II FSK 2078/13

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Zbigniew Kmieciak (sprawozdawca), Sędziowie: NSA Jerzy Płusa, del. WSA Wojciech Stachurski, Protokolant Szymon Mackiewicz, po rozpoznaniu w dniu 8 października 2015 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej B. D. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 marca 2013 r. sygn. akt III SA/Wa 1449/12 w sprawie ze skargi B. D. na postanowienie Ministra Finansów z dnia 13 lutego 2012 r. nr [...] w przedmiocie wstrzymania czynności egzekucyjnych oddala skargę kasacyjną. Zaskarżonym wyrokiem z 11 marca 2013 r., sygn. akt III SA/Wa 1449/12, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę B.D. na postanowienie Ministra Finansów z 13 lutego 2012 r. w przedmiocie odmowy wstrzymania czynności egzekucyjnych. Stan sprawy sąd administracyjny pierwszej instancji przedstawił następująco: Zawiadomieniem z 3 czerwca 2008 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w C. - działając jako organ egzekucyjny - dokonał zajęcia nieruchomości należącej do Skarżącej, a w dniu 8 kwietnia 2010 r. przeprowadził drugą licytację ww. nieruchomości. Pismem z dnia 16 marca 2010 r. Skarżąca wniosła o wstrzymanie wykonania czynności egzekucyjnych z dnia 8 kwietnia 2010 r. Dyrektor Izby Skarbowej w B., postanowieniem z 7 grudnia 2011 r., odmówił wstrzymania czynności egzekucyjnych, argumentując, że w sprawie nie zaistniały żadne okoliczności, które można by zakwalifikować, jako "szczególnie uzasadniony przypadek", o którym mowa w art. 23 § 6 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 ze zm., dalej: u.p.e.a.). W zażaleniu na powyższe postanowienie Skarżąca zarzuciła naruszenie art. 18, art. 23 § 5-7 u.p.e.a. Minister Finansów postanowieniem z 13 lutego 2012 r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie w części dotyczącej odmowy wstrzymania czynności egzekucyjnych podjętych na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] obejmującego podatek dochodowy od osób fizycznych za 2002 r. W ocenie Ministra Finansów, wstrzymanie czynności egzekucyjnych zależy od uznania organu nadzoru. Analiza zgromadzonego materiału dowodowego wykazała, że organ pierwszej instancji prawidłowo dokonał oceny okoliczności niniejszej sprawy, dotyczących czynności egzekucyjnych podejmowanych na podstawie tytułu wykonawczego [...]; w sprawie nie zaistniały żadne okoliczności, które można by zakwalifikować jako "szczególnie uzasadniony przypadek". W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższe postanowienie Skarżąca zarzuciła naruszenie art. 18, art. 23 § 5, § 6 i § 7 u.p.e.a. oraz art. 10, art. 43 i art. 44 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz.U. z 2013 poz. 267, dalej: k.p.a.). W odpowiedzi na skargę Minister Finansów, podtrzymując zaprezentowane wcześniej stanowisko, wniósł o oddalenie skargi. Oddalając skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012, poz. 270 ze zm., dalej: P.p.s.a.), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że dla możliwości wstrzymania na czas określony czynności egzekucyjnych lub postępowania egzekucyjnego konieczne jest ustalenie, że zaistniał szczególnie uzasadniony przypadek. Jeśli w toku postępowania ustalone zostanie, że przesłanka "szczególnie uzasadnionego przypadku" nie występuje, organ nie może uwzględnić żądania strony, gdyż stanowiłoby to naruszenie prawa. W razie ustalenia, że w sprawie występuje przesłanka, której istnienie warunkuje zastosowanie art. 23 § 6 u.p.e.a., organ w ramach uznania administracyjnego podejmuje rozstrzygnięcie, w którym uwzględnia żądanie strony w całości lub w części albo żądanie strony oddala. W ocenie sądu administracyjnego pierwszej instancji, organ słusznie uznał, że okoliczność niezakończonego postępowania nie może stanowić zdarzenia o charakterze wyjątkowym, uzasadniającym wstrzymanie czynności egzekucyjnych. W ocenie Sądu, wbrew twierdzeniu Skarżącej, w tym przypadku nie zostały naruszone także przepisy art. 18 oraz 23 § 5 i 7 u.p.e.a. Odnosząc się z kolei do kwestii nieprawidłowego doręczenia wezwania w celu sprecyzowania treści pisma Skarżącej z 16 marca 2010 r., wysłanego w dniu 7 listopada 2011 r., Sąd nie dopatrzył się nieprawidłowości działań po stronie organu. W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku Skarżąca zarzuciła na podstawie art. 174 pkt 1) i 2) P.p.s.a.: 1) naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 145 § 1 pkt 1) lit. c) P.p.s.a. w zw. z naruszeniem art. 10, art. 43 i art. 44 k.p.a., co miało istotny wpływ na wynik sprawy, 2) naruszenie art. 18, art. 23 §5, § 6 i § 7 u.p.e.a. przez ich niewłaściwe zastosowanie. Skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi administracyjnemu pierwszej instancji, a także o zasądzenie od Ministra Finansów na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw, przeto podlega oddaleniu. Odnosząc się do sformułowanych w niej zarzutów naruszenia prawa, należy podkreślić, że choć nie zostały one dostatecznie precyzyjnie skategoryzowane, to jednak wynika z nich niezbicie jaki rodzaj błędu przypisano sądowi administracyjnemu pierwszej instancji. Naruszenia przepisów postępowania autor skargi kasacyjnej upatruje bowiem w tym, że w wyniku nieprawidłowego przyjęcia fikcji doręczenia stronie pisma Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia 4 listopada 2011 r., nie uczestniczyła ona w postępowaniu, czego następstwem było uchybienie wyliczonym w pkt 2 petitum skargi kasacyjnej przepisom ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, a tym samym – niezastosowanie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. Kluczowym dla dokonanej przez Naczelny Sąd Administracyjny oceny jest więc zagadnienie prawidłowości doręczenia dokonanego w trybie art. 44 k.p.a. Przedstawione w tej materii w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku ustalenia sądu administracyjnego pierwszej instancji nie budzą najmniejszych wątpliwości i – co równie ważne – znajdują pełne udokumentowanie w aktach sprawy. Rzecz w tym, że jak zasadnie wskazano w pisemnych motywach zapadłego wyroku (s. 11 – 12), prawidłowo wypełniony i podpisany przez doręczyciela Poczty Polskiej druk potwierdzenia odbioru pisma ma walor dokumentu urzędowego, który korzysta z domniemania prawdziwości. Stanowi on więc dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Skoro dokument taki (sporządzony w przepisanej formie, przez umocowany do tego organ państwowy, w zakresie jego właściwości) korzysta ze zwiększonej mocy dowodowej, obalenie tego dowodu wymaga przeprowadzenia przeciwdowodu według reżimu art. 76 § 3 k.p.a. Jeśli zatem pełnomocnik strony skarżącej, kwestionując istnienie podstaw do dokonania doręczenia w trybie art. 44 kodeksu, nie wyczerpał stosownej procedury reklamacyjnej, nie może on skutecznie powoływać się na okoliczności powołane na s. 2 skargi kasacyjnej. Wbrew jego twierdzeniom, to właśnie on powinien wykazać, że nie zostały spełnione wszystkie przesłanki, o których mowa w art. 44 k.p.a. Poprzestanie na ogólnych spostrzeżeniach, że "nie było żadnych trudności w doręczeniu Skarżącej przesyłek, w szczególności w dniach 8 i 16 listopada br." oraz "nie zachodziła sytuacja niemożności doręczenia pisma adresatowi" (s. 2 skargi kasacyjnej) nie obala wspomnianego wcześniej domniemania. W konsekwencji tego należy uznać, że nie naruszono także innych, wyliczonych w skardze kasacyjnej przepisów prawa. W tym stanie rzeczy, z mocy art. 184 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.