I FZ 42/13

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA: Roman Wiatrowski (sprawozdawca), , , po rozpoznaniu w dniu 12 marca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia M.S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 16 stycznia 2013 r., sygn. akt I SA/Bk 400/12 w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu sądowego w sprawie ze skargi M.S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia 19 września.2012 r., nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za lipiec i wrzesień 2009 r. oraz sierpień 2010 r. postanawia: oddalić zażalenie. Postanowieniem z 16 stycznia 2013 r., sygn. akt: I SA/Bk 400/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku odmówił przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu sadowego w sprawie skargi M.S. (dalej: "strona", "skarżący") na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z 19 września 2012 r., nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za lipiec i wrzesień 2009 r. oraz sierpień 2010 r. Przedstawiając okoliczności faktyczne w jakich zapadło powyższe rozstrzygnięcie Sąd pierwszej instancji wskazał, że Przewodniczący I Wydziału zarządzeniem z 30 listopada 2012 r. wezwał stronę do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 386 zł w terminie 7 dni - pod rygorem jej odrzucenia. Ze zwrotnego potwierdzenia odbioru wynika, że wezwanie Sądu zostało skutecznie doręczone skarżącemu 5 grudnia 2012 r. Pismem z 14 grudnia 2012 r. skarżący wniósł o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego wyjaśniając jednoczenie, iż znajdował się w sytuacji uniemożliwiającej terminową wpłatę na skutek choroby a dodatkowo "musiał uzbierać wskazaną kwotę". Skarżący do przedmiotowego pisma dołączył kserokopię potwierdzenia wpłaty wpisu sądowego. Zarządzeniem z 31 grudnia 2012 r. skarżący został wezwany do uzupełnienia braków formalnych ww. wniosku poprzez: wykazanie, że zachował siedmiodniowy termin na złożenie tego wniosku liczony od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu oraz uprawdopodobnienie okoliczności wskazujących na brak winy w jego uchybieniu. W odpowiedzi na powyższe wezwanie skarżący pismem z 10 stycznia 2013 r. wyjaśnił, że wezwanie do uiszczenia wpisu zostało mu doręczone w grudniu 2012 r. i z jego wyliczeń wynikało, że opłatę powinien uiścić 12 lub 13 grudnia. Dokonał tego 14 grudnia 2012 r., gdyż w okresie od 5 grudnia 2012 r. do 13 grudnia 2012 r. osoba, na wyłącznym utrzymaniu której pozostaje skarżący przebywała poza domem. W związku z tym nie miał pieniędzy na opłacenie wpisu, ponieważ nie posiada własnego źródła dochodów. Skarżący wskazał również, że w tym samym okresie był przeziębiony i nie miał od kogo pożyczyć pieniędzy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku, postanowieniem z 16 stycznia 2013 r., sygn. akt I SA/Bk 400/12 odmówił skarżącemu przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu uznając, że jego argumentacja nie zasługuje na uwzględnienie. Powyższe postanowienie zostało skutecznie doręczone skarżącemu 23 stycznia 2013 r. Dokonując merytorycznej oceny wniosku Sąd pierwszej instancji stwierdził, iż skarżący nie uprawdopodobnił, że nie ponosi winy w uchybieniu terminu. Według Sądu za okoliczność wskazującą na brak winy w uchybieniu przedmiotowego terminu nie można uznać zwłaszcza twierdzeń o chorobie skarżącego, które w żaden sposób nie zostały udokumentowane (np. odpowiednim zaświadczeniem lekarskim). W ocenie Sądu skarżący nie uprawdopodobnił, że znajdował się w takim stanie, który uniemożliwiał terminowe wykonane obowiązku w postaci uiszczenia wpisu. Sąd nie uwzględnił również okoliczności związanych z nieobecnością w domu matki skarżącego, która według twierdzeń strony utrzymuje jego osobę. Sąd podkreślił, iż skarżący, należycie dbający o swoje interesy powinien przypuszczać, że w związku z uruchomieniem postępowania przed sądem administracyjnym powstanie konieczność jego opłacenia. Wobec tego powinien zabezpieczyć środki umożliwiające terminowe wywiązanie się z tego obowiązku. Zaniedbania w tym względzie obciążają stronę, która nie uprawdopodobniła, że nieterminowe uiszczenie wpisu odbyło się bez jej winy. Strona pismem z 28 stycznia 2013 r. zaskarżyła powyższe postanowienie wnosząc o jego uchylenie. Skarżący ponownie powołał się na brak posiadania własnych środków finansowych wskazując, iż z tego powodu nie jest w stanie zabezpieczyć jakichkolwiek środków na opłacenie ewentualnych kosztów sądowych. Skarżący podkreślił ponadto, iż brak uiszczenia wpisu od skargi wynikał z nieobecności matki w dniach 1 – 13 grudnia 2012 r. Na poparcie swoich twierdzeń skarżący przedstawił oświadczenie mamy, z którego wynika, iż w ww. okresie przebywała poza domem, w innej miejscowości, gdzie nadzorowała remont mieszkania. Dodatkowo skarżący podniósł, że około 10 grudnia dopadła go grypa, która utrudniła jemu poruszanie się i podejmowanie decyzji. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, - dalej: "p.p.s.a."), Sąd może na wniosek strony przywrócić uchybiony termin do dokonania czynności w postępowaniu sądowym, o ile uchybienie nastąpiło bez winy strony. Natomiast w myśl art. 87 § 2 p.p.s.a., to na stronie spoczywa obowiązek uprawdopodobnienia okoliczności wskazujących na brak jej winy w uchybieniu terminu. Uprawdopodobnienie braku winy w uchybieniu terminu wiąże się z tym, że strona skarżąca powinna uwiarygodnić stosowną argumentacją swoją staranność oraz fakt, iż przeszkoda uniemożliwiająca dokonanie czynności w terminie była od niej niezależna. W judykaturze od dawna przyjmuje się, że brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy (por. np. postanowienie NSA z 18 listopada 2010 r., II FZ 577/10, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Analizując zażalenie strony, należy stwierdzić, że nie zasługuje ono na uwzględnienie, a kwestionowane postanowienie jest trafne i odpowiada przepisom prawa. W niniejszej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko Sądu pierwszej instancji, iż wskazane przez stronę okoliczności związane z uchybieniem terminu do uiszczenia wpisu od skargi nie mogły zostać uznane za przesłanki przywrócenia terminu. Strona zarządzeniem Przewodniczącego z 30 listopada 2012 r., pouczona została o konsekwencjach niedokonania czynności w terminie. Przyczyna, na którą powołuje się skarżący w postaci złego samopoczucia, za którym kryje się grypa nie może być zakwalifikowana jako przesłanka przywrócenia terminu tym bardziej, że skarżący na poparcie swoich twierdzeń nie dołączył żadnej dokumentacji medycznej (np. zwolnienia lekarskiego). Sąd nie znalazł w niniejszej sprawie podstaw, aby uznać, że choroba, nawet jeśli faktycznie miała miejsce w danym czasie, sama w sobie może stanowić przeszkodę do terminowego uiszczenia wpisu sądowego. W świetle utrwalonego już orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego nawet najpoważniejsza choroba, mająca przewlekły charakter, o ile tylko strona ma obiektywne możliwości podjęcia określonych czynności w postępowaniu sądowym, nie może być wystarczającym powodem dla uprawdopodobnienia okoliczności wskazujących na to, że zaistniałe w sprawie uchybienie terminu było niezawinione. Dopiero nagłe, nie dające się wcześniej przewidzieć zdarzenie, może stanowić uprawdopodobnienie, o którym wyżej mowa, przemawiające za uwzględnieniem wniosku o przywrócenie terminu (por. postanowienie NSA z 30 grudnia 2008 r. sygn. akt I OZ 925/08; dostępne na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl/). Skarżący natomiast nie uprawdopodobnił zaistnienia takiej okoliczności, mimo iż Sąd zarządzeniem z 31 grudnia 2012 r. wzywał go do przedłożenia stosownej dokumentacji. W tym zakresie skarżący powołał się na nowe okoliczności, które w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie mają wpływu na wynik niniejszej sprawy, gdyż nie stanowią one przesłanki uniemożliwiającej wywiązanie się przez skarżącego z obowiązku terminowego uiszczenia wpisu, tj. oświadczenie z dnia 28.01.2013 r. sporządzone przez matkę skarżącego. Sąd nie dał wiary również twierdzeniom strony, iż brak stosownego zaświadczenia lekarskiego wynika z okoliczności pozostawania skarżącego bez pracy. Sąd orzekający w pełni podzielił stanowisko Sądu pierwszej instancji, że skarżący, inicjując postępowanie sądowe, powinien liczyć się z tym, że będzie to wymagało podejmowania pewnych czynności oraz powstanie konieczność ich opłacenia. Jako brak należytej staranności należy więc też ocenić zachowanie skarżącego, który mimo posiadanej wiedzy o obowiązku uiszczenia wpisu sądowego mając świadomość możliwych skutków nieterminowego uiszczenia opłaty, nie uczynił nic, aby temu obowiązkowi podołać. Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji