastępczego doręczenia (art. 44 Kodeksu postępowania administracyjnego) i w konsekwencji uznania, że przesyłka została skutecznie doręczona dnia [...] roku, zaś termin na wniesienie odwołania upływał w dniu [...] roku.
Pełnomocnik podkreśliła w uzasadnieniu fakt, że skarżący działał w zaufaniu do podanej przez pracownika poczty informacji na awizie o terminie, w którym możliwy był odbiór przesyłki. Zarzuciła jednocześnie, że w urzędzie pocztowym doszło do omyłki (przeoczenia), zatem brak jest podstaw do obarczania skarżącego skutkami błędnego działania placówki pocztowej.
Ponadto – zdaniem pełnomocnika – organ odwoławczy naruszył również przepis art. 6 Kodeksu postępowania administracyjnego, zgodnie z którym winien on działać na podstawie przepisów prawa. Tymczasem organ dokonał arbitralnej oceny stanu faktycznego i prawnego sprawy, uznając, iż uchybiono terminowi do wniesienia dowołania od decyzji Prezydenta W. nr [...] z dnia [...] roku, mimo iż zgromadzony w sprawie materiał dowodowy jednoznacznie wskazuje, że skarżący wniósł odwołanie w terminie ustawowym liczonym od dnia doręczenia przesyłki.
W uzasadnieniu wskazano także, że zgodnie z przepisem art. 7 Kodeksu postępowania administracyjnego organy administracji publicznej powinny stać na straży praworządności i podejmować niezbędne kroki do wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Zasada prawdy obiektywnej wyrażona w powyższym przepisie jest naczelną zasadą postępowania administracyjnego, ma bowiem wpływ na ukształtowanie się całego postępowania, a zwłaszcza na rozłożenie ciężaru dowodu w postępowaniu administracyjnym. Z zasady tej wynika obowiązek organu administracji publicznej wyczerpującego zbadania wszystkich okoliczności faktycznych związanych z określoną sprawą, aby w ten sposób stworzyć jej rzeczywisty obraz i uzyskać podstawę do trafnego zastosowania przepisu prawa. W przedmiotowej sprawie właściwy organ administracji zaniechał dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, zwłaszcza zbadania kwestii doręczenia przesyłki skarżącemu, zawierającej decyzję nr [...] wydaną w dniu [...] roku z upoważnienia Prezydenta W.
W ocenie pełnomocnika skarżącej Spółki działanie organu odwoławczego nie było prowadzone w sposób zmierzający do pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa. Organ naruszył przepis art. 8 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez bezzasadne uznanie, iż skarżąca uchybiła terminowi do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta W. nr [...] z dnia [...] roku. Tym samym zgodnie z wyrokiem WSA w Łodzi z dnia 7 marca 2008 r. (II SA/Łd 46/08, LEX nr 489243) "zasada zaufania obywateli do państwa pozwala (...) przypuszczać, iż dokonywane wobec niego czynności, przez będący emanacją państwa organ, czy inną jednostkę do tego upoważnioną, są zgodne z obowiązującymi przepisami prawa".
Ponadto rozstrzygnięcie zawarte w zaskarżonym postanowieniu stoi zdaniem pełnomocnika w sprzeczności z treścią uzasadnienia, co uniemożliwia skarżącemu zrozumienie stanowiska organu (por. P. Chałas, Zastosowanie zasad ogólnych postępowania administracyjnego w formułowaniu uzasadnienia faktycznego decyzji administracyjnej, teza nr 1, PPP.2009.1.57). Również w wyroku z dnia 7 listopada 2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie (III SA/Kr 710/07, LEX nr 366743) stwierdził, że "organy administracyjne mają obowiązek działać racjonalnie, nie – arbitralnie. Temu ma służyć zarówno obowiązek przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego (art. 7 i art. 77 kpa), obowiązek sporządzenia z urzędu adekwatnego uzasadnienia faktycznego i prawnego decyzji (art. 107 § 3 kpa), jak i wyjaśnienia stronom zasadności przesłanek, którymi kierują się przy załatwieniu sprawy (...)". Skarżone postanowienie nie wyjaśnia zasadności przesłanek, którymi kierował się Organ przy załatwieniu niniejszej sprawy, czym naruszył przepis art. 11 Kodeksu postępowania administracyjnego. Motywy postanowienia, zredagowane w sposób prawidłowy, powinny być zatem ujęte w taki sposób, aby strona mogła zrozumieć i w miarę możliwości zaakceptować zasadność przesłanek faktycznych i prawnych, którymi kierował się organ przy rozstrzyganiu sprawy.
W zakończeniu uzasadnienia pełnomocnik strony skarżącej wskazała, że obowiązek przeprowadzenia całego postępowania dowodowego zgodnie z przepisem art. 77 Kodeksu postępowania administracyjnego obciąża organ administracji. W spornej sprawie nie wiadomym jest skąd 0rgan czerpie informacje, iż Skarżący uchybił terminowi do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta W. nr [...] z dnia [...] roku. Z samego uzasadnienia postanowienia wynika odmienny wniosek, iż to pracownik placówki mimo obowiązku dokonania zwrotu przesyłki do nadawcy, w wyniku przeoczenia ponownie nadał przesyłce bieg czternastodniowego terminu odbioru.
Zarzuciła również naruszenie art. 124 i art. 8 kpa poprzez wadliwe uzasadnienie zaskarżonego postanowienia, które nie pozwala na jednoznaczne stwierdzenie, że rozstrzygnięcie organu jest oparte na obowiązujących przepisach i odpowiada stanowi faktycznemu określonemu w przepisach prawa.
W odpowiedzi na skargę przedstawionej w piśmie doręczonym Sądowi w dniu 11 marca 2011 r. Wojewoda wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał stanowisko przyjęte w sprawie oraz argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, podając dodatkowo, że po zapoznaniu się ze skargą nie znalazł podstaw do uchylenia swojego postanowienia.
W skierowanym do Sądu w dniu 23 marca 2011r. piśmie procesowym pełnomocnik skarżącej Spółki oświadczyła, że podtrzymuje dotychczasowe stanowisko w sprawie i odniosła się do zarzutów i twierdzeń organu zawartych w odpowiedzi na skargę.
Na rozprawie w dniu 11 maja 2011r. pełnomocnik Wojewody wniosła o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekając w sprawie uwzględnił następujące okoliczności faktyczne i prawne:
Należy przede wszystkim wyjaśnić, że w przepisie art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz.1269) ustawodawca zastrzegł, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (jeżeli ustawy nie stanowią inaczej), formułując w ten sposób generalne kryterium wiążące sądy administracyjne w pełnym zakresie ich kognicji. Jednoznaczność tej zasady sprawia że wojewódzki sąd administracyjny w toku podjętych czynności rozpoznawczych dokonuje oceny co do zgodności kontrolowanej decyzji (innego aktu lub czynności) z przepisami prawa materialnego, które mają zastosowanie w sprawie oraz z przepisami prawa procesowego, regulującymi tryb jej wydania lub tryb podjęcia aktu albo czynności będącej przedmiotem zaskarżenia. Wiążące są przy tym przepisy obowiązujące w dacie wydania zaskarżonego aktu. Uchylenie decyzji administracyjnej, postanowienia albo stwierdzenie jej nieważności następuje tylko w przypadku istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mających istotny wpływ na wynik sprawy.
Mając na względzie wskazane powyżej kryterium legalności Wojewódzki Sąd Administracyjny po poddaniu ocenie ustalonych w sprawie w toku administracyjnego postępowania instancyjnego okoliczności faktycznych i istniejących okoliczności prawnych nie znalazł podstaw dla stwierdzenia naruszenia prawa w rozpoznawanej sprawie, mimo rozważania w toku dokonywanych czynności przepisu art. 134 § i ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), z którego wynika, że Sąd przy rozstrzyganiu sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Zaskarżone orzeczenie ma charakter procesowy, a jego podstawę prawną stanowił przepis art. 134 kpa, z którego wynika m.in., że organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia uchybienie terminu do wniesienia odwołania.
Odwołanie natomiast jest środkiem prawnym, poprzez który realizowana jest w postępowaniu administracyjnymi zasada dwuinstancyjności, gwarantująca stronie postępowania możliwość dwukrotnego rozpatrzenia indywidualnej sprawy administracyjnej przez organy właściwe instancyjnie. Jednym z warunków skutecznego skorzystania z tego środka zaskarżenia przez uprawniony podmiot tzn. spełniający kryteria określone w art. 28 kpa jest zachowanie przy czynności wniesienia odwołania ustawowego terminu wskazanego w art. 129 § 2 kpa. Przepis ten stanowi, że odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie (gdy decyzja została ogłoszona ustanie - od dnia jej ogłoszenia stronie).
Należy też zwrócić uwagę, że zgodnie z przepisem art. 57 § 1 kpa: "Jeżeli początkiem terminu określonego w dniach jest pewne zdarzenie, przy obliczaniu tego terminu nie uwzględnia się dnia. w którym zdarzenie nastąpiło. Upływ ostatniego z wyznaczonej liczby dni uważa się za koniec terminu".
Oznacza to, że początkiem biegu terminu do niesienia odwołania - stosownie do przywołanej powyżej reguły - jest dzień następny po dniu, w którym nastąpiło skuteczne, czyli prawidłowe doręczenie decyzji, będącej później przedmiotem odwołania. Skutkiem niezachowania terminu zastrzeżonego dla dokonania tej czynności jest jej bezskuteczność, z tym, że zaistnienie warunków określonych w art. 58 § 1 i § 2 kpa umożliwia przywrócenie terminu, a poprzez to uznanie odwołania za wniesione prawidłowo tzn. z zachowaniem terminu ustawowo zastrzeżonego.
W procedurze administracyjnej czynności doręczenia są sformalizowane i uregulowane w sposób prawie kazuistyczny, co jest niezbędne ze względu na konieczność ścisłego określenia faktów powodujących skutek prawny w sferze formalnej czy materialnej.
Stosownie do powoływanego w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia art.44 kpa, w trybie którego nastąpiło doręczenie skarżącej Spółce decyzji Prezydenta W. z dnia [...] r. Nr[...] : "W razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i 43
1) poczta przechowuje pismo przez okres czternastu dni w swojej placówce pocztowej - w przypadku doręczania pisma przez pocztą,
2) pismo składa się na okres czternastu dni w urzędzie właściwej gminy (miasta) - w przypadku doręczania pisma przez pracownika urzędu gminy (miasta) lub upoważnioną osobę lub organ (§ 1).
§ 2. Zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia w miejscu określonym w § 1, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata.
§ 3. W przypadku niepodjęcia przesyłki w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pierwszego zawiadomienia.
§ 4. Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy."
Przyjęty w przywołanym przepisie tryb doręczenia pisma adresatowi stanowi wyjątek od zasady doręczania bezpośredniego. Wyjątkowy charakter tego uregulowania wymaga ścisłej interpretacji wskazanego przepisu i nie dopuszcza przy tej czynności wykładni rozszerzającej. Skutek doręczenia został jednoznacznie przez ustawodawcę określony i – zdaniem Sądu – w przypadku dopełnienia przez jednostkę doręczającą wszystkich wymogów wskazanych w art. 44 § 2 i § 3 kpa, nie mogą znieść go żadne pozaustawowe okoliczności, nawet niezależne od adresata.
Zgodnie bowiem z treścią art. 44 § 4 kpa doręczenie pisma uważa się za dokonane (tzw. fikcja prawna doręczenia) z upływem czternastego dnia przechowywania pisma w placówce pocztowej (w przypadku doręczania pisma przez pocztę) lub urzędzie właściwej gminy albo miasta (w przypadku doręczania pisma przez pracownika urzędu gminy czy miasta, albo upoważnioną osobę lub organ). Skuteczność doręczenia w trybie powołanego przepisu uzależniona jest od uprzedniego umieszczenia w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata, zawiadomienia o pozostawieniu pisma w placówce pocztowej lub w urzędzie właściwej gminy albo miasta wraz z informacją o możliwości jego odbioru w tym miejscu w terminie siedmiu dni od dnia pozostawienia zawiadomienia oraz – w przypadku niepodjęcia przesyłki w tym terminie – pozostawienia powtórnego zawiadomienia o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pierwszego zawiadomienia.
W obowiązującym stanie prawnym doręczenie pisma w opisanym powyżej trybie i bez jego naruszenia jest równoznaczne w skutkach z doręczeniem bezpośrednim czyli do rąk adresata.
Z akt sprawy wynika w sposób nie budzący wątpliwości, że Wojewoda w sposób szczególnie staranny przeprowadził czynności fazy wstępnej postępowania odwoławczego.
Na ich podstawie organ ustalił, że przesyłka zawierająca decyzję Prezydenta W. z dnia [...] r. [...] wnoszącą sprzeciw wobec zgłoszonych przez skarżącą Spółkę robót budowlanych została prawidłowo awizowana po raz pierwszy w dniu [...]r., a powtórnie w dniu [...] r.
Zawiadomienie o pozostawieniu przesyłki w urzędzie pocztowym nr [...] w W. umieszczono w skrzynce pocztowej.
W tych okolicznościach Wojewoda prawidłowo uznał, że doręczenie zaskarżonej w postępowaniu instancyjnym decyzji Prezydenta W. należało uznać za dokonane z upływem dnia [...] r., a w konsekwencji, że termin do wniesienia odwołania od tego orzeczenia upłynął – stosownie do przepisu art. 129 § 2 w związku z art. 57 § 1 kpa – z dniem [...] r. (dzień powszedni).
Sąd podziela również ocenę Wojewody co do tego, że nieprawidłowe działanie pracownika placówki pocztowej i awizowanie po raz trzeci w dniu [...]r. przedmiotowej przesyłki zamiast dokonania jej zwrotu do nadawcy nie może znieść skutku następującego z mocy prawa i określonego wprost przez ustawodawcę w przepisie art. 44 § 4 kpa.
Skutek ten – jak wskazano już wcześniej – nastąpił z upływem dnia [...]r.
Istotne jest również – zdaniem Sądu – to, że doręczenie w trybie omawianego przepisu uznaje się za dokonane i skuteczne bez względu na to, czy przesyłkę pozostawiono w aktach sprawy. Sąd w składzie orzekającym akceptuje pogląd prezentowany w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, zgodnie z którym czynność pozostawienia pisma w aktach sprawy jest tylko skutkiem wyczerpania toku procedury uregulowanej w art. 44 kpa, nie jest natomiast warunkiem uznania doręczenie w trybie tego przepisu za dokonane (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 15 stycznia 2009r., sygn. akt I SA/Ke 431/08, Lex nr 528045).
Sąd zwrócił też uwagę, że niezgodne z prawem było również pobranie przez listonosza przedmiotowej przesyłki z placówki pocztowej w dniu [...] r. i podjęcie próby jej doręczenia w dniu [...]r. Takie działanie jest sprzeczne z przepisem art. 44 § 1 pkt 1 i § 4 kpa.
W uznaniu Sądu w rozpoznawanej sprawie Wojewoda prawidłowo ustalił – posługując się wiarygodnymi dowodami – że odwołanie od decyzji Prezydenta W. z dnia [...]r. Nr[...], wcześniej opisywanej, zostało wniesione – poprzez nadanie przesyłki zawierającej odwołanie w polskiej placówce pocztowej operatora publicznego tj. urzędzie pocztowym nr 15 w Warszawie – w dniu 12 lipca 2010r., zatem z uchybieniem terminu, który dla tej konkretnej czynności upłynął z dniem 6 lipca 2010r., co wynika z treści art. 129 § 2 kpa.
W tych okolicznościach Wojewoda prawidłowo stwierdził uchybienie przez "B.G. M." Sp. z o.o. terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta W.Nr [...]z dnia [...] r.
Ponadto Sąd nie podziela zarzutów skargi dotyczących naruszenia przez organ odwoławczy przepisu art. 11 i art. 107 § 3 kpa poprzez nieprawidłowe sporządzenie uzasadnienia zaskarżonego orzeczenia. W ocenie Sądu ten element zaskarżonego postanowienia zawiera wyczerpującą i szczegółową argumentację odnoszącą się do okoliczności faktycznych i prawnych sprawy i nie można mu zarzucić wadliwości sugerowanej przez pełnomocnika skarżącej Spółki.
Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny – uznając, że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa – stosownie do przepisu art. 151 powołanej wcześniej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.
H.B. 7.06.2011r.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło