VIII SA/Wa 900/12
WyrokWSA w Warszawie2013-03-07
Skład orzekający: Justyna Mazur, Sławomir Fularski, Artur Kot
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o ustalenie warunków zabudowy dla inwestycji na działce rolnej, której część wymaga zmiany przeznaczenia na cele nierolnicze, może zostać uwzględniony, jeśli nie uzyskano zgody Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, a planowana inwestycja nie obejmuje całej działki?Ratio decidendi
Organ administracji nie może wydać pozytywnej decyzji o warunkach zabudowy, jeśli teren objęty wnioskiem, nawet jeśli nie cała jego powierzchnia ma być faktycznie zabudowana, obejmuje grunty rolne klas I-III o łącznej powierzchni przekraczającej 0,5 ha i wymaga uzyskania zgody Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi na zmianę przeznaczenia na cele nierolnicze, a taka zgoda nie została uzyskana. Wniosek o ustalenie warunków zabudowy odnosi się do całej działki objętej wnioskiem, a nie tylko do jej części, która będzie faktycznie zabudowana.Stan faktyczny
Spółka z o.o. złożyła wniosek o ustalenie warunków zabudowy dla budowy dwóch elektrowni wiatrowych wraz z infrastrukturą na działce rolnej o powierzchni przekraczającej 0,5 ha, która obejmowała grunty klas IIIa i IIIb. Organ I instancji wydał pozytywną decyzję, jednak Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło ją i odmówiło ustalenia warunków zabudowy, uznając, że nie uzyskano wymaganej zgody Ministra Rolnictwa na zmianę przeznaczenia gruntów. Spółka wniosła skargę do WSA, zarzucając błędną interpretację przepisów i nieuwzględnienie faktu, że tylko niewielka część działki miała być faktycznie zabudowana.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Justyna Mazur /sprawozdawca/, Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Fularski, Sędzia WSA Artur Kot, Protokolant Referent Małgorzata Domagalska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 marca 2013 r. sprawy ze skargi [...] spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...] września 2012 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu oddala skargę.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] września 2012 r., znak: [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. (dalej: "organ odwoławczy", "Kolegium") działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.; dalej: "k.p.a."), po rozpatrzeniu odwołania W. P. od decyzji Burmistrza I. (dalej: "organ I instancji") z dnia [...] maja 2012 r. znak: [...], ustalającej warunki zabudowy i sposób zagospodarowania terenu dla inwestycji zamierzonej przez [...] Sp. z o.o. z siedzibą
w W., polegającej na budowie dwóch elektrowni wiatrowych o mocy do 2 MW każda wraz z niezbędną infrastrukturą obejmującą budowę dróg dojazdowych, zjazdów z drogi publicznej, ułożenie kabli energetycznych SN do wyprowadzenia mocy z turbin wiatrowych do planowanego GPZ-tu wraz ze złączami kablowymi, ułożenie kabli światłowodowych wraz ze studniami kablowymi na działce nr ewid. [...] w P. orzekło o: uchyleniu w całości zaskarżonej decyzji oraz odmowie ustalenia warunków zabudowy i sposobu zagospodarowania terenu dla ww. inwestycji.
Powyższe rozstrzygnięcia zapadły w następującym stanie faktycznym
i prawnym:
[...] Sp. z o.o. z siedzibą w W. wystąpiła do organu I instancji z wnioskiem o wydanie decyzji ustalającej warunki zabudowy i sposób zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na budowie dwóch elektrowni wiatrowych o mocy do 2 MW każda wraz z niezbędną infrastrukturą obejmującą budowę dróg dojazdowych, zjazdów z drogi publicznej, ułożenie kabli energetycznych SN do wyprowadzenia mocy z turbin wiatrowych do planowanego GPZ-tu wraz ze złączami kablowymi, ułożenie kabli światłowodowych wraz ze studniami kablowymi na działce nr ewid. [...] w P.
Organ I instancji wszczął postępowanie, po przeprowadzeniu którego w dniu [...] maja 2011 roku wydał decyzję ustalającą sposób zagospodarowania i warunki zabudowy wskazanej wyżej inwestycji. Jako podstawę prawną wskazał art.104 k.p.a. oraz art. 4 ust. 2, art. 59 ust. 1, art. 60 ust. 1, art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 roku o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80 z 2003 r. poz. 717; dalej: "u.p.z.p."), a także przepisy rozporządzeń Ministra Infrastruktury
z dnia 26 sierpnia 2003 r. wydanych w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz. U. Nr 164, poz. 1588) oraz w sprawie oznaczeń i nazewnictwa stosowanych w decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego oraz w decyzji o warunkach zabudowy (Dz. U. Nr 164, poz. 1589).
Odwołanie od powyższej decyzji złożył W. P. wnosząc o jej unieważnienie. Uzasadniając podniósł, że planowana inwestycja nie może zostać zrealizowana w oparciu o decyzję o warunkach zabudowy. W jego ocenie w sytuacji budowy urządzeń wytwarzających energię z odnawialnych źródeł energii o mocy przekraczającej 100 kW, gmina zobowiązana jest do uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, w którym możliwe byłoby ustalenie stref ochronnych związanych z ograniczeniami w zabudowie oraz zagospodarowaniu
i użytkowaniu terenu. Ponadto wskazał, że w przypadku lokalizacji wiatraków na działce o klasie gruntów II i III, której wielkość przekracza 0,5 ha, przeznaczenie gruntów na cele nierolnicze wymaga uzyskania zgody Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi.
Decyzją z dnia [...] września 2012 roku (wskazaną na wstępie i zaskarżoną
w niniejszej sprawie) Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R., po rozpoznaniu ww. odwołania uchyliło w całości zaskarżoną decyzję oraz odmówiło ustalenia warunków zabudowy i sposobu zagospodarowania terenu dla ww. inwestycji.
Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie Kolegium podniosło, iż wniosek inwestora z dnia [...] lutego 2012 r. o ustalenie warunków zabudowy dla inwestycji zlokalizowanej na działce [...] w miejscowości P., gm. I. polegającej na budowie 2 sztuk elektrowni wiatrowych wraz z niezbędną infrastrukturą spełnia wymogi formalne stosownie do art. 52 ust. 2 u.p.z.p. z wyjątkiem załączonej do niego mapy w skali 1:2000, stanowiącej dodatkowo wtórnik mapy ewidencyjnej. Dlatego też stosownie do art. 136 k.p.a. Kolegium wystąpiło do inwestora o przekazanie mapy spełniającej wymogi określone art. 51 ust. 2 pkt 1 u.p.z.p., na której określone zostaną granice terenu objętego wnioskiem i obszaru, na który ta inwestycja będzie oddziaływać. Powyższy brak uzupełniono [...] września 2012 r.
Kolegium przypomniało, iż w niniejszej sprawie inwestycja polegać ma na budowie 2 sztuk elektrowni wiatrowych o maksymalnej wysokości wieży nie większej niż 105 m, posadowionych na zbrojonych fundamentach. Na masztach wież zostaną zainstalowane gondole z generatorami o maksymalnej mocy 2 MW oraz osadzonymi łopatami śmigła o średnicy 90m. W celu wyprowadzenia mocy z projektowanych turbin, zostaną położone kable energetyczne SN oraz kable światłowodowe, służące do obsługi i zabezpieczenia turbin wiatrowych. Ponadto na terenie inwestycji wybudowane zostaną drogi dojazdowe o szerokości nie przekraczającej 5m. Przy stanowiskach turbin przewidziana jest budowa placów montażowych niezbędnych
w czasie powstawania farmy oraz późniejszego prawidłowego jej funkcjonowania. Kolegium zauważyło, iż w ustawie o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym nie zostało zdefiniowane pojęcie "urządzenia infrastruktury technicznej". Powołując się na brzmienie art. 59 ust. 1, art. 61 ust. 3 u.p.z.p. oraz art. 3 pkt 1b i pkt 3 ustawy
z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (j.t. DZ.U. z 2006r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.), Kolegium wywiodło, iż powyższe regulacje pozwalają na stwierdzenie, iż inwestycja objęta wnioskiem - budowa elektrowni wiatrowej - to urządzenie infrastruktury technicznej stanowiące obiekt budowlany, będący budowlą, stanowiącą całość techniczno-użytkową wraz z instalacjami i urządzeniami. Dlatego też –
w ocenie organu odwoławczego - do rozpoznania wniosku zastosowanie będzie miał przepis art. 61 ust. 1 u.p.z.p. (z wyłączeniem pkt 1 - 2).
Zdaniem Kolegium organ I instancji w sposób właściwy zakwalifikował objęte wnioskiem zamierzenie i prawidłowo ocenił, iż warunek zawarty w art. 61 ust. 1 pkt
3 u.p.z.p. (w zaskarżonej decyzji omyłkowo wskazano pkt 4 – dopisek Sądu) jest spełniony, bowiem uzbrojenie terenu jest wystarczające dla zamierzenia budowlanego. Jednak w ocenie Kolegium planowana inwestycja nie spełnia warunku określonego w art. 61 ust. 1 pkt 4, albowiem teren (grunty rolne klasy III, o pow. przekraczającej 0,5 ha) wymaga uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych na cele nierolnicze.
Kolegium wyjaśniło, że inwestor w złożonym wniosku określił jako teren inwestycji obszar działki [...] w P., który to teren nie jest położony w granicach administracyjnych miasta I. Natomiast zgodnie z załączonym do akt wypisem z rejestru gruntów ww. działka ma powierzchnię [...] ha, a w jej skład wchodzą między innymi grunty rolne o klasie IlIa o powierzchni [...] i Illb o powierzchni [...] ha. W związku z powyższym Kolegium stwierdziło, że grunty rolne, na których ma powstać planowana inwestycja, podlegają ochronie przewidzianej ustawą z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz. U. Nr 16 poz. 78 ze zm.). Ustawa ta reguluje w rozdziale 2 zasady ochrony gruntów rolnych i leśnych poprzez ograniczanie przeznaczania tych gruntów na cele nierolnicze i nieleśne. Zgodnie bowiem z generalną zasadą wyrażoną w art. 7 tej ustawy przeznaczenie gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne, po uzyskaniu zgody właściwego organu administracji, może być dokonane jedynie w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, sporządzonym w trybie określonym w przepisach ustawy z dnia 27 marca 2003 roku o planowaniu
i zagospodarowaniu przestrzennym. Przeznaczenie na cele nierolnicze i nieleśne gruntów rolnych stanowiących użytki rolne klas I-III, jeżeli ich zwarty obszar projektowany do takiego przeznaczenia przekracza 0,5 ha - wymaga uzyskania zgody Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej (obecnie Ministra Rolnictwa
i Rozwoju Wsi).
Kolegium uznało zatem, iż w świetle przepisów ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych nie ma możliwości zezwolenia na wyłączenie z produkcji rolniczej gruntu rolnego, jeżeli miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego nie przewiduje takiej możliwości, albowiem o przeznaczeniu gruntów rolnych na cele nierolnicze i nieleśne decydują wyłącznie zapisy planu zagospodarowania przestrzennego. Sytuacja taka wyklucza zatem wydanie decyzji pozytywnej
o ustaleniu warunków zabudowy i sposobu zagospodarowania terenu.
W ocenie Kolegium, dla celów rozpatrzenia przedmiotowego wniosku Burmistrz I. winien był uwzględnić nie obszar, na którym faktycznie ma zostać posadowiona inwestycja, ale brać pod uwagę wskazaną we wniosku działkę oznaczoną nr ewid. [...] w P., w skład której wchodzi zwarty obszar gruntów rolnych klasy IIla i Illb o łącznej powierzchni [...] ha. Z wniosku inwestora i przekazanych przez niego materiałów wynika wprost, że pewna część nieruchomości zmieni przeznaczenie, a przecież teren ten objęty jest ochroną ze względu na jego przeznaczenie. Kolegium powołało się na stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone w wyroku z dnia 10 stycznia 2008 r., II OSK 1826/06.
Konkludując organ odwoławczy wskazał, iż zasadnym jest uchylenie zaskarżonej decyzji w całości jako naruszającej art. 61 ust. 1 pkt 4 u.p.z.p.
i orzeczenie o odmowie ustalenia warunków zabudowy i sposobu zagospodarowania terenu dla przedmiotowej inwestycji.
Pismem z dnia [...] października 2012 r. [...] Sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej: "skarżąca", "Spółka") wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na powyższą decyzję Kolegium z dnia [...] września 2012 r., wnosząc o jej uchylenie w całości. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie:
1) art. 61 ust. 1 pkt 4 u.p.z.p. w zw. z art. 7 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych poprzez jego błędną interpretację i uznanie, że obszar wymagający zmiany przeznaczenia na cele nierolnicze pokrywa się z obszarem całej działki ewidencyjnej, podczas, gdy teren, jaki powinien być brany pod uwagę, to obszar faktycznej zabudowy na terenie przedmiotowej działki, o powierzchni wynoszącej [...] ha;
2) art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. w zw. z art. 59 ust 1 oraz art. 61 ust. 1 pkt 4 u.p.z.p. poprzez nie wyjaśnienie w toku postępowania, jaki obszar będzie zmieniał przeznaczenie na cele nierolnicze, w związku z wnioskiem skarżącej o wydanie decyzji WZ, które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy, bowiem skutkowało błędnym ustaleniem, że obszar ten pokrywał się z obszarem działki ewidencyjnej nr [...] w P., przy czym wniosek ten dotyczył jedynie terenu faktycznie zajętego pod planowaną inwestycję.
Uzasadniając skarżąca wskazała, iż stosownie do art. 7 ust. 2 pkt 1 ustawy
o ochronie gruntów rolnych i leśnych konieczność wystąpienia z wnioskiem
o udzielenie zgody na zmianę przeznaczenia gruntu na cele nierolnicze powstaje
w odniesieniu do gruntów, na których powierzchnia gruntów rolnych przekracza 0,5 ha. Ponadto przedmiotowy obowiązek powstaje jedynie, o ile faktyczna powierzchnia, która będzie zmieniała przeznaczenie w związku z zagospodarowaniem przekracza 0,5 ha. W ocenie skarżącej powyższe stwierdzenie ma szczególne znaczenie dla inwestycji infrastrukturalnych, jak budowa elektrowni wiatrowych, których realizację planuje skarżąca w P. Usytuowanie wież wiatraków w pewnej odległości od siebie, nie wymaga bowiem zagospodarowywania w żadnym wypadku pozostałej części działki [...], która w dalszym ciągu może być wykorzystywana jako teren rolniczy. Nadto wskazała, iż biorąc pod uwagę fakt, jak duża jest działka [...] (obszar ponad [...] ha), absurdalnym jest założenie, że zagospodarowanie zaledwie (skonkretyzowanych) [...] m2 przedmiotowej działki (bez terenów rolniczych chronionych powyżej 0,5ha), będzie wykluczało dalsze rolnicze wykorzystanie przedmiotowej działki jako całości i powoduje konieczność przejścia przez procedurę zmiany przeznaczenia gruntu całej działki na cele nierolnicze. Podniosła, iż na konieczność traktowania odrębnie, każdego z wiatraków w inwestycjach infrastrukturalnych wskazał m.in. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi w piśmie z dnia [...] czerwca 2008 r., znak [...].
Nadto skarżąca wskazała, iż Kolegium naruszyło również w toku postępowania art. 7, art. 77, art. 107 § 3 k.p.a., gdyż nie przeprowadziło stosownych działań w celu sprawdzenia, jaki obszar będzie rzeczywiście zmieniał przeznaczenie z rolnego na nierolniczy. Podniosła, iż dostarczyła mapę w skali 1:2000, na której obrysowała teren, którego dotyczył wniosek o ustalenie warunków zabudowy zieloną, pogrubioną linią, przy czym obszar faktycznej inwestycji został narysowany kolorem czarnym.
Z załączonej mapy wyraźnie widać, że obszar planowanej inwestycji zajmuje jedynie niewielki fragment działki ewidencyjnej i jest on zupełnie inaczej oznaczony niż teren wniosku. Nadto zauważyła, iż fakt obrysowania przez skarżącą na mapie całej działki kolorem zielonym wynika natomiast wyłącznie z wzoru formularza wniosku o ustalenie warunków zabudowy, jakim dysponuje Urząd Miejski w I. Formularz wniosku
o wydanie decyzji o warunkach zabudowy nakazuje bowiem załączyć do wniosku mapę obejmującą teren granicy działki, na którym będzie inwestycja oraz osobnym kolorem lokalizację projektowanych obiektów. Jednak teren ten jednak nie powinien być
w żadnym wypadku utożsamiany z obszarem wymagającym uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia na cele nierolnicze. Dla skarżącej klarowne jest, że obszar, który zmieni przeznaczenie na nierolnicze to jedynie obszar znajdujący się bezpośrednio pod inwestycją. Powyższe potwierdza załącznik graficzny do wniosku skarżącej o wydanie decyzji o wyłączeniu gruntów z produkcji rolnej. Wobec powyższego skarżąca podniosła, iż Kolegium w ogóle nie oceniło, jaki rzeczywiście obszar, stosownie do art. 7 ust. 2 pkt 1 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych wymaga uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntu na cele nierolnicze. W jej ocenie Kolegium powinno było natomiast ustalić, jaki jest obszar, który zmieni przeznaczenie na cele nierolnicze, a następnie, stosownie do art. 107 § 3 k.p.a. wyjaśnić w uzasadnieniu decyzji jak teren i obszar
w niniejszym stanie faktycznym są od siebie różne. Powyższe uchybienia przepisom postępowania administracyjnego spowodowały, że Kolegium nie dostrzegło, że skarżąca wnioskowała o ustalenie warunków zabudowy, dla terenu, który nie wymagał uzyskania zgody, o której mowa w art. 7 ust. 2 pkt 1 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, a wskazane powyżej uchybienia miały istotny wpływ na wynik sprawy.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. Zarzuty skargi uznał za nie uzasadnione. Poniósł m.in., iż postępowanie w sprawie o wydanie decyzji o warunkach zabudowy prowadzone jest na wniosek. Organ prowadząc takie postępowanie jest zatem związany wnioskiem inwestora także w zakresie określonych granic terenu objętych wnioskiem i obszaru, na który ta inwestycja będzie oddziaływać. Skoro zatem inwestor oznaczył na mapie całą działkę nr ewid. [...] w P., to brak było podstaw do wzywania celem dalszego doprecyzowania wniosku w tym zakresie. Nie ma przy tym znaczenia określony
w formie graficznej sposób zagospodarowania terenu planowaną inwestycją. Informacje w tym zakresie mają bowiem wartość poglądową i nie są wiążące tak dla wnioskodawcy, jak również organu wydającego decyzję o warunkach zabudowy. Zwrócić należy uwagę, że w decyzji o warunkach zabudowy nie określa się konkretnego usytuowania urządzeń infrastruktury technicznej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga jest niezasadna.
Niniejsza sprawa zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, który zgodnie
z art. 1 § 2 tej ustawy dokonuje kontroli zaskarżonego aktu pod względem zgodności z prawem. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 roku, poz. 270 ze zm. dalej: "p.p.s.a.") Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Przedmiotem kontroli sprawowanej przez Sąd w niniejszym postępowaniu była decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...] września 2012 r. uchylająca poprzedzającą jej wydanie decyzję Burmistrza I. z dnia [...] maja 2012 r. oraz orzekająca o odmowie ustalenia warunków zabudowy i sposobu zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na budowie dwóch elektrowni wiatrowych o mocy do 2 MW każda wraz z niezbędną infrastrukturą obejmującą budowę dróg dojazdowych, zjazdów z drogi publicznej, ułożenie kabli energetycznych SN do wyprowadzenia mocy z turbin wiatrowych do planowanego GPZ-tu wraz ze złączami kablowymi, ułożenie kabli światłowodowych wraz ze studniami kablowymi na działce nr ewid. [...] w P.
W rozpoznawanej sprawie bezspornym jest, że dla terenu obejmującego działkę nr ew. [...] w P. nie obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego oraz, że działka ta o łącznej powierzchni [...] ha, stanowi
w części użytek rolny R lIla (o powierzchni [...]) i R III b (o powierzchni [...] ha).
Zasadą jest, iż ustalenie przeznaczenia terenu, rozmieszczenie inwestycji celu publicznego oraz określenie sposobów zagospodarowania i warunków zabudowy terenu następuje w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Jednakże w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego określenie sposobów zagospodarowania i warunków zabudowy terenu następuje - zgodnie z art. 4 ust. 2 pkt 2 u.p.z.p. - w drodze decyzji o warunkach zabudowy. Sposób zagospodarowania terenu i warunki zabudowy dla przedmiotowej inwestycji ustala się w drodze decyzji o warunkach zabudowy, albowiem mając na uwadze treść art. 59 ust. 1 u.p.z.p., zmiana zagospodarowania terenu w przypadku braku planu miejscowego, polegająca na budowie obiektu budowlanego lub wykonaniu innych robót budowlanych, a także zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części, wymaga ustalenia, w drodze decyzji, warunków zabudowy.
Zgodnie z dyspozycją zawartą w art. 61 ust. 1 u.p.z.p., wydanie decyzji
o warunkach zabudowy jest możliwe jedynie w przypadku łącznego spełnienia następujących warunków:
1) co najmniej jedna działka sąsiednia, dostępna z tej samej drogi publicznej, jest zabudowana w sposób pozwalający na określenie wymagań dotyczących nowej zabudowy w zakresie kontynuacji funkcji, parametrów, cech i wskaźników kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu, w tym gabarytów i formy architektonicznej obiektów budowlanych, linii zabudowy oraz intensywności wykorzystania terenu;
2) teren ma dostęp do drogi publicznej;
3) istniejące lub projektowane uzbrojenie terenu, z uwzględnieniem ust. 5, jest wystarczające dla zamierzenia budowlanego;
4) teren nie wymaga uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne albo jest objęty zgodą uzyskaną przy sporządzaniu miejscowych planów, które utraciły moc na podstawie art. 67 ustawy, o której mowa w art. 88 ust. 1;
5) decyzja jest zgodna z przepisami odrębnym.
Oznacza to, że łączne spełnienie powyższych przesłanek, przy jednoczesnym braku innych przepisów sprzeciwiających się inwestycji, obliguje organ do wydania pozytywnej decyzji o warunkach zabudowy, opierając ustalenie warunków i zasad zagospodarowania terenu na normach prawnych.
W rozpoznawanej sprawie spór sprowadzał się do oceny spełnienia przesłanki określonej w art. 61 ust. 1 pkt 4 u.p.z.p. W tym zakresie podnieść należy, iż nieruchomość, na której ma zostać zrealizowana przedmiotowa inwestycja stanowi działkę rolną, która podlega ochronie przewidzianej ustawą o ochronie gruntów rolnych i leśnych. Ustawa ta reguluje w rozdziale 2 zasady ochrony gruntów rolnych
i leśnych poprzez ograniczenie ich przeznaczenia na cele nierolnicze i nieleśne. Zgodnie z generalną zasadą wyrażoną w art. 7 tej ustawy przeznaczenie gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne, po uzyskaniu zgody właściwego organu administracji, może być dokonane jedynie w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, sporządzonym w trybie określonym
w przepisach ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Przepis ten statuuje ogólną zasadę, iż zmiany przeznaczenia ww. gruntów można dokonać jedynie w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Instytucja wyłączenia gruntów z produkcji rolnej, została uregulowana w art. 11 ustawy, który stanowi, iż wyłączenie z produkcji użytków rolnych wytworzonych z gleb pochodzenia mineralnego i organicznego, zaliczonych do klas I, II, III, lIla, lllb, oraz użytków rolnych klas IV, IVa, IVb, V i VI wytworzonych z gleb pochodzenia organicznego,
a także gruntów, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2-10, oraz gruntów leśnych, przeznaczonych na cele nierolnicze i nieleśne może nastąpić po wydaniu decyzji zezwalających na takie wyłączenie. Wobec tego obowiązek uzyskania owej decyzji, wynikający z art. 11 ust. 1, odnosi się do określonych klas gruntów oraz rodzajów gleb, czyli gruntów o określonych w ustawie parametrach, w tym w odniesieniu do użytków pochodzenia mineralnego o klasach bonitacyjnych: R lIla, lllb, R IVa, R IVb, R V i Ł IV.
Zgodnie z utrwalonym już w tym względzie poglądem orzecznictwa, wyłączenie z produkcji jest czynnością faktyczną, która w świetle przepisu art. 11 ust. 1 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych nastąpić może tylko po wydaniu decyzji zezwalającej na takie wyłączenie i w jej następstwie. W przeciwnym wypadku wyłączenie z produkcji narusza przepisy ustawy o ochronie gruntów rolnych
i leśnych.
Podkreślenia wymaga, że użyte przez ustawodawcę w art. 11 ust. 1 pojęcie użytków, gruntów i gruntów leśnych "przeznaczonych na cele nierolnicze i nieleśne" oznacza przeznaczenie gruntów na cele nierolnicze i nieleśne w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Inne rozumienie pojęcia "przeznaczonych na cele nierolnicze i nieleśne" byłoby sprzeczne z intencją ustawodawcy, odzwierciedloną w treści art. 3 ust. 1 pkt. 1 ustawy, którego celem była ochrona gruntów rolnych i leśnych polegająca m. in. na ograniczaniu ich przeznaczenia na cele nierolnicze i nieleśne. Z powyższego wynika, że nie ma w świetle przepisów ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych możliwości zezwolenia na wyłączenie
z produkcji rolniczej gruntu rolnego, jeżeli miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego nie przewiduje takiej możliwości, albowiem o przeznaczeniu gruntów rolnych na cele nierolnicze i nieleśne decydują wyłącznie zapisy planu zagospodarowania przestrzennego.
W rozpoznawanej sprawie nie budzi wątpliwości fakt, iż działka oznaczona numerem [...] położona w P. stanowi w części grunt rolny w rozumieniu ustawy o ochronie gruntów rolnych. Zatem skoro nieruchomość, na której ma być zrealizowana przedmiotowa inwestycja wymaga uzyskania zgody, o której mowa
w art. 7 ust. 1 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, to zasadnie organ odwoławczy uznał, iż w realiach niniejszej sprawy niedopuszczalnym jest wydanie dla niej pozytywnej decyzji o warunkach zabudowy.
Spór w niniejszej sprawie dotyczy tego, czy organ winien był uwzględnić obszar, na którym faktycznie ma zostać posadowiona inwestycja, czy też brać pod uwagę wskazaną we wniosku działkę oznaczoną numerem ewidencyjnym [...],
w obrębie której znajdują się grunty o klasie bonitacyjnej R lIla i R lllb o łącznej powierzchni przekraczającej 0,5 ha (dla R lIla – [...] oraz R III b – [...] ha).
Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę, nie podziela zaprezentowanego w skardze poglądu, iż badaniu podlegać winien jedynie grunt przeznaczony wprost (fizycznie) pod inwestycję i że w istocie nie dojdzie do zmiany przeznaczenia działki w części przekraczającej 0,5 ha.
Należy wyjaśnić, iż w orzecznictwie sądów administracyjnych wielokrotnie podkreślano, że ustalenie warunków zabudowy odnosi się do działki objętej wnioskiem jako całości, nie zaś jedynie tej jej części, która w wyniku realizacji inwestycji będzie faktycznie zabudowana (lub w inny niż dotychczas sposób zagospodarowana), a w rozpatrywanej sprawie skarżąca złożyła wniosek obejmujący cały teren działki nr [...] położonej w P. Słuszne jest stanowisko Kolegium, iż na tym etapie procesu inwestycyjnego nie rozstrzyga się, która część działki będzie przeznaczona pod zabudowę. Obszarem takim - w rozumieniu ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym - jest działka objęta wnioskiem inwestora jako całość (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 stycznia 2008r., sygn. akt II OSK 1826/06 - publ. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych- http://orzeczenia.nsa.gov.pl oraz wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 31 sierpnia 2010 r. w sprawie o sygn. II SA/Łd 482/10, tamże).
W uzasadnieniu pierwszego z orzeczeń Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził między innymi, iż przepis art. 7 ust. 2 ustawy o ochronie gruntów rolnych
i leśnych nie powinien być interpretowany w oderwaniu od treści art. 61 ust. 1 pkt
4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, który nakazuje ustalić, czy "teren nie wymaga uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych
i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne". "Terenem" w rozumieniu tego przepisu jest teren, którego dotyczy wniosek o ustalenie warunków zabudowy, czyli obszar jednej lub kilku konkretnie określonych działek ewidencyjnych, na których planowana jest realizacja danej inwestycji. Ustalenie warunków zabudowy odnosi się do działki objętej wnioskiem jako całości, nie zaś jedynie tej jej części, która w wyniku realizacji inwestycji będzie faktycznie zabudowana. Zważyć należy, że decyzja taka przesądza jedynie - co do zasady - że na konkretnej działce wskazanej we wniosku, jest możliwość realizacji wnioskowanego przedsięwzięcia (z określonymi jego parametrami), nie określa natomiast dokładnego położenia inwestycji na działce. Stąd też wynika konieczność badania warunków całej działki.
Nie budzi wątpliwości w ocenie Sądu, iż określenie "zwarty obszar projektowany do takiego przeznaczenia", o którym mowa w art. 7 ust. 2 pkt 1 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, wskazuje na obszar z określonymi granicami. Obszarem takim - w rozumieniu ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym - jest działka objęta wnioskiem inwestora.
Działka, na której planowana jest inwestycja obejmuje także grunty orne klasy III, o łącznej powierzchni [...] ha, zaś przepis art. 7 ust. 2 pkt 1 ustawy
o ochronie gruntów rolnych i leśnych, uzależniający możliwość zmiany przeznaczenia gruntów na cele nierolnicze i nieleśne od zgody Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi odnosi się właśnie do gruntów rolnych klas I. - III. Należy zatem jeszcze raz podkreślić, iż ów grunt rolny wymaga zgody Ministra na zmianę przeznaczenia gruntu rolnego na cele nierolnicze, a w konsekwencji organ uprawniony był do odmowy ustalenia warunków zabudowy dla przedmiotowej działki.
Nie ma znaczenia rozstrzygającego w sprawie, że nie cały teren działki zostanie przeznaczony faktycznie pod inwestycję oraz czy możliwe będzie nadal jej rolnicze wykorzystywanie po zakończeniu inwestycji.
Mając na uwadze przytoczoną powyżej linię orzecznictwa sądów administracyjnych pod pojęciem terenu inwestycji należy uznać teren całej działki,
a nie tylko jej część. Organ nie ma zatem możliwości wydania decyzji o ustaleniu warunków zabudowy, jeśli chociażby część działki, na której planowana jest inwestycja wymagała zmiany przeznaczenia gruntów na cele nierolnicze i nieleśne. Decyzja o warunkach zabudowy nie określa bowiem dokładnego usytuowania obiektu na działce, co ma miejsce dopiero na etapie postępowania o uzyskanie pozwolenia na budowę. Stanowi jednak swoistego rodzaju promesę do wydania takiego pozwolenia w odniesieniu do całej działki, zaś organ administracji architektoniczno - budowlanej związany warunkami decyzji o warunkach zabudowy nie jest uprawniony do rozważania kwestii możliwości zabudowy z uwagi na charakter gruntów, stanowiących teren inwestycji.
W świetle powyższego, nie może budzić wątpliwości trafność stanowiska organu odwoławczego, który orzekł o odmowie ustalenia warunków zabudowy,
z uwagi na niespełnienie warunków określonych w art. 61 ust. 1 pkt 4 u.p.z.p. w zw.
z art. 7 ust. 2 pkt 1 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych. Skoro bowiem teren wymaga uzyskania zgody Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi na zmianę przeznaczenia gruntów na cele nierolnicze i nieleśne, która nie została udzielona, to organ nie mógł wydać decyzji pozytywnej dla wnioskodawcy.
Mając powyższe na uwadze, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd orzekł, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło