I OSK 1889/13

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2014-11-21

Skład orzekający: Jolanta Rajewska, Zbigniew Ślusarczyk, Olga Żurawska-Matusiak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy przepis art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji, pozwalający na zwolnienie policjanta ze służby w przypadku przekroczenia 12 miesięcy zawieszenia w czynnościach służbowych i braku ustania przyczyn zawieszenia, ma zastosowanie do zawieszenia będącego środkiem zapobiegawczym w postępowaniu karnym, czy wyłącznie do zawieszenia w trybie administracyjnym?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że przepis art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji ma zastosowanie do zwolnienia policjanta ze służby, gdy okres zawieszenia w czynnościach służbowych przekroczył 12 miesięcy i przyczyny zawieszenia nie ustały, niezależnie od tego, czy zawieszenie nastąpiło w trybie administracyjnym, czy jako środek zapobiegawczy w postępowaniu karnym. Sąd podkreślił, że w rozpoznawanej sprawie zawieszenie policjanta nastąpiło na podstawie przepisów ustawy o Policji, a nie wyłącznie jako środek zapobiegawczy.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła zwolnienia M. G. ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji, po tym jak został zawieszony w czynnościach służbowych w związku z toczącym się postępowaniem karnym. Po upływie ponad 12 miesięcy zawieszenia, organy Policji wydały decyzje o zwolnieniu, uznając, że przesłanki do zwolnienia zostały spełnione. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę M. G., a następnie Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, odrzucając argumentację skarżącego o błędnej wykładni przepisu dotyczącego zwolnienia.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Jolanta Rajewska (spr.) sędzia NSA Zbigniew Ślusarczyk sędzia del. WSA Olga Żurawska-Matusiak Protokolant sekretarz sądowy Justyna Stępień po rozpoznaniu w dniu 21 listopada 2014 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M. G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 marca 2013 r. sygn. akt II SA/Wa 2023/12 w sprawie ze skargi M. G. na rozkaz personalny Komendanta Stołecznego Policji z dnia [...] września 2012 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby w Policji oddala skargę kasacyjną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 15 marca 2013 r. sygn. akt II SA/Wa 2023/12 oddalił skargę M. G. na rozkaz personalny Komendanta Stołecznego Policji z dnia [...] września 2012 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby. Wyrok zapadł w następujących okolicznościach prawnych oraz faktycznych sprawy. Prokurator Prokuratury Rejonowej w [...] postanowieniem z dnia [...] maja 2011 r. przedstawił M. G. zarzut popełnienia czynu przewidzianego w art. 158 § 1 k.k. polegającego na tym, że w dniu 27 marca 2011 r. w [...] wspólnie z innymi osobami brał udział w bójce, w wyniku czego naraził uczestników bójki na bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty życia lub doznania ciężkiego uszczerbku na zdrowiu. Następnie Komendant Rejonowy Policji [...] rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] czerwca 2011 r., wydanym na podstawie art. 39 ust. 1 i art. 124 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2011 r. Nr 287 poz. 1687 ze zm.), zawiesił M. G. w czynnościach służbowych na okres od dnia 1 czerwca 2011 r. do 31 sierpnia 2011 r. Kolejnym rozkazem personalnym z dnia [...] sierpnia 2011 r. nr [...] przedłużył okres zawieszenia policjanta w czynnościach służbowych do czasu zakończenia postępowania karnego. Komendant Stołeczny Policji, po rozpatrzeniu odwołania M. G., rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] października 2011 r. rozkaz personalny organu I instancji utrzymał w mocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie skargę M. G. na rozkaz personalny Komendanta Stołecznego Policji w przedmiocie zawieszenia w czynnościach służbowych oddalił prawomocnym wyrokiem z dnia 22 marca 2012 r., sygn. akt II SA/Wa 2626/11. Pismem z dnia 30 grudnia 2011 r. Prokuratura Rejonowa w [...] zawiadomiła organ I instancji o skierowaniu do sądu wniosku o warunkowe umorzenie postępowania karnego przeciwko M. G. Przewodniczący [...] Wydziału Karnego Sądu Rejonowego w [...] pismem z dnia 24 maja 2012 r. poinformował Komendanta Rejonowego Policji [...], że M. G. nie wyraził zgody na warunkowe umorzenie postępowania karnego, w związku z tym Sąd postanowieniem z dnia [...] maja 2012 r. materiały dotyczące M. G. wyłączył do odrębnego rozpoznania. Następnie pismami z dnia 28 czerwca 2012 r. i 2 lipca 2012 r. Przewodniczący [...] Wydziału Karnego Sądu Rejonowego w [...] powiadomił, że w sprawie przeciwko M. G. termin rozprawy nie został jeszcze wyznaczony. Komendant Rejonowy Policji [...] rozkazem personalnym z dnia [...] lipca 2012 r. nr [...], wydanym na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji i art. 108 § 1 k.p.a., zwolnił M. G. ze służby w Policji z dniem 10 sierpnia 2012 r., nadając tej decyzji rygor natychmiastowej wykonalności. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał na upływ 12-miesięcznego okresu zawieszenia policjanta w czynnościach służbowych, nieustanie przyczyn takiego zawieszenia oraz interes społeczny tożsamy z interesem służby wymagający natychmiastowego rozwiązania stosunku służbowego z policjantem, który będąc powołany do przestrzegania prawa, podejrzany jest o popełnienie przestępstwa umyślnego ściganego z oskarżenia publicznego i z tej przyczyny został zawieszony w czynnościach służbowych. Organ stwierdził ponadto, że rozwiązanie stosunku służbowego na omawianej podstawie nie przesądza o winie funkcjonariusza w zakresie zarzucanego mu przestępstwa. Stwarza natomiast przełożonym możliwość podjęcia działań w celu racjonalnego wykorzystania etatów przyznanych podległym jednostkom, co w konsekwencji ma prowadzić do jak najlepszego wykonywania zadań nałożonych na Policję. Długotrwałe zawieszenie policjanta w czynnościach służbowych znacznie utrudnia realizację takich zadań. Obowiązki zawieszonego funkcjonariusza muszą bowiem wykonywać inni policjanci. Od powyższej decyzji odwołanie złożył M. G., w którym zarzucił organowi I instancji naruszenie art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji poprzez błędne przyjęcie, że w sprawie zachodzą przesłanki do zastosowania tego przepisu oraz naruszenie art. 7, art. 9, art. 10, art. 11, art. 77, art. 80, art. 107 i art. 108 k.p.a. Stwierdził, że organ po zapoznaniu go w dniu 28 czerwca 2012 r. z materiałami postępowania wykonywał w sprawie dalsze czynności, lecz przed wydaniem decyzji nie zapoznał go ponownie z zebranymi dokumentami. Jego przełożeni nie rozpoznali skierowanych do nich skarg, a ponadto uzasadnienie decyzji nie wskazuje realnych przesłanek zwolnienia go ze służby. Komendant Stołeczny Policji rozkazem personalnym z dnia [...] września 2012 r. nr [...], wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymał w mocy rozkaz personalny z dnia [...] lipca 2012 r. Organ odwoławczy wskazał, że art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji uzależnia postępowanie administracyjne w przedmiocie zwolnienia policjanta ze służby nie od wyniku prowadzonego przeciwko temu funkcjonariuszowi postępowania karnego, lecz od okresu zawieszenia w czynnościach służbowych spowodowanego prowadzeniem takiego postępowania karnego. Zwolnienie policjanta ze służby na podstawie powołanego artykułu jest zatem możliwe bez zakończenia sprawy karnej. W sprawie bezspornym jest, że policjant został zawieszony w czynnościach służbowych. Zawieszenie to zostało następnie przedłużone do czasu ukończenia postępowania karnego, przy czym decyzje w tym zakresie oceniane były w odrębnym postępowaniu. Z zestawienia dat rozpoczęcia okresu zawieszenia M. G. w czynnościach służbowych (1 czerwca 2011 r.) oraz wydania przez Komendanta Rejonowego Policji [...] rozkazu personalnego o rozwiązaniu z dniem [...] sierpnia 2012 r. stosunku służbowego (16 lipca 2012 r.) wynika, że do chwili wydania decyzji zwolnieniowej upłynął okres 1 roku, 1 miesiąca i 16 dni zawieszenia w czynnościach służbowych. Przesłanki uzasadniające zawieszenie funkcjonariusza w czynnościach służbowych wówczas nie ustały, bowiem postępowanie karne wobec M. G. nadal się toczy. Zatem warunki określone w podstawie zwolnienia go ze służby w Policji zostały w tym zakresie spełnione. Z uwagi na ponad roczny okres zawieszenia M. G. w czynnościach służbowych, Komendant Rejonowy Policji [...] uprawniony był podjąć decyzję uwzględniającą interes służby, przejawiający się koniecznością zapewnienia bezpieczeństwa i porządku publicznego na terenie działania miejscowej Komendy Rejonowej Policji oraz wydać rozkaz personalny o zwolnieniu policjanta ze służby. Zdaniem Komendanta Stołecznego Policji do wydania rozkazu o rozwiązaniu z policjantem stosunku służbowego wystarczający był materiał dowodowy zgromadzony w sprawie, zawierający rozkazy personalne o zawieszeniu i przedłużeniu zawieszenia w czynnościach służbowych oraz dokumenty potwierdzające, że na dzień wydania rozkazu personalnego o zwolnieniu ze służby przyczyny zawieszenia nie ustały. W ocenie organu odwoławczego chybione są również zarzuty dotyczące naruszenia art. 7, art. 9, art. 11, art. 77, art. 80 k.p.a., bowiem organ I instancji podjął wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny oraz słuszny interes obywatela, a ponadto podjęte rozstrzygnięcie szczegółowo uzasadnił. Bezzasadne są również zarzuty M. G. dotyczące niezapewnienia mu prawa do czynnego udziału w prowadzonym postępowaniu w przedmiocie zwolnienia ze służby. Policjant został skutecznie zawiadomiony o wszczęciu postępowania, a w dniu 28 czerwca 2012 r. zapoznał się z materiałami tego postępowania. Po dokonaniu takiej czynności do akt sprawy wpłynęły jedynie pisma, które były M. G. znane ze sprawy karnej (pisma Przewodniczącego Wydziału Karnego Sądu Rejonowego w [...] o niewyznaczeniu terminu rozprawy) oraz wnioski samego zainteresowanego policjanta z dnia 9 i dnia 12 lipca 2012 r., a ponadto doręczone mu odpowiedzi przełożonych na te wystąpienia. Policjant nie został zatem pozbawiony prawa do udziału postępowaniu prowadzonym w jego sprawie. Zdaniem Komendanta Stołecznego Policji nieuprawnione są również zastrzeżenia co do nadania decyzji pierwszoinstancyjnej rygoru natychmiastowej wykonalności. Wykonanie tego rozkazu personalnego przed upływem terminu do wniesienia odwołania było uzasadnione, gdyż warunkowało możliwość niezwłocznego mianowania na stanowisko służbowe innego policjanta w celu prawidłowego funkcjonowania Komendy Rejonowej Policji [...], a także dla bezpieczeństwa i porządku publicznego na terenie działania tej Komendy Policji. Realizacja ustawowych zadań Policji wymaga od właściwego przełożonego takiego kształtowania sytuacji kadrowej, która odpowiada potrzebom i zabezpiecza właściwą realizację zadań Policji. Rozkaz personalny Komendanta Stołecznego Policji M. G. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji. Zarzucił organowi rażące naruszenie art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji poprzez niewłaściwe przyjęcie, że w sprawie zachodzą przesłanki nakazujące rozwiązanie z nim stosunku służbowego oraz naruszenie: 1) art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. poprzez niewyczerpujące wyjaśnienie stanu faktycznego i podjęcie rozstrzygnięcia nieznajdującego uzasadnienia w istniejącym materiale dowodowym, 2) art. 10 k.p.a. poprzez uniemożliwienie udziału w całym postępowaniu administracyjnym w przedmiocie zwolnienia go ze służby w Policji i 3) art. 108 k.p.a. poprzez bezpodstawne nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności. W uzasadnieniu skargi skarżący stwierdził, że został powiadomiony jedynie o wszczęciu postępowania w przedmiocie zwolnienia go ze służby w Policji. Natomiast przełożony nie powiadomił go o zakończeniu postępowania oraz o przysługującemu mu prawie wypowiedzenia się co do zebranego materiału oraz zgłaszania nowych dowodów. Ponadto uzasadnienie kwestionowanej decyzji nie spełnia wymogów określonych w art. 107 § 3 k.p.a. Powołanym na wstępie wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.- dalej w skrócie "P.p.s.a."), oddalił skargę M. G. W pisemnych motywach swego orzeczenia Sąd I instancji wskazał, że przepis art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji jest przepisem o charakterze częściowo uznaniowym. Decyzję co do zwolnienia policjanta ze służby ustawodawca pozostawia właściwym organom Policji, ale jednocześnie wskazał przesłanki, które muszą być spełnione, aby organ mógł w ogóle skorzystać z takiego uprawnienia. Uznaniowy charakter decyzji nie zezwala organom administracji publicznej na całkowitą swobodę w rozstrzyganiu sprawy. Organ zobowiązany jest do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Z uwagi na specyficzny rodzaj formacji, do jakiej należy Policja, konieczne jest ponadto zbadanie możliwości pozostawienia w służbie danego funkcjonariusza, co dokonywane być musi przez pryzmat zadań, które określa ustawa o Policji, uprawnień przełożonego w zakresie zapewnienia prawidłowego działania macierzystej jednostki Policji oraz obowiązku kształtowania odpowiedniego składu osobowego podległego mu zespołu ludzi, a także interesu służby. W ocenie Sądu przesłanki zastosowania tego przepisu zostały spełnione. Z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, wynika, że policjant, w stosunku do którego wydany został rozkaz personalny o zwolnieniu ze służby, był zawieszony w czynnościach służbowych w związku z toczącą się przeciwko niemu sprawą karną. Zawieszenie w czynnościach służbowych nastąpiło najpierw na okres 3 miesięcy, a następnie zostało przedłużone kolejnym rozkazem personalnym Komendanta Rejonowego Policji [...] do czasu ukończenia postępowania karnego. Bezspornym też jest, że postępowanie karne przeciwko policjantowi toczy się nadal, co oznacza, iż nie ustała przyczyna zawieszenia go w czynnościach służbowych. Okoliczności te uprawniały organ do wydania decyzji administracyjnej o zwolnieniu M. G. ze służby w oparciu o treść art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji. Uprawniona, zdaniem Sądu, była również ocena organów, że przedłużające się postępowanie karne i długotrwałe zawieszenie w czynnościach służbowych, skutkujące niepełnieniem przez policjanta czynności służbowych przez okres ponad 12 miesięcy, ujemnie wpływa na wypełnianie przez jego jednostkę organizacyjną ustawowych zadań Policji. Motywy przytoczone przez organy administracji w dostateczny sposób uzasadniają podjęte rozkazy personalne. Wynika z nich, że organy obu instancji brały pod uwagę także okoliczność, że zawieszenie w czynnościach służbowych trwało więcej niż 12 miesięcy i nadal trudno było przewidzieć, kiedy to postępowanie karne, które legło u podstaw jego zawieszenia, zostanie prawomocnie zakończone. Zdaniem Sądu skarżący nie ma racji, zarzucając, że organ nie uwzględnił jego słusznego interesu i nie wykazał interesu społecznego przemawiającego za zwolnieniem go ze służby. Organy policyjne powołały się bowiem na fakt niepełnienia przez skarżącego służby przez długi okres. Dolegliwość w postaci zawieszenia w czynnościach służbowych w związku z podejrzeniem popełnienia przestępstwa wynika ze szczególnej pozycji grupy zawodowej policjantów, bowiem status funkcjonariusza Policji w demokratycznym państwie prawnym w nierozerwalny sposób łączy się z koniecznością przestrzegania standardów praworządności i etyki zawodowej. Policja tworzy formację uzbrojoną, służącą społeczeństwu i przeznaczoną do ochrony bezpieczeństwa ludzi oraz do utrzymywania bezpieczeństwa i porządku publicznego. Do podstawowych jej zadań należy m.in. ochrona życia i zdrowia ludzi oraz mienia przed bezprawnymi zamachami, ochrona bezpieczeństwa i porządku publicznego, inicjowanie i organizowanie działań mających na celu zapobieganie popełnianiu przestępstw i wykroczeń oraz zjawiskom kryminogennym, wykrywanie przestępstw i wykroczeń oraz ściganie ich sprawców, współdziałanie z policjami innych państw oraz ich organizacjami międzynarodowymi, gromadzenie, przetwarzanie i przekazywanie informacji kryminalnych. Publiczne zadania Policji powodują, że w istotnym stopniu jej działania kształtują autorytet organów państwa i zaufanie do ich funkcjonariuszy. Stąd też wymagania stawiane funkcjonariuszom Policji muszą być tak wysokie, aby umacniały podstawy autorytetu tej formacji. Jest więc rzeczą oczywistą, że podejmując pracę w Policji funkcjonariusz godzi się na te zwiększone obowiązki i ograniczenia, do których należy nie tylko obowiązek wykonywania obowiązków służbowych, ale także niekaralność oraz dbanie o nieposzlakowaną opinię. Godzić się zatem musi nawet z tym, że samo podejrzenie utraty tych dwóch istotnych przymiotów, wymaganych od policjanta pozostającego w służbie, może mu uniemożliwiać dalsze sprawowanie służby. Dlatego też, mimo że interes strony przemawiał za pozostawieniem funkcjonariusza w służbie, organy prawidłowo uznały, że wobec nadrzędności interesu społecznego, jakim jest skuteczność wypełniania ustawowych zadań Policji, sprawa nie mogła zostać załatwiona w sposób zgodny ze interesem M. G. Zdaniem WSA w Warszawie nieuzasadnione są zarzuty naruszenia przepisów postępowania, bowiem skarżący został skutecznie zawiadomiony o wszczęciu postępowania, w dniu 28 czerwca 2012 r. zapoznał się z materiałami tego postępowania, złożył skargę na prowadzone postępowanie oraz wnioski z dnia 9 i dnia 12 lipca 2012 r. Dopiero wykazanie przez stronę, że naruszenie przez organ zasady czynnego udziału strony w postępowaniu uniemożliwiło jej podjęcie konkretnie wskazanej czynności procesowej, a także wykazanie, że uchybienie to miało istotny wpływ na wynik sprawy, może powodować uchylenie decyzji, lecz taka sytuacja w sprawie nie miała miejsca. Ponadto organ wyczerpująco ustalił okoliczności faktyczne, przeprowadził dowody służące ustaleniu stanu faktycznego, ocenił zebrany w toku postępowania materiał dowodowy, a także uzasadnił swoje rozstrzygnięcie zgodnie z wymaganiami art. 107 § 3 k.p.a. Z tych względów organom nie można skutecznie zarzucić kwestionowanych przez skarżącego przepisów. Decyzje podjęte w sprawie prawa bowiem nie naruszają. W skardze kasacyjnej M. G., reprezentowany przez adwokata, zaskarżył wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 marca 2013 r. sygn. akt II SA/Wa 2023/12 w całości, domagając się zmiany tego orzeczenia poprzez uchylenie zaskarżonej decyzji, ewentualnie żądając uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz zasądzenia kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżący kasacyjnie stwierdził, że Sąd I instancji nie wziął pod uwagę okoliczności mających wpływ na wynik postępowania. Mylnie przyjął, że wystarczającą przesłanką zwolnienia ze służby w Policji jest upływ 12 miesięcy zawieszenia w czynnościach służbowych i dalsze istnienie przyczyn będących podstawą tego zawieszenia. M. G. nie został zawieszony w czynnościach służbowych w trybie administracyjnym na podstawie art. 39 ustawy o Policji. Zawieszenie nastąpiło bowiem tylko na mocy art. 276 k.p.k., tytułem środka zapobiegawczego. Przepis art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji stanowi o możliwości zwolnienia policjanta ze służby, jeżeli okres zawieszenia przekroczył 12 miesięcy i nie ustały przyczyny zawieszenia. Jest to wyraźne wskazanie na zawieszenie w trybie administracyjnym, a nie karnym. Na taką interpretację wskazuje także wykładania systemowa. Art. 41 ust. 2 pkt 9 w żaden sposób nie odsyła do stosowanego w postępowaniu karnym środka zapobiegawczego jako podstawy zawieszenia policjanta w czynnościach służbowych. Omawiany przepis należy więc interpretować na korzyść strony, czyli powinien mieć on zastosowanie tylko i wyłącznie w przypadku zawieszenia dokonanego na podstawie art. 39 ustawy o Policji. Autor skargi kasacyjnej dodał ponadto, że zgodnie z orzecznictwem sądów administracyjnych decyzja fakultatywna nie może być decyzją dowolną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie przyznał rację organowi, który swoje postępowanie ograniczył do stwierdzenia faktu pozostawania skarżącego w zawieszeniu przez okres ponad 12-miesięcy oraz faktu, że postępowanie karne nie zakończyło się. Są to dowody niewystarczające do wydania decyzji fakultatywnej. W sprawie nie wykazano dlaczego zwolnienie skarżącego ze służby było zasadne. Nie oceniono też, jakim był policjantem, jakie są rokowania toczącego się postępowania karnego. Nie zawsze "oszczędności" finansowe wynikające z pobieranego uposażenia w wysokości 50% są wystarczające do przyjęcia, że w danej sprawie interes publiczny przeważa nad interes strony. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga kasacyjna jest znacznie sformalizowanym środkiem zaskarżenia określonych orzeczeń wydanych przez wojewódzkie sądy administracyjne. Musi ona spełniać wymogi formalne przewidziane dla pism procesowych w postępowaniu sądowym oraz warunki szczególne sprecyzowane w art. 176 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Jej nieodzownym elementem konstrukcyjnym jest między innymi wskazanie podstaw kasacyjnych oraz ich uzasadnienie. Przez przytoczenie podstaw kasacyjnych rozumie się wskazanie konkretnych przepisów naruszonych zaskarżonym wyrokiem lub postanowieniem kończącym postępowanie. Z kolei uzasadnienie skargi kasacyjnej musi zawierać rozwinięcie zarzutów kasacyjnych przez wyjaśnienie, na czym dokładnie miało polegać złamanie wszystkich przepisów kwestionowanych przez stronę skarżącą kasacyjnie. Prawidłowe sformułowanie i uzasadnienie zarzutów kasacyjnych ma istotne znaczenie z uwagi na zakres postępowania kasacyjnego wyznaczony art. 183 § 1 zdanie pierwsze P.p.s.a. W myśl tego przepisu Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, a z urzędu bierze pod rozwagę wyłącznie nieważność postępowania. Nie rozpoznaje on zatem ponownie sprawy administracyjnej będącej przedmiotem zaskarżonych do wojewódzkiego sądu administracyjnego działań organów administracji publicznej. Kierunek czynności kontrolnych, jakie Naczelny Sąd Administracyjny może podjąć w celu stwierdzenia ewentualnej wadliwości zaskarżonego orzeczenia, wyznaczają podstawy sformułowane w skardze kasacyjnej oraz ich uzasadnienie. Oznacza to, że ocena kwestionowanego wyroku sprowadza się do zbadania czy doszło do naruszenia przepisów prawa wskazanych w skardze kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny nie jest natomiast uprawniony do uzupełniania czy innego korygowania postawionych zarzutów kasacyjnych. Nie może też domniemywać intencji skarżącego kasacyjnie i samodzielnie ustalać podstaw, kierunków oraz zakresu zaskarżenia. Zgodnie z art. 174 P.p.s.a. skarga kasacyjna może być oparta na zarzucie naruszenia prawa materialnego (pkt 1), albo na zarzucie złamania przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 2). Przepis art. 174 pkt 1 P.p.s.a. przewidując oparcie skargi kasacyjnej na podstawie złamania prawa materialnego, określa jednocześnie postacie, w jakich to naruszenie może nastąpić, a mianowicie przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Ostatnio wymieniona forma naruszenia prawa materialnego sprowadza się do wadliwego wyboru przez sąd orzekający normy prawnej czyli mylnej subsumcji. Natomiast naruszenie prawa materialnego, będące następstwem błędnej jego wykładni polega na mylnym zrozumieniu poszczególnego zwrotu lub treści i tym samym znaczenia przepisu lub też tylko jakiegoś określenia (zwrotu) występującego w jego treści. W uzasadnieniu zarzutu błędnej wykładni należy przeprowadzić wywód prawny na temat naruszonego przepisu ze stanowiskiem, jak należy ten przepis wykładać i dlaczego dokonana w zaskarżonym wyroku jego interpretacja jest błędna. W przypadku zarzutu niewłaściwego zastosowania wskazanego przepisu prawa materialnego, uzasadnieniem jest wyjaśnienie, dlaczego przyjęty za podstawę prawną zaskarżonego wyroku przepis nie ma związku z ustalonym stanem faktycznym i jaki inny przepis powinien być w sprawie zastosowany. Istnieje także możliwość naruszenia prawa materialnego w obu jego formach, wówczas, gdy niewłaściwe zastosowanie jest następstwem błędnej wykładni treści zawartej w określonej normie prawnej. Zarzut niewłaściwego zastosowania prawa nie obejmuje jednak wytyku błędnej wykładni i na odwrót. Zatem, jeżeli skarżący zamierza zakwestionować zaskarżone orzeczenie z punktu widzenia obydwu form naruszenia prawa materialnego, powinien wyraźnie każdą z tych postaci wskazać i przytoczyć argumenty odnoszące się odpowiednio do każdej z nich. Skarga kasacyjna w niniejszej sprawie oparta została na podstawie naruszenia jednego przepisu prawa materialnego, to jest art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji, przez błędną jego wykładnię. Wobec powyższego niezrozumiałe jest, dlaczego autor skargi kasacyjnej po pierwsze, we wstępnej części złożonego środka zaskarżenia powołał art. 174 pkt 2 P.p.s.a., mimo że przepis ten w sposób oczywisty odnosi się innej podstawy kasacyjnej, czyli naruszenia przepisów postępowania a nie prawa materialnego. Po drugie, w uzasadnieniu skargi kasacyjnej pełnomocnik strony odwołał się także do okoliczności zwolnienia policjanta ze służby, wskazując że przed rozwiązaniem stosunku służbowego z M. G. nie rozważono między innymi, jakim był on funkcjonariuszem i jakie są rokowania co do toczącego się w jego sprawie postępowania karnego. Wskazując to na próbę zakwestionowania przyjętego w zaskarżonym wyroku stanu faktycznego sprawy, ale zabiegi te nie mogły odnieść zamierzonego skutku. W skardze kasacyjnej Sądowi I instancji nie zarzucono złamania jakichkolwiek przepisów postępowania, w szczególności zaś nie sformułowano wytyku naruszenia takich norm procesowych, które pozwoliłyby na podważenie przyjętego w sprawie stanu faktycznego. W orzecznictwie utrwalony jest zaś pogląd, akceptowany także przez skład orzekający w niniejszej sprawie, z którego wynika, że nie można uzasadniać zarzutu naruszenia prawa materialnego błędnymi ustaleniami faktycznymi poczynionymi przez sąd. Zatem próba zwalczenia ustaleń faktycznych przyjętych przez Sąd I instancji nie może nastąpić przez zarzut naruszenia prawa materialnego (art. 174 pkt 1 P.p.s.a.). Ewentualnie może być ona skuteczna, tylko w ramach podstawy kasacyjnej wymienionej w art. 174 pkt 2 P.p.s.a. (wyrok NSA z dnia 6 lipca 2004 r., sygn. akt FSK 192/04 - ONSAiWSA 2004 nr 3 poz. 68). I odwrotnie, zarzut naruszenia prawa materialnego nie może być skutecznie uzasadniony próbą zwalczenia poczynionych w sprawie ustaleń faktycznych (wyrok NSA z dnia 16 września 2004 r., sygn. akt FSK 471/04 - ONSAiWSA 2005 nr 5 poz. 96). Tak więc, przyjęcie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, że prawidłowo zebrany i należycie oceniony w postępowaniu administracyjnym materiał dowodowy sprawy odpowiadał hipotezie zastosowanej normy prawa materialnego i uprawniał organy Policji do zwolnienia M. G. ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji, nie może stanowić podstawy do stwierdzenia, że Sąd I instancji naruszył powołany przepis prawa materialnego. Zarzut naruszenia art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji jest całkowicie chybiony także dlatego, że z uzasadnienia zaskarżonego wyroku nie wynika, aby Sąd I instancji w ogóle prezentował przypisywany mu w skardze kasacyjnej pogląd. Z miarodajnych w sprawie ustaleń faktycznych (opisanych zresztą w pisemnych motywach wyroku i znajdujących pełne potwierdzenie w uzasadnieniach decyzji organów Policji oraz aktach sprawy) jednoznacznie wynika, że M. G. został zawieszony w czynnościach służbowych na podstawie rozkazu personalnego Komendanta Rejonowego Policji [...] z dnia [...] czerwca 2011 r. nr [...] i rozkazu tego samego organu z dnia [...] sierpnia 2011 r. nr [...], wydanych odpowiednio na podstawie art. 39 ust. 1 i art. 39 ust. 3 ustawy o Policji. Gołosłowne i całkowicie nieuprawnione są zatem twierdzenia, że zawieszenie M. G. było wyłącznie konsekwencją zastosowanego wobec niego środka zapobiegawczego w postępowaniu karnym, oraz że nie doszło do zawieszenia skarżącego w czynnościach służbowych w trybie administracyjnym (art. 39 ustawy o Policji). Skoro tryb zawieszenia M. G. w okolicznościach niniejszej sprawy nie może budzić jakichkolwiek wątpliwości, to nie zachodzi potrzeba podejmowania polemiki z autorem skargi kasacyjnej odnośnie do sugerowanej przez niego wykładni art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji. Zadaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego nie jest rozstrzyganie sporów teoretycznych w kwestiach niepozostających w jakimkolwiek związku z rozpoznawaną sprawą. Powołany przez autora skargi kasacyjnej problem w niniejszej sprawie nie wystąpił. Zarzuty w tym zakresie nie mają zatem usprawiedliwionych podstaw. Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło