II GSK 1171/13
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2014-09-24
Skład orzekający: Janusz Drachal, Marzenna Zielińska, Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchwała zarządu powiatu ustalająca miesięczną stawkę dotacji przypadającej na jednego ucznia niepublicznych szkół ponadgimnazjalnych o uprawnieniach szkół publicznych, wydana w czerwcu 2012 r. z mocą obowiązującą od 1 stycznia 2012 r., narusza zasadę lex retro non agit i czy zarząd powiatu posiada kompetencję do ustalenia takiej stawki?Ratio decidendi
Uchwała zarządu powiatu ustalająca miesięczną stawkę dotacji, która jest aktem stosowania prawa, a nie aktem prawa miejscowego, nie narusza zasady lex retro non agit, nawet jeśli została wydana w trakcie roku kalendarzowego z mocą obowiązującą od jego początku. Zarząd powiatu posiada kompetencję do ustalenia takiej stawki, wykonując uchwałę rady powiatu i budżet powiatu, a wysokość dotacji jest ściśle określona przez parametry budżetowe i subwencję oświatową.Stan faktyczny
Spółka z o.o. zaskarżyła uchwałę Zarządu Powiatu ustalającą miesięczną stawkę dotacji na jednego ucznia niepublicznych szkół ponadgimnazjalnych. Sąd pierwszej instancji oddalił skargę, uznając uchwałę za zgodną z prawem. Spółka wniosła skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie zasady lex retro non agit oraz kompetencji zarządu powiatu do ustalenia stawek dotacji. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Drachal Sędzia NSA Marzenna Zielińska (spr.) Sędzia del. WSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz Protokolant Patrycja Czubała po rozpoznaniu w dniu 24 września 2014 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej C. Spółki z o.o. w [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 14 marca 2013 r. sygn. akt I SA/Po 852/12 w sprawie ze skargi C. Spółki z o.o. w [...] na uchwałę Zarządu Powiatu w [...] z dnia [...] czerwca 2012 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia trybu udzielania i rozliczania dotacji oddala skargę kasacyjną
I
Wyrokiem z dnia 14 marca 2013 r. o sygn. akt I SA/Po 852/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej powoływanej jako "p.p.s.a."), oddalił skargę C. Spółki z o.o. z siedzibą w [...] na uchwałę nr [...] Zarządu Powiatu w [...] z dnia [...] czerwca 2012 r. w sprawie ustalenia miesięcznej stawki dotacji przypadającej na jednego ucznia/słuchacza niepublicznych szkół ponadgimnazjalnych o uprawnieniach szkół publicznych w roku 2012.
Sąd pierwszej instancji wskazał w zaskarżonym rozstrzygnięciu ustalenia faktyczne i stanowisko Zarządu Powiatu w [...]. Organ ten w uchwale nr [...] z dnia [...] czerwca 2012 r. określił miesięczną stawkę dotacji przypadającej na jednego ucznia w szkołach niepublicznych posiadających uprawnienia szkoły publicznej, o których mowa w art. 90 ust. 2a oraz w art. 90 ust. 3 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (tekst jednolity: Dz. U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572 ze zm.), a także miesięczną stawkę dotacji przypadającej na jednego ucznia w liceum ogólnokształcącym - szkole niepublicznej dla dorosłych, w której realizowany jest obowiązek nauki. Jako podstawę prawną podjęcia uchwały Zarząd Powiatu wskazał art. 90 ust. 2a i 3 ustawy o systemie oświaty oraz art. 32 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (tekst jednolity: Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1592 ze zm.). W uzasadnieniu uchwały organ wskazał w szczególności, że Ministerstwo Edukacji Narodowej pismem z dnia 25 kwietnia 2012 r. w "Metryczce subwencji oświatowej 2012" poinformowało o kwotach przypadających na jednego ucznia w poszczególnych typach szkół. Na tej podstawie określono stawki dla uczniów realizujących obowiązek nauki w szkołach niepublicznych o uprawnieniach szkół publicznych. C. Spółka z o.o. wezwała Zarząd Powiatu do usunięcia naruszenia prawa poprzez uchylenie wspomnianej uchwały w całości. Organ nie uwzględnił tego wezwania, wskazując że podstawą podjęcia zaskarżonej uchwały była uchwała nr [...] Rady Powiatu w [...] z dnia [...] stycznia 2010 r. w sprawie ustalenia trybu udzielania i rozliczania dotacji ponadgimnazjalnych szkołom niepublicznym o uprawnieniach szkół publicznych funkcjonujących na terenie Powiatu [...] oraz trybu i zakresu kontroli prawidłowości ich wykorzystania (Dz. Urz. Województwa [...]), zaś podstawą ustalenia subwencji na rok 2012 jest rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 20 grudnia 2011 r. w sprawie sposobu podziału części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego w 2012 r. (Dz. U. Nr 288, poz. 1693), które weszło w życie z dniem 1 stycznia 2012 r., przy czym wyliczenie ostatecznych kwot części oświatowej subwencji ogólnej dla poszczególnych jednostek samorząd terytorialnego dokonuje Ministerstwo Edukacji Narodowej i przekazuje je poszczególnym jednostkom w formie "metryczki". Organ stwierdził, że Powiat [...] otrzymał "metryczkę" w dniu 14 maja 2012 r. i dopiero z chwilą otrzymania "metryczki" znana była ostateczna wysokość subwencji dla Powiatu [...] na 2012 r.
Zdaniem Sądu pierwszej instancji, zaskarżona uchwała nie została wydana z naruszeniem prawa, które uzasadniałoby wyeliminowanie jej z obrotu prawnego.
Za niezasadny uznał Sąd zarzut podjęcia zaskarżonej uchwały pomimo braku umocowania w tym zakresie dla Zarządu Powiatu. Zdaniem Sądu, podstawa prawna podjęcia uchwały znajduje się w art. 32 ust. 2 pkt 2 i 4 ustawy o samorządzie powiatowym (określającym, że do zadań zarządu powiatu należy w szczególności wykonywanie uchwał rady oraz wykonywanie budżetu powiatu) oraz w uchwale nr [...] Rady Powiatu w [...] z dnia [...] stycznia 2010 r. (której § 8 określa, że wykonanie uchwały powierza się Zarządowi Powiatu w [...]).
Sąd pierwszej instancji wskazał, że wysokość subwencji oświatowej przewidzianej dla jednego ucznia w części oświatowej subwencji ogólnej określa metryczka subwencji oświatowej (sporządzona odrębnie dla gminy i powiatu) otrzymywana corocznie wraz z pismem przewodnim z Ministerstwa. Metryczka subwencji oświatowej jest podstawowym dokumentem, na podstawie którego można wyliczyć stawkę dotacji na uczniów szkół. Dopiero z chwilą otrzymania "metryczki" (14 maja 2012 r.) znana była ostateczna wysokość subwencji dla Powiatu [...] na rok 2012. Określenie wysokości dotacji nie zależało zatem od uznania administracyjnego Zarządu Powiatu, lecz od ustalonych ściśle w budżecie powiatu i "metryczce" MEN wydatków bieżących ponoszonych w szkołach publicznych tego samego typu i rodzaju w przeliczeniu na jednego ucznia. Rola Zarządu Powiatu sprowadzała się więc do matematycznego wyliczenia i zamieszczenia jego wyniku dla poszczególnych typów szkół w zaskarżonej przez stronę uchwale.
Zdaniem Sądu, zaskarżona uchwała naruszyła zasady lex retro non agit. Powołując się na treść art. 5 ustawy z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2011 r. Nr 197, poz. 1172), Sąd stwierdził, że skoro możliwe jest nadanie wstecznej mocy obowiązującej aktowi normatywnemu zawierającemu przepisy powszechnie obowiązujące, to tym bardziej może to mieć miejsce w przypadku uchwały zarządu powiatu, która takich przepisów nie zawiera, a więc nie jest w ogóle źródłem prawa (akty prawa miejscowego w oparciu o art. 40 ustawy o samorządzie powiatowym może bowiem stanowić wyłącznie rada powiatu). W ocenie Sądu, z orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego wynika, że zakaz lex retro non agit nie ma charakteru bezwzględnego, absolutnego i w sytuacjach nadzwyczajnych można od niego odstąpić. Sąd zauważył przy tym, że do wyliczenia miesięcznych kwot dotacji określonych w zaskarżonej uchwale niezbędne były informacje zawarte w "Metryczce subwencji oświatowej 2012", które Powiat otrzymał dopiero w dniu 14 maja 2012 r. Skoro danymi tymi Zarząd nie dysponował od dnia 1 stycznia 2012 r., a dopiero od 14 maja 2012 r., to niemożliwym było podjęcie zaskarżonej uchwały przed tą datą.
Za bezpodstawne uznał Sąd pierwszej instancji również zarzuty naruszenia przepisów Konstytucji RP, stwierdzając że zaskarżona uchwała została wydana zgodnie z przepisami prawa.
II
Skargę kasacyjną od wyroku Sądu pierwszej instancji złożyła C. Spółka z o.o. Zaskarżyła to orzeczenie w całości. Wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania sądowego wedle norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego w sprawie.
Strona wnosząca skargę kasacyjną zarzuciła zaskarżonemu wyrokowi:
1. naruszenie art. 147 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 90 ust. 4 ustawy o systemie oświaty i art. 2, art. 7 i art. 94 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz art. 5 ustawy o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych, polegające na bezzasadnym przyjęciu, że wydanie przez Zarząd Powiatu uchwały nr [...] z dnia [...] czerwca 2012 r. z mocą obowiązującą od dnia 1 stycznia 2012 r. nie narusza zasady lex retro non agit,
2. naruszenie art. 147 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 32 ust. 2 pkt 2 i 4 ustawy o samorządzie powiatowym w związku z art. 2, art. 7 i art. 94 Konstytucji RP, polegające na błędnym uznaniu, że Zarząd Powiatu posiada kompetencję do ustalenia wysokości stawek dotacji.
W uzasadnieniu autor skargi kasacyjnej stwierdził w szczególności, że ostateczne określenie wysokości wypłacanej dotacji należy wyłącznie do organu stanowiącego jednostki samorządu terytorialnego. Legitymacji takiej nie ma natomiast zarząd powiatu. Oznacza to, że Zarząd Powiatu nie posiadał umocowania do wydania zaskarżonego aktu, co powinno skutkować stwierdzeniem jego nieważności.
Zdaniem spółki, zaskarżona uchwała Zarządu Powiatu została wydana bez podstawy prawnej. Powoływana przez Zarząd uchwała Rady Powiatu sama nie określa stawki dotacji oraz nie przewiduje możliwości określenia ani zmiany wysokości stawki. Zarząd Powiatu nie mógł zatem wykonać tej uchwały, skoro nie zawierała ona odpowiednich postanowień możliwych do wykonania.
Autor skargi kasacyjnej stwierdził, że za niedopuszczalne należy uznać ustalenie w kwestionowanej uchwale z dnia [...] czerwca 2012 r. stawek dotacji dotyczących także miesięcy od stycznia do maja 2012 r. Takie działanie naruszało zasadę lex retro non agit. Nie zachodziły przy tym przesłanki do skorzystania z możliwości wynikających z art. 5 ustawy o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych, bowiem jednostka samorządu terytorialnego mogła podjąć uchwałę w terminie wcześniejszym, co wynika z treści art. 90 ust. 3 ustawy o systemie oświaty.
Zdaniem strony skarżącej, postanowienia zaskarżonej uchwały pogarszają sytuację spółki, gdyż w przypadku, gdy miesięczna stawka dotacji zostanie ustalona w wysokości niższej niż w poprzednim roku budżetowym, a moc obowiązująca uchwały rozciąga się na miesiące, w których dotacja została wypłacona w wysokości wyższej - to wówczas powstaje niejasność, co z kwotą dotacji stanowiącą różnicę pomiędzy obiema kwotami (tzn. czy beneficjent będzie zobowiązany do jej zwrotu i na jakiej podstawie).
III
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Na wstępie rozważań wskazać należy, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., a zatem w zakresie wyznaczonym w podstawach kasacyjnych przez stronę wnoszącą omawiany środek odwoławczy, z urzędu biorąc pod rozwagę tylko nieważność postępowania, której przesłanki w sposób enumeratywny wymienione zostały w art. 183 § 2 tej ustawy, a które w niniejszej sprawie nie występują.
Przed odniesieniem się do zarzutów skargi kasacyjnej wniesionej w niniejszej sprawie stwierdzić należy, że wskazane w niej zagadnienia prawne były już przedmiotem oceny Naczelnego Sądu Administracyjnego w wyrokach: z dnia 12 lutego 2014 r. (sygn. akt II GSK 66/13) i z dnia 3 czerwca 2014 r. (sygn. akt II GSK 347/13). Sąd w składzie obecnie orzekającym podziela główne motywy rozstrzygnięć wyrażone w uzasadnieniach wspomnianych orzeczeń NSA, gdyż są trafne również na gruncie niniejszej sprawy.
Granice rozpoznania sprawy przez Naczelny Sąd Administracyjny autor rozpoznawanej obecnie skargi kasacyjnej wyznaczył poprzez zarzucenie Sądowi pierwszej instancji naruszenia art. 147 § 1 p.p.s.a., art. 90 ust. 4 ustawy o systemie oświaty, art. 32 ust. 2 pkt 2 i 4 ustawy o samorządzie powiatowym, art. 5 ustawy o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych, a także art. 2, art. 7 i art. 94 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Uchybienie tym przepisom miało polegać na: 1) uznaniu, że zarząd powiatu posiada kompetencję do ustalania stawek dotacji dla niepublicznych szkół o uprawnieniach szkół publicznych, 2) przyjęciu, że wydanie zaskarżonej uchwały Zarządu Powiatu w [...] z mocą obowiązującą od dnia 1 stycznia 2012 r. nie narusza zasady lex retro non agit.
Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw, a przez to nie zasługuje na uwzględnienie.
Z zarzutów rozpoznawanego środka odwoławczego wynika, że sporną kwestią jest rozstrzygnięcie, jaki charakter prawny ma zaskarżona uchwała Zarządu Powiatu w [...], ustalająca wysokości stawek na jednego ucznia w szkołach niepublicznych posiadających uprawnienia szkół publicznych. Zdaniem strony wnoszącej skargę kasacyjną, tego typu rozstrzygnięcia organów samorządu terytorialnego mają charakter aktów prawa miejscowego, a zatem wyłączność na ich uchwalanie mają samorządowe organy stanowiące, a nie organy wykonawcze. Konsekwencją przyjęcia tego poglądu jest, zdaniem spółki, obowiązek przestrzegania ogólnych zasad związanych ze stanowieniem aktów prawa, w tym także zasady nieretroaktywności.
Zauważyć należy, że zgodnie z art. 90 ust. 4 ustawy o systemie oświaty organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego ustala tryb udzielania i rozliczania dotacji, o których mowa w ust. 1a i 2a-3b, oraz tryb i zakres kontroli prawidłowości ich wykorzystywania, uwzględniając w szczególności podstawę obliczania dotacji, zakres danych, które powinny być zawarte we wniosku o udzielenie dotacji i w rozliczeniu jej wykorzystania, oraz termin i sposób rozliczenia dotacji. Założeniem ustawodawcy było zatem, aby organ stanowiący właściwej jednostki samorządu terytorialnego ustalił w drodze uchwały (będącej aktem prawa miejscowego) ogólne zasady przyznawania dotacji oświatowych oraz tryb weryfikacji prawidłowości wykorzystania przyznanych środków. Uchwała taka może zawierać m.in. przepisy regulujące treść wniosku o przyznanie, upoważnienie jednostek organizacyjnych działających w ramach właściwego urzędu do weryfikacji formalnej wniosków, czy też szczegółowy tryb prowadzenia kontroli prawidłowości wykorzystania środków. Uchwała może wskazywać również na formę czynności konkretyzującej wysokość stawki dotacji, przysługującej określonym placówkom oświatowym w danym roku kalendarzowym.
Korzystając z upoważnienia określonego w art. 90 ust. 4 ustawy o systemie oświaty Rada Powiatu w [...] w dniu [...] stycznia 2010 r. podjęła uchwałę nr [...] w sprawie ustalenia trybu udzielania oraz rozliczania dotacji ponadgimnazjalnym szkołom niepublicznym o uprawnieniach szkół publicznych funkcjonujących na terenie Powiatu [...] oraz trybu i zakresu kontroli prawidłowości ich wykorzystania. Zgodnie z § 1 tej uchwały (w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej uchwały Zarząd Powiatu) dotacje z budżetu Powiatu [...], zwanego dalej Powiatem, przysługują: 1) ponadgimnazjalnym szkołom niepublicznym o uprawnieniach szkół publicznych, w których realizowany jest obowiązek szkolny lub obowiązek nauki na każdego ucznia w wysokości kwoty przewidzianej na jednego ucznia danego typu i rodzaju szkoły w części oświatowej subwencji ogólnej otrzymywanej przez Powiat, 2) ponadgimnazjalnym szkołom niepublicznym o uprawnieniach szkół publicznych nie wymienionych w pkt 1 na każdego ucznia w wysokości 50% ustalonych w budżecie Powiatu wydatków bieżących ponoszonych w szkołach publicznych tego samego typu i rodzaju w przeliczeniu na jednego ucznia a w przypadku braku na terenie Powiatu szkoły publicznej danego typu i rodzaju podstawę do ustalenia wysokości dotacji są wydatki bieżące ponoszone przez najbliższy powiat na prowadzenie szkoły publicznej danego typu lub rodzaju. Z kolei zgodnie z § 8 omawianego aktu wykonanie uchwały powierza się Zarządowi Powiatu w [...]. W przytoczonych przepisach uchwały (będącej aktem prawa miejscowego) Rada Powiatu w [...] określiła zatem zasady ustalania wysokości dotacji z budżetu Powiatu dla poszczególnych typów ponagimnazjalnych szkół niepublicznych o uprawnieniach szkół publicznych, wiążąc tę wysokość z kwotą przewidzianą na jednego ucznia jaka jest określona w części oświatowej subwencji ogólnej otrzymywanej przez Powiat, bądź z kwotą ustalonych w budżecie Powiatu wydatków bieżących ponoszonych w szkołach publicznych w przeliczeniu na jednego ucznia. Realizację tychże zasad Rada Powiatu w [...] powierzyła Zarządowi Powiatu w [...]. Zaznaczyć przy tym należy, że zgodnie z art. 32 ust. 2 pkt 2 i 4 ustawy o samorządzie powiatowym do zadań zarządu powiatu należy w szczególności wykonywanie uchwał rady powiatu i wykonywanie budżetu powiatu.
Wbrew twierdzeniom strony wnoszącej skargę kasacyjną, zaskarżona uchwała nie została wydana bez podstawy prawnej. Jak prawidłowo wskazał Sąd pierwszej instancji, podstawą prawną upoważniającą Zarząd Powiatu do wydania zaskarżonej uchwały są przepisy art. 32 ust. 2 pkt 2 i 4 ustawy o samorządzie powiatowym oraz § 8 uchwały nr [...] Rady Powiatu w [...] z dnia [...] stycznia 2010 r. Podkreślić należy, że wydając zaskarżoną uchwałę Zarząd Powiatu wykonał obowiązek prawny nałożony na niego wskazanymi przepisami oraz uchwałą budżetową Powiatu.
Treść zaskarżonej uchwały nie ingeruje w żadnym stopniu w materię zastrzeżoną dla organu stanowiącego, o której mowa w art. 90 ust. 4 ustawy o systemie oświaty. Wbrew stanowisku strony wnoszącej skargę kasacyjną, przepis ten nie stanowi podstawy prawnej do uchwalenia przez radę powiatu aktu prawa miejscowego, określającego konkretne stawki dotacji oświatowych na dany rok budżetowy. Zważyć należy, że zgodnie z zasadą określoną w art. 94 Konstytucji RP, akty prawa miejscowego mogą być wydawane jedynie na podstawie i w granicach upoważnień zawartych w ustawie. Upoważnienie organu stanowiącego jednostki samorządu do wydania takiego aktu musi w sposób jasny wynikać z przepisów ustawy i nie może być dorozumiane, a taka sytuacja nie ma miejsca w rozpoznawanej sprawie. Wobec powyższego należy uznać, że skonkretyzowanie kwotowo stawek dotacji przysługujących placówkom oświatowym w danym roku budżetowym nie może być normowane aktem o charakterze prawa miejscowego, gdyż brak jest ustawowego upoważnienia (podstawy) do wydania takiego właśnie aktu. Zaskarżona uchwała Zarządu Powiatu jest natomiast aktem stosowania prawa. Nie ma charakteru generalnego aktu normatywnego i jest adresowana do ściśle określonych podmiotów. O wykonawczym charakterze tej uchwały świadczy również to, że określenie wysokości stawki dotacji na jednego ucznia następuje na podstawie kryteriów ściśle określonych w budżecie powiatu i tzw. "metryczce subwencji oświatowej" Ministerstwa Edukacji Narodowej. Rola Zarządu Powiatu sprowadzała się więc w istocie do matematycznego wyliczenia i zamieszczenia jego wyniku dla poszczególnych typów szkół w uchwale. Stąd też zarzut naruszenia art. 32 ust. 2 pkt 2 i 4 ustawy o samorządzie powiatowym w związku z art. 2, art. 7 i art. 94 Konstytucji RP polegający na błędnym uznaniu przez Sąd pierwszej instancji, że Zarząd Powiatu w [...] posiadał kompetencję do określania wysokości stawek dotacji, należało uznać za niezasadny.
Nie jest także usprawiedliwiony zarzut kasacyjny dotyczący naruszenia zasady lex retro non agit. Strona skarżąca wskazała, że naruszenie zasady niedziałania prawa wstecz polegało na nadaniu uchwale z dnia [...] czerwca 2012 r. mocy obowiązującej od dnia 1 stycznia 2012 r.
Zasada niedziałania prawa wstecz dotyczy przede wszystkim procesu stanowienia prawa. Oznacza ona, że prawodawca nie może, co do zasady, ustanawiać przepisów prawa, które wiązałyby skutki prawne ze zdarzeniami zaistniałymi w przeszłości. Skoro jednak zaskarżona uchwała Zarządu Powiatu w [...] nie jest aktem normatywnym a aktem stosowania prawa, to nie może mieć do niej zastosowania zasada lex retro non agit. W rozpoznawanej sprawie nie miał zatem zastosowania art. 5 ustawy o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych, albowiem regulacja w nim zawarta odnosi się w pełni do aktu normatywnego.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, zaskarżona uchwała pozostaje w zgodzie ze wspomnianą zasadą nieretroaktywności, rozumianą jednakże w kategoriach stosowania prawa. Ustawa o systemie oświaty przyznaje niepublicznym placówkom oświatowym uprawnienia do korzystania z pomocy finansowej ze środków budżetowych jednostek samorządu terytorialnego w postaci dotacji. Dotacje te przysługują uprawnionym podmiotom z mocy prawa, w przypadku spełnienia przez nie wymogów formalnych, określonych w ustawie. Podkreślić należy, że stawki dotacji oświatowej odnoszą się wyłącznie do danego roku budżetowego, zaś zgodnie z art. 211 ust. 3 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (obecnie - tekst jednolity: Dz. U. z 2013 r., poz. 885 ze zm.) rokiem budżetowym jest rok kalendarzowy. Wobec tego stawki dotacji na jednego ucznia dla danego rodzaju szkoły obowiązują od stycznia do grudnia konkretnego roku kalendarzowego, a ich płatność jest dokonywana w formie miesięcznych rat. Zatem wyliczenie wysokości dotacji, przysługującej w danym roku kalendarzowym, już w trakcie jego trwania, nie narusza żadnych praw uprawnionego podmiotu w tym zakresie. Nadanie aktowi określającemu kwotę dotacji mocy wstecznej ma charakter wyłącznie porządkowy i służy pełnemu wykonaniu omawianego obowiązku finansowego jednostki samorządu terytorialnego. Podkreślić należy, że sytuacja skarżącej spółki nie uległaby zmianie, gdyby Zarząd Powiatu nie wskazał w treści uchwały, że uchwała ma moc obowiązującą od 1 stycznia 2012 r., bowiem z istoty omawianego świadczenia oraz wskazanej regulacji prawnej jednoznacznie wynika, że uprawnienie do jego otrzymania obejmuje cały rok kalendarzowy, począwszy od 1 stycznia danego roku. Zauważyć należy również, że niezależnie od dnia wydania uchwały przez Zarząd Powiatu stawka dotacji jest niezmienna w danym roku budżetowym, a jej wysokość ustalana jest według stałych parametrów (tj. budżetu powiatu i metryczki subwencji oświatowej MEN). Przekazanie dotacji szkołom w czasie przed wydaniem uchwały przez organ jednostki samorządu terytorialnego (w niniejszej sprawie - przed [...] czerwca 2012 r.) wiąże się z ewentualnym obowiązkiem zwrotu nadpłaconej dotacji przez beneficjenta lub obowiązkiem wyrównania dotacji przez powiat. Dodatkowo podkreślić należy, że zaniechanie wydania przez Zarząd Powiatu w [...] uchwały nr [...], stanowiącej podstawę wypłaty skonkretyzowanej stawki dotacji oświatowej, znacząco utrudniłoby finansowanie w 2012 r. przez powiat podmiotów prowadzących szkoły, o których mowa w art. 90 ust. 2a i 3 ustawy o systemie oświaty.
Wobec nietrafności wskazanych wyżej zarzutów, za niezasadne należy uznać stanowisko strony wnoszącej skargę kasacyjną o naruszeniu przez Sąd pierwszej instancji art. 147 § 1 p.p.s.a. Przepis ten stanowi, że sąd uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności. Strona wnosząca skargę kasacyjną nie zakwestionowała skutecznie stanowiska Sądu pierwszej instancji, że zaskarżona uchwała Rady Powiatu nie została wydana z naruszeniem prawa. Wobec tego brak jest podstaw do przyjęcia, że Sąd powinien był zastosować art. 147 § 1 p.p.s.a. i uwzględnić skargę spółki.
Ze wskazanych powodów Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło