I OSK 1187/12

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2013-03-07

Skład orzekający: Jolanta Rajewska, Małgorzata Pocztarek, Jerzy Krupiński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Wojewódzki Sąd Administracyjny prawidłowo oddalił skargę żołnierza zawodowego na decyzję o przyznaniu dodatku służbowego, nie wyjaśniając jednoznacznie, czy przedmiotem decyzji był dodatek w ostatnim miesiącu służby, czy też zmiana wysokości dodatku, oraz nie uwzględniając przepisu art. 80 ust. 5b ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że Wojewódzki Sąd Administracyjny naruszył przepisy postępowania, w tym art. 141 § 4 P.p.s.a. (uzasadnienie wyroku) i art. 145 § 1 pkt 1c P.p.s.a. (nieuwzględnienie skargi). Sąd I instancji nie wyjaśnił jednoznacznie przedmiotu zaskarżonej decyzji (dodatek w ostatnim miesiącu służby czy zmiana wysokości dodatku) i nie uwzględnił przepisu art. 80 ust. 5b ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, co skutkowało wadliwą kontrolą legalności decyzji administracyjnej. W związku z tym, NSA uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania WSA.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania żołnierzowi zawodowemu (M.W.) dodatku służbowego w wysokości wynikającej z okresu jego wcześniejszego pobierania. Organ administracji przyznał dodatek w niższej kwocie, uznając, że okres pobierania dodatku specjalnego przed 2004 r. nie może być zaliczony do ustalenia wysokości dodatku służbowego w ostatnim miesiącu służby. WSA oddalił skargę żołnierza, a następnie NSA uchylił wyrok WSA z powodu wadliwości postępowania i uzasadnienia.
Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi. Zasądza od Dowódcy [...] Brygady Kawalerii Powietrznej w T. na rzecz M.W. kwotę 240 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie : Przewodniczący: Sędzia NSA Jolanta Rajewska Sędziowie: Sędzia NSA Małgorzata Pocztarek Sędzia del. NSA Jerzy Krupiński (spr.) Protokolant asystent sędziego Katarzyna Myślińska po rozpoznaniu w dniu 7 marca 2013 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M.W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 25 stycznia 2012 r. sygn. akt III SA/Łd 1030/11 w sprawie ze skargi M.W. na decyzję Dowódcy [...] Brygady Kawalerii Powietrznej w T. z dnia [...] r.. nr [...] w przedmiocie dodatku służbowego 1/ uchyla zaskarżony wyrok i sprawę przekazuje Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi do ponownego rozpoznania; 2/ zasądza od Dowódcy [...] Brygady Kawalerii Powietrznej w T. na rzecz M.W. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego Wyrokiem z dnia 25 stycznia 2012 r., sygn. akt III SA/Łd 1030/11, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę M.W. na decyzję Dowódcy [...] Brygady Kawalerii Powietrznej w T. z dnia [...] r., nr [...], w przedmiocie dodatku służbowego. Wyrok wydany został w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy: Decyzją z dnia [...] r., nr [...], Dowódca Jednostki Wojskowej nr [...] w [...], na podstawie art. 80 ust. 1 pkt 2, art. 104 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2010 r. Nr 90, poz. 593 ze zm.), przepisów § 22 ust. 1 pkt 1 lit. b, § 23 ust. 2, § 7 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 8 czerwca 2004 r. w sprawie dodatków do uposażenia zasadniczego żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2004 r. Nr 141, poz. 1497 ze zm.), zwanego dalej rozporządzeniem, przyznał majorowi M.W. dodatek służbowy w wysokości 315 zł, tj. 7/10 miesięcznego dodatku służbowego ustalonego przy zastosowaniu mnożnika kwoty bazowej 0,30. Jednocześnie ustalił, że dodatek ten przysługuje za maj 2011 r. W wyniku rozpoznania odwołania M.W., Dowódca [...] Brygady Kawalerii Powietrznej w T., decyzją z dnia [...] r. utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. W uzasadnieniu, odwołując się do art. 80 ust. 1 pkt 2 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, wywiódł, że dodatek przysługuje oficerowi w wysokości, w jakiej został on przyznany zaskarżoną decyzją. Jednocześnie uznał, że brak jest podstaw do przyznania dodatku z uwzględnieniem okresu pobierania dodatku w latach 2000-2003. Dodatek ten miał bowiem wówczas charakter dodatku specjalnego, a nie służbowego, jak to ma miejsce obecnie. Ponadto przepisy § 23 w zw. z § 7 aktualnie obowiązującego rozporządzenia pozwalają zaliczyć okres pobierania dodatku przed dniem 1 lipca 2004 r. w sytuacji, gdy był to również dodatek służbowy. Mając na uwadze to, że miał on wówczas inny charakter, okres jego pobierania nie może zostać zaliczony w zakresie ustalania wysokości dodatku w ostatnim miesiącu pełnienia służby. Zdaniem organu, możliwości takiej nie przewidują także przepisy przejściowe, a w szczególności § 26 ust. 3 rozporządzenia, ponieważ w myśl przepisów rozporządzenia z dnia 10 października 2000 r. dodatek przewidziany w § 31 nie podlegał przywróceniu w ostatnim miesiącu pełnienia służby. W skardze na powyższą decyzję M.W. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów postępowania. Zarzucił organom obu instancji naruszenie przepisów art. 80 ust. 4 i 5b ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych w związku z § 7 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia oraz w związku z art. 7 K.p.a. Uzasadniając skargę stwierdził, że decyzja wydana w I instancji nie określa, aby przyznawany nią dodatek służbowy był dodatkiem przyznawanym żołnierzowi w ostatnim miesiącu pełnienia służby. Nie wymienia również w podstawie prawnej odpowiedniego przepisu dotyczącego tej sytuacji. W ocenie skarżącego, nie było powodu przyznawania dodatku akurat za maj 2011 r., skoro w obrocie prawnym pozostawała decyzja wydana wcześniej przez organ I instancji z dnia [...] 2004 r., nr [...]. Podkreślił, że przed wejściem w życie obecnie obowiązującego rozporządzenia otrzymywał tzw. dodatek specjalny w wysokości uzależnionej od rodzaju zajmowanego stanowiska służbowego (30% - jako dowódca eskadry śmigłowców), co stwierdzał rozkaz dzienny Dowódcy nr [...], a na podstawie rozkazu tego samego dowódcy nr [...] z dnia [...]r. - w wysokości 34% uposażenia - jako dowódca eskadry śmigłowców. Dodatki te były dodatkami stałymi w rozumieniu art. 80 ust. 5b ustawy pragmatycznej. Po 1 lipca 2004 r. wcześniej otrzymywany dodatek nadal był dodatkiem stałym, tyle że w rozporządzeniu o dodatkach zaczął funkcjonować pod zmienioną nazwą, tj. jako dodatek służbowy i dziś jest klasyfikowany jako dodatek, o którym mowa w art. 80 ust. 1 pkt 2 a nie pkt 1, jak to miało miejsce przed 1 lipca 2004 r. Okresy faktycznego otrzymywania dodatków przez skarżącego podlegają - w jego ocenie - zsumowaniu zgodnie z art. 80 ust. 5b ustawy pragmatycznej. Stąd wysokość dodatku stałego jaki otrzymywał w okresie ponad 10 lat powinna być wyznaczona przepisem § 7 ust. 1 pkt 1, a nie przepisem § 7 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej zwanej P.p.s.a, oddalił skargę. Uzasadniając zajęte stanowisko Sąd zwrócił uwagę, że dodatki do uposażenia zasadniczego żołnierza zawodowego, przewidziane w art. 80 ust. 1 pkt 1 – 3 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, mają odmienny charakter i służą realizacji zupełnie innych uprawnień i celów. W ocenie Sądu brak było podstaw do doliczenia skarżącemu, na potrzeby przyznania dodatku służbowego w ostatnim miesiącu pełnienia zawodowej służby wojskowej, do okresu otrzymywania dodatku służbowego z tytułu zajmowania stanowiska służbowego dowódcy eskadry [...] dywizjonu lotniczego, czasokresu pobierania dodatku specjalnego z tytułu zajmowania tego stanowiska od dnia 1 lipca 2000 r. Sąd podkreślił, że odmienność przedmiotowych dodatków wyklucza traktowanie ich jako tożsamych i uniemożliwia zsumowanie okresów ich pobierania przy naliczeniu wysokości dodatku służbowego w ostatnim miesiącu służby. Dodatek specjalny, który skarżący otrzymywał z tytułu zajmowania stanowiska dowódcy eskadry śmigłowców, nie przysługiwał bowiem w ostatnim miesiącu jego służby (§ 7 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 października 2000 r. w sprawie dodatków do uposażenia zasadniczego żołnierzy). Dopiero w rozporządzeniu z dnia 8 czerwca 2004 r., w przepisie § 23 ust. 2 taką możliwość wprowadzono, przewidując go dla żołnierza zajmującego stanowisko dowódcy eskadry i pobierającego z tego tytułu dodatek służbowy. Przepis ten stanowi o odpowiednim stosowaniu § 7 i 8 rozporządzenia. Z kolei unormowanie § 27 rozporządzenia enumeratywnie wymienia, które dodatki można zaliczyć i wśród nich nie ma dodatku specjalnego. Brak jest zatem podstaw do uwzględnienia dodatku otrzymywanego w latach 2000-2003, wówczas bowiem miał on charakter dodatku specjalnego. Reasumując Sąd stwierdził, że okresy pobierania przez majora [..] dodatku do dnia 30 czerwca 2004 r. i od dnia 1 lipca 2004 r. nie mogą być traktowane jako tożsame. Są to bowiem dwa różne okresy o zupełnie odmiennym stanie faktycznym i prawnym. Sąd podkreślił również, że do dnia 30 czerwca 2004 r. obowiązywały inne zasady dotyczące uposażenia żołnierzy i przyznawania dodatków. Natomiast od dnia 1 lipca 2004 r. ustalono nowe zasady wyznaczania na stanowiska i związanego z tym jednoskładnikowego uposażenia zasadniczego, ustalając odpowiednio jego wysokość na zajmowanym stanowisku służbowym. Ustalone więc zostały zupełnie nowe dodatki, które "wchłonęły" poprzednie (w tym i dodatek specjalny) i zostały przyjęte nowe zasady ich przyznawania. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiódł M.W., wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi oraz zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, w tym: - art. 141 § 4 P.p.s.a. z powodu niewskazania w uzasadnieniu kwestionowanego wyroku stanowiska Sądu co do przyjętego stanu faktycznego jako podstawy zaskarżonego rozstrzygnięcia, który warunkowałby dokonywanie ocen prawnych przez Sąd, jak i prawidłowości tych ocen przez Naczelny Sąd Administracyjny w postępowaniu kasacyjnym. Dotyczy to zwłaszcza ustalenia okresu zajmowania stanowiska służbowego "dowódca eskadry - eskadra śmigłowców" przez M.W., pozostawania w obrocie prawnym decyzji Dowódcy [...] z dnia [...] r., nr [...], daty zwolnienia skarżącego ze stanowiska służbowego "dowódca eskadry - eskadra śmigłowców" oraz z zawodowej służby wojskowej; - art. 151 P.p.s.a. z powodu oddalenia skargi strony, mimo nieokreślenia stanu faktycznego sprawy przyjętego za podstawę ocen prawnych Sądu oraz nie ustosunkowania się do zgłoszonych zarzutów skargi i dowolnego postrzegania związku przyczynowego zdarzeń, które doprowadziły do ustalenia oceny o prawidłowości decyzji organów obu instancji, bez uwzględnienia faktu obowiązywania oraz treści decyzji z dnia [...]r., którą to decyzją przyznano mjr [...]., zajmującemu stanowisko służbowe dowódcy eskadry śmigłowców, dodatek służbowy ustalany przy zastosowaniu mnożnika kwoty bazowej w wysokości 0,30 za okres od 1 stycznia 2008 r. - na czas zajmowania stanowiska służbowego, które to stanowisko służbowe skarżący zajmował do dnia zwolnienia go z zawodowej służby wojskowej z dniem [...] r. Sąd I instancji w uzasadnieniu wyroku wskazał, że przedmiotem postępowania jest kwestia przyznania skarżącemu dodatku służbowego (a nie dodatku służbowego w ostatnim miesiącu pełnienia służby), zaś w decyzji wydanej w I instancji w ogóle nie wskazano, aby jej przedmiotem było przyznanie skarżącemu w ostatnim miesiącu pełnienia przez niego służby wojskowej dodatku służbowego; - art. 145 § 1 pkt 1a i 1c P.p.s.a. z powodu nieuwzględnienia skargi, mimo naruszenia prawa materialnego ze względu na zastosowanie jako prawidłowego przepisu art. 80 ust. 1 pkt 2 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, § 22 ust. 1 pkt 1 lit. a, § 23 ust. 2 w związku z § 7 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia, bez uprzedniego ustalenia faktów istotnych dla dokonywania subsumpcji rzeczonych przepisów w oparciu o sytuację skarżącego, a zwłaszcza nieustalenia, czy decyzja z dnia [...]r. obowiązuje lub przestała obowiązywać z uwagi na jej treść. Zaskarżonemu wyrokowi postawiono również zarzut naruszenia prawa materialnego, tj. przepisu art. 80 ust. 5b w związku z art. 80 ust. 1 i 2 tej ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, a to wobec ich niezastosowania w sprawie w stosunku do skarżącego. W ramach tej podstawy kasacyjnej podniesiono także zarzut naruszenia art. 7 w zw. z art. 2 Konstytucji i art. 8 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej przez zaakceptowanie przez Sąd zastosowania w sprawie przepisów § 22 ust. 1 pkt 1 lit. a, § 23 ust. 2 w zw. z § 7 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia wykraczających poza delegację ustawową z art. 80 ust. 6 ustawy pragmatycznej. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że brak w uzasadnieniu wyroku stanowiska Sądu I instancji co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę wydanego rozstrzygnięcia powoduje, iż nie można ocenić czy Sąd zgodnie z prawem zastosował przepisy prawa materialnego. Ponadto Sąd nie odniósł się do zgłaszanych w skardze zarzutów. Dalej dowodzono, że ustalenie normy wynikającej z art. 80 ust. 5b ustawy pragmatycznej miało według ustawodawcy zrekompensować brak w nowej ustawie analogicznego dodatku o odmiennym od obecnych charakterze, od otrzymywanego przez skarżącego w okresie od 2000 r., gdy został dowódcą eskadry. Natomiast próby regulacji tej kwestii w rozporządzeniu, określone w § 7 i 8 oraz § 23 ust. 2 w związku z § 22 rozporządzenia, nie mają legitymacji (delegacji) ustawowej. Zarzucono również, że Sąd I instancji stwierdzając, że przepis § 23 ust. 2 rozporządzenia stanowi o odpowiednim stosowaniu § 7 i 8, jednocześnie nie wyjaśnił jaka jest ustalona treść "odpowiednio stosowanych norm", to jest jaki jest ich zakres zastosowania, uznając przy tym, że zastosowane one zostały przez organ prawidłowo. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W myśl art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) zwanej dalej P.p.s.a., skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, 2) naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny związany jest podstawami skargi kasacyjnej bowiem według art. 183 § 1 P.p.s.a., rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Przytoczenie podstaw kasacyjnych, rozumiane jako wskazanie przepisów, które - zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną - zostały naruszone przez wojewódzki sąd administracyjny, nakłada na Naczelny Sąd Administracyjny, stosownie do art. 174 pkt 1 i 2 oraz art. 183 § 1 P.p.s.a., obowiązek odniesienia się do wszystkich zarzutów przytoczonych w podstawach kasacyjnych (por. uchwała NSA z dnia 26 października 2009 r., sygn. akt l OPS 10/09, opubl. w ONSAiwsa z 2010 r., nr 1, poz. 1). W niniejszej sprawie żadna z wymienionych w art. 183 § 2 P.p.s.a. przesłanek nieważności postępowania nie zaistniała, wobec czego kontrola Naczelnego Sądu Administracyjnego ograniczyć się musiała wyłącznie do zbadania zawartych w skardze kasacyjnej zarzutów. Za trafny należało uznać w szczególności zarzut naruszenia przepisów procesowych, tj. przepisu art. 141 § 4 P.p.s.a. oraz art. 145 § 1 pkt 1c P.p.s.a., czego skutkiem było poniechanie dokładnych ustaleń faktycznych, w zakresie wymaganym dla prawidłowego rozpoznania sprawy. Jak wynika z przepisu art. 141 § 4 P.p.s.a., uzasadnienie wyroku jest sprawozdaniem zawierającym zwięzłe przedstawienie stanu sprawy i zarzutów podniesionych w skardze, wskazanie podstawy prawnej rozstrzygnięcia oraz wyjaśnienie tej podstawy. Jakkolwiek czynność procesowa sporządzenia pisemnego uzasadnienia, dokonywana już po rozstrzygnięciu sprawy oraz mająca sprawozdawczy charakter, sama przez się nie może wpływać na to rozstrzygnięcie jako na wynik sprawy, niemniej za trafną uznać należy tezę, iż tylko uzasadnienie spełniające określone ustawą warunki stwarza podstawę do przyjęcia, że będąca powinnością sądu administracyjnego kontrola działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem rzeczywiście miała miejsce i że prowadzone przez ten sąd postępowanie odpowiadało przepisom prawa. W literaturze przyjmuje się, że szczególne miejsce w uzasadnieniu wyroku zajmuje wskazanie podstawy prawnej rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Powinno ono mieć charakter zwięzły, ale pozwalający na skontrolowanie przez strony postępowania i ewentualnie przez sąd wyższej instancji, czy sąd orzekający nie popełnił w swoim rozumowaniu błędów. (...) W uzasadnieniu powinno się znaleźć ustalenie, jaka norma obowiązuje i jakie jest jej znaczenie, a więc uzasadnienie powinno zawierać interpretację przepisu w odniesieniu do określonej sprawy. W uzasadnieniu powinna zostać uwidoczniona operacja logiczna, którą przeprowadził sąd stosując określone normy prawne w rozstrzyganej sprawie (por. T. Woś [w:] T. Woś, H. Knysiak – Molczyk, M. Romańska "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi", Wyd. Prawn. LexisNexis, Warszawa 2005, str. 452 – 453). Prawidłowe uzasadnienie wyroku powinno także zawierać odniesienie się Sądu do zarzutów i uwag zawartych w skardze pod adresem zaskarżonego aktu, o ile zarzuty te dotyczą istoty sprawy. Zarzut naruszenia przepisu art. 141 § 4 P.p.s.a. nie może natomiast służyć podważaniu przyjętej przez Sąd wykładni przepisów prawa regulujących podstawę prawną rozstrzygnięcia. Z tego punktu widzenia należało uznać, że lakoniczne uzasadnienie wyroku Sądu I instancji, nie w pełni oddaje stan faktyczny sprawy i istotę sporu jaka wynikła pomiędzy stronami na tle oceny prawidłowości zaskarżonej decyzji. Przede wszystkim Sąd I instancji nie wyjaśnił w sposób jednoznaczny czy zaskarżona decyzja dotyczy dodatku w ostatnim miesiącu służby, o którym mowa jest w przepisie art. 80 ust. 5b ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, czy też zmiany wysokości dodatku, o którym mowa w przepisie art. 80 ust. 1 pkt 2 ustawy. Na wątpliwości w tym zakresie zwracał uwagę pełnomocnik skarżącego we wniesionej skardze. Tymczasem Sąd w uzasadnieniu użył enigmatycznego sformułowania "W omawianej sprawie, jej przedmiotem była kwestia przyznania skarżącemu dodatku służbowego", nie dostrzegając, że dodatek w ostatnim miesiącu służby jest szczególnym świadczeniem, posiadającym odrębną regulację prawną. Wprawdzie w dalszej części uzasadnienia posłużono się sformowaniem "brak jest podstaw prawnych do doliczenia skarżącemu na potrzeby dodatku służbowego w ostatnim miesiącu pełnienia służby zawodowej służby wojskowej ...", co może wskazywać, że chodzi tu o dodatek, o którym jest mowa w przepisie art. 80 ust. 5b ustawy, ale nie przywołano przy tym tej regulacji ustawowej, poprzestając na analizie przepisów rozporządzeń z 2000 r. i z 2004 r. Zaniechanie tego rozróżnienia oraz nie wzięcie pod uwagę treści przepisu art. 80 ust. 5b ustawy wskazuje na to, że kontrola zaskarżonej decyzji nie została przeprowadzona w sposób prawidłowy. W orzecznictwie przyjmuje się, że "Żołnierz z tytułu pełnienia zawodowej służby wojskowej, zgodnie z art. 71 ust.1 i art. 72 ust.1 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, otrzymuje uposażenie składające się z uposażenia zasadniczego i dodatków do uposażenia, a ponadto inne należności określone ustawą. Ustawa ta przewiduje w art. 80 ust.1 trzy podstawowe dodatki do uposażenia, a mianowicie: dodatek specjalny - za szczególne właściwości lub warunki pełnienia zawodowej służby wojskowej (pkt 1), dodatek służbowy - za pełnienie zawodowej służby wojskowej na określonych stanowiskach dowódczych i kierowniczych lub samodzielnych albo w określonych jednostkach wojskowych (pkt 2) i dodatek za długoletnią służbę wojskową (pkt 3). Z kolei art. 80 ust. 5b ustawy stanowi, że żołnierzowi zawodowemu, który otrzymywał dodatki, o których mowa w ust. 1 pkt 1 i 2, przyznaje się te dodatki w ostatnim miesiącu pełnienia służby, w wysokości uzależnionej od okresu ich otrzymywania. Skoro art. 80 ust. 5b ustawy odsyła wprost między innymi do art. 80 ust.1 pkt 1, to (...) przepisy te należy odczytywać łącznie, przyjmując, że żołnierzowi, który otrzymywał dodatek specjalny za szczególne właściwości lub warunki pełnienia zawodowej służby wojskowej, przyznaje się ten dodatek w ostatnim miesiącu pełnienia służby, w wysokości uzależnionej od okresu otrzymywania takiego świadczenia. Tym samym jedynym kryterium pozwalającym na zróżnicowanie wysokości dodatku specjalnego należnego w ostatnim miesiącu pełnienia służby powinien stanowić okres otrzymywania przedmiotowego dodatku specjalnego. Pogląd ten utrwalony jest w orzecznictwie sądów administracyjnych (wyroki NSA z dnia 11 maja 2011 r., sygn. akt I OSK 2/11 oraz z dnia 30 marca 2012 r., sygn. akt I OSK 1821/11) ..." - zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 października 2012 r., sygn. akt I OSK 753/12, zamieszczony na stronie internetowej Centralnej Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych - http://orzeczenia.nsa.gov.pl, zwanej dalej CBOIS. Wyrok ten dotyczy wprawdzie dodatku specjalnego, o którym mowa w przepisie art. 80 ust. 1 pkt 1 ustawy a nie dodatku służbowego, z przepisu art. 80 ust. 1 pkt 2 ustawy, ale zasada odnosząca się do przyznawania dodatku w ostatnim miesiącu służby w obu przypadkach jest taka sama. Stąd też prawidłowa kontrola zaskarżonej decyzji nie powinna pomijać wykładni przepisu art. 80 ust. 5b ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych. W powołanym wyżej wyroku z dnia 11 maja 2011 r. zwrócono uwagę na to, że systemy prawa są zbudowane hierarchicznie. Najwyższe miejsce zajmują w nich konstytucje, niższe - ustawy, jeszcze niższe – rozporządzenia. Podstawą obowiązywania aktów niższego rzędu są akty prawne zajmujące wyższe miejsce w hierarchii. Akty prawne niższego rzędu są wydawane na mocy postanowień wyższego rzędu i mocą aktów niższego rzędu nie mogą być uchylone akty prawne rzędu wyższego (rozporządzenie nie może uchylić mocy obowiązującej ustawy). W razie wątpliwości, czy jako obowiązujące w danym przypadku traktować akty wyższego rzędu, czy akty niższego rzędu – z uwagi na wskazane zależności między nimi – ukształtowała się zasada, że lex superior derogat legi inferiori, a więc akt wyższego rzędu uchyla moc obowiązującą aktu niższego rzędu (patrz: "Wstęp do prawoznawstwa" - Józef Nowacki, Zygmunt Tobor, wydanie II, Zakamycze 2002, str. 181-181). Tym samym kontrola prawidłowości decyzji zaskarżonej przez M.W. nie mogła ograniczać się tylko i wyłącznie do analizy obowiązujących w poszczególnych okresach jego służby wojskowej rozporządzeń. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oceni zaskarżoną decyzję z uwzględnieniem powyższych uwag, dając wyraz w uzasadnieniu wyroku zajętemu stanowisku i to zarówno co do rzeczywistej treści i przedmiotu zaskarżonej decyzji administracyjnej jak i co do prawidłowości zastosowanej przez organy podstawy prawnej oraz wykładni stosownych przepisów prawa materialnego z uwzględnieniem poruszanych w skardze kasacyjnej kwestii hierarchiczności tych norm i dopuszczalnego zakresu regulacji w akcie podustawowym zasad przyznawania dodatku ostatnim miesiącu służby (oczywiście w razie przyjęcia, że rzeczywista treść decyzji dotyczyła tego rodzaju dodatku). Na skutek niewyjaśnienia powyższych kwestii w zaskarżonym wyroku za usprawiedliwiony należało uznać również zarzut kasacyjny naruszenia przepisu art. 145 § 1 pkt 1c P.p.s.a. Dopiero natomiast po prawidłowym i jednoznacznym ustaleniu stanu faktycznego sprawy możliwa będzie kontrola prawidłowości zastosowania w sprawie określonych przepisów prawa materialnego. Podniesiony w skardze kasacyjnej na podstawie kasacyjnej z art. 174 pkt 1 P.p.s.a. zarzut naruszenia przywoływanych przepisów prawa materialnego, a zwłaszcza przepisu art. 80 ust. 5b ustawy pragmatycznej żołnierzy zawodowych okazał się w tych okolicznościach przedwczesny. Dopiero bowiem po przesądzeniu, że stan faktyczny przyjęty przez Sąd I instancji jest prawidłowy, albo nie został skutecznie podważony, można przejść do skontrolowania procesu subsumcji danego stanu faktycznego pod zastosowany przez Sąd przepis prawa materialnego. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, uznając część zarzutów kasacyjnych za usprawiedliwione, na podstawie art. 185 § 1 P.p.s.a., uwzględnił skargę kasacyjną. Orzeczenie o kosztach postępowania kasacyjnego uzasadnia przepis art. 203 pkt 1 P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło