III SA/Wa 1449/12
WyrokWSA w Warszawie2013-03-11
Skład orzekający: Grzegorz Nowecki, Maciej Kurasz, Anna Wesołowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ egzekucyjny może wstrzymać czynności egzekucyjne w szczególnie uzasadnionym przypadku, a jeśli tak, to jakie okoliczności mogą stanowić taki przypadek?Ratio decidendi
Organ egzekucyjny może wstrzymać czynności egzekucyjne w szczególnie uzasadnionych przypadkach, które muszą mieć charakter wyjątkowy, odbiegać od powszechnie występujących i wynikać ze zdarzeń losowych lub czynników zewnętrznych, na które zobowiązany nie miał wpływu. Sama trudna sytuacja majątkowa lub niezakończone postępowanie w innej sprawie nie stanowią wystarczającej podstawy do wstrzymania egzekucji.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi B.D. na postanowienie Ministra Finansów odmawiające wstrzymania czynności egzekucyjnych prowadzonych przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w C. w związku z zaległościami podatkowymi. Skarżąca wniosła o wstrzymanie czynności egzekucyjnych dotyczących egzekucji z nieruchomości. Po wielokrotnych próbach wyjaśnienia przez organy treści żądania i doręczenia wezwań, Minister Finansów ostatecznie odmówił wstrzymania czynności egzekucyjnych w części dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych, uznając, że nie zaistniały szczególnie uzasadnione przypadki, a doręczenie wezwania było skuteczne.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Nowecki (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Maciej Kurasz, Sędzia WSA Anna Wesołowska, Protokolant starszy referent Paweł Jurczyński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 marca 2013 r. sprawy ze skargi B. D. na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] lutego 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wstrzymania czynności egzekucyjnych oddala skargę
Naczelnik Urzędu Skarbowego w C. , działając jako organ egzekucyjny, na podstawie wystawionych przez siebie tytułów wykonawczych nr [...] i nr [...] obejmujących zobowiązanie z tytułu podatku od towarów i usług za sierpień, listopad i grudzień 2002 r. oraz styczeń, luty i kwiecień 2003 r. oraz tytułu nr [...] obejmującego podatek dochodowy od osób fizycznych za 2002 r., prowadzi postępowanie egzekucyjne do majątku B.D. (dalej "Skarżąca"). W toku postępowania egzekucyjnego na podstawie ww. tytułów wykonawczych, zawiadomieniem z 3 czerwca 2008 r. organ egzekucyjny dokonał zajęcia nieruchomości położonej w C. przy ul. [...] należącej do Skarżącej, dla której Sąd Rejonowy w C. prowadzi księgę wieczystą nr [...] . W dniu [...] kwietnia 2010 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w C. przeprowadził drugą licytację ww. nieruchomości.
Skarżąca pismem z dnia 16 marca 2010 r. złożyła odwołanie od decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w B. z [...] lutego 2010 r. (odmawiającej uchylenia decyzji ostatecznej Dyrektora Izby Skarbowej w B. z [...] sierpnia 2004 r. utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w C. z [...] lipca 2004 r. w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku od towarów i usług) oraz wniosła o wstrzymanie i zawieszenie wykonania decyzji ostatecznej Dyrektora Izby Skarbowej w B. z [...] sierpnia 2004 r. do czasu ostatecznego rozpatrzenia jej wniosków. Następnie pełnomocnik Skarżącej w dniu 14 kwietnia 2010 r., doprecyzował powyższy wniosek stwierdzając, iż jest to "żądanie wstrzymania wykonania czynności egzekucyjnych z dnia [...] kwietnia 2010 r.".
Postanowieniem z dnia [...] maja 2010 r. Dyrektor Izby Skarbowej w B. odmówił wstrzymania czynności egzekucyjnych.
W wyniku rozpoznania zażalenia Skarżącej na powyższe postanowienie, Minister Finansów postanowieniem z dnia [...] listopada 2010 r. uchylił postanowienie z [...] maja 2010 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, uznając, że treść żądania jest niejednoznaczna i należy wyjaśnić rzeczywistą wolę Skarżącej.
W związku z powyższym Dyrektor Izby Skarbowej w B. pismem z 25 listopada 2010 r. wezwał Skarżącą do sprecyzowania żądania zawartego w piśmie z 16 marca 2010 r., uzupełnionego 14 kwietnia 2010 r.
W odpowiedzi na ww. wezwanie, pełnomocnik Skarżącej pismem z 2 grudnia 2010 r. wystąpiła z wnioskiem o wydłużenie do 14 dni terminu na udzielenie odpowiedzi, bowiem przebywa w szpitalu i nie ma dostępu do potrzebnych dokumentów.
Pismem z dnia 17 grudnia 2010 r. organ pierwszej instancji ponownie wystąpił do Skarżącej o sprecyzowanie jej żądania, pouczając, że w razie braku wypowiedzi, ww. podanie zostanie rozpatrzone, jako wniosek o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego.
W związku z barakiem odpowiedzi, Dyrektor Izby Skarbowej w B. postanowieniem z [...] stycznia 2011 r. odmówił wstrzymania czynności egzekucyjnych podjętych przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w C. .
Rozpatrując zażalenie Skarżącej na powyższe rozstrzygnięcie, Minister Finansów postanowieniem z [...] października 2011 r. uchylił zaskarżone postanowienie z [...] stycznia 2011 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenie, wskazując, iż nie została w sposób należyty wyjaśniona rzeczywista wola Skarżącej, co do treści żądania oraz trybu jego rozpatrzenia.
Następnie wezwaniem z 4 listopada 2011 r. Dyrektor Izby Skarbowej w B. wezwał Skarżącą, do wyjaśnienia treści żądania zawartego w piśmie z dnia 16 marca 2011 r., wyjaśniając jednocześnie instytucję wstrzymania czynności egzekucyjnych oraz wstrzymania postępowania egzekucyjnego. Ponadto wskazał, że w przypadku braku wskazania przez Skarżącą treści żądania, pismo z 16 marca 2010 r. zostanie rozpatrzone, jako wniosek o wstrzymanie czynności egzekucyjnych. Powyższe wezwanie zostało doręczone w trybie art. 44 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98 poz. 1071 ze zm.) – dalej "K.p.a.".
Następnie Dyrektor Izby Skarbowej w B. postanowieniem z [...] grudnia 2011 r. odmówił wstrzymania czynności egzekucyjnych zmierzających do zrealizowania środka egzekucyjnego w postaci egzekucji z nieruchomości Skarżącej.
W uzasadnieniu uznał, że Skarżąca nie wyjaśniła treści pisma z 16 marca 2010 r., uzupełnionego 14 kwietnia 2010 r. Stwierdził zatem, że nie wskazała jakich czynności egzekucyjnych dotyczy żądanie wstrzymania.
Wyjaśnił również, że ustawodawca, wprowadzając do ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 ze zm.) – dalej "u.p.e.a." art. 23 § 6, wyposażył organ nadzoru w szczególne uprawnienie, a mianowicie w możliwość wstrzymania (na czas określony) czynności egzekucyjnych lub postępowania egzekucyjnego prowadzonego przez nadzorowany organ, ale wyłącznie w przypadku, gdy zaistniał "szczególnie uzasadniony przypadek".
W ocenie organu pierwszej instancji w sprawie niniejszej nie zaistniały żadne okoliczności, które można by zakwalifikować, jako "szczególnie uzasadniony przypadek", a tym samym stwierdził, że nie zaistniały przesłanki do skorzystania z możliwości wstrzymania czynności egzekucyjnych.
W zażaleniu na powyższe postanowienie Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia zarzucając naruszenie art. 18, art. 23 § 5-7 u.p.e.a.
W uzasadnieniu podkreśliła, że postępowanie wyjaśniające, do którego Minister Finansów zobowiązał Dyrektora Izby Skarbowej w B. zostało przeprowadzone bez jej udziału. Zdaniem Skarżącej, wbrew twierdzeniom zawartym w zaskarżonym postanowieniu, nie było żadnych trudności w doręczeniu przesyłek, w tym w dniach 8 i 16 listopada 2011 r., bowiem w tym czasie cały czas przebywał w domu dorosły domownik. Podniosła również, że nie otrzymała żadnego awiza, a nadto przesyłka mogła zostać doręczona sąsiadowi. Wskazała, że doręczenie w trybie art. 44 K.p.a., musi spełniać określone w tym przepisie warunki w sposób nie budzący wątpliwości. W ocenie Skarżącej, dwukrotne awizowanie przesyłki nie jest wystarczające do uznania skuteczności doręczenia pisma.
Minister Finansów postanowieniem z [...] lutego 2012 r.:
- uchylił zaskarżone postanowienie w części dotyczącej odmowy wstrzymania czynności egzekucyjnych podjętych na podstawie tytułów wykonawczych nr [...] i [...] obejmujących zobowiązanie podatkowe z tytułu podatku od towarów i usług za sierpień, listopad i grudzień 2002 r. oraz styczeń, luty i kwiecień 2003 r. i umorzył postępowanie pierwszej instancji, jako bezprzedmiotowe,
- w pozostałej części dotyczącej odmowy wstrzymania czynności egzekucyjnych podjętych na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] obejmującego podatek dochodowy od osób fizycznych za 2002 r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
W uzasadnieniu wskazał, że sprawa dotycząca uchylenia ostatecznej decyzji określającej zobowiązanie podatkowe od towarów i usług za miesiące sierpień, listopad i grudzień 2002 r. oraz styczeń, luty i kwiecień 2003 r., objęta tytułami wykonawczymi nr [...] i nr [...] , została ostatecznie zakończona, bowiem wyrokiem dnia 12 października 2011 r. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 8 września 2010 r. sygn. akt I SA/Bd 612/10 oddalającego skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z [...] maja 2010 r. odmawiającą uchylenia decyzji ostatecznej z [...] sierpnia 2004 r. utrzymującej w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w C. z dnia [...] lipca 2004 r.. Wobec powyższego uznał, że postępowanie w sprawie wstrzymania czynności egzekucyjnych podjętych na podstawie tytułów wykonawczych nr [...] i nr [...] w dniu wydania zaskarżonego postanowienia było bezprzedmiotowe i podlegało umorzeniu.
W części natomiast dotyczącej wstrzymania czynności egzekucyjnych podjętych na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] obejmującego podatek dochodowy od osób fizycznych za 2002 r. zauważył, że zgodnie z art. 23 § 6 u.p.e.a. organy sprawujące nadzór nad egzekucją administracyjną, uprawnione są do wstrzymania na czas określony czynności egzekucyjnych lub postępowania egzekucyjnego prowadzonego przez nadzorowany organ, w szczególnie uzasadnionych przypadkach. Wyjaśnił, że z istoty tego przepisu wynika, że wstrzymanie czynności egzekucyjnych zależy od uznania organu nadzoru poprzez użycie w treści ww. przepisu słowa "może". Zdaniem Ministra Finansów, powyższe oznacza, że organowi nadzoru przysługuje prawo wyboru rozstrzygnięcia. Istota uznania administracyjnego wyraża się, bowiem w tym, że może on, ale nie musi, wstrzymać czynności egzekucyjne nawet w przypadku stwierdzenia istnienia przesłanek uzasadniających wstrzymanie.
W ocenie Ministra Finansów, analiza materiału dowodowego zgromadzonego w przedmiotowej sprawie wykazała, iż organ pierwszej instancji prawidłowo dokonał oceny okoliczności niniejszej sprawy, dotyczących czynności egzekucyjnych podejmowanych na podstawie tytułu wykonawczego [...] , bowiem w niniejszej sprawie nie zaistniały żadne okoliczności, które można by zakwalifikować jako "szczególnie uzasadniony przypadek". Zaznaczył, że podnoszona przez Skarżącą okoliczność, dotycząca niezakończonego postępowania w sprawie wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją określającą wysokość zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2002 r. objętej tytułem wykonawczym nr [...] , nie stanowi okoliczności szczególnych uzasadniających wstrzymanie czynności egzekucyjnych w trybie art. 23 § 6 u.p.e.a. Wyjaśnił, że subiektywne przekonanie Skarżącej, co do konieczności wstrzymania wykonania zastosowanych środków egzekucyjnych zmierzających do egzekucji z nieruchomości, nie oznacza naruszenia przez organ nadzoru art. 23 § 5, § 6 i § 7 u.p.e.a.
Odnosząc się do zarzutu przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w trybie art. 44 K.p.a. wskazał na treść art. 39, art. 42 § 1-3, art. 43 i art. 44 K.p.a. regulujących kwestię doręczania pism przez organ administracji publicznej.
Podniósł, że wezwanie z 4 listopada 2011 r. w zakresie złożenia wyjaśnień, co do pisma z 16 marca 2010 r., zostało skierowane do pełnomocnika Skarżącej – J.D. . Powyższa przesyłka została nadana w urzędzie pocztowym w dniu 7 listopada 2011 r. Jak wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłka była dwukrotnie awizowana, w dniach 8 i 16 listopada 2011 r., a zawiadomienia o pozostawieniu pisma w urzędzie pocztowym umieszczono w oddawczej skrzynce pocztowej adresata. W kontekście powyższego wskazał, że w myśl art. 44 § 4 K.p.a. doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu czternastu dni, a pismo pozostawia się w aktach sprawy. Zauważył przy tym, że druk potwierdzenia odbioru prawidłowo wypełniony i podpisany przez doręczyciela (funkcjonariusza) Poczty Polskiej ma przymiot dokumentu urzędowego w rozumieniu art. 76 § 1 K.p.a.
Ponadto Minister Finansów dodał, że w stosownie do art. 76 § 3 K.p.a. możliwe jest przeprowadzenie dowodu przeciwko treści dokumentów urzędowych, z zastrzeżeniem, że ciężar przeprowadzenia dowodu spoczywa na tym, kto z określonego faktu wywodzi skutki prawne.
W ocenie organu drugiej instancji twierdzenia Skarżącej, iż w dniach awizowania przesyłki zawierającej wezwanie z dnia 4 listopada 2011 r. w domu przebywał cały czas dorosły domownik, a przesyłka mogła być doręczona sąsiadowi oraz że nie było żadnego awizo nie udowadniają, iż dokument urzędowy, jakim jest zwrotne potwierdzenie odbioru, zawiera nieprawdziwy wpis odnośnie niemożności doręczenia przesyłki adresatowi, czy też pełnoletniemu domownikowi lub sąsiadowi oraz jej dwukrotnego awizowania. W związku z powyższym uznał za nieuzasadnione zarzuty dotyczące przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego przez organ pierwszej instancji bez udziału Skarżącej.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższe postanowienie Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie: art. 18, art. 23 § 5, § 6 i § 7 u.p.e.a. oraz art. 10, art. 43 i art. 44 K.p.a.
Na wstępie uzasadnienia Skarżąca podtrzymała zarzut prowadzenia postępowania w niniejszej sprawie bez Jej udziału, co uzasadnia naruszenie art. 10 K.p.a. Skarżąca ponownie podkreśliła, że nie było żadnych trudności w doręczeniu jej przesyłek, w szczególności w dniach 8 i 16 listopada 2011 r.
Następnie wskazała, że art. 44 K.p.a. zawiera domniemanie, że w określonych okolicznościach uznaje się, że pismo zostało doręczone, mimo, że w rzeczywistości nie miało to miejsca. Zwróciła jednak uwagę, że muszą być spełnione wszystkie warunki zawarte w tym przepisie. Stwierdziła, że w niniejszej sprawie nie zachodziła sytuacja niemożności doręczenia pisma adresatowi, jego dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy.
Zdaniem Skarżącej z zaskarżonego postanowienia nie wynika jednak, czy listonosz w ogóle podjął próbę doręczenia korespondencji którejkolwiek z wymienionych wyżej osób. Podkreśliła, że w orzecznictwie sądowym przyjmuje się, że zasady stosowania tzw. "fikcji doręczenia" musza być stosowane ściśle i uchybienie któremukolwiek z elementów procedury doręczenia, czyni nieskutecznym powoływanie się na domniemanie doręczenia (por. wyrok NSA z dnia 19 stycznia 2011 r., sygn. akt I OSK 1147/10, Lex nr 969445). W konsekwencji podmiot powołujący się na fikcję doręczenia, musi wykazać, że zostały spełnione wszystkie przesłanki domniemania doręczenia. Zarzuciła, że w zaskarżonym postanowieniu nie zostały wykazane powyższe przesłanki, wskazując, że nie otrzymała żadnego awiza.
Ponadto zaznaczyła, że oba zaskarżone rozstrzygnięcia opierają się na słusznym założeniu, że z art. 23 § 7 u.p.e.a. wynika uznaniowe uprawnienie dyrektora izby skarbowej do wstrzymania czynności egzekucyjnych na określony czas. Jednakże uznaniowość uprawnienia nie oznacza nieskrępowanej swobody organu decyzyjnego w kwestii skorzystania z tego uprawnienia, bądź nie.
W związku z powyższym w ocenie Skarżącej, brak możliwości wypowiedzenia się Skarżącej w tym postępowaniu oznacza, że postanowienie zostało wydane z naruszeniem art. 23 u.p.e.a.
W odpowiedzi na skargę Minister Finansów, podtrzymując zaprezentowane wcześniej stanowisko i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.), sąd administracyjny sprawuje kontrolę administracji publicznej przez badanie zgodności z prawem zaskarżonych decyzji i postanowień. W wyniku takiej kontroli decyzja lub postanowienie mogą zostać uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a"-"c" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. z 2012 r., poz. 270) - dalej: "P.p.s.a.".
Przedmiotem oceny Sądu w niniejszej sprawie była prawidłowość postanowień o odmowie wstrzymania czynności egzekucyjnych, podjętych w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym wobec Skarżącej.
Sąd wskazuje, że zaskarżone postanowienia zostały wydane w oparciu o art. 23 § 6 u.p.e.a., który stanowi, że organy sprawujące nadzór mogą, w szczególnie uzasadnionych przypadkach, wstrzymać, na czas określony, czynności egzekucyjne lub postępowanie egzekucyjne prowadzone przez nadzorowany organ. Celem unormowania przewidzianego w tym przepisie, jak słusznie zauważył to Wojewódzki Sąd Administracyjny w wyroku z dnia z dnia 27 października 2005 r. (sygn. akt III SA/Wa 2118/05), a Sąd rozpoznający tę sprawę pogląd ten podziela, jest możliwość uwzględnienia w toku postępowania egzekucyjnego zaistniałych indywidualnych okoliczności, uzasadniających czasowe zaprzestanie prowadzenia egzekucji, stanowiące odstępstwo od zasady możliwie najszybszego wykonania zobowiązania.
Powyższe oznacza, że dla możliwości wstrzymania na czas określony czynności egzekucyjnych lub postępowania egzekucyjnego konieczne jest ustalenie, że zaistniał szczególnie uzasadniony przypadek. Jeśli w toku postępowania ustalone zostanie, że przesłanka "szczególnie uzasadnionego przypadku" nie występuje, organ nie może uwzględnić żądania strony, gdyż stanowiłoby to naruszenie prawa. W razie ustalenia, że w sprawie występuje przesłanka, której istnienie warunkuje zastosowanie art. 23 § 6 u.p.e.a. organ w ramach uznania administracyjnego podejmuje rozstrzygnięcie, w którym uwzględnia żądanie strony w całości lub w części albo żądanie strony oddala.
Sądowa kontrola zgodności z prawem postanowienia wydanego w trybie art. 23 § 6 u.p.e.a. wymaga w tym przypadku zbadania w pierwszej kolejności, w jaki sposób organ dokonał wykładni pojęcia "szczególnie uzasadnionego przypadku", którego zaistnienie umożliwia zastosowanie przewidzianej w analizowanym przepisie instytucji wstrzymania postępowania egzekucyjnego lub czynności egzekucyjnej. Dokonana przez organ wykładnia powyższego pojęcia warunkuje zakres postępowania dowodowego.
Organ podatkowy wskazał, że pod pojęciem "uzasadnionych przypadków" uznać należy takie, które spowodowane zostały działaniem czynników zewnętrznych, na jakie zobowiązany nie miał wpływu i które są niezależne od sposobu jego postępowania, takich jak klęski żywiołowe czy generalnie działanie siły wyższej. Podzielił tym samym pogląd zgodny z orzecznictwem sądów administracyjnych, zgodnie z którym należy mieć na względzie sytuację spowodowaną czynnikiem zewnętrznym, na którego powstanie zobowiązany nie miał wpływu, niezależnie od sposobu jego powstania, mającą charakter losowy i zaistniałą w toku postępowania egzekucyjnego.
Przedstawioną wyżej wykładnię pojęcia "szczególnie uzasadnionego przypadku" skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela. Rozważenia w tym kontekście wymagało, czy przedstawione przez Skarżącą okoliczności mogły zostać uznane za "szczególnie uzasadnione przypadki" w rozumieniu art. 23 § 6 u.p.e.a., a w konsekwencji czy organ prawidłowo ocenił zebrany w sprawie materiał dowodowy.
Jak wynika z pism Skarżącej, upatruje ona ziszczenia się szczególnie uzasadnionego przypadku w przypadku niezakończonego postępowania w sprawie o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją określającą wysokość zobowiązania podatkowego Skarżącej w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2002 r.
W ocenie Sądu rozpoznającego sprawę organ słusznie uznał, że okoliczność niezakończonego postępowania nie może stanowić zdarzenia o charakterze wyjątkowym, uzasadniającym wstrzymanie czynności egzekucyjnych.
Wyjaśnić należy, że nawet trudna sytuacji majątkowa osoby zobowiązanej do wykonania decyzji administracyjnej sama w sobie nie przesądza, że zaistniały okoliczności uzasadniające wstrzymanie postępowania egzekucyjnego. W tym miejscu trzeba przywołać stanowisko wyrażone przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 18 stycznia 2011 r. sygn. II OSK 86/10, w którym wskazano, że instytucji wstrzymania na czas określony czynności egzekucyjnych lub toczącego się postępowania nie można traktować jako środka przysługującego zobowiązanemu do przerwania egzekucji w trudnych dla niego sytuacjach życiowych.
Znaczenie ma w sprawie fakt, że ustawodawca nie określił, jakiego rodzaju przypadki są szczególnie uzasadnione w rozumieniu przepisu 23 § 6 u.p.e.a., ocenę w tym względzie pozostawiając organom orzekającym w konkretnej sprawie. Szczególny w rozumieniu potocznym oznacza odznaczający się czymś osobliwym, zwracający czymś uwagę; niezwykły, wyjątkowy, specjalny, nieprzeciętny (por. Uniwersalny słownik języka polskiego, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2003, t. IV, s. 638). Tak więc okoliczności uzasadniające wstrzymanie postępowania egzekucyjnego w trybie ww. przepisu muszą mieć charakter wyjątkowy, w tym znaczeniu, że powinny odbiegać od występujących powszechnie. Uprawnione też jest odwołanie się do sytuacji spowodowanych działaniem czynników, na które zobowiązany nie miał wpływu, niezależnych od sposobu jego postępowania, a wynikających ze zdarzeń losowych.
Uwzględniając powyższe wskazać należy, że okoliczności podnoszone przez Skarżącą charakteru takiego nie mają. W tym zakresie Sąd podzielił stanowisko organu nadzoru. Tym samym wobec prawidłowego ustalenia przez organ, że w sprawie nie zaistniały przesłanki, o których mowa w art. 23 § 6 u.p.e.a., nie był on zobligowany do wydania rozstrzygnięcia odmawiającego wstrzymania postępowania egzekucyjnego. W ocenie Sądu, wbrew twierdzeniu Skarżącej, w tym przypadku nie zostały naruszone także przepisy art. 18 oraz 23 § 5 i 7 u.p.e.a.
Odnosząc się z kolei do kwestii nieprawidłowego doręczenia wezwania w celu sprecyzowania treści pisma Skarżącej z 16 marca 2010 r., wysłanego w dniu 7 listopada 2011 r., Sąd również w tym wypadku nie dopatrzył się nieprawidłowości działań po stronie organu.
W myśl art. 39 K.p.a. organ administracji publicznej doręcza pisma za pokwitowaniem przez pocztę, przez swoich pracowników lub przez inne upoważnione osoby lub organy. Pisma doręcza się osobom fizycznym w ich mieszkaniu lub miejscu pracy. Pisma mogą być również doręczane w siedzibie organu administracji publicznej, jeżeli przepisy szczególne nie stanowią inaczej. W razie niemożności doręczenia pisma w sposób określony powyżej, a także w razie koniecznej potrzeby, pisma doręcza się w każdym miejscu, gdzie się adresata zastanie (art. 42 § 1-3 K.p.a.). W przypadku nieobecności adresata pismo doręcza się, za pokwitowaniem, dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. O doręczeniu pisma sąsiadowi lub dozorcy zawiadamia się adresata, umieszczając zawiadomienie w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy to nie jest możliwe, w drzwiach mieszkania (art. 43 K.p.a.).
W myśl art. 44 K.p.a., w razie niemożności doręczenia pisma osobiście adresatowi lub domownikowi, poczta przechowuje pismo przez okres czternastu dni w swojej placówce - w przypadku doręczenia pisma przez pocztę, zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata. W przypadku niepodjęcia przesyłki w terminie siedmiu dni, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pierwszego zawiadomienia. Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu czternastu dni, a pismo pozostawia się w aktach sprawy.
Przepis art. 44 K.p.a. daje zatem dla adresata pisma uprawnienie do odebrania w określonym czasie pisma osobiście lub przez osobę upoważnioną do działania w jego imieniu, stanowiąc odpowiednio o obowiązku przechowywania pisma przez placówkę pocztową, z zawiadomieniem o tym fakcie adresata. Przepis ten zapobiega także tamowaniu biegu postępowania, ale dopiero w przypadku zaniechania odbioru pisma przez adresata w określonym terminie. Skutki prawne odebrania przez adresata pisma z placówki pocztowej w okresie jej przechowywania są takie same, jakie powstają przy doręczeniu na podstawie art. 42 K.p.a., a dopiero po zwrocie do organu prowadzącego postępowanie nieodebranego pisma można uznać, że są podstawy do stwierdzenia powstania stosunku prawnego wynikającego z domniemania doręczenia, zgodnie z art. 44 § 4 K.p.a.
W niniejszej sprawie Dyrektor Izby Skarbowej w B. pismem z dnia 4 listopada 2011 r. wezwał Skarżącą do złożenia wyjaśnień co do treści i trybu rozpatrzenia wniosku z 16 marca 2010 r., uzupełnionego w dniu 14 kwietnia 2010 r. informując jednocześnie, iż w razie niezastosowania się do wezwania podanie to zostanie rozpatrzone jako wniosek o wstrzymanie czynności egzekucyjnych. Jak wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłka zwierająca przedmiotowe wezwanie, skierowana do pełnomocnika Skarżącej, została nadana w Urzędzie Pocztowym [...] listopada 2011 r. Z uwagi na niemożność doręczenia przesyłki adresatowi oraz pełnoletniemu domownikowi, sąsiadowi, dozorcy domu przesyłkę pozostawiono na okres 14 dni do dyspozycji adresata w Urzędzie Pocztowym. Zawiadomienie o pozostawieniu pisma w tym urzędzie umieszczono w oddawczej skrzynce pocztowej adresata 8 listopada 2011 r. Następnie z powodu niepodjęcia w terminie 7 dni, przesyłkę awizowano powtórnie 16 listopada 2011 r.
W związku z powyższym, w myśl art. 44 § 4 K.p.a. doręczenie uznano za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu czternastu dni, a pismo pozostawiono w aktach sprawy.
Sąd wskazuje, że druk potwierdzenia odbioru prawidłowo wypełniony i podpisany przez doręczyciela Poczty Polskiej ma przymiot dokumentu urzędowego w rozumieniu art. 76 § 1 K.p.a. W wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 marca 2008 r. sygn. akt VI SA/Wa 218/08 podkreślono, iż dowód doręczenia przesyłki jako dokument urzędowy traktuje się za dowód tego co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Dokumentom urzędowym K.p.a. przyznaje w tym zakresie większą moc dowodową o ile zostaną spełnione łącznie dwie przesłanki: dokumenty sporządzono w przypisanej formie przez uprawnione do tego organy państwowe, zgodnie z ich właściwością (por. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2005 r. str. 398).
Dodać należy, że w myśl art. 76 § 3 K.p.a. możliwe jest przeprowadzenie dowodu przeciwko treści dokumentów urzędowych, z zastrzeżeniem, że ciężar przeprowadzenia dowodu spoczywa na tym, kto z określonego faktu wywodzi skutki prawne. Strona, która zaprzecza prawdziwości (autentyczności) dokumentu urzędowego albo twierdzi, że zawarte w nim stwierdzenia, oświadczenia i poświadczenia upoważnionego podmiotu, od którego dokument ten pochodzi, są niezgodne z rzeczywistością powinna tę okoliczność udowodnić (patrz M. Jaśkowska, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Zakamycze, 2005, wyd. II.).
W ocenie Sądu twierdzenia Skarżącej, iż w dniach awizowania przesyłki zawierającej wezwanie z 4 listopada 2011 r. w miejscu zamieszkania przebywał cały czas dorosły domownik, przesyłka mogła być doręczona sąsiadowi oraz że nie było żadnego awizo nie udowadniają, że dokument urzędowy, jakim jest zwrotne potwierdzenie odbioru, zawiera nieprawdziwy wpis odnośnie niemożności doręczenia przesyłki adresatowi, czy też pełnoletniemu domownikowi lub sąsiadowi, a także braku dwukrotnego awizowania przesyłki.
W tej sytuacji uznać należało za nieuzasadnione zarzuty Skarżącej, dotyczące nieprawidłowego doręczenia przesyłki w trybie art. 43 i 44 K.p.a., które jej zdaniem spowodowało niezapewnienie stronie czynnego udziału w toczącym się postępowaniu i tym samym naruszenia art. 10 K.p.a.
Mając na uwadze powyższe Sąd, na podstawie art. 151 P.p.s.a. oddalił skargę.
.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło