IV SA/Po 5/13
WyrokWSA w Poznaniu2013-03-14
Skład orzekający: Maciej Busz, Donata Starosta, Anna Jarosz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy okres 18 miesięcy, w którym bezrobotny musi wykazać co najmniej 365 dni zatrudnienia lub równoważnego, musi przypadać bezpośrednio przed dniem rejestracji w urzędzie pracy, czy też wystarczy, że taki okres przypada w dowolnych 18 miesiącach poprzedzających rejestrację?Ratio decidendi
Sąd uznał, że okres 18 miesięcy, w którym bezrobotny musi wykazać co najmniej 365 dni zatrudnienia lub równoważnego, nie musi przypadać bezpośrednio przed dniem rejestracji. Kluczowe jest, aby taki okres wystąpił w dowolnych 18 miesiącach poprzedzających dzień rejestracji. Błędna wykładnia tego przepisu przez organy administracji, która skutkowała odmową przyznania zasiłku, stanowiła podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji.Stan faktyczny
Skarżący R.N. został uznany za osobę bezrobotną, jednak odmówiono mu przyznania zasiłku, ponieważ w okresie 18 miesięcy poprzedzających rejestrację przepracował 363 dni, a nie wymagane 365 dni. Skarżący podnosił, że brakowało mu jedynie 4 dni do wymaganego okresu, a opóźnienie w rejestracji wynikało z choroby i dni wolnych od pracy. Wojewoda Wielkopolski utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji, wskazując na bezwzględnie obowiązujący charakter przepisów ustawy o promocji zatrudnienia.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody Wielkopolskiego w części obejmującej odmowę przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maciej Busz /spr./ Sędziowie WSA Donata Starosta WSA Anna Jarosz Protokolant st. sekr. sąd. Laura Szukała po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 marca 2013r. sprawy ze skargi R.N. na decyzję Wojewody Wielkopolskiego z dnia [...] listopada 2012r. nr [...] w przedmiocie statusu bezrobotnego i zasiłku dla bezrobotnych uchyla zaskarżoną decyzję w części obejmującej odmowę przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych
Starosta P. decyzją z dnia [...] września 2012r. znak [...] nr [...] na podstawie art.9 ust.1 pkt 14 lit.a i b, art.2 ust.1 pkt 2 oraz art.71 ust.1 i 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (j.t. Dz.U. z 2008r., Nr 69, poz.415, dalej ustawa o promocji zatrudnienia) orzekł o uznaniu R.N. z dniem 04 września 2012r. za osobę bezrobotną i odmówił przyznania w/w prawa do zasiłku.
W uzasadnieniu organ wskazał, że skarżący spełniał warunki do uznania go za osobę bezrobotną, jednakże nie przepracował w okresie 18 miesięcy poprzedzających dzień rejestracji 365 dni lub nie osiągnął w w/w okresie czasu co najmniej minimalnego wynagrodzenia. Z tego względu odmówiono przyznania skarżącemu prawa do zasiłku.
Skarżący wniósł odwołanie od w/w decyzji wnosząc o przyznanie mu prawa do zasiłku. Podniósł, że 37,5 roku pracował na podstawie umowy o pracę, a od dnia 02 stycznia 2012r. do 29 lutego 2012r. zatrudniony był na podstawie umowy zlecenia w trakcie likwidacji jego zakładu pracy bez ubezpieczenia na wypadek choroby. W dniu 16 lutego 2012r. skarżący złamał nogę. Jego leczenie trwało do dnia 31 sierpnia 2012r. W tym czasie nie otrzymywał zasiłku chorobowego. Skarżący wskazał, że z dniem 01 września 2012r. uzyskał zdolność do pracy. Do Powiatowego Urzędu Pracy w P. zgłosił się w dniu 04 września 2012r. ponieważ dni 01 i 02 września były wolne od pracy (sobota i niedziela). W rezultacie zabrakło mu 4 dni do 365 przepracowanych dni w ciągu ostatnich 18 miesięcy przed rejestracją w urzędzie pracy. Skarżący powołał się również na swą trudną sytuację do życia spowodowaną brakiem środków do życia.
Wojewoda Wielkopolski decyzją z dnia [...] listopada 2012r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Organ wskazał, że zgodnie z art.71 ust.1 i 2 lit.a i c ustawy o promocji zatrudnienia "prawo do zasiłku przysługuje bezrobotnemu za każdy dzień kalendarzowy po upływie 7 dni od dnia zarejestrowania się we właściwym PUP z zastrzeżeniem art.75 jeżeli:
1/ nie ma dla niego propozycji odpowiedniej pracy, propozycji stażu, przygotowania zawodowego dorosłych, szkolenia, prac interwencyjnych lub robót publicznych oraz
2/ w okresie 18 miesięcy poprzedzających dzień zarejestrowania, łącznie przez okres co najmniej 365 dni:
a/ był zatrudniony i osiągał wynagrodzenie w kwocie co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę, od którego istnieje obowiązek opłacania składki na Fundusz Pracy (...)
c/ świadczył usługi na podstawie umowy agencyjnej lub umowy zlecenia albo innej umowy o świadczenie usług, do których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 23 kwietnia 1964r, Kodeks cywilny stosuje się przepisy dotyczące zlecenia (...)
Organ ustalił, że skarżący w okresie 18 miesięcy poprzedzających zarejestrowanie się skarżącego w PUP w P. w dniu 04 września 2012r., tj. w okresie od dnia 03 marca 2011r. do dnia 03 września 2012r., był zatrudniony i świadczył usługi łącznie przez 363 dni. Organ wskazał, że przepis art.71 ust.1 i 2 ustawy ma charakter bezwzględnie obowiązujący i nie daje organom administracji uprawnień do uznaniowego rozstrzygania. Nawet w przypadku, gdy osobie bezrobotnej brakuje kilku dni do wymaganego okresu uprawniającego do zasiłku organ jest zobowiązany do odmowy przyznania zasiłku (WSA Wrocław IV SA/Wr 859/11. Organ podkreślił, że nie można również brać pod uwagę opóźnienia w zarejestrowaniu się w charakterze bezrobotnego spowodowanego dniami wolnymi od pracy (WSA Gliwice IV SA/Gl 266/12). W tej sytuacji nie kwestionując trudnej sytuacji skarżącego wobec braku uznaniowości i konieczności ścisłego spełnienia przesłanek organ doszedł do wniosku, że należało odmówić wnioskowi.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wniósł R.N. wnosząc o ponowne rozpoznanie jego wniosku. Skarżący podtrzymał swoją dotychczasową argumentację. Nadto podniósł, że pod koniec lipca 2012r. uzyskał w Powiatowym Urzędzie Pracy w P. informację, że powinien się zarejestrować jako bezrobotny po uzyskaniu od lekarza zdolności do pracy, co uczynił. Wskazał, że kiedy zgłosił się do PUP w P. niezdolny do pracy było za wcześnie, a kiedy zgłosił się tam zdrowy było za późno na uzyskanie zasiłku. Przypomniał, że od dnia 01 marca 2012 do 31 sierpnia 2012r. leczył się.
Wojewoda Wielkopolski w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując swą dotychczasową argumentację.
Skarżący na rozprawie w dniu 14 marca 2013r. wyjaśnił, że zdolność do pracy uzyskał z dniem 01 września 2012r. (sobota) W dniu 03 września 2012r. skarżący prowadził rozmowy w sprawie zatrudnienia do którego jednak nie doszło. W tej sytuacji do urzędu pracy udał się w najbliższym możliwym terminie, tj. dnia 04 września 2012r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga zasługiwała na uwzględnienie.
Kontrola sądu administracyjnego, zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270 - dalej Ppsa) polega na badaniu zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji publicznej nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu istotnie wpływającym na wynik sprawy. Przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Sąd administracyjny jest sądem kasacyjnym. W razie stwierdzenia istotnych uchybień sąd administracyjny nie ma więc kompetencji do merytorycznego rozstrzygnięcia danego postępowania, lecz jest upoważniony jedynie do uchylenia bądź stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji lub aktu. Na podstawie art. 134 § 1 Ppsa, w postępowaniu sądowoadministracyjnym obowiązuje zasada oficjalności. Zgodnie z jej treścią, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną.
Biorąc pod uwagę wyżej wskazany zakres właściwości sądu administracyjnego, przyznane przez ustawodawcę kompetencje orzecznicze tego sądu mają – jak już wspomniano - charakter zasadniczo kasacyjny. Podkreśla się bowiem, że sąd administracyjny nie może zastępować organów administracji publicznej w procesie administrowania (R. Hauser, Konstytucyjny model polskiego sądownictwa administracyjnego, w: red. J. Stelmasiak, J. Niczyporuk, S. Fundowicz, Polski model sądownictwa administracyjnego, Lublin 2003 r., str. 145). Sąd dokonując kontroli zgodności z prawem zaskarżonej uchwały był zobowiązany do sformułowania - na podstawie art. 153 Ppsa - oceny prawnej oraz wiążących wskazań co do dalszego postępowania w sprawie, które wiążą następnie zarówno Sąd, jak i organy administracji orzekające w sprawie.
Rozpoznając sprawę w tak zakreślonej kognicji, Sąd stwierdził, że skarga zasługuje na uwzględnienie, albowiem zarówno zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zostały wydane z naruszeniem przepisów prawa materialnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy.
Podstawę materialnoprawną decyzji wydanej w niniejszej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 20 kwietnia 2004r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (j.t. Dz.U. z 2008r., Nr 69, poz.415, dalej ustawa o promocji zatrudnienia)
Odnosząc się do argumentacji podnoszonej w skardze należy zauważyć, iż Wojewoda Wielkopolski w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji trafnie wskazał, że uprawnienia do świadczeń z Funduszu Pracy ustalane na podstawie przepisów ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy nie mają charakteru uznaniowego. Skoro zaś decyzja o przyznaniu, względnie odmowie przyznania, zasiłku dla bezrobotnych nie jest decyzją uznaniową, to organy w prowadzonym postępowaniu zobowiązane są ustalić jedynie, czy zaistniały wskazane w ustawie przesłanki przyznania zasiłku, wśród których nie ma jednakże możliwości przyznania zasiłku ze względu na trudną sytuację majątkową bądź życiową wnioskodawcy. Pogląd ten jest już ugruntowany w orzecznictwie sądów administracyjnych (vide: wyrok NSA z dnia 25.01.2011r., sygn. I OSK 1553/10, publ. Lex nr 951977, wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 14.02.2010r., sygn. IV SA/Wr 859/11, publ. Lex nr 1125695, wyrok WSA w Gliwicach z dnia 14.10.2010r., sygn. IV SA/GL 269/10, publ. Lex nr 758343 i wyrok WSA w Opolu z dnia 24.01.2008r. o sygn. II SA/Op 401/07, publ. Lex nr 489517) i Sąd orzekający w tym składzie również go podziela.
Pomimo prawidłowego zastosowania przez organ II instancji w zaskarżonej decyzji zasady, że decyzja o przyznaniu względnie odmowie przyznania zasiłku dla bezrobotnych nie jest decyzją uznaniową, zaskarżona decyzja w części obejmującej odmowę przyznania skarżącemu prawa do zasiłku dla bezrobotnych, nie mogła się ostać jako wydana z naruszeniem prawa materialnego.
Kluczowe bowiem znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy miała wykładnia przepisów zawartych ustawie o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, w tym w szczególności w art. 71 ust. 1 pkt 2 tej ustawy.
Stosownie do treści art. 71 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy prawo do zasiłku przysługuje bezrobotnemu za każdy dzień kalendarzowy po upływie 7 dni od dnia zarejestrowania się we właściwym powiatowym urzędzie pracy, z zastrzeżeniem art. 75, jeżeli w okresie 18 miesięcy poprzedzających dzień zarejestrowania, łącznie przez okres co najmniej 365 dni:
a) był zatrudniony i osiągał wynagrodzenie w kwocie co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę, od którego istnieje obowiązek opłacania składki na Fundusz Pracy, z zastrzeżeniem art. 104a i art. 105; w okresie tym nie uwzględnia się okresów urlopów bezpłatnych trwających łącznie dłużej niż 30 dni,
b) wykonywał pracę na podstawie umowy o pracę nakładczą i osiągał z tego tytułu dochód w wysokości co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę,
c) świadczył usługi na podstawie umowy agencyjnej lub umowy zlecenia albo innej umowy o świadczenie usług, do których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny stosuje się przepisy dotyczące zlecenia, albo współpracował przy wykonywaniu tych umów, przy czym podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne i Fundusz Pracy stanowiła kwota co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę w przeliczeniu na okres pełnego miesiąca,
d) opłacał składki na ubezpieczenia społeczne z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności lub współpracy, przy czym podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne i Fundusz Pracy stanowiła kwota wynosząca co najmniej minimalne wynagrodzenie za pracę,
e) wykonywał pracę w okresie tymczasowego aresztowania lub odbywania kary pozbawienia wolności, przy czym podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne i Fundusz Pracy stanowiła kwota co najmniej połowy minimalnego wynagrodzenia za pracę,
f) wykonywał pracę w rolniczej spółdzielni produkcyjnej, spółdzielni kółek rolniczych lub spółdzielni usług rolniczych, będąc członkiem tej spółdzielni, przy czym podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne i Fundusz Pracy stanowiła kwota co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę,
g) opłacał składkę na Fundusz Pracy w związku z zatrudnieniem lub wykonywaniem innej pracy zarobkowej za granicą u pracodawcy zagranicznego w państwie niewymienionym w art. 1 ust. 3 pkt 2 lit. a-c, w wysokości 9,75 % przeciętnego wynagrodzenia za każdy miesiąc zatrudnienia,
h) był zatrudniony za granicą przez okres co najmniej 365 dni, w okresie 18 miesięcy przed zarejestrowaniem się w powiatowym urzędzie pracy, i przybył do Rzeczypospolitej Polskiej jako repatriant,
i) był zatrudniony, pełnił służbę lub wykonywał inną pracę zarobkową i osiągał wynagrodzenie lub dochód, od którego istnieje obowiązek opłacania składki na Fundusz Pracy.
W ocenie Sądu rozpoznającego niniejszą sprawę organy administracji obu instancji dokonały błędnej wykładni wskazanego powyżej przepisu przyjmując w sposób dorozumiany, iż okres 18 miesięcy w ramach którego bezrobotny winien łącznie przez okres co najmniej 365 dni spełniać warunki określone w ustawie, winien przypadać bezpośrednio przed dniem zarejestrowania danej osoby w charakterze bezrobotnego, w sytuacji, gdy ustawodawca w analizowanym przepisie takiego wymogu bezpośredniości nie umieścił.
Podkreślić z całą mocą należy, że ustawodawca w art. 71 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia nie używa słowa "bezpośrednio", czy też innego określenia wskazującego na analogiczne konsekwencje, jak na przykład sformułowania "ostatnich 18 miesięcy poprzedzających złożenie wniosku". Ustawodawca ogranicza się jedynie do wskazania, iż chodzi o 18 miesięcy poprzedzających dzień zarejestrowania.
Skoro zatem ustawodawca odnośnie okresu 18 miesięcy poprzedzających dzień zarejestrowania nigdy nie używał słowa "bezpośrednio" bądź innych sformułowań dookreślających, to mając na uwadze zasadę racjonalności prawodawcy, należy uznać, że niedopuszczalna jest wykładnia ścieśniająca termin "miesięcy poprzedzających" jedynie do "miesięcy bezpośrednio poprzedzających". Wykładnia taka skutkowałaby uznaniem, że przerwa pomiędzy zakończeniem zatrudnienia, a zarejestrowaniem, niezależnie od tego czym spowodowana, przesuwa kalendarzowo okres 18 miesięcy poprzedzających dzień zarejestrowania tak, że skutkuje to skróceniem faktycznie wypracowanego przez obywatela okresu 365 dni zatrudnienia uprawniającego do uzyskania zasiłku dla bezrobotnych.
Wskazać przy tym należy, że jednoznaczne wskazanie przez ustawodawcę w analizowanym przepisie, iż jego zamiarem jest, by ustalać wymaganą ilość 365 dni określonych w art.71 ust.1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia w okresie 18 miesięcy bezpośrednio poprzedzających złożenie wniosku byłoby zabiegiem nieskomplikowanym legislacyjnie. A skoro tak, to gdyby taka była wola ustawodawcy, to zawarłby on odpowiednie sformułowanie w analizowanym przepisie. Zauważyć w tym miejscu należy, iż racjonalny prawodawca w tych przepisach, w których chciał wskazać na konieczność uwzględniania w danym postępowaniu jedynie zdarzeń bezpośrednio poprzedzających wniosek złożony przez uprawnionego, wymóg taki umieszczał wprost w przepisie, czego przykładem są:
- art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (tekst jednolity Dz. U. Nr 153, poz. 1227 z 2009 r. ze zm.), gdzie wskazano, iż podstawę wymiaru emerytury i renty stanowi przeciętna podstawa wymiaru składki na ubezpieczenia emerytalne i rentowe lub na ubezpieczenie społeczne w okresie kolejnych 10 lat kalendarzowych, wybranych przez zainteresowanego z ostatnich 20 lat kalendarzowych poprzedzających bezpośrednio rok, w którym zgłoszono wniosek o emeryturę lub rentę,
- art. 25 ust. 6 pkt 2 lit. g ustawy z dnia 20 listopada 1998 r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne ( Dz. U. Nr 114, poz. 930 z 1998 r. ze zm.), gdzie wskazano, iż do liczby pracowników uzasadniających opodatkowanie w formie karty podatkowej (a więc formę opodatkowania dostępna wyłącznie na wniosek podatnika) nie wlicza się łącznie nie więcej niż trzech zatrudnionych bezrobotnych lub absolwentów zarejestrowanych w urzędzie pracy, przy czym okres zarejestrowania w urzędzie pracy bezrobotnego musi trwać co najmniej 6 miesięcy w okresie bezpośrednio poprzedzającym jego zatrudnienie,
- § 4 pkt 2 rozporządzenia z 19 czerwca 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Renty strukturalne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 - 2013 (Dz. U. z 2007 Nr 109, poz. 750 ze zm.). gdzie wskazano, iż rentę strukturalną przyznaje się producentowi rolnemu będącemu osobą fizyczną jeżeli prowadził nieprzerwanie działalność rolniczą w gospodarstwie rolnym w okresie co najmniej 10 lat bezpośrednio poprzedzających złożenie wniosku o rentę strukturalna i w okresie ostatnich 10 lat podlegał przez okres co najmniej 5 lat ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu określonemu w przepisach o ubezpieczeniu społecznym rolników.
Podkreślić wreszcie należy, iż również w samej ustawie o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, tam gdzie ustawodawca uznał za zasadne wprowadzenie wymogu bezpośredniości, umieszczone zostały odpowiednie określenia w przepisach, czego przykładem jest:
- art. 48 ust. 4 pkt 2 stanowiący, że dodatek aktywizacyjny nie przysługuje w przypadku podjęcia przez bezrobotnego z własnej inicjatywy zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej u pracodawcy, u którego był zatrudniony lub dla którego wykonywał inną pracę zarobkową bezpośrednio przed zarejestrowaniem jako bezrobotny,
- art. 51 ust. 5 stanowiący, iż jeżeli pracodawca bezpośrednio po zakończeniu prac interwencyjnych trwających co najmniej 6 miesięcy zatrudniał skierowanego bezrobotnego przez okres dalszych 6 miesięcy i po upływie tego okresu dalej go zatrudnia w pełnym wymiarze czasu pracy, starosta może przyznać pracodawcy jednorazową refundację wynagrodzenia w wysokości uprzednio uzgodnionej, nie wyższej jednak niż 150 % przeciętnego wynagrodzenia obowiązującego w dniu spełnienia tego warunku,
- art. 81 ust. 1 pkt 12 lit. b, stanowiący, iż cudzoziemiec jest uprawniony do wykonywania pracy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli posiada zezwolenie na pracę oraz legalnie przebywa na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie wizy wydanej w celu, o którym mowa w art. 26 ust. 1 pkt 21 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach, jeżeli bezpośrednio przed wydaniem tej wizy był uprawniony do wykonywania pracy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
Tak więc wykładnia gramatyczna analizowanego przepisu poparta zasadą racjonalności ustawodawcy prowadzi do wniosku, że należy uznać, iż niedopuszczalna jest wykładnia ścieśniająca termin "miesięcy poprzedzających" jedynie do "miesięcy bezpośrednio poprzedzających".
Za przyjęciem zaproponowanej w niniejszym wyroku wykładni przepisu art. 71 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy poza przytoczonymi powyżej wynikami wykładni językowej i systemowej przemawia nadto wykładnia funkcjonalna.
Ratio legis powyższego przepisu, stanowi bowiem chęć wyeliminowania spośród osób ubiegających się o zasiłek dla bezrobotnych osób unikających zatrudnienia, a przynajmniej unikających zatrudnienia legalnego. Z takim celem nie koresponduje zaś w żaden sposób wyeliminowanie spośród kręgu osób uprawnionych do uzyskania zasiłku dla bezrobotnych osób takich jak skarżący, które wykazują się odpowiednim stażem pracy (w przypadku skarżącego prawie 38 lat pracy zawodowej), które pracę utraciły z przyczyn od nich obiektywnie niezależnych (w przypadku skarżącego likwidacja zakładu pracy) a ich jedyną "winą" jest opóźniona rejestracja w charakterze bezrobotnego niekiedy wynikająca ze splotu okoliczności nie zawsze od nich zależnych (w przypadku skarżącego uzyskanie zdolności do pracy w sobotę, kiedy PUP nie urzęduje) albo nawet mających wydźwięk pozytywny (podjęta w dniu 03.09.2012r. – poniedziałek – przez skarżącego nieudana próba zatrudnienia).
Zauważyć wreszcie należy, iż między ustaniem zatrudnienia skarżącego, a zarejestrowaniem się przez niego jako osoby bezrobotnej nie miało miejsca żadne zdarzenie, które zmieniałoby jego sytuację w zakresie prawa do uzyskania zasiłku dla bezrobotnych. W tym okresie czasu skarżący był chory (złamana noga) i nie otrzymywał zasiłku chorobowego. Co za tym idzie za niezgodne z zasadą równości wobec prawa uznać należy odmówienie mu prawa do zasiłku dla bezrobotnych tylko ze względu na upływ czasu pomiędzy niezależną od woli skarżącego utratą zatrudnienia, a rejestracją w powiatowym urzędzie pracy i zróżnicowanie w ten sposób sytuacji prawnej skarżącego, w stosunku do osób, które legitymując się nawet znacznie niższym stażem zatrudnienia dokonały takiej rejestracji niezwłocznie po utracie pracy.
Biorąc powyższe pod uwagę nie znajduje jakiegokolwiek sprawiedliwego uzasadnienia odmowa przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych osobie legitymującej się odpowiednią długotrwałością zatrudnienia (lub okoliczności przez ustawodawcę z zatrudnieniem zrównanych na podstawie art. 71 ust. 1 pkt 2 lt. b do i ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy), która jedynie z opóźnieniem (i to w tym przypadku minimalnym i wywołanym wyłącznie tym, że skarżący odzyskał zdolność do pracy w dzień w którym PUP nie urzędował, a także usiłował uzyskać nową pracę) złożyła wniosek o zarejestrowanie jako bezrobotna i przyznanie prawa do zasiłku, przy czym zasiłek takowy niewątpliwie uzyskałaby w przypadku złożenia wniosku bezpośrednio po utracie pracy.
Powyższa wykładnia była już zastosowana przez tut. Sąd w prawomocnym wyroku z dnia 15 grudnia 2010r., sygn. II SA/Po 672/10. Sąd orzekający w składzie tu występującym całkowicie aprobuje tam dokonaną wykładnię.
Sąd orzekający aprobuje również pogląd zawarty w wyroku WSA w Gliwicach z dnia 03 sierpnia 2010r. o sygn. IV SA/Gl 266/12. Na pogląd ten powołał się również organ, jednakże wydaje się, że niewłaściwie go zrozumiał. W powołanym wyroku stwierdzono, że "opóźnienia w zarejestrowaniu się w charakterze bezrobotnego, spowodowanego dniami wolnymi od pracy, nie należy brać pod uwagę przy ocenie spełnienia warunku zatrudnienia przez okres co najmniej 365 dni w ciągu 18 miesięcy poprzedzających dzień zarejestrowania." Wykładnia gramatyczna przytoczonej tezy, poparta lekturą uzasadnienia tego orzeczenia prowadzi do jednoznacznego wniosku, że nie można stosować wykładni ścieśniającej terminu "miesięcy poprzedzających dzień zarejestrowania". Innymi słowy należy przyjmować, iż przerwa pomiędzy zakończeniem zatrudnienia, a zarejestrowaniem, spowodowana dniami ustawowo wolnymi od pracy i przesuwająca kalendarzowy okres 18 miesięcy poprzedzających dzień zarejestrowania tak, że skutkuje to skróceniem o te dni wolne okresu 365 dni zatrudnienia uprawniającego do zasiłku dla bezrobotnych, jest niedopuszczalna. Mówiąc jeszcze jaśniej, bezrobotny nie może ponosić negatywnych konsekwencji tego, że z uwagi na dzień wolny od pracy nie mógł zarejestrować się w terminie wymaganym do przyznania mu prawa do zasiłku.
Reasumując w ocenie Sądu orzekającego w niniejszej sprawie prawidłowa wykładnia art. 71 ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy każe uznać, iż prawo do uzyskania zasiłku dla bezrobotnych przysługuje bezrobotnemu za każdy dzień kalendarzowy po upływie 7 dni od dnia zarejestrowania się we właściwym powiatowym urzędzie pracy, z zastrzeżeniem art. 75, jeżeli w okresie dowolnych 18 miesięcy poprzedzających dzień aktualnego zarejestrowania jako osoby bezrobotnej łącznie przez okres co najmniej 365 dni był zatrudniony i osiągał wynagrodzenie w kwocie co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę, od którego istnieje obowiązek opłacania składki na Fundusz Pracy, z zastrzeżeniem art. 104b i art. 105; oraz z zastrzeżeniem, że w okresie tym nie uwzględnia się okresów urlopów bezpłatnych trwających łącznie dłużej niż 30 dni.
Wobec stwierdzonego naruszenia wyżej wymienionego przepisu ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" oraz art. 134 § 1 i art. 135 Ppsa. uchylił zaskarżoną decyzję.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy rzeczą organu II instancji będzie wydanie decyzji uwzględniającej poglądy prawne Sądu wyrażone w uzasadnieniu niniejszego wyroku.
Sąd nie określił w wyroku, czy i w jakim zakresie zaskarżony akt nie może być wykonany. W ocenie Sądu wykładnia celowościowa art. 152 Ppsa prowadzi do wniosku, że przepis ten odnosi się do aktów lub czynności, które podlegają wykonaniu. Ratio legis niniejszego przepisu wskazuje, iż jego stosowanie ma zabezpieczyć stronę, której skarga została uwzględniona przed ewentualnym wykonaniem przez organ, przed uprawomocnieniem się wyroku, aktu uchylonego przez Sąd. Przez pojęcie wykonania aktu administracyjnego należy rozumieć spowodowanie w sposób dobrowolny lub doprowadzenie w trybie egzekucji do takiego stanu rzeczy, który jest zgodny z rozstrzygnięciem zawartym w danym akcie. Problem wykonania aktu administracyjnego dotyczy aktów zobowiązujących, ustalających dla ich adresatów nakazy lub zakazy, aktów, na podstawie których określony podmiot uzyskuje równocześnie uprawnienie i mocą którego zostają na niego nałożone obowiązki, oraz aktów, na podstawie których jeden podmiot jest do czegoś zobowiązany, a drugi wyłącznie uprawniony.
W niniejszej sprawie Sąd uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody Wielkopolskiego utrzymującą w mocy poprzedzającą ją decyzję Starosty P. o odmowie przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Z uwagi zatem na charakter prawny uchylonego aktu, który ma charakter wyłącznie odmowny i nie wiąże się z nałożeniem na stronę jakiegokolwiek obowiązku, bądź przyznaniem uprawnienia, uznać należy, iż jako taki nie nadaje się on do wykonania (nie ma przymiotu wykonalności. Co za tym idzie nie znaleziono podstaw do orzekania w przedmiocie wstrzymania jego wykonania w trybie art. 152 Ppsa.
Również sposób sformułowania przez ustawodawcę art. 152 Ppsa zdaje się przesądzać, że choć obligatoryjnym jest każdorazowe dokonanie przez sąd w przypadku uwzględnienia skargi na akt lub czynność oceny dopuszczalności ich wykonania, to jednocześnie przepis ten nie determinuje treści konkretnego rozstrzygnięcia, na co wskazuje sformułowanie, iż "sąd w wyroku określa, czy (...) zaskarżony akt lub czynność nie mogą być wykonywane", co wyraźnie wskazuje na dopuszczenie przez ustawodawcę do sytuacji, gdy nawet w przypadku uwzględnienia skargi nie zostanie wydane orzeczenie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu. Gdyby bowiem racjonalny ustawodawca chciał nałożyć na sąd obowiązek każdorazowego orzekania o niemożności wykonania uchylonego aktu użyłby sformułowania wskazującego na obligatoryjność rozstrzygnięcia o takowej treści, na przykład poprzez sformułowanie, iż sąd orzeka, iż uchylony akt nie może być wykonywany w całości lub części.
ja
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło