I SA/Bd 612/10
WyrokWSA w Bydgoszczy2010-09-08
Skład orzekający: Dariusz Dudra, Leszek Kleczkowski, Mirella Łent
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o wznowienie postępowania podatkowego, oparty na podstawie art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej (nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody), może być uwzględniony, jeśli wskazane okoliczności (prowadzenie działalności gospodarczej przez kontrahenta) nie podważają ustaleń organów podatkowych dotyczących fikcyjności faktur i braku prawa do odliczenia podatku naliczonego?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organ odwoławczy prawidłowo odmówił wznowienia postępowania podatkowego. Wskazane przez stronę nowe okoliczności faktyczne, dotyczące prowadzenia działalności gospodarczej przez kontrahenta J. K., nie stanowiły podstawy do wznowienia postępowania na podstawie art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, ponieważ organy podatkowe już wcześniej ustaliły, że faktury wystawione przez J. K. były fikcyjne, a sam J. K. nie był zarejestrowanym podatnikiem VAT, co pozbawiało stronę prawa do odliczenia podatku naliczonego. Ponadto, sąd podkreślił, że postępowanie wznowieniowe nie służy pełnej merytorycznej kontroli decyzji, a jedynie weryfikacji kwalifikowanych wad procesowych.Stan faktyczny
Strona wniosła o wznowienie postępowania podatkowego zakończonego ostateczną decyzją Dyrektora Izby Skarbowej, która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego o określeniu zobowiązania w VAT. Jako podstawę wznowienia wskazano art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, powołując się na nowe okoliczności dotyczące fikcyjności faktur VAT wystawionych przez kontrahenta J. K. oraz nieuprawnienia osoby trzeciej do podpisywania deklaracji VAT. Dyrektor Izby Skarbowej odmówił wznowienia, a następnie utrzymał w mocy swoją decyzję odmowną. Strona zaskarżyła decyzję Dyrektora Izby Skarbowej do WSA, zarzucając naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej i brak wnikliwego rozpatrzenia wniosku o wznowienie.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Dariusz Dudra Sędziowie: Sędzia WSA Leszek Kleczkowski (spr.) Sędzia WSA Mirella Łent Protokolant Rafał Opioła po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 8 września 2010r. sprawy ze skargi B. D. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w [...] z dnia [...] maja 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej oddala skargę
Decyzją z dnia [...] Dyrektor Izby Skarbowej w B. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w C. z dnia [...] określającą stronie zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za miesiące sierpień, listopad i grudzień 2002 r. oraz styczeń, luty i kwiecień 2003 r. w łącznej kwocie [...] zł. Organ odwoławczy podtrzymał ustalenia organu I instancji w zakresie zakwestionowania prawa strony do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony zawarty w fakturach VAT wystawionych przez [...] "P." J. K. w G. Ze zgromadzonego w sprawie materiału wynikało, że podmiot ten nie został zarejestrowany we właściwym urzędzie skarbowym jako podatnik podatku od towarów i usług. Fakt ten został potwierdzony zarówno przez Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w G., jak również przez samego J. K. Powyższa decyzja Dyrektora Izby Skarbowej w B. nie została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy.
Wnioskiem z dnia 15 grudnia 2009 r. strona wystąpiła do Dyrektora Izby Skarbowej w B. o wznowienie postępowania podatkowego zakończonego decyzją ostateczną Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...]. Jako podstawę prawną wnioskodawca wskazał art. 240 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa. Uzasadniając wniosek strona podniosła, że podczas rozprawy w dniu 19 sierpnia 2009 r. w Sądzie Okręgowym w Toruniu w sprawie o sygn. akt II K 19/09 wyszło na jaw, że wszystkie deklaracje podatkowe składane do urzędu skarbowego miały znamiona łamania prawa, ponieważ W. P. świadcząca usługi księgowe dla skarżącej nie posiadała upoważnienia do podpisywania za stronę deklaracji VAT, zatem deklaracje te mogą być niezgodne ze stanem faktycznym i rachunkowym. Strona wskazała również na fakt prowadzenia działalności gospodarczej przez J. K.
Decyzją z dnia [...] Dyrektor Izby Skarbowej w B. odmówił stronie uchylenia wskazanej decyzji ostatecznej z uwagi na nie wystąpienie w przedmiotowej sprawie przesłanki określonej w art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej.
Od powyższej decyzji strona wniosła odwołanie. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie art. 121 § 1 i § 2, art. 122, art. 187 § 1 oraz art. 188 Ordynacji podatkowej.
Decyzją z dnia [...] Dyrektor Izby Skarbowej w B. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu organ podał, że strona wskazując na przyczynę wznowienia postępowania z art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej powołała jako pierwszy argument okoliczności związane z przesłuchaniem W. P. podczas rozprawy głównej w Sądzie Okręgowym w Toruniu w dniu 19 sierpnia 2009 r. Zdaniem strony, z treści zeznań ww. świadka wynika, że wszystkie deklaracje podatkowe składane do Urzędu Skarbowego w C. miały znamiona łamania prawa podatkowego przez firmę świadczącą usługi księgowe, tj. Biuro Rachunkowe "B. W. P.", ponieważ W. P. nie posiadała upoważnienia do podpisywania za podatnika deklaracji VAT, w związku z czym deklaracje te mogą być niezgodne ze stanem faktycznym i rachunkowym. W ocenie Dyrektora Izby Skarbowej w B., prawidłowe jest stanowisko organu I instancji, że podniesiona przez stronę we wniosku o wznowienie postępowania podatkowego nowa okoliczność związana z przesłuchaniem W. P. nie może mieć wpływu na odmienne od poprzedniego rozstrzygnięcie w sprawie albowiem powołany dowód - protokół
z rozprawy głównej z dnia 19 sierpnia 2009 r. nie potwierdził braku pełnomocnictwa W. P. do składania w imieniu strony deklaracji podatkowych. Ponadto, zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej, z chwilą określenia w decyzji podatkowej kwot zobowiązania podatkowego w innej wysokości aniżeli kwoty określone w złożonych przez stronę deklaracjach podatkowych, kwestia ważności złożonych deklaracji podatkowych przestała być istotna, co wynika z faktu zastąpienia deklaracji podatkowych VAT-7 wydaną przez organ podatkowy decyzją.
Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził również, że powołany w przez stronę argument dotyczący prowadzenia działalności przez J. K. nie może stanowić wypełnienia przesłanki określonej w art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, jako nowej okoliczności faktycznej będącej podstawą do zmiany decyzji ostatecznej. Organ wskazał, że z treści zaskarżonej decyzji ostatecznej wynika, iż J. K. nie zarejestrował prowadzonej działalności gospodarczej w Drugim Urzędzie Skarbowym w G. dla potrzeb podatku od towarów i usług, nie był zatem uprawniony do wystawiania faktur VAT. W konsekwencji, strona na podstawie § 48 ust. 4 pkt 1 lit. a) rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 marca 2002 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym została pozbawiona prawa do obniżenia podatku należnego o kwoty podatku naliczonego zawartego w fakturach VAT wystawionych przez tego kontrahenta. Organ odwoławczy podzielił zatem stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji, że wskazana przez stronę okoliczność, iż J. K. prowadził działalność gospodarczą nie stanowi podstawy do zmiany decyzji ostatecznej. W ocenie organu, okolicznością dla sprawy istotną dotyczącą przedmiotu sprawy i mającą znaczenie prawne byłoby przedstawienie nowego dowodu, z którego wynikałoby, iż J. K. w okresie pomiędzy sierpniem 2002 r., a kwietniem 2003 r. był zarejestrowanym podatnikiem podatku od towarów i usług. Dowodem tym jednak nie może być wyrok w sprawie przeciwko J. K. oraz W. B., z którego, zdaniem strony wynika, że J. k. w okresie pomiędzy sierpniem 2002 r., a kwietniem 2003 r. był osobą prowadzącą działalność gospodarczą. Organ podkreślił, że w przedmiotowej sprawie nie zachodziła potrzeba ustalenia na podstawie powołanego wyroku, czy J. K. faktycznie prowadził działalność gospodarczą albowiem ustalono bezsprzecznie, że osoba ta nie była wówczas podmiotem uprawnionym do wystawiania faktur VAT. W tym kontekście organ za niezasadny uznał zarzut naruszenia art. 187 § 1 i art. 188 Ordynacji podatkowej poprzez bezpodstawną odmowę przeprowadzenia dowodu z powyższego wyroku.
Ponadto, w opinii organu odwoławczego, nieuzasadniony jest również zarzut naruszenia art. 121 § 1 i § 2 oraz art. 122 Ordynacji podatkowej albowiem strona poza postawieniem tego zarzutu nie wskazała na czym naruszenie ww. przepisów przez organ podatkowy polegało.
Zdaniem organu, bezpodstawny jest także zarzut strony, iż decyzja ostateczna Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] jest efektem pozbawienia możliwości czynnego uczestnictwa w postępowaniu skarżącej oraz jej pełnomocnika, męża J. D. Z treści wskazanej decyzji ostatecznej wynika, że J. D. posiadał umocowania do udzielania w swoim imieniu dalszych pełnomocnictw. Z możliwości tej skorzystał, udzielając w dniu 03 grudnia 2003r. pełnomocnictwa D. K. właścicielowi Biura Rachunkowego "I." z siedzibą w T. do reprezentowania strony przed Urzędem Skarbowym, Zakładem Ubezpieczeń Społecznych oraz innymi organami administracji państwowej w zakresie prowadzonej przez [...] "C." B. D., działalności gospodarczej, podpisywania protokołów, jak również do zasięgania informacji, odbioru dokumentów, składania oświadczeń, wniosków i dokonywania innych czynności niezbędnych do prawidłowego wywiązywania się z obowiązków jako płatnika i podatnika wobec wymienionych organów. D. K. był w pełni upoważniony do reprezentowania firmy i jako biorący udział w prowadzonym postępowaniu był informowany przez organy podatkowe o jego przebiegu. Miał możliwość czynnego udziału w postępowaniu, poprzez wyznaczenie siedmiodniowego terminu do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego przed wydaniem decyzji podatkowych.
W złożonej skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy B. D. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji, zarzucając jej naruszenie art. 122 oraz art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej. Strona podniosła, że złożony w niniejszej sprawie wniosek o wznowienie postępowania nie został przez organy podatkowe wnikliwie rozpatrzony. W tym zakresie skarżąca wskazała, że organ niezasadnie odmówił przeprowadzenia dowodu z akt sprawy karnej Sądu Rejonowego w Olsztynie, z których wynika, że J. K. prowadził działalność gospodarczą, czemu wcześniej w postępowaniu podatkowym zaprzeczał. Skoro osoba ta przyznała, że była przedsiębiorcą, to zdaniem skarżącej, niezależnie od tego czy zarejestrowała się jako podatnik, była podatnikiem podatku od towarów i usług. Okoliczność ta potwierdza, że strona działała w dobrej wierze, co ma zasadnicze znaczenie dla ustalenia prawa do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony. W tym zakresie strona wskazała na wyrok WSA w Warszawie w sprawie o sygn. akt III SA/Wa 1896/09, z którego wynika, że organ podatkowy kwestionując prawo podatnika do odliczenia podatku naliczonego musi wykazać złą wolę podatnika, który co najmniej mógł się domyślać, że transakcja stanowi naruszenie prawa. W świetle powyższego, zdaniem strony, odmowa przeprowadzenia dowodu z akt wymienionej sprawy karnej nie znajduje uzasadnienia i stanowi naruszenie art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej. Ponadto skarżąca wskazała na naruszenie art. 210 § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej. Organ nie wziął też pod uwagę wskazanej okoliczności, że strona będąc pozbawiona wolności nie miała możliwości brania udziału w postępowaniu, nie miała dostępu do dokumentów, nie mogła również w swojej sprawie wykazać się żadną inicjatywą dowodową. W tym zakresie zaznaczyła, że pełnomocnik jedynie reprezentuje podatnika, co nie pozbawia strony możliwości udziału w prowadzonym postępowaniu.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest niezasadna.
Sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonej decyzji organu odwoławczego
z punktu widzenia jej legalności, tj. zgodności tej decyzji z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z brzmienia art. 145 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270) wynika, że zaskarżona decyzja winna ulec uchyleniu wtedy, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.
W pierwszej kolejności należy podkreślić, że instytucja wznowienia postępowania ma na celu stworzenie prawnej możliwości ponownego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego i podjęcia ponownego rozstrzygnięcia sprawy zakończonej ostateczną decyzją podatkową, jeżeli postępowanie przed organem podatkowym było dotknięte kwalifikowanymi wadami procesowymi, wyliczonymi wyczerpująco w art.240 § 1 Ordynacji podatkowej. Postępowanie wznowieniowe nie może być wykorzystywane do pełnej merytorycznej kontroli decyzji, tak jak ma to miejsce w odniesieniu do decyzji wydanej w postępowaniu zwykłym. Nie jest to bowiem kontynuacja postępowania zwykłego. Organ prowadzący postępowanie nie może wyjść poza zakres podstawy wznowienia.
W piśmie z dnia 26 stycznia 2010 r. jako podstawę wznowienia strona wskazała art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej. Przepis ten stanowi, że wznawia się postępowanie, jeżeli "wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, który wydał decyzję". By przywołana podstawa wznowienia mogła mieć zastosowanie, muszą zatem zostać spełnione łącznie następujące przesłanki: 1) powinny wyjść na jaw nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody, 2) są one istotne dla sprawy, 3) nie były znane organowi, który wydał decyzję, 4) istniały w dniu wydania decyzji.
Pierwszą z wymienionych przesłanek warunkujących wznowienie postępowania jest to, aby okoliczności faktyczne lub dowody ujawnione w danej sprawie były nowe.
W orzecznictwie sądowym wyrażono pogląd, że nowymi faktami lub dowodami będą te z nich, które nie zostały uwzględnione przez organ podatkowy jako element faktyczny rozstrzygnięcia (por. wyrok WSA z dnia 9 czerwca 2004 r., III SA 424/03), przy czym muszą one istnieć w dniu wydania decyzji i nie być znane organowi. Jak trafnie wskazał NSA w wyroku z dnia 26 kwietnia 2000 r., III SA 1454/00 przez pojęcie okoliczności faktycznych nieznanych organowi, który wydał decyzję rozumieć trzeba tylko takie okoliczności, które z badanego materiału dowodowego nie wynikały. Wznowienie postępowania w sytuacji, gdy organ znał okoliczności i dowody w dniu wydawania decyzji będzie naruszeniem prawa (wyrok WSA z dnia 16 października 2007 r., I SA/Bd 575/07).
Ponadto nowe dowody lub nowe okoliczności faktyczne mogą stanowić podstawę wznowienia postępowania, o ile są dla sprawy istotne, tj. dotyczą przedmiotu sprawy oraz mają znaczenia prawne, a więc wpływ na odmienne rozstrzygnięcie sprawy (por. wyrok NSA z dnia 4 listopada 2005 r., FSK 2470/04).
Jako przesłankę wznowienia postępowania na podstawie art. 240 §1 pkt 5 Ordynacji podatkowej skarżąca wskazała, iż J. K. prowadził działalność gospodarczą, co wynika – jak zaznaczyła w skardze - z akt sprawy karnej Sądu Rejonowego w O.
Należy zauważyć, że w rozpatrywanej sprawie wznowienie dotyczy postępowania podatkowego zakończonego ostateczną decyzją Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] określającej skarżącej zobowiązanie w podatku od towarów i usług za sierpień, listopad i grudzień 2002 r. oraz styczeń, luty i kwiecień 2003 r. w kwocie [...] zł. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia organ powołał § 48 ust. 4 pkt 1 lit. a) rozporządzenia Ministra finansów z dnia 22 marca 2002 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym, zgodnie z którym w przypadku gdy sprzedaż towarów lub usług została udokumentowana fakturami wystawionymi przez podmiot nie istniejący lub nie uprawniony do wystawiania faktur, faktury te nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego.
Z powyższej decyzji wynika, że organy podatkowe zakwestionowały w skarżącej podatek naliczony w kwotach określonych w fakturach zakupu oleju napędowego wystawionych przez firmę "P." J. K. Na podstawie protokołu przesłuchania J. K. oraz informacji nadesłanych przez Urząd Skarbowy w G. ustalono, że J. K. zarejestrował działalność gospodarczą w urzędzie miejskim, ale jej nie prowadził w żadnym zakresie. Nie wystawiał faktur, nie był obecny przy finalizowaniu transakcji. Podpisywał natomiast faktury sprzedaży, które przywożono mu do podpisu. Wyrobił sobie pieczątkę firmową w celu pobierania pieniędzy z bankowego konta osobistego. Nigdy nie zgłosił działalności gospodarczej w urzędzie skarbowym dla celów podatkowych, jak również nie składał deklaracji podatkowych. Z tytułu założenia firmy i dokonywania fikcyjnych transakcji otrzymywał wynagrodzenie w kwotach od 300 zł do 500 zł od transakcji. Nie był zarejestrowanym podatnikiem VAT.
W konsekwencji organy podatkowe uznały, że faktury wystawione przez firmę J. K. są fakturami wystawionymi przez podmiot nieistniejący, który niezarejestrował też działalności w urzędzie skarbowym. Stanowiło to podstawę do pozbawienie skarżącej prawa do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony w oparciu o cyt. § 48 ust. 4 pkt 1 lit. a) rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 marca 2002 r.
Należy zauważyć, że zastosowanie powyższego przepisu nie było uzależnione od dobrej, bądź złej woli podatnika, jego świadomości lub braku świadomości. Nie było wówczas regulacji, które wyłączałby zastosowanie tego przepisu w sytuacji, w której podatnik nie miał świadomości, że uwzględnia podatek naliczony z fikcyjnej faktury.
"Podmiot nieistniejący" w rozumieniu § 48 ust. 4 pkt 1 lit. a) rozporządzenia
z dnia 22 marca 2002 r. to nie tylko podmiot nieistniejący faktycznie, ale również podmiot stwarzający formalne pozory istnienia, który jednak rzeczywiście nie uczestniczy w obrocie prawnym (por. wyrok WSA z dnia 8 lipca 2008 r., II SA/GL 169/08). Z ustalonego przez organy podatkowe stanu faktycznego wynika, że J. K. choć zarejestrował działalność gospodarczą w urzędzie miasta, to jej faktycznie nie prowadził. Wystawiał fikcyjne faktury za co otrzymywał wynagrodzenie. Bez wątpienia zatem firma J. K. była podmiotem nieistniejącym. Była również podmiotem nie figurującym w ewidencji zarejestrowanych podatników VAT.
Twierdzenie skarżącej, że J. K. prowadził działalność gospodarczą nie jest niczym poparte i nie podważa jednoznacznych ustaleń organów podatkowych. Przekonanie skarżącej, oparte wyłącznie na wyjaśnieniach J. K. złożonych w sprawie karnej, że prowadził on działalność gospodarczą nie może mieć wpływu na odmienne rozstrzygnięcie sprawy wymiaru podatku.
Dodatkowo należy wskazać, że fakty te znajdują potwierdzenie także w wyrokach sądów karnych, na co zwrócił uwagę tut. Sąd w orzeczeniu z dnia 8 września, I SA/Bd 611/10 w przedmiocie wznowienia postępowania podatkowego w zakresie decyzji ostatecznej dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych. W wyroku Sądu Rejonowego w C. z dnia 13 września 2005 r., sygn. akt II K 209/05 uznano za winnego A. W. wypisania treści faktur stwierdzających rzekomą sprzedaż oleju napędowego przez firmę "P." na rzecz [...] "C." w C. – firmy skarżącej i udzielenia pomocy mężowi skarżącej w posłużeniu się tymi fakturami i w wykorzystaniu ich przez niego do nierzetelnego prowadzenia księgi [...] "C." B. D. W orzeczeniu Sądu Okręgowego w Toruniu z dnia 12 grudnia 2008 r., sygn. akt IX 101/08 uznano skarżącą i jej męża winnych wykazywania w deklaracjach podatkowych nieprawdziwych danych w oparciu o nierzetelne i podrobione faktury VAT oraz nierzetelnego prowadzenia księgi podatkowej.
Podkreślenia wymaga, że zgodnie z art. 11 ustawy o Postępowaniu przed sądami administracyjnymi ustalenia wydanego w postępowaniu karnym prawomocnego wyroku skazującego co do popełnienia przestępstwa wiążą sąd administracyjny.
W ocenie Sądu powołane przez skarżącą w skardze orzeczenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 11 marca 2010 r., sygn. akt III SA/Wa 1896/09 nie może stanowić podstawy do uznania, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej. W powołanym wyroku Sąd dokonał interpretacji art. 88 ust. 3a pkt 1 lit a ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm.) z uwzględnieniem wykładni prawa dokonywanej przez Europejski Trybunał Sprawiedliwości. W powyższy wyroku wyrażono pogląd, że zakwestionowanie prawa do odliczenia podatku naliczonego przez organ podatkowy na podstawie ww. przepisu musi poprzedzać stosowne postępowanie dowodowe, którego głównym celem będzie ustalenie, czy podatnik odliczający podatek naliczony posługujący się fakturami, w których jako wystawcę wskazano podmiot nieistniejący wiedział lub powinien był wiedzieć, że nabywając towar uczestniczył w transakcji wykorzystywanej do popełnienia oszustwa w podatku od towarów i usług lub też czy sam dążył do popełnienia oszustw.
Powołany w wyroku WSA z dnia 11 marca 2010 r. przepis nie stanowił jednak podstawy prawnej wydania wskazanej decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...]. W rozpatrywanej sprawie mamy do czynienia ze stanem prawnym przed akcesją Polski do Unii Europejskiej. Przystąpienie Polski do Unii nie spowodowało rozciągnięcia skutków prawa wspólnotowego oraz orzecznictwa ETS na okres poprzedzający ten moment.
Bezpodstawny jest tez zarzut skarżącej, iż z powodu pozbawienia wolności nie mogła brać udziału w postępowaniu i nie mogła się wykazywać żadną inicjatywą dowodową.
W piśmie z dnia 16 marca 2010 r., (k.65 akt administracyjnych) stanowiącym odwołanie od decyzji organu I instancji, pełnomocnik skarżącej uzasadniając odwołanie podniósł argument, iż skarżąca oraz jej pełnomocnik – J. D. w okresie wydania niekorzystnej dla podatnika decyzji ostatecznej byli pozbawieni przez organy podatkowe, jak również i prokuraturę czynnego uczestniczenia w postępowaniu przygotowawczym. Pełnomocnik poinformował, iż w tym okresie B. D. przebywała w szpitalu psychiatrycznym, natomiast mąż – J. D. był aresztowany. Spowodowało to zdaniem pełnomocnika wydanie niekorzystnej dla podatnika decyzji ostatecznej.
W tym kontekście należy zauważyć, że J. D. w postępowaniu wymiarowym posiadał pełnomocnictwo udzielone przez skarżącą. Udzielone pełnomocnictwo zawierało umocowanie do udzielania w swoim imieniu dalszych pełnomocnictw. Z możliwości pełnomocnik skorzystał, udzielając w dniu 3 grudnia 2003 r. pełnomocnictwa D. K. - właścicielowi Biura Rachunkowego "I." z siedzibą w T., do reprezentowania skarżącej przed Urzędem Skarbowym, Zakładem Ubezpieczeń Społecznych oraz innymi organami administracji państwowej w zakresie prowadzonej przez [...] "C." B. D., działalności gospodarczej (k.4 akt administracyjnych).
D. K. był zatem w pełni upoważniony do reprezentowania firmy skarżącej i jako jej pełnomocnik był informowany przez organy podatkowe o jego przebiegu. Postanowieniem z dnia [...] Nr [...] wydanym przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w C. pełnomocnik skarżącej został powiadomiony o wszczęciu postępowania podatkowego wobec strony i brał udział w postępowaniu przed organami podatkowymi pierwszej i drugiej instancji.
Chybiony jest też zarzut naruszenia art.210 § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej. Zaskarżona decyzja zawiera powołanie podstawy prawnej.
Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270) orzeczono jak w sentencji.
L. Kleczkowski D. Dudra M. Łent
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło