III SA/Gd 743/12

Dnia 7 marca 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alina Dominiak (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Kowalik-Grzanka, Sędzia WSA Jolanta Sudoł, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Kinga Czernis, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 marca 2013 r. sprawy ze skargi "A" Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej [...] z dnia 4 maja 2011 r. nr [...] w przedmiocie należności celnej i podatku od towarów i usług 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Celnego [...] z dnia 14 grudnia 2010 r. nr [...], 2. zasądza na rzecz "A" Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w W. kwotę 1570 (jeden tysiąc pięćset siedemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania, 3. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. Decyzją z dnia 14 grudnia 2010 r. Naczelnik Urzędu Celnego, po przeprowadzeniu postępowania celnego, określił "A" Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w W. stawkę celną erga – omnes w wysokości 6,5% dla zgłoszonego w dniu 29 listopada 2010 r. towaru – samoprzylepnej folii z polietylenu na rolkach, klasyfikowanego do kodu Taric 3919 90 00 99; kwotę należności celnych wynikającą z długu celnego w pełnej wysokości – 6 302 zł, która została zaksięgowana w dniu 1 grudnia 2010 r. zgodnie z art. 248 ust. 2 rozporządzenia Komisji (EWG) nr 2454/93 z dnia 2 lipca 1993 r., ustanawiającego przepisy wykonawcze do Wspólnotowego Kodeksu Celnego; prawidłową kwotę podatku od towarów i usług należnego z tytułu importu w wysokości 22 715 zł. Po rozpatrzeniu odwołania Dyrektor Izby Celnej , decyzją z dnia 4 maja 2011 r. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego. W ocenie organu odwoławczego pochodzenie towaru określonego w art. 67 RWKC winno być dokumentowane świadectwem FORM A lub deklaracją o pochodzeniu sporządzoną na dokumencie handlowym. Dla zastosowania preferencyjnej stawki celnej dla danego towaru muszą być spełnione łącznie następujące warunki: dla danej pozycji towarowej winna być określona preferencyjna stawka celna; pochodzenie towaru musi zostać udokumentowane świadectwem pochodzenia sporządzonym na formularzu A, wystawionym przez organy celne lub inne właściwe organy rządowe kraju korzystającego, które przekazały Komisji informację wymaganą art. 93 RWKC; nastąpił bezpośredni przywóz towaru do Wspólnoty z kraju korzystającego, w którym wystawiono dowód pochodzenia w przypadku tranzytu przez inne terytorium pod warunkiem, że podczas tranzytu towary znajdowały się pod dozorem celnym. Dyrektor Izby Celnej, po zbadaniu bazy systemu SMS (system zarządzania elektronicznymi wzorami pieczęci) zawierającego wzory pieczęci używanych do potwierdzenia świadectw FORM A oraz po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego stwierdził, że wzór pieczęci użytej na przedmiotowym świadectwie w bazie danych nie figuruje. Przedłożone świadectwo pochodzenia nie może stanowić w tej sytuacji podstawy dla zastosowania preferencyjnej stawki celnej dla sprowadzonego towaru. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku "A" Spółka z o.o. w W. wniosła o uchylenie decyzji organów obu instancji. W uzasadnieniu podała, że Dyrektor Izby Celnej oparł rozstrzygnięcie na przepisach rozporządzenia nr 2454/93, które nie obowiązywało w dacie wydania zaskarżonej decyzji. W sprawie istniały podstawy do zastosowania procedury weryfikacji świadectwa pochodzenia, czego organy celne nie uczyniły. Umieszczenie daty w świadectwie pochodzenia tuż pod polem 11 , a nie w tym polu jest pomyłką formalną. Ponadto poprzestanie na ustaleniu, że wzór pieczęci nie figuruje w elektronicznym systemie wzorów pieczęci nie jest wystarczające dla dokładnego wyjaśnienia sprawy. Należało bowiem przeprowadzić dowody w celu ustalenia, czy informacja zawarta w świadectwie pochodzenia na formularzu A, potwierdzona za pomocą pieczęci z miasta Jeddah, jest prawdziwa. Organ wniósł o oddalenie skargi. Wyrokiem z dnia 22 września 2011r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 21 września 2012 r., sygn. akt I GSK 17/12 uchylił powyższy wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gdańsku. W uzasadnieniu Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że z urzędu znany jest mu fakt, że wzór pieczęci został umieszczony w unijnym systemie SMS w dniu 27 lipca 2011 r. ( I GSK 991/12) , z czego wynika, że zawiódł system współpracy administracyjnej kraju korzystającego , w tym przypadku Arabii Saudyjskiej, z Komisją Europejską, na który strona nie miała żadnego wpływu. Właściwe organy Arabii Saudyjskiej nie wykonały zobowiązania wynikającego z art. 68 rozporządzenia nr 2454/93 w zakresie minimalnego wdrażania procedur współpracy dla celów stosowania systemu ogólnych preferencji taryfowych przyznawanych przez Unię Europejską krajom rozwijającym się na mocy rozporządzenia nr 732/2008. Organy kraju korzystającego , potwierdzając preferencyjny status towaru poprzez opatrzenie świadectwa pochodzenia pieczęcią miasta Jeddah , której wzoru nie przekazano do bazy SMS zapewniły, że świadectwo to jest należycie wypełnione i ponoszą za to odpowiedzialność ( art. 81 ust. 7 rozporządzenia nr 2454/93). Nie w każdym wypadku brak rejestracji pieczęci jest równoznaczny z brakiem podstaw do stosowania preferencyjnej stawki celnej, ale w okolicznościach faktycznych niniejszej sprawy popełnienie błędów w omawianym zakresie przez organy celne państwa trzeciego należało rozważyć w aspekcie art. 220 ust. 2 lit. b WKC, który to stan bezzasadnie pominęły organy orzekające i zaakceptował Sąd I instancji. Z przepisu art. 220 ust. 2 lit. b WKC wynika, że możliwość retrospektywnego zaksięgowania kwoty długu celnego jest ograniczona i dotyczy sytuacji, gdy niezaksięgowanie było następstwem błędu organów państwa trzeciego, a nie powinno budzić wątpliwości, że błędem organu wystawiającego świadectwo Form A było posłużenie się pieczęcią miasta Jeddah, w sytuacji gdy wbrew wymogom wynikającym z art. 93 rozporządzenia nr 2454/93 nie przesłano do Komisji wzoru tej pieczęci. Sąd I instancji naruszył art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. poprzez zaakceptowanie niedostatecznego wyjaśnienia okoliczności ustalenia w miejsce 0% preferencyjnej stawki celnej – stawki celnej erga omnes w wysokości 6,5%. Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że sprawa wymaga rozpoznania w aspekcie art. 220 ust.2 lit.b WKC. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j Dz. U. z 2012 r., poz.270 ze zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zgodnie z art. 190 zdanie pierwsze p.p.s.a. sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Skarga jest zasadna. Istota sporu dotyczyła tego, czy organy celne zasadnie uznały, że skarżąca spółka nie miała prawa do skorzystania z preferencji celnych przy imporcie przedmiotowego towaru – samoprzylepnej folii z polietylenu , pochodzącej z Arabii Saudyjskiej. Zgodnie z art. 67 ust. 1 rozporządzenia Komisji (EWG) Nr 2454/93 z dnia 2 lipca 1993 r. ustanawiającego przepisy w celu wykonania rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz.U. UE.L.1993.253.1) - dalej jako "RWKC"- do celów przepisów dotyczących ogólnych preferencji taryfowych udzielonych przez Wspólnotę produktom pochodzącym z krajów rozwijających się (zwanych dalej "krajami korzystającymi") za produkty pochodzące z kraju korzystającego uważa się: a) produkty całkowicie uzyskane w tym kraju w rozumieniu art. 68; b) produkty uzyskane w tym kraju, przy wytworzeniu których użyto produktów innych niż określone w lit. a), pod warunkiem że produkty te poddano wystarczającej obróbce lub przetworzeniu w rozumieniu art. 69. W sprawie niniejszej , jak ustaliły to organy , mamy do czynienia z towarem, o którym mowa w art. 67 RWKC. Zgodnie z art. 80 lit. a ) RWKC , produkty pochodzące z kraju korzystającego korzystają z preferencji taryfowych, określonych w art. 67 po przedłożeniu świadectwa pochodzenia na formularzu A. Skarżącej odmówiono takiego prawa na skutek stwierdzenia, że wzór pieczęci, użytej do potwierdzenia świadectwa FORM A, przedłożonego przez skarżącą, nie figuruje w bazie danych SMS, a ponadto pole 11 dokumentu nie zostało wypełnione zgodnie z wzorem zamieszczonym w załączniku nr 17 do RWKC. Przepis art. 47 RWKC określa warunki, jakie winno spełniać świadectwo pochodzenia oraz poświadcza, że towar, którego dotyczy , pochodzi z określonego państwa. Zgodnie z art. 81 ust.1 RWKC produkty pochodzące kwalifikują się, w przywozie do Wspólnoty , do zastosowania preferencji taryfowych określonych w art. 67, pod warunkiem, że były przewożone bezpośrednio w rozumieniu art.78, po przedstawieniu świadectwa pochodzenia na formularzu A, wystawionego przez organy celne lub przez inne właściwe organy rządowe kraju korzystającego, pod warunkiem, że kraj ten przekazał Komisji informację wymaganą zgodnie z art. 93. Odpowiedzialność za zapewnienie, że świadectwa i wnioski są należycie wypełnione ponoszą właściwe organy rządowe kraju korzystającego . W myśl art. 93 ust. 1 RWKC kraje korzystające przesyłają Komisji nazwy i adresy mieszczących się na ich terytorium organów rządowych upoważnionych do wydawania świadectw pochodzenia na formularzu A, wzory odcisków pieczęci używanych przez te organy, jak również nazwy i adresy odpowiednich organów rządowych odpowiedzialnych za weryfikację świadectw pochodzenia na formularzu A i deklaracji na fakturze. Pieczęcie te są ważne od dnia otrzymania przez Komisję wzorów tych pieczęci. Komisja przesyła te informacje organom celnym Państw Członkowskich. Jeżeli powiadomienia te są dokonywane w ramach zmian wcześniejszych powiadomień, Komisja podaje dzień wprowadzenia do użytku tych nowych pieczęci zgodnie z informacjami dostarczonymi przez właściwe organy rządowe krajów korzystających. Informacje te są do użytku służbowego; jednakże jeżeli towary są dopuszczane do swobodnego obrotu, dane organy celne mogą zezwolić importerom lub ich należycie upoważnionym przedstawicielom na zaznajomienie się z wzorami odcisków pieczęci, określonymi w niniejszym ustępie. Zgodnie ze stanowiskiem Naczelnego Sądu Administracyjnego, wyrażonym w uzasadnieniu wyroku z dnia 21 września 2012 r., właściwe organy Arabii Saudyjskiej nie wykonały zobowiązania wynikającego z art. 68 RWKC w zakresie minimalnego wdrażania procedur współpracy dla celów stosowania systemu ogólnych preferencji taryfowych przyznawanych przez Unię Europejską krajom rozwijającym się na mocy rozporządzenia nr 732/2008. Organy kraju korzystającego, potwierdzając preferencyjny status towaru przez opatrzenie pieczęcią miasta Jeddah, której wzoru nie przekazano do bazy SMS zapewniły, że świadectwo to jest należycie wypełnione i ponoszą za to odpowiedzialność (art. 81 ust. 7 RWKC). Zgodnie z art. 220 ust. 2 lit. b rozporządzenia Rady ( EWG) Nr 2913/92 z dnia 12 października 1992r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny ( Dz.U.UE.L.1992.302.1 ze zm.) – dalej jako "WKC" - z wyjątkiem przypadków określonych w art. 217 ust. 1 akapit drugi i trzeci zaksięgowania retrospektywnego nie dokonuje się, gdy kwota należności prawnie należnych zgodnie z przepisami prawa nie została zaksięgowana w następstwie błędu samych organów celnych, który to błąd nie mógł zostać w racjonalny sposób wykryty przez osobę zobowiązaną do uiszczenia należności działającą w dobrej wierze i przestrzegającą przepisów obowiązujących w zakresie zgłoszenia celnego. Jeżeli preferencyjny status towaru potwierdzony został w ramach systemu współpracy administracyjnej z udziałem organów państwa trzeciego, wydanie przez te organy świadectwa, o ile stwierdzono jego nieprawidłowość, stanowi błąd, którego w racjonalny sposób nie można było wykryć w rozumieniu pierwszego akapitu. Jednakże wydanie nieprawidłowego świadectwa nie stanowi błędu, jeżeli świadectwo zostało wystawione na podstawie niewłaściwego przedstawienia faktów przez eksportera, z wyjątkiem przypadku, gdy w szczególności jest oczywiste, że organy wydające świadectwo wiedziały lub powinny były wiedzieć, że towary nie spełniają warunków wymaganych do korzystania z preferencji. Osoba odpowiedzialna za uiszczenie należności może powołać się na dobrą wiarę, jeżeli może udowodnić, że w okresie przedmiotowych operacji handlowych zachowała należytą staranność, aby upewnić się czy spełnione zostały wszystkie warunki korzystania z preferencji. Jednakże osoba odpowiedzialna za uiszczenie należności nie może powoływać się na dobrą wiarę, jeżeli Komisja opublikowała w Dzienniku Urzędowym Wspólnot Europejskich opinię wyrażającą uzasadnione wątpliwości w odniesieniu do prawidłowego stosowania uzgodnień preferencyjnych przez kraj korzystający; Wynika z powyższego, z uwzględnieniem stanowiska Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażonego w wyroku z dnia 21 września 2012 r., którym na mocy art. 190 p.p.s.a. Sąd rozpoznający niniejszą sprawę jest związany, że wydanie przez organy państwa trzeciego, jakim jest w przedmiotowym przypadku Arabia Saudyjska, świadectwa pochodzenia FORM A opatrzonego pieczęcią , której wzoru nie przekazano do bazy SMS, jest błędem samych organów celnych, który nie mógł zostać w racjonalny sposób wykryty przez osobę zobowiązaną do uiszczenia należności działającą w dobrej wierze i przestrzegającą przepisów obowiązujących w zakresie zgłoszenia celnego. Informacje dotyczące obowiązujących pieczęci nie są ogólnie dostępne, wobec czego w przedmiotowym przypadku nie można zarzucić skutecznie skarżącej, że nie działała w dobrej wierze. Nie można jej też zarzucić , że nie przestrzegała przepisów obowiązujących w zakresie zgłoszenia celnego. W tej sytuacji przedłożenie przez skarżącą świadectwa pochodzenia opatrzonego pieczęcią , która nie figuruje w systemie SMS , nie może obciążać skarżącej. Należy także podzielić pogląd skarżącej, że w okolicznościach niniejszej sprawy nie ma podstaw do uznania, że brak daty w przedmiotowym świadectwie pochodzenia dyskwalifikuje to świadectwo. Co prawda w polu 11 świadectwa pochodzenia brak daty, jednak na świadectwie data widnieje - została umieszczona tuż pod polem 11. Wobec powyższego nie było podstaw do przyjęcia , że przedmiotowy towar nie kwalifikuje się do zastosowania preferencji taryfowych , o jakich mowa w art. 81 ust. 1 RWKC. Odmowa zastosowania preferencji taryfowych pociągnęła za sobą nieprawidłowe określenie stawki celnej erga-omnes dla przedmiotowego towaru w wysokości 6,5% , i – co za tym idzie - nieprawidłowe określenie wysokości kwoty należności celnych i kwoty podatku od towarów i usług. Mając na uwadze powyższe Sąd, stwierdzając naruszenie przez organy przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) w zw. z art. 135 p.p.s.a. uchylił decyzje organów obu instancji. Organy winny mieć na uwadze dokonaną powyżej ocenę prawną. Zgodnie z art. 200 p.p.s.a. w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Art. 205 § 2 p.p.s.a. stanowi, że do niezbędnych kosztów postępowania strony reprezentowanej przez adwokata lub radcę prawnego zalicza się ich wynagrodzenie, jednak nie wyższe niż stawki opłat określone w odrębnych przepisach i wydatki jednego adwokata lub radcy prawnego, koszty sądowe oraz koszty nakazanego przez sąd osobistego stawiennictwa strony. Sąd na podstawie przywołanych przepisów zasądził od organu na rzecz skarżącej spółki kwotę 1570 zł, na którą składają się: 353 zł – wpis od skargi, 1200 zł – wynagrodzenie pełnomocnika, 17 zł – opłata od jednego pełnomocnictwa. Na mocy art. 152 p.p.s.a. Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.