IV SA/Gl 489/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Szczepan Prax (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga-Gajewska Sędzia WSA Małgorzata Walentek Protokolant st. sekr. sąd. Arkadiusz Kmiotek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 marca 2013 r. sprawy ze skargi A Sp. z o. o. w U. na decyzję [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę. Decyzją z dnia [...] r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w C. stwierdził u M.K. chorobę zawodową – alergiczne kontaktowe zapalenie skóry, wymienioną w poz. 18.1 wykazu chorób zawodowych stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 105, poz. 869), zwanego dalej "rozporządzeniem". Rozstrzygnięcie to oparto na ocenie narażenia zawodowego, z której wynika, że podczas pracy w A Sp. z o.o. w U. na stanowisku laminatora w latach 2008-2009, M. K. miał kontakt z czynnikami o działaniu alergizującym, takimi jak kleje i żywice epoksydowe. Jednocześnie przedmiotowa choroba zawodowa została rozpoznana przez Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S., który w swoim orzeczeniu lekarskim wskazał, że dokumentacja lekarska, dane z wywiadu oraz wybitnie dodatnie testy skórne z preparatami dostarczonymi przez pracodawcę, wykonane w trakcie hospitalizacji w 2010 r. świadczą o przebyciu alergicznego kontaktowego zapalenia skóry spowodowanego narażeniem na czynniki alergizujące w środowisku pracy, obecnie w okresie całkowitej remisji zmian skórnych. Takie same ustalenia medyczne zawiera wcześniejsze orzeczenie Poradni Chorób Zawodowych w S., w którym nie rozpoznano choroby zawodowej, właśnie z powodu ustąpienia zmian skórnych. W odwołaniu zakład pracy zarzucił, że nie zostało udowodnione, iż przebyte przez pracownika alergiczne kontaktowe zapalenie skóry zostało spowodowane czynnikami występującymi w środowisku pracy. W szczególności skarżący powołał się na stosowane środki profilaktyczne w związku z zagrożeniem zawodowym, tj. rękawice bawełniane i gumowe. Konieczne jest zatem wykazanie, że mimo stosowania tych środków istnieje wysokie prawdopodobieństwo zetknięcia skóry z czynnikami alergizującymi i – w konsekwencji – powstania choroby zawodowej, co – jego zdaniem – nie wynika z zapadłej decyzji. Zaskarżoną decyzją [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w trybie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymał w mocy decyzję pierwszoinstancyjną, całkowicie podzielając jej ustalenia i wnioski. Organ odwoławczy dodatkowo wskazał na uzupełniające orzeczenie Poradni Chorób Zawodowych Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w S., w którym rozpoznano omawianą chorobę zawodową wskutek zmiany stanowiska tj. placówki odnośnie możliwości rozpoznania choroby mimo ustąpienia jej objawów. Wobec jednoznacznych i zgodnych orzeczeń lekarskich pominięto wnioski dowodowe zakładu pracy w zakresie uzupełnienia dokumentacji medycznej. Organ konkludował, że w sprawie wystąpiły wszystkie przesłanki do stwierdzenia choroby zawodowej. Mianowicie zatrudnienie M. K. wiązało się z kontaktem z czynnikami alergizującymi, a choroba zawodowa została rozpoznana przez kompetentne jednostki organizacyjne służby zdrowia. W motywach decyzji zwrócono uwagę na treść art. 2351 Kodeksu pracy, który pozwala na stwierdzenie choroby zawodowej wymienionej w wykazie chorób zawodowych, jeżeli występuje już wysokie prawdopodobieństwo związku choroby a istniejącym narażeniem zawodowym. Taka sytuacja odnosi się do rozpatrzonego przypadku. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Spółka A" wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Zakład pracy zarzucił naruszenie przepisów postępowania: a) art. 77, 77 § 1 i 78 § 1 kpa, w zw. z art. 140 kpa przez nieprzeprowadzenie dowodów zawnioskowanych w piśmie z dnia 24.02.2012 r., co skutkowało błędnymi ustaleniami, iż przebyte przez M. K. alergiczne kontaktowe zapalenie skóry zostało spowodowane czynnikami szkodliwymi dla zdrowia występującymi w środowisku pracy, b) art. 107 § 3, w zw. z art. 140 kpa polegające na niewskazaniu powodu pominięcia powyższych wniosków dowodowych, niewyjaśnieniem dlaczego oparto się na uzupełniającym orzeczeniu WOMP oraz nieustosunkowaniu się do zgłoszonych w odwołaniu zarzutów nieprawidłowego zastosowania art. 2351 Kp. Skarżący zarzucił nadto naruszenie tego ostatniego przepisu przez jego niewłaściwe zastosowanie. W uzasadnieniu skargi uznano, że zaskarżona decyzja wymyka się spod kontroli, gdyż organ odwoławczy nie przeprowadził wnioskowanych dowodów. W pozostałej części skarżący zasadniczo powtórzył zarzuty i wywody z odwołania, łącznie z przytoczeniem fragmentów orzeczeń sądowych. Odpowiadając na skargę organ odwoławczy postulował jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest bezzasadna. W okolicznościach sprawy podniesione w niej zarzuty należy bowiem uznać za całkowicie chybione. Organy sanitarne obu instancji trafnie przedstawiły przesłanki stwierdzenia choroby zawodowej wynikające z art. 2352 Kodeksu pracy i rozporządzenia. Skarżący nie zakwestionował zarówno ustalenia narażenia zawodowego, jak i orzeczeń lekarskich w części, w których zawierają one dane o silnie (wybitnie) dodatnich testach skórnych z preparatami dostarczonymi przez pracodawcę (klejami i żywicami epoksydowymi) oraz diagnozę, że świadczy to o przebyciu przez pracownika alergicznego kontaktowego zapalenia skóry. Skarżący podważał jedynie ustalenie związku przyczynowego między występującym narażeniem zawodowym, a rozpoznanym schorzeniem (obecnie w stanie remisji) z uwagi na stosowane środki profilaktyczne w postaci rękawic bawełnianych i gumowych. Dla ustalenia tego związku przyczynowego zupełnie nieprzydatne byłoby przeprowadzenie dowodów zawnioskowanych w piśmie skarżącego z dnia 24.02.2012 r. W szczególności nawet gdyby z ewentualnej dokumentacji wskazanej w tym piśmie wynikały wcześniejsze problemy pracownika z uczuleniami, to w żaden sposób nie służyłoby to zanegowaniu owego związku przyczynowego. Tymczasem ten związek jasno wynika z wydanych orzeczeń lekarskich, które diagnozę o przebyciu alergicznego kontaktowego zapalenia skóry wiążą właśnie z wynikami testów z preparatami używanymi w toku pracy zawodowej u skarżącego, a nie jakimiś innymi alergenami. Tak więc posługiwanie się przez pracownika tymi preparatami alergizującymi świadczy o występowaniu narażenia zawodowego, a przeprowadzone testy poświadczyły zarazem wystąpienie opisane w orzeczeniach schorzenia, jak i jego związek z użyciem wymienionych preparatów. Spełniony został zatem warunek z art. 2351 Kp co do stwierdzenia przynajmniej z wysokim prawdopodobieństwem, że choroba została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy. Wbrew zarzutom skarżącego organy administracyjne nie były obowiązane udowadniać wysokiego prawdopodobieństwa zetknięcia się skóry pracownika z czynnikami alergizującymi, gdyż to normatywne określenie "wysokie prawdopodobieństwo" odnosi się do generalnego stwierdzenia, czy warunki pracy doprowadziły do powstania choroby zawodowej. Jak już zaś podniesiono orzeczenia lekarskie wyraźnie i zgodnie chorobę skóry z poz. 18.1 wykazu chorób zawodowych odniosły do działania konkretnych czynników szkodliwych, które bezspornie występowały podczas wykonywania pracy u skarżącego przez M.K. Chociaż nie ma to istotniejszego znaczenia dla wyniku sprawy zauważyć można, że trafnie podniósł organ I instancji w piśmie kierującym odwołanie do wyższej instancji, iż informacja w karcie oceny narażenia zawodowego informuje jedynie o stosowanych środkach profilaktycznych, natomiast nie dowodzi zarówno każdoczesnego używania tych środków przez pracownika, jak i pełnej ich skuteczności uniemożliwiającej jakikolwiek kontakt z czynnikami alergizującymi. Nie trzeba wiedzy fachowej, by wykluczyć pełną ochronę, czy też przypadkowe zetknięcie skóry z takim czynnikiem, skoro środkiem profilaktycznym były jedynie rękawice bawełniane lub gumowe. Niezrozumiałe jest cytowanie w skardze wyroku o sygnaturze II SA/Sz 317/11, który zasadniczo porusza problem wystąpienia objawów chorobowych po okresie ustalonym w wykazie chorób zawodowych, a ta kwestia nie przejawia się w niniejszej sprawie. Również nie dotyczy jej zagadnienie przekroczenia dopuszczalnych stężeń lub natężeń czynników szkodliwych dla zdrowia, będące istotą cytatu z wyroku o sygn. IV SA./GL 698/10. Niezależnie od treści skargi należy z kolei zaaprobować stanowisko organów o możliwości stwierdzenia choroby zawodowej, mimo ustąpienia jej objawów. Niekoniecznie dotyczy ono wszystkich chorób zawodowych, natomiast z pewnością ma zastosowanie do chorób, które ze swej istoty występują do pewnego czasu lub okresowo w określonych warunkach. Do pierwszej grupy można zaliczyć np. zatrucia ostre (poz. 1), czy choroby zakaźne (poz. 26), a do drugiej – właśnie choroby o podłożu alergicznym. Tak więc placówki medyczne mogły opierać swoje orzeczenia na badaniach i wynikach testów z okresu, gdy objawy alergiczne się ujawniły, a nie z okresu ich całkowitej remisji. W tym stanie rzeczy należało uznać, że sprawa została w postępowaniu administracyjnym właściwie wyjaśniona, co czyni bezpodstawnymi zarzuty skargi natury proceduralnej, a z punktu widzenia prawa materialnego wynik tego postępowania również nie budzi żadnych zastrzeżeń. Dlatego też na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) orzeczono, jak w sentencji. sw