III SA/Gd 746/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jacek Hyla, Sędziowie Sędzia NSA Anna Orłowska (spr.), Sędzia WSA Jolanta Sudoł, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Beata Kaczmar, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 marca 2013 r. sprawy ze skargi A. F. na decyzję Wojewody [...] z dnia 30 czerwca 2011 r., nr [...] w przedmiocie utraty statusu osoby bezrobotnej oraz zasiłku dla bezrobotnych 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Starosty [...] z dnia 10 czerwca 2011 r., nr [...] oraz postanowienie Starosty [...] z dnia 27 maja 2011 r., nr [...]; 2. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącej A. F. 461 (czterysta sześćdziesiąt jeden) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżoną decyzją z dnia 30 czerwca 2011 r. Wojewoda [...]działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt. 5 i art. 151 § 1 pkt. 2 kpa oraz art. 2 ust. 1 pkt. 2 i art. 71 ust. 1 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnieniu i instytucjach rynku pracy ( j.t. Dz. U. z 2008, Nr 69, poz.415 ze zm.) w zw. z art. 17 ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym ( j.t. Dz. U. Nr 168 z 2007 r., poz.1186 ze zm.) – po rozpatrzeniu odwołania A. F. od decyzji Starosty [...] z dnia 10 czerwca 2011 r. w sprawie uchylenia decyzji własnych: - nr [...] z dnia 12.02.2010 r. dotyczącej uznania strony za osobę bezrobotną i odmowy przyznania jej prawa do zasiłku dla bezrobotnych, - nr [...] z dnia 24.05.2010 r. dotyczącej przyznania stronie prawa do zasiłku dla bezrobotnych od dnia 5.05.2010 r. oraz orzekającej o odmowie uznania strony za osobę bezrobotną od dnia 3.02.2010 r. i o odmowie przyznania jej prawa do zasiłku dla bezrobotnych od dnia 5.05.2010 r. - utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Uzasadniając rozstrzygnięcie organ odwoławczy wyjaśnił, co następuje: A. F. zarejestrowana została w Powiatowym Urzędzie Pracy [...] w dniu 3.02.2010 r. jako osoba bezrobotna z prawem do zasiłku dla bezrobotnych od dnia 5.05.2010 r. Strona pobrała zasiłek w okresie od 5.05.2010 r. do 21.05.2010 r. w kwocie 406,30 zł. Ostateczną decyzję Wojewody [...] uchylającą decyzję przyznającą stronie status osoby bezrobotnej i prawo do zasiłku z dnia 30 czerwca 2011 r. a. F. zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, a od wyroku tego sądu oddalającego skargę – wniosła skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Wyrokiem z dnia 27 lipca 2012 r, w sprawie I OSK 141/12 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 27 października 2011 r. w sprawie sygn. akt IIISA/Gd 367/11, oddalający skargę A. F. na wyżej opisaną decyzję Wojewody [...] z dnia 30 czerwca 2011 r., a sprawę przekazał do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu do wyroku Naczelny Sąd Administracyjny uznał za usprawiedliwione zarzuty skargi kasacyjnej. W szczególności w uzasadnieniu wyroku wskazano, że postanowienie Starosty [...] z dnia 27 maja 2005 r. wznawiające postępowanie w sprawie "uznania skarżącej za bezrobotną oraz przyznania jej prawa do zasiłku" zawiera wady, a zawartość akt administracyjnych – braki dokumentów – co utrudnia ocenę w przedmiocie prawidłowości wznowienia postępowania dotyczącego skarżącej. Dalej wskazano, że zaskarżane przez A. F. decyzje organów obu instancji podjęte zostały z istotnym naruszeniem przepisów postępowania: - decyzja organu I instancji sporządzona została wbrew wymogom art. 107 § 1 kpa, a utrzymująca ją w mocy decyzja organu II instancji w istocie powołuje inną podstawę, co narusza zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. Na koniec Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że z art. 2 ust. 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy nie wynika, że w każdym przypadku członkostwo w zarządzie spółki osoby niezatrudnionej w spółce, wyklucza możliwość uznania takiej osoby za osobę bezrobotną i konieczne jest w każdym wypadku ustalenie, czy osoba ta jest zdolna i gotowa do podjęcia zatrudnienia. Ustaleń takich w toku postępowania administracyjnego nie poczyniono wobec czego nie była możliwa właściwa kontrola sądowa prawidłowości decyzji organu odwoławczego. Mocą opisanego wyroku sprawa ze skargi A. F. na decyzję Wojewody [...] skierowana została do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gdańsku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd orzekł w granicach sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, będąc natomiast związany oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wynikającymi z powołanego wyżej wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego - art. 134 § 1 i 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j. t. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ). Skarga jest uzasadniona z następujących względów: Z akt sprawy wynika, co następuje: decyzją Starosty [...] z dnia 12 lutego 2010 r., nr [...] zarejestrowana w Powiatowym Urzędzie Pracy [...] A. F. uznana została za osobę bezrobotną bez prawa do zasiłku (dowód: akta adm., nie ponumerowane). Przy rejestracji skarżąca w dniu 1 lutego 2010 r. podpisała, między innymi, oświadczenie bezrobotnego o przyjęciu do wiadomości, w jakich sytuacjach utraci status osoby bezrobotnej (dowód: akta adm., nie ponumerowane). Decyzją Starosty [...] z dnia 24 maja 2010 r., nr [...] przyznano skarżącej prawo do zasiłku dla bezrobotnych od dnia 5 maja 2010 r. w określonej w decyzji wysokości (dowód: akta adm., nie ponumerowane). Decyzją Starosty [...] z dnia 24 maja 2010 r., nr [...] orzeczono o utracie przez skarżącą statusu osoby bezrobotnej z dniem 22. 05.2010 r. i o utracie przez stronę prawa do zasiłku z dniem 22.05.2010 r. z uwagi na to, że A. F. otrzymała jednorazowo środki finansowe, o których mowa w art.46 ust. 1 pkt. 2 ustawy na podjęcie działalności gospodarczej (dowód: akta adm., nie ponumerowane). W dniu 27 maja 2011 r. Starosta [...] postanowił – na podstawie art. 145 § 1 pkt. 5 i art. 149 § 1 kpa – wznowić z urzędu postępowanie w sprawie: - uznania skarżącej z dniem 3.02.2010 r. za osobę bezrobotną, - przyznania prawa do zasiłku od dnia 5.05.2010 r. W uzasadnieniu postanowienia organ podał, że, cyt.: "na podstawie odpisu z rejestru przedsiębiorców KRS ( stan na dzień 12.05.2011 r.) stwierdzono, że skarżąca pełni funkcję Prezesa Spółki". Jak wiadomo wdrożenie nadzwyczajnego trybu postępowania, jakim jest jego wznowienie, wymaga ścisłego przestrzegania przepisów określających przesłanki dopuszczalności wznowienia, a uzasadniająca wznowienie kwalifikowana wadliwość procesowa musi być jedną z wyczerpująco wyliczonych w przepisach procesowych. Art. 145 § 1 pkt.5 Kpa, na podstawie którego wznowiono postępowanie w sprawie w/opisanej stanowi, że w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję. Jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu do wyroku uchylającego oddalenie skargi, postanowienie Starosty [...] z dnia 27 maja 2005 r. wznawiające postępowanie w sprawie "uznania skarżącej za bezrobotną oraz przyznania jej prawa do zasiłku" zawiera wady, a zawartość akt administracyjnych – braki dokumentów – utrudnia ocenę w przedmiocie prawidłowości wznowienia postępowania dotyczącego skarżącej. W szczególności – jak wyczerpująco wskazywał pełnomocnik skarżącej w skardze kasacyjnej, w każdej ze spraw (dwóch), wznowionych mocą opisywanego postanowienia, zarówno przesłanki wznowienia powinny być wyszczególnione oddzielnie, jak i uzasadnienie ich istnienia (wystąpienia w sprawie) winny zostać szczegółowo opisane. Samo podanie, że: "na podstawie odpisu z rejestru przedsiębiorców KRS ( stan na dzień 12.05.2011 r.) stwierdzono, że skarżąca pełni funkcję Prezesa Spółki" nie wyjaśnia, że zaistniały przesłanki wznowienia postępowania w sprawach zakończonych ostatecznymi decyzjami organu I instancji, a w świetle podnoszonych przez skarżącą zarzutów, że organ wiedział o fakcie pełnienia przez A. F. funkcji Prezesa Spółki ( po zgłoszeniu tej okoliczności przez skarżącą była ona konsultowana z radcą prawnym Urzędu) należało również udowodnić, że była to nowa okoliczność nie znana organowi przed podjęciem – każdej z dwóch opisanych – decyzji. Rozważań takich – co wynika z akt, nie poczyniono. Równolegle należało rozważyć, czy istotnie okoliczność, że A. F. pełni funkcję prezesa spółki, nie będąc w niej zatrudniona i nie uzyskując żadnych dochodów, a co więcej – nie wykonując żadnych czynności ( co należało, jak wyjaśniała skarżąca, do obowiązków męża skarżącej, członka zarządu spółki, uprawnionego do działania w imieniu spółki w pełnym zakresie – zob. w odwołaniu od decyzji organu I instancji), automatycznie oznaczało, że skarżąca: - albo podlegała, na podstawie odrębnych przepisów, obowiązkowi ubezpieczenia społecznego, z wyjątkiem ubezpieczenia społecznego rolników ( jak podał organ I instancji w uzasadnieniu decyzji z dnia 10.06.2011 r.), - albo – nie była gotowa do podjęcia zatrudnienia w pełnym zakresie ( jak orzekł organ odwoławczy mimo, iż utrzymał w mocy decyzję organu I instancji). Wymienione decyzje organów obu instancji obarczone są istotnymi wadami, wskazanymi w uzasadnieniu wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego, tj. – decyzja z up. Starosty [...] z dnia 10.06.2011 r. nie odpowiada wymogom art. 107 § 1 kpa, w tym – nie powołuje nawet podstaw prawnych do rozstrzygnięć w obu sprawach, a decyzja organu odwoławczego – narusza zasadę dwuinstancyjności oraz - wbrew treści art. 2 ust. 2 ustawy o promocji zatrudnia i instytucjach rynku pracy a priori stwierdza, że w każdym przypadku członkostwa w zarządzie spółki osoby niezatrudnionej w spółce wykluczona jest możliwość uznania takiej osoby za osobę bezrobotną, bez przeprowadzenia dowodów i oceny, czy osoba taka jest zdolna i gotowa do podjęcia zatrudnienia. Mając powyższe na uwadze i stwierdziwszy, że decyzje organów obu instancji i postanowienie organu I instancji o wznowieniu postępowania, podjęte zostały z naruszeniem przepisów postępowania, a na skutek braku dostatecznych ustaleń – z naruszeniem przepisów prawa materialnego, co mogło i miało istotny wpływ na wynik sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku orzekł jak w sentencji na mocy art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. O kosztach orzeczono w myśl art. 200 tej ustawy. Rozpatrując ponownie sprawę organy orzekające zobowiązane są do wzięcia pod uwagę poglądów prawnych wyrażonych w uzasadnieniu do wyroku NSA z dnia 27 lipca 2012 r. w sprawie IOSK 141/12 i w niniejszym wyroku, tj. – w pierwszej kolejności rozważyć, czy istnieją podstawy do wznawiania postępowań w obu sprawach dotyczących: statusu osoby bezrobotnej i prawa do zasiłku dla bezrobotnych A. F. a następnie, w zależności od wyników tego wstępnego postępowania, podjąć rozstrzygnięcia w oparciu o prawidłowo przeprowadzone postępowania dowodowe i z prawidłowym zastosowaniem przepisów prawa materialnego. .