II SA/Ke 107/13

WyrokWSA w Kielcach2013-03-07

Skład orzekający: Teresa Kobylecka, Jacek Kuza, Beata Ziomek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy dochody synów, którym przekazano gospodarstwa rolne, powinny być wliczane do dochodu rodziny przy ustalaniu prawa do zasiłku rodzinnego, jeśli synowie ci nie ukończyli 25 roku życia i nie pozostają w związkach małżeńskich ani nie posiadają własnych dzieci?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że dochody synów, którym przekazano gospodarstwa rolne, powinny być wliczane do dochodu rodziny przy ustalaniu prawa do zasiłku rodzinnego, jeśli synowie ci nie ukończyli 25 roku życia, nie pozostają w związkach małżeńskich i nie posiadają własnych dzieci. Definicja rodziny zawarta w ustawie o świadczeniach rodzinnych uwzględnia status prawny, a nie stan faktyczny, co oznacza, że wspólne gospodarowanie nie ma znaczenia dla ustalenia kręgu członków rodziny. W związku z tym, dochód rodziny przekroczył kryterium dochodowe uprawniające do zasiłku.
Stan faktyczny
M. R. złożyła wniosek o przyznanie zasiłku rodzinnego i dodatków do niego na dzieci P. R. i W. R. na okres zasiłkowy od 1 listopada 2012 r. do 31 października 2013 r. Organy administracji odmówiły przyznania świadczeń, uznając, że dochód rodziny przekracza ustalone kryterium dochodowe. Kluczową kwestią było wliczenie do dochodu rodziny dochodów z gospodarstw rolnych, które M. R. przekazała swoim synom, M. R. i M. R., którzy nie ukończyli 25 roku życia. Skarżąca kwestionowała definicję rodziny stosowaną przez organy oraz sposób ustalania dochodu.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę M. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Teresa Kobylecka (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Jacek Kuza, Sędzia WSA Beata Ziomek, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Monika Zielińska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 7 marca 2013 roku sprawy ze skargi M. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie zasiłku rodzinnego i dodatków do zasiłku rodzinnego oddala skargę. Decyzją z dnia 17 grudnia 2012r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpoznaniu odwołania M. R. od decyzji wydanej z upoważnienia Burmistrza Miasta i Gminy w sprawie odmowy ustalenia prawa do zasiłku rodzinnego oraz dodatków do zasiłku rodzinnego na dzieci: P.R. i W. R. - na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia SKO wskazało, że M. R. w dniu 28 września 2012r. złożyła do organu I instancji wniosek o przyznanie prawa do zasiłku rodzinnego oraz dodatków do zasiłku rodzinnego na dzieci: P.R. i W. R.. Zgodnie z przepisem art. 3 pkt 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2006r. Nr 139, poz. 992 ze zm., ostatnia zmiana Dz.U. z 2011r. Nr 205, poz. 1212) dochód rodziny oznacza sumę dochodów członków rodziny. Wg art. 3 pkt 2a ustawy dochód członka rodziny oznacza przeciętny miesięczny dochód członka rodziny osiągnięty w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy, z zastrzeżeniem art. 5 ust. 4-4b. Okresem zasiłkowym w sprawie z wniosku M. R. jest okres od 1 listopada 2012r. do 31 października 2013r. W związku z powyższym, za dochód rodziny będący podstawą ustalenia prawa do zasiłku rodzinnego organ przyjął sumę dochodów członków rodziny, tj. przeciętne miesięczne dochody członków rodziny osiągnięte w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy, a zatem 2011r., z zastrzeżeniem art. 5 ust. 4 i 4b. Jak wynika z załączonego, zgodnie z art. 23 ust. 4 pkt 1 ustawy, zaświadczenia wydanego przez naczelnika urzędu skarbowego, zawierającego dane o dochodach podlegających opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, M. R. osiągnęła dochód w wysokości 5218,26zł. W zaświadczeniu nie podano, że odprowadzone były składki na ubezpieczenie społeczne i podatek. Średni miesięczny dochód z tego tytułu wynosił 434,86zł. M. R. osiągnęła także dochód z tytułu wypłaconego zasiłku chorobowego. Wg zaświadczenia KRUS w okresie od 1 stycznia 2011r. do 31 grudnia 2011r. wypłacono z tego tytułu 2650zł. W aktach brak dokumentów wskazujących, aby M. R. otrzymywała zasiłek chorobowy także w 2012r., wobec tego dochód z tytułu zasiłku chorobowego otrzymanego w 2011r. organ uznał za dochód utracony w rozumieniu art. 3 pkt 23 lit. h ustawy i nie uwzględnił w dochodzie rodziny. Organ odwoławczy ustalił, że umową darowizny z dnia 18 stycznia 2011r. M. R. przekazała gospodarstwo rolne o powierzchni 12,83ha synowi M. R.. Wobec tego dochód M. R. z tego gospodarstwa rolnego jest dochodem utraconym. Z decyzji z dnia 21 kwietnia 2011r. w sprawie zmiany wymiaru podatku wynika, iż w 2011r. M. R. była właścicielem gospodarstwa rolnego o powierzchni 13,22ha przeliczeniowego. Zgodnie z decyzją organu podatkowego z dnia 23 marca 2012r. właścicielem gospodarstwa rolnego o powierzchni 11,72ha przeliczeniowego jest M.R. Ten dochód także nie podlegał uwzględnieniu w dochodzie M. R. . Wg decyzji organu podatkowego z dnia 23 marca 2012r. M. R. jest właścicielem gospodarstwa rolnego o powierzchni 1,53ha przeliczeniowego. Organ wskazał, że zgodnie z art. 5 ust. 8 ustawy o świadczeniach rodzinnych w przypadku ustalania dochodu z gospodarstwa rolnego przyjmuje się, że z 1ha przeliczeniowego uzyskuje się dochód miesięczny w wysokości 1/12 dochodu, ogłaszanego corocznie w drodze obwieszczenia przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie art. 18 ustawy z dnia 15 listopada 1984r. o podatku rolnym (Dz.U. z 2006r. Nr 136, poz.969 ze zm.). Wg obwieszczenia Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 21 września 2012r. w sprawie wysokości przeciętnego dochodu z pracy w indywidualnych gospodarstwach rolnych z 1 ha przeliczeniowego w 2011r. (M.P. z 2012r. poz. 671) przeciętny dochód z pracy w indywidualnych gospodarstwach rolnych z 1 ha przeliczeniowego wyniósł w 2011r. - 2713zł. Zatem 1/12 tego dochodu wynosi 226,08zł. Organ uznał, że skoro M. R. jest właścicielem gospodarstwa rolnego o powierzchni 1,53ha przeliczeniowego, to roczny dochód z tego gospodarstwa wyniósł 4150,89zł, zaś dochód miesięczny - 345,91zł. Łącznie średni miesięczny dochód M. R. wynosił zatem 780,77zł (434,86zł plus 345,91zł). Organ odwoławczy wskazał na pojęcie rodziny, określone w art. 3 pkt 16 ustawy o świadczeniach rodzinnych, zgodnie z którym rodzina oznacza odpowiednio następujących członków rodziny: małżonków, rodziców dzieci, opiekuna faktycznego dziecka oraz pozostające na utrzymaniu dzieci w wieku do ukończenia 25 roku życia a także dziecko które ukończyło 25 rok życia legitymujące się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, jeżeli w związku z tą niepełnosprawnością rodzinie przysługuje świadczenie pielęgnacyjne; do członków rodziny nie zalicza się dziecka pozostającego pod opieką opiekuna prawnego, dziecka pozostającego w związku małżeńskim a także pełnoletniego dziecka posiadającego własne dziecko. Z wniosku o ustalenie prawa do świadczeń rodzinnych wynika, iż w skład rodziny M. R. wchodzą oprócz wnioskodawczym: W. R., M. R., M. R. i P. R. M. R. nie ma ukończonych 25 lat życia i zgodnie z aktem darowizny z dnia 28 stycznia 2011r. jest właścicielem gospodarstwa rolnego o powierzchni 15,11ha przeliczeniowego. Roczny dochód z tego tytułu wynosił 40992,83zł, miesięczny był w wysokości 3416,12zł. W 2012r. właścicielem gospodarstwa rolnego o powierzchni 11,76ha przeliczeniowego został M. R. Stosownie do art. 5 ust. 4b ustawy w przypadku uzyskania dochodu przez członka rodziny po roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy, dochód ustala się na podstawie dochodu członka rodziny powiększonego o kwotę uzyskanego dochodu z miesiąca następującego po miesiącu, w którym dochód został osiągnięty, jeżeli dochód ten jest uzyskiwany w dniu ustalania prawa do świadczeń rodzinnych. M. R. przekazała gospodarstwo rolne o powierzchni 11,76ha przeliczeniowego w lutym 2012r. Dochód z tego gospodarstwa z miesiąca następującego po miesiącu, w którym dochód został osiągnięty wynosił 2658,70zł (11,7600 pomnożone przez 226,08zł). Łącznie miesięczny dochód rodziny wnioskodawczym wynosił 6855,59zł (780,77zł plus 3416,12zł plus 2658,70zł). W związku z tym, miesięczny dochód w przeliczeniu na jednego członka rodziny wynosił 1371,12zł. Zgodnie z § 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 sierpnia 2012r. w sprawie wysokości dochodu rodziny albo dochodu osoby uczącej się stanowiących podstawę ubiegania się o zasiłek rodzinny oraz wysokości świadczeń rodzinnych (Dz.U. z 2012r., poz. 959) od 1 listopada 2012r. do dnia 31 października 2014r. wysokość kwoty, o której mowa w art. 5 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, tj. kryterium dochodowe uprawniające do zasiłku rodzinnego, wynosi 539zł. W związku z tym organ uznał, że miesięczny dochód w przeliczeniu na osobę w rodzinie M. R. w wysokości 1371,12zł był wyższy od obowiązującego kryterium dochodowego o 832,12zł, a zatem o kwotę wyższą niż kwota najniższego zasiłku (77zł), a w konsekwencji art. 5 ust. 3 ustawy nie miał zastosowania. Stosownie do art. 5 ust. 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych w przypadku, gdy dochód w przeliczeniu na osobę w rodzinie lub dochód osoby uczącej się przekracza kwotę uprawniającą daną rodzinę lub osobę uczącą się do zasiłku rodzinnego o kwotę niższą lub równą kwocie odpowiadającej najniższemu zasiłkowi rodzinnemu przysługującemu w okresie, na który jest ustalany, tj. 77zł od 1 listopada 2012r., zasiłek rodzinny przysługuje, jeżeli przysługiwał w poprzednim okresie zasiłkowym. W przypadku przekroczenia dochodu w kolejnym roku kalendarzowym, zasiłek rodzinny nie przysługuje. W związku z podniesionymi okolicznościami Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało, że organ I instancji decyzją z dnia [...] prawidłowo odmówił przyznania zasiłku rodzinnego i dodatków do zasiłku rodzinnego. Organ wskazał także, że w 2013r. M. R. ukończy 25 lat życia i wówczas nie będzie członkiem rodziny. W konsekwencji nastąpi zmiana sytuacji dochodowej rodziny. Skoro średni miesięczny dochód rodziny wynosił 6855,59zł, to po pomniejszeniu tego dochodu o średni miesięczny dochód M. R., tj. 3416,12zł, miesięczny dochód rodziny wynosiłby 3439,47zł, a w przeliczeniu na osobę 4-osobowej rodziny 859,86zł, tj. także byłby w wysokości przekraczającej obowiązujące kryterium dochodowe o kwotę wyższą, niż kwota najniższego zasiłku rodzinnego. Nawiązując do treści wniesionego odwołania organ wskazał, że prawo do zasiłków rodzinnych ustalane jest w sposób ściśle określony przepisami prawa, a nie wg uznania organów rozstrzygających w sprawie. W przypadku dochodu na jednego członka rodziny przekraczającego kwotę obowiązującego kryterium dochodowego możliwe jest przyznanie zasiłku rodzinnego wyłącznie na podstawie art. 5 ust. 3 w/w ustawy, tj. jeżeli kwota, o jaką dochód na osobę w rodzinie przekracza kryterium dochodowe jest niższa niż kwota najniższego zasiłku, tj. obecnie 77zł. Nie jest w rozpoznawanej sprawie kwestionowanym, że M. R. jest właścicielem gospodarstwa rolnego o powierzchni 1,53ha przeliczeniowego, jej syn M. R. jest właścicielem gospodarstwa rolnego o powierzchni 15,11ha przeliczeniowego, zaś syn M. R. właścicielem gospodarstwa rolnego o powierzchni 11,76ha przeliczeniowego. Ustawodawca w przepisach ustawy o świadczeniach rodzinnych przyjął domniemanie, iż z gospodarstwa rolnego uzyskuje się dochód w wysokości 1/12 dochodu ogłaszanego corocznie w drodze obwieszczenia przez Prezesa GUS na podstawie art. 18 ustawy o podatku rolnym z 1 ha przeliczeniowego. W 2011r. jest to kwota 2713zł rocznie, miesięcznie 226,08zł. Zatem dochód tylko z gospodarstwa rolnego, będącego w posiadaniu M. R. i jej synów o łącznej powierzchni 28.40ha wynosi 6420,67zł miesięcznie, tj. 1284,13zł w przeliczeniu na osobę w rodzinie, a zatem znacznie przekracza obowiązujące kryterium dochodowe, wynoszące 539 zł na osobę w rodzinie. W dacie ustalania prawa do świadczeń rodzinnych rodzina utrzymywała się z gospodarstwa rolnego o łącznej powierzchni 28,40ha, będącego w posiadaniu M. R., M. R. i M. R.. Synowie M. R. nie ukończyli 25 roku życia, nie pozostają w związkach małżeńskich, ani też nie posiadają własnych dzieci. Nie było podstaw, aby nie zaliczać ich do członków rodziny. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego wniosła M. R., domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji. Skarżąca zarzuciła, że organ oparł się na definicji rodziny, zawartej w art. 3 pkt 16 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych, która niedokładnie precyzuje osoby pozostające na utrzymaniu. Jej zdaniem, prowadzenie wspólnego gospodarstwa i wspólnego zamieszkiwania z synami M. R. i M. R. nie powinno być brane pod uwagę przy ustalaniu prawa do zasiłku. W ocenie skarżącej taki wniosek wynika z treści wyroków NSA z dnia 14 maja 2008r. (I OSK 1134/07) oraz z dnia 13 stycznia 2010r. (I OSK 1128/09). W piśmie procesowym z dnia 6 marca 2012r. oraz na rozprawie skarżąca zarzuciła, że organ nie zbadał, czy synowie M. i M. ponieśli koszty i wydatki w okresie po przekazaniu dla nich części nieruchomości rolnych (raty kredytu), co mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Ponadto w aktualnym stanie sprawy wystąpiła istotna zmiana okoliczności, gdyż jeden z synów ukończył 25 lat, a drugi wymeldował się w lutym 2013r. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty podniesione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna gdyż zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Zgodnie z art. 1, art. 2 i art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w stopniu mającym lub mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności orzeczeń wydawanych w toku postępowania administracyjnego sprawowana jest w granicach sprawy, a rozstrzygając o zasadności skargi sąd nie jest związany jej zarzutami ani wnioskami oraz powołaną podstawą prawną (art.134 p.p.s.a.) Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się naruszeń prawa skutkujących koniecznością jego uchylenia lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 p.p.s.a.). Zasady ustalania prawa do świadczeń rodzinnych, ich przyznawania oraz wypłacania reguluje ustawa z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2006r. Nr 139, poz. 992 ze zm), zwana dalej ustawą. Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej w niniejszej sprawie była zasadność odmowy ustalenia prawa do zasiłku rodzinnego na P. R. i na W. R. oraz dodatku do niego z tytułu samotnego wychowywania dziecka na W. R., dodatków z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego na W. R. i na P. R. i dodatku na pokrycie wydatków związanych z dojazdami do szkoły, wnioskowanego na P. R.. Wniosek o przyznanie zasiłku oraz wskazanych dodatków na okres zasiłkowy od 1 listopada 2012r. do 31 października 2013r. złożyła do organu I instancji M. R. w dniu 29 września 2012r., wskazując, że członkami rodziny są oprócz niej dzieci: P. R. , W. R., . R. i na M. R. oraz M. R. Jedyną przyczyną odmowy przyznania wnioskowanych przez matkę dzieci świadczeń było przekroczenie przez pięcioosobową rodzinę skarżącej kryterium dochodowego warunkującego możliwość przyznania tego zasiłku. Wysokość kwoty tego kryterium, określona została w art. 5 ust. 1 ustawy na kwotę 539 zł, która stanowi przeliczony na osobę przeciętny miesięczny dochód wszystkich członków rodziny. Nie było kwestionowane w sprawie, że taka właśnie kwota kryterium dochodowego miała w sprawie zastosowanie. Spór dotyczył natomiast tego, czy dochód rodziny skarżącej osiągnięty w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy, tj. w 2011r., rzeczywiście wynosił kwotę, jaką przyjęły organy. Było to związane z tym, że w ocenie skarżącej, jej synowie – M. i M. nie powinni być zaliczeni do "rodziny" w rozumieniu ustawy, a ich dochody z gospodarstw rolnych, przekazanych im przez skarżącą w 2011r. i w 2012r. nie powinny być wliczone do dochodów rodziny. Sąd nie podziela stanowiska skarżącej. Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy zasiłek rodzinny przysługuje osobom, o których mowa w art. 4 ust. 2, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę albo dochód osoby uczącej się nie przekracza 539 zł. W świetle art. 4 ust. 2 ustawy prawo do zasiłku rodzinnego przysługuje rodzicom, jednemu z rodziców albo opiekunowi prawnemu dziecka, opiekunowi faktycznemu oraz osobie uczącej się. Do pełnego przedstawienia okoliczności istotnych w kontekście przesłanek, od których uzależnione jest przyznanie zasiłku rodzinnego należy przywołać legalną definicję "rodziny" i "dochodu rodziny". W myśl art. 3 pkt 2 ustawy dochód rodziny oznacza przeciętny miesięczny dochód członków rodziny uzyskany w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy. Definicję legalną rodziny zawiera przepis art. 3 pkt 16 ustawy, stanowiąc że przez rodzinę rozumie się: małżonków, rodziców, dzieci, opiekuna faktycznego dziecka oraz pozostające na utrzymaniu dzieci w wieku do ukończenia 25 roku życia, a także dziecko, które ukończyło 25 rok życia legitymujące się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, jeżeli w związku z tą niepełnosprawnością rodzinie przysługuje świadczenie pielęgnacyjne. Jeżeli zatem definicje te połączyć z przepisem art. 5 ust. 1 ustawy, to uznać należy, że zasiłek rodzinny przysługuje rodzinie, której dochody z uwzględnieniem członków rodziny wymienionych w art. 3 pkt 16, w przeliczeniu na jedną osobę nie przekraczają 539zł. Ustawodawca zarówno określając pojęcie rodziny, jak i osoby samotnie wychowującej dziecko (art. 3 pkt 17) uwzględnia status prawny, nie zaś stan faktyczny lub przesłankę wspólnego gospodarowania. Bez znaczenia dla ustalenia, czy określona osoba wchodzi w skład rodziny w rozumieniu przytoczonych przepisów jest fakt wspólnego gospodarowania. Przepisy ustawy o świadczenia rodzinnych w ogóle nie przewidują możliwości badania faktycznych okoliczności dotyczących statusu rodziny, np. wspólnego gospodarowania (por. wyrok NSA z dnia 23 września 2005r., sygn. akt I OSK 150/05 – LEX 192108, wyrok NSA z dnia 13 stycznia 2010r., sygn. akt I OSK 1128/09). Powołany w skardze wyrok NSA z dnia 14 maja 2008r. sygn. akt I OSK 1134/07 odnosi się do całkowicie odmiennego stanu faktycznego i dotyczy odmiennych kwestii, a mianowicie tego, czy w skład rodziny, w rozumieniu art. 3 pkt 16 ustawy wchodzą oboje małżonkowie po rozwiązaniu małżeństwa lub orzeczeniu separacji. Powołany natomiast wyrok NSA z dnia 13 stycznia 2010r. sygn. akt I OSK 1128/09 jednoznacznie wskazuje, że organy administracji ustalając krąg osób wchodzących w skład rodziny winny kierować się jedynie treścią art. 3 pkt 16 ustawy, bez względu na inne występujące okoliczności faktyczne. Oznacza to w praktyce, co wyżej podkreślono, że organ ustala osoby wchodzące w skład rodziny, nie badając faktycznych okoliczności dotyczących statusu rodziny (wspólnego gospodarowania). Zatem ustalenie tej okoliczności w postępowaniu administracyjnym jest bez znaczenia, chyba że zachodziłaby okoliczność, o której mowa w art. 3 pkt 16 zdanie drugie, tzn. dziecko znajduje się pod opieką opiekuna prawnego, pozostaje w związku małżeńskim, a także wówczas, gdy pełnoletnie dziecko posiada własne dziecko (p. wyrok NSA z dnia 13 stycznia 2010r., sygn. akt I OSK 1128/09). Taka sytuacja bezspornie w sprawie niniejszej nie występuje. Sąd uznał, że organ prawidłowo ustalił, że rodzina skarżącej składa się z pięciu osób: skarżącej, małoletnich dzieci P. i W. oraz pełnoletnich M. i M.. Prawidłowo także organ ustalił dochód rodziny w rozumieniu przytoczonej wyżej definicji legalnej rodziny. Bezspornie M. i M. są dziećmi M. R., nie ukończyli 25 roku życia, nie pozostają w związkach małżeńskich i nie posiadają własnych dzieci, a więc ich dochód wlicza się do dochodu rodziny skarżącej i ma wpływ na przyznanie świadczenia rodzinnego. Bez znaczenia jest podniesiona przez skarżącą w skardze okoliczność, że syn M. R. w roku 2013 wymeldował się ze wspólnego dotychczas mieszkania, zaś syn M. R. w 2013r. ukończył 25 rok życia. Jak wyżej wskazano zasiłek rodzinny ustalany był, stosownie do treści art. 3 pkt 10 ustawy, na okres zasiłkowy od 1 listopad 2012r. do 31 października 2013r. Dochodami natomiast, stanowiącymi podstawę ustalenia prawa do świadczeń rodzinnych są dochody osiągnięte przez członków rodziny w roku kalendarzowym poprzedzającym ten okres zasiłkowy. Ponieważ M. R. domagała się przyznania zasiłku rodzinnego z dodatkami na okres zasiłkowy 2012 – 2013, dochodem na podstawie którego należy oceniać jej prawo do świadczeń jest dochód z 2011r. Wówczas rodzina skarżącej składała się z pięciu członków, w tym synów: M. i M., a ich dochody w postaci dochodów z gospodarstw rolnych, obliczone prawidłowo przez organ, wchodziły do dochodu rodziny skarżącej. Są to: dochód M. R. z gospodarstwa rolnego o powierzchni 15,11ha przeliczeniowego - 3416,12zł miesięcznie, dochód M. R. z gospodarstwa rolnego o powierzchni 11,76ha przeliczeniowego - 2658,70zł miesięcznie. Prawidłowo zastosowano tu przepis art. 5 ust. 4b ustawy, gdyż M. R. przekazała powyższe gospodarstwo rolne M. R. w lutym 2012r. Bez znaczenia pozostaje także, wskazana w skardze okoliczność poniesionych przez synów skarżącej M. R. i M. R. kosztów i wydatków w okresie po przekazaniu im nieruchomości rolnych (raty kredytu). Należy podkreślić, że przepis art. 3 pkt 1 ustawy określa, co należy rozumieć przez "dochód", zaś przepis art. 3 pkt 23 "utratę dochodu". Żaden z nich nie przewiduje możliwości odliczenia wskazanych przez skarżącą kosztów od dochodów. Nie ma więc wpływu na ustalenie wysokości osiąganych przez członka rodziny dochodów wysokość zaciągniętych przez członków rodziny zobowiązań, czy też wysokość spłacanych rat kredytowych. Organ prawidłowo ustalił dochód M. R., osiągnięty w 2011r. Z akt sprawy wynika bowiem, że zgodnie z art. 3 pkt 1 lit. a ustawy i § 2 ust. 2 pkt 6 lit. a rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 27 grudnia 2011r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne, przy obliczeniach oparto się na danych zawartych w dołączonym do wniosku zaświadczeniu Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 3 września 2012r. oraz załączonych do wniosku decyzjach Burmistrza Miasta i Gminy dotyczących wyliczenia podatku rolnego, które zostały sporządzone przez właściwe organy w sposób zgodny z prawem. Z zaświadczenia wynika jednoznacznie, że łączna kwota dochodu (tj. według wyjaśnienia zawartego w przypisie nr 3 do załącznika, kwota przychodu pomniejszonego o koszty uzyskania przychodu, bez pomniejszenia o składki na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne oraz o należny podatek dochodowy) M. R. w roku podatkowym 2011, wyniosła 5218,26zł. Ponadto, skarżąca osiągnęła dochód z gospodarstwa rolnego o powierzchni 1,53ha przeliczeniowego, które pozostało jej po przekazaniu części gospodarstwa rolnego synom M. i M. Dochód ten organ prawidłowo ustalił na kwotę 4 150,89zł rocznie, miesięcznie - 345,91zł. Skoro zatem dochód miesięczny M. R., osiągnięty przez nią w 2011r. wyniósł 780,77zł, to uwzględniając dochody M. R. i M. R., łączny dochód miesięczny rodziny wyniósł 6 855,59zł, zaś w przeliczeniu na jednego członka pięcioosobowej rodziny dochód ten stanowił kwotę 1 371,12zł. Prawidłowo zatem organ uznał, że miesięczny dochód w przeliczeniu na osobę w rodzinie skarżącej był wyższy od obowiązującego kryterium dochodowego, które wynosi 539zł. Niemożliwe było również skorzystanie przez skarżącą w bieżącym okresie zasiłkowym z możliwości, jaką daje art. 5 ust. 3 ustawy. Zgodnie z tym przepisem bowiem, w przypadku gdy dochód rodziny w przeliczeniu na osobę w rodzinie lub dochód osoby uczącej się przekracza kwotę uprawniającą daną rodzinę lub osobę uczącą się do zasiłku rodzinnego o kwotę niższą lub równą kwocie odpowiadającej najniższemu zasiłkowi rodzinnemu przysługującemu w okresie, na który jest ustalany, zasiłek rodzinny przysługuje, jeżeli przysługiwał w poprzednim okresie zasiłkowym. W przypadku przekroczenia dochodu w kolejnym roku kalendarzowym zasiłek rodzinny nie przysługuje. Dochód w rodzinie skarżącej był wyższy od obowiązującego kryterium o 832,12zł, a zatem o kwotę wyższą niż kwota najniższego zasiłku, tj. 77 zł. Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku. Ponieważ brak jest także okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod uwagę, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło