II SA/Wa 2023/12
WyrokWSA w Warszawie2013-03-15
Skład orzekający: Eugeniusz Wasilewski, Sławomir Antoniuk, Iwona Dąbrowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy policjant, który został zawieszony w czynnościach służbowych na okres dłuższy niż 12 miesięcy w związku z toczącym się postępowaniem karnym, może zostać zwolniony ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji, nawet jeśli przyczyny zawieszenia nie ustały, a postępowanie karne nie zostało zakończone?Ratio decidendi
Policjant może zostać zwolniony ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji, jeżeli upłynęło 12 miesięcy jego zawieszenia w czynnościach służbowych, a przyczyny będące podstawą zawieszenia nie ustały. Długotrwałe zawieszenie i toczące się postępowanie karne, nawet bez prawomocnego zakończenia, uzasadniają zwolnienie ze służby ze względu na interes służby i konieczność zapewnienia skutecznego funkcjonowania Policji. Sąd nie bada prawidłowości samego zawieszenia, lecz jedynie spełnienie przesłanek do zwolnienia.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła zwolnienia policjanta M.G. ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji, po upływie ponad 12 miesięcy zawieszenia w czynnościach służbowych, związanego z toczącym się postępowaniem karnym o czyn z art. 158 § 1 K.k. Policjant zarzucał naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych. Organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję o zwolnieniu, uznając, że przesłanki do zastosowania art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji zostały spełnione, a długotrwałe zawieszenie uzasadnia zwolnienie ze względu na interes służby. WSA w Warszawie oddalił skargę, podzielając stanowisko organu.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Eugeniusz Wasilewski Sędziowie WSA Sławomir Antoniuk Iwona Dąbrowska (spr.) Protokolant referent stażysta Aleksandra Olczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 marca 2013 r. sprawy ze skargi M. G. na rozkaz personalny Komendanta [...] Policji z dnia [...] września 2012 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby w Policji – oddala skargę –
Rozkazem personalnym z dnia [...] lipca 2012 r. nr [...] , wydanym na podstawie art. 41 ust. 2 pkt. 9 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2011 r. nr 287 poz. 1687 ze zm.), Komendant Rejonowy Policji [...] zwolnił z dniem [...] sierpnia 2012 r. ze służby w Policji [...] M. G. oraz na podstawie art. 108 § 1 K.p.a. decyzji tej nadał rygor natychmiastowej wykonalności.
Uzasadniając tę decyzję, organ wskazał na upływ 12 - miesięcznego okresu zawieszenia M. G. w czynnościach służbowych i nieustanie przyczyny będącej podstawą zawieszenia związanego z toczącym się postępowaniem karnym o popełnienie czynu określonego w art. 158 § 1 K.k. Natomiast uzasadniając nadany decyzji tryb natychmiastowej wykonalności, organ powołał się na uzasadniony interes służby, tożsamy z interesem społecznym.
M.G. odwołał się od powyższej decyzji do Komendanta [...] Policji. W odwołaniu zarzucił, iż rozstrzygnięcie rażąco narusza art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji poprzez błędne przyjęcie, iż w sprawie zachodzą przesłanki do jego zastosowania oraz zarzucił naruszenie art. 7, art. 9, art. 10, art. 11, art. 77, art. 80, art. 107 i art. 108 K.p.a. Podniósł, że organ po zapoznaniu go z materiałami postępowania w dniu [...] czerwca 2012 r. nadal wykonywał czynności, a przed wydaniem decyzji nie zapoznał go ponownie z zebranymi dokumentami. Stwierdził ponadto, że nie zostały rozpatrzone jego skargi, które składał do wyższych przełożonych. Dodał również, iż uzasadnienie decyzji nie wskazuje realnych przesłanek zwolnienia ze służby i odpowiada bardziej rozwiązaniu stosunku służbowego z policjantem w trybie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji.
Komendant [...] Policji rozkazem personalnym z dnia [...] września 2012 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję, wskazując w uzasadnieniu, że Prokurator Prokuratury Rejonowej w [...] przedstawił M.G. w dniu [...] maja 2011 r. zarzut wspólnego z innymi udziału w bójce w dniu [...] marca 2011 r. w [...], w trakcie której zadawał uderzenia jej uczestnikom rękami oraz metalową pałką teleskopową typu "baton", w wyniku czego naraził na bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty życia lub doznania ciężkiego uszczerbku na zdrowiu, a nadto kobieta doznała obrażeń ciała [...], powodujących naruszenie czynności narządu ciała na okres powyżej 7 dni, zaś dwaj mężczyźni doznali obrażeń ciała powodujących naruszenie czynności narządu ciała na okres poniżej 7 dni, tj. o czyn z art. 158 § 1 K.k.
Następnie Komendant Rejonowy Policji [...] , na podstawie art. 39 ust. 1 i art. 124 ust. 1 ustawy o Policji, rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] czerwca 2011 r. zawiesił M.G. w czynnościach służbowych od dnia [...] czerwca 2011 r. do [...] sierpnia 2011 r. M.G. nie złożył od tej decyzji odwołania, przez co stała się ona prawomocna z dniem [...] czerwca 2011 r.
Następnie rozkazem personalnym z dnia [...] sierpnia 2011 r. nr [...] , wydanym na podstawie art. 39 ust. 3 i art. 124 ust. 1 ustawy o Policji, Komendant Rejonowy Policji [...] przedłużył M.G. okres zawieszenia w czynnościach służbowych do czasu zakończenia postępowania karnego.
W wyniku złożonego przez stronę odwołania od zapadłego rozstrzygnięcia Komendant [...] Policji rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] października 2011 r. zaskarżoną decyzję utrzymał w mocy.
Decyzja ta stała się przedmiotem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z dnia 22 marca 2012 roku, sygn. akt II SA/Wa 2626/11 skargę oddalił.
W dniu 3 stycznia 2012 r. do Komendy Rejonowej Policji [...] wpłynęło pismo z dnia 30 grudnia 2011 r., w którym Prokuratura Rejonowa w [...] zawiadomiła, iż decyzją Prokuratora Rejonowego w [...] skierowano wniosek o warunkowe umorzenie postępowania karnego przeciwko M.G. o czyn z art. 158 § 1 K.k.
Pismem z dnia 24 maja 2012 r. Przewodniczący [...] Wydziału Karnego Sądu Rejonowego w [...] poinformował organ I instancji, że M.G. nie wyraził zgody na warunkowe umorzenie postępowania karnego, zatem postanowieniem Sądu z dnia [...] maja 2012 r. materiały dotyczące M.G. zostały wyłączone do odrębnego rozpoznania, w którym nie wyznaczono terminu rozprawy.
Na wniosek Naczelnika Wydziału Prewencji Komendy Rejonowej Policji [...] pismem z dnia 19 czerwca 2012 r. Komendant Rejonowy Policji [...] poinformował M.G. o wszczęciu wobec niego postępowania administracyjnego w sprawie zwolnienia ze służby w Policji, na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji. Jednocześnie M.G., zgodnie z art. 10 § 1 K.p.a. został poinformowany o przysługujących mu uprawnieniach, wynikających z zasady ogólnej czynnego udziału strony w postępowaniu i pouczony, iż brak pisemnego stanowiska w sprawie, w terminie 7 dni od dnia doręczenia pisma, zostanie potraktowany jako rezygnacja z przysługujących uprawnień, wynikających z przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego.
Pismem z dnia [...] czerwca 2012 r. organ I instancji zwrócił się do Sądu Rejonowego w [...] z prośbą o wskazanie, na jakim etapie jest postępowanie karne, prowadzone przeciwko M.G..
Ze znajdującego się w materiałach sprawy pisma Przewodniczącego [...] Wydziału Karnego Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...] czerwca 2012 r. wynika, że sprawa dotycząca M.G. oczekuje na wyznaczenie terminu rozprawy.
Ponadto pismem z dnia 2 lipca 2012 r. Przewodniczący [...] Wydziału Karnego Sądu Rejonowego w [...] poinformował, że w sprawie przeciwko M.G. do chwili obecnej nie został wyznaczony termin rozprawy. Ponadto organ podał, że jak wynika z akt sprawy, M.G. w dniu [...] czerwca 2012 r. zapoznał się z aktami sprawy, z czego sporządzono stosowny protokół. Wymieniony stwierdził w nim, iż na chwilę obecną nie będzie składał wniosków dowodowych, natomiast skorzysta z prawa do wniesienia odwołania.
Następnie organ podał, że w dniu 2 lipca 2012 r. do Komendy Rejonowej Policji [...] wpłynęło pismo M.G., skierowane do Komendanta [...] Policji za pośrednictwem Komendanta Rejonowego Policji [...], z dnia 29 czerwca 2012 r., zatytułowane "skarga na postępowanie w sprawie zwolnienia ze służby", w którym opisał szczegóły toczącego się postępowania karnego oraz dotyczące zawieszenia go w czynnościach służbowych. M.G. podniósł, iż w związku z wnioskiem prokuratora o warunkowe umorzenie postępowania karnego, ustała przesłanka zawieszenia go w czynnościach służbowych, tj. wysoka szkodliwość czynu, a prowadzone postępowanie karne ma na celu oczyszczenie go z postawionych zarzutów. Zdaniem M.G., prowadzone postępowanie administracyjne zmierza jedynie do zwolnienia go ze służby w Policji na wskazanej podstawie prawnej bez wnikliwego zbadania sprawy. Powyższa skarga została przesłana do Wydziału Kadr Komendy [...] Policji.
Komendant [...] Policji w skierowanym do wymienionego piśmie z dnia 4 lipca 2012 r. poinformował, iż wobec faktu, że skarga dotyczy prowadzonego postępowania w przedmiocie zwolnienia ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji, zostanie ona przesłana do Komendanta Rejonowego Policji [...], celem włączenia do akt przedmiotowego postępowania administracyjnego i uwzględnienia przedstawionych w niej argumentów przed podjęciem rozstrzygnięcia, co jest zgodne z art. 234 K.p.a.
Kolejnym pismem z dnia 9 lipca 2012 r. M.G. zwrócił się do Komendanta Rejonowego Policji [...] z prośbą o umorzenie postępowania administracyjnego w sprawie zwolnienia go służby w Policji, wskazując na fakultatywną możliwość zwolnienia policjanta na tej podstawie prawnej. Dodał, że w prowadzonej przeciwko niemu sprawie karnej prokurator wystąpił z wnioskiem o warunkowe jej umorzenie, na co nie wyraził zgody, dlatego też sprawa została wyłączona do odrębnego rozpatrzenia.
Ponadto, wnioskiem z dnia 12 lipca 2012 r. zwrócił się do Komendanta Rejonowego Policji [...] o przedstawienie dowodów na utratę przez niego zaufania społecznego i naruszenie dobra służby oraz dobrego imienia Policji w związku z toczącym się postępowaniem karnym. Poprosił także o skierowanie zapytania o ustanie przesłanek, uzasadniających zawieszenie go w czynnościach służbowych, do naczelnika Wydziału Prewencji wskazanej komendy, a nie, jak uczyniono, do Sądu Rejonowego w [...].
Rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] lipca 2012 r. Komendant Rejonowy Policji [...] zwolnił M.G. ze służby w Policji z dniem [...] sierpnia 2012 r. na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji.
Komendant [...] Policji, rozpatrując sprawę w postępowaniu odwoławczym, powołał się na treść art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji, zgodnie z którym policjanta można zwolnić ze służby w przypadku upływu 12 miesięcy zawieszenia w czynnościach służbowych, jeżeli nie ustały przyczyny będące podstawą zawieszenia. Ponadto przytoczył przepisy ustawy o Policji, regulujące podstawy zawieszenia policjanta w czynnościach służbowych - art. 39 ust. 1, zgodnie z którym policjanta zawiesza się w czynnościach służbowych w razie wszczęcia przeciwko niemu postępowania karnego w sprawie o przestępstwo (...). umyślne, ścigane z oskarżenia publicznego - na czas nie dłuższy niż 3 miesiące. Zgodnie zaś z art. 39 ust. 3 - w szczególnie uzasadnionych przypadkach okres zawieszenia w czynnościach służbowych można przedłużyć do czasu ukończenia postępowania karnego.
Organ, uzasadniając swoją decyzję, podał, że przepis art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji nie uzależnia postępowania administracyjnego o zwolnienie policjanta ze służby od wyniku prowadzonego przeciwko niemu postępowania karnego, lecz od okresu zawieszenia w czynnościach służbowych, spowodowanego prowadzeniem postępowania karnego.
Organ wskazał, że rozpoznanie sprawy o zwolnienie policjanta ze służby na podstawie wymienionego artykułu jest możliwe zatem bez konieczności czekania do momentu wydania rozstrzygnięcia sprawy karnej, bowiem brak jest związku przyczynowego pomiędzy rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, a prowadzonym postępowaniem karnym (por. wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 24 lipca 2008 r., sygn. akt II SA/Go 345/08). Organ podał, że M.G. został zawieszony w czynnościach służbowych przez Komendanta Rejonowego Policji [...] rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] czerwca 2011 r., od dnia [...] czerwca 2011 r. do [...] sierpnia 2011 r., w trybie art. 39 ust. 1 ustawy o Policji. Zawieszenie to następnie zostało przedłużone rozkazem personalnym Komendanta Rejonowego Policji [...] z dnia [...] sierpnia 2011 r., do czasu ukończenia postępowania karnego. Rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] października 2011 r. Komendant [...] Policji zaskarżony rozkaz personalny utrzymał w mocy, a wyrokiem z dnia 22 marca 2012 r., sygn. akt II SA/Wa 2626/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę M.G. na ten rozkaz. Organ wyjaśnił, że podstawą faktyczną zawieszenia było przedstawienie M.G., przez Prokuratora Prokuratury Rejonowej w [...] w dniu [...] maja 2011 r., zarzutu popełnienia przestępstwa umyślnego ściganego z oskarżenia publicznego z art. 158 § 1 K.k. Organ wskazał, że z zestawienia daty rozpoczęcia okresu trwającego bez przerwy zawieszenia w czynnościach służbowych, tj. dnia [...] czerwca 2011 r. oraz daty wydania przez Komendanta Rejonowego Policji [...] rozkazu personalnego nr [...] , tj. dnia [...] lipca 2012 r., zwalniającego M.G. z dniem [...] sierpnia 2012 r. ze służby w Policji, wynika, że do chwili wydania przedmiotowego rozkazu personalnego upłynął okres 1 roku, 1 miesiąca i 16 dni zawieszenia w czynnościach służbowych, a zatem warunek określony w podstawie zwolnienia w tym zakresie został spełniony.
Ponadto organ stwierdził, że przesłanki, uzasadniające zawieszenie wymienionego w czynnościach służbowych, nie ustały, bowiem postępowanie karne wobec M.G. nadal się toczy, co znajduje odzwierciedlenie w uzyskanej przez organ odwoławczy w dniu 3 września 2012 r. z Sądu Rejonowego w [...] informacji, iż sprawa nie została zakończona, a termin rozprawy został wyznaczony na dzień 20 listopada 2012 r. (pismo z dnia 3 września 2012 r.), co oznacza, że warunki zwolnienia ze służby w Policji zostały spełnione. Dlatego też organ uznał, że nie można zgodzić się z zarzutem strony, iż zapadłe rozstrzygnięcie rażąco narusza dyspozycję art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy Policji, oraz że organ nie wykazał realnych przesłanek, uzasadniających zwolnienie go ze służby.
Za chybione organ uznał organ również zarzuty dotyczące naruszenia art. 7, art. 9, art. 11, art. 77, art. 80 K.p.a. oraz naruszenia zasady ogólnej czynnego udziału strony w postępowaniu poprzez fakt, iż organ po zapoznaniu go z materiałami postępowania w dniu [...] czerwca 2012 r. nadal wykonywał czynności, a przed wydaniem decyzji nie zapoznał ponownie z zebranymi dokumentami. Organ podał, że, jak wynika z materiałów postępowania, w dniu [...] czerwca 2012 r. M.G. zapoznał się z tymi materiałami, na co wskazuje stosowny protokół, znajdujący się w aktach sprawy. Po tym terminie do Komendy Rejonowej Policji [...] wpłynęły wprawdzie dwa pisma Przewodniczącego [...] Wydziału Karnego Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...] czerwca 2012 r. oraz z dnia 2 lipca 2012 r., informujące o tym, iż w sprawie przeciwko M.G. nie wyznaczono terminu rozprawy, jednakże informacje wskazane w przedmiotowych pismach znane były M.G. z uwagi na fakt, że dotyczą prowadzonej przeciwko niemu sprawy karnej. Ponadto, wpłynęły również pisma strony: "skarga na postępowanie w sprawie zwolnienia ze służby" z dnia 29 czerwca 2012 r., adresowana do Komendanta [...] Policji za pośrednictwem Komendanta Rejonowego Policji [...], pismo z dnia 9 lipca 2012 r. z prośbą o umorzenie przedmiotowego postępowania w przedmiocie zwolnienia ze służby w Policji oraz wniosek z dnia 12 lipca 2012 r. o m. in. przedstawienie dowodów na utratę zaufania społecznego i naruszenie dobra służby, jednakże dokumenty te znane są skarżącemu, tak jak treść odpowiedzi Komendanta [...] Policji z dnia 4 lipca 2012 r., doręczona mu w dniu 9 lipca 2012 r. za pośrednictwem poczty.
Organ uznał też za chybiony zarzut uniemożliwienia M.G. czynnego udziału w prowadzonym postępowaniu w przedmiocie zwolnienia go ze służby, bowiem został on skutecznie zawiadomiony przez organ o jego wszczęciu, w dniu [...] czerwca 2012 r. zapoznał się z materiałami tegoż postępowania, ponadto złożył skargę na prowadzone postępowanie, datowaną na dzień 29 czerwca 2012 r. oraz wnioski z dnia 9 i 12 lipca 2012 r. Organ, powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych, wskazał, że dopiero wykazanie, że naruszenie przez organ zasady czynnego udziału strony poprzez niepowiadomienie jej o zgromadzeniu materiału dowodowego i możliwości zapoznania się z tym materiałem oraz możliwości składania wniosków dowodowych, uniemożliwiło stronie podjęcie konkretnie wskazanej czynności procesowej, a także wykazanie, że uchybienie to miało istotny wpływ na wynik sprawy może powodować uchylenie rozkazu personalnego o zwolnieniu ze służby w Policji.
Reasumując, organ uznał, że mając na względzie ponad roczny okres zawieszenia M.G. w czynnościach służbowych, tj. od dnia [...] czerwca 2011 r. do dnia [...] lipca 2012 r., uprawniony był podjąć decyzję uwzględniającą interes służby, przejawiający się koniecznością zapewnienia bezpieczeństwa i porządku publicznego na terenie działania Komendy Rejonowej Policji [...] i wydać rozkaz personalny w sprawie zwolnienia ze służby.
W ocenie organu odwoławczego, Komendant Rejonowy Policji [...], zgodnie z unormowaną w art. 7 K.p.a. zasadą prawdy obiektywnej, podjął wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli oraz w sposób wyczerpujący zebrał i rozpatrzył cały materiał dowodowy, zaś zapadłe rozstrzygnięcie szczegółowo uzasadnił. Wobec czego, zarzuty strony dotyczące naruszenia art. 7, art. 9, art. 10, art. 11, art. 77, art. 80 i art. 107 K.p.a. należy uznać za chybione.
Organ odwoławczy, odnosząc się do nadanego rozkazowi personalnemu organu I instancji rygoru natychmiastowej wykonalności, podał, że wykonanie przedmiotowego rozkazu personalnego przed upływem terminu do wniesienia odwołania warunkuje możliwość niezwłocznego mianowania innego policjanta na wskazane stanowisko służbowe, w celu zapewnienia prawidłowego funkcjonowania Komendy Rejonowej Policji [...] , a także bezpieczeństwa i porządku publicznego na terenie działania tej komendy Policji. Podkreślił, iż realizacja ustawowych zadań Policji następuje również poprzez takie kształtowanie sytuacji kadrowej przez właściwego przełożonego, które odpowiada potrzebom i zabezpiecza właściwą ich realizację.
M.G. zaskarżył rozkaz personalny organu odwoławczego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, domagając się jego wycofania z obrotu prawnego.
Zaskarżonemu rozkazowi zarzucił rażące naruszenie:
1. art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji poprzez niewłaściwe przyjęcie, iż w niniejszej sprawie zachodzą przesłanki nakazujące rozwiązanie z nim stosunku służbowego,
2. art. 7, art. 77 i art. 80 K.p.a. poprzez niewyczerpujące wyjaśnienie stanu faktycznego i podjęcie rozstrzygnięcia nieznajdującego uzasadnienia w istniejącym materiale dowodowym,
3. art. 10 K.p.a. poprzez uniemożliwieniu skarżącemu udziału w postępowaniu administracyjnym w przedmiocie zwolnienia go ze służby w Policji,
4. art. 108 K.p.a. poprzez bezpodstawne nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności.
W uzasadnieniu skargi M.G. przypomniał stan faktyczny sprawy i wskazał, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem strona ma prawo do wypowiedzenia się co do zebranych dowodów oraz zgłoszonych żądań, zawartych w aktach sprawy. Skarżący stwierdził, że wprawdzie został powiadomiony o wszczęciu postępowania w przedmiocie zwolnienia go ze służby w Policji, jednakże przełożony nie powiadomił go, że zebrane zostały wszystkie dowody w sprawie i w związku z tym przysługuje mu prawo wypowiedzenia się co do zebranego materiału oraz zgłaszania nowych dowodów. Ponadto skarżący zarzucił, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie spełnia wymogów określonych w art. 107 § 3 K.p.a.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia [...] lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Oceniając przedmiotowy rozkaz personalny oraz poprzedzający go rozkaz personalny z [...] lipca 2012 r. według powyższych kryteriów, uznać należy, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Wskazać należy, że sądowej kontroli w niniejszej sprawie podlegał rozkaz personalny Komendanta [...] Policji oraz poprzedzający go rozkaz personalny Komendanta Rejonowego Policji [...] nr [...] z [...] lipca 2012 r., wydane w przedmiocie zwolnienia policjanta ze służby.
Podstawę prawną rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy o Policji, a w szczególności mający najistotniejsze znaczenie dla sprawy przepis art. 41 ust. 2 pkt 9 tejże ustawy, zgodnie z którym policjanta można zwolnić ze służby w przypadku upływu 12 miesięcy zawieszenia w czynnościach służbowych, jeżeli nie ustały przyczyny będące podstawą zawieszenia.
Przepis art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji jest przepisem o charakterze częściowo uznaniowym. Oznacza to, iż z jednej strony decyzję co do zwolnienia ze służby funkcjonariusza ustawodawca pozostawia właściwym organom Policji, ale jednocześnie wskazuje przesłanki, które muszą być spełnione, aby organ mógł w ogóle rozpocząć rozważania w tym przedmiocie. Uznaniowy charakter decyzji nie zezwala organom administracji publicznej na całkowitą i niekontrolowaną swobodę w rozstrzyganiu sprawy. Na organie prowadzącym postępowanie administracyjne, również działającym w ramach uznania administracyjnego, ciąży bowiem obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Natomiast z uwagi na specyficzny rodzaj służby, do jakiej należy formacja Policji, konieczne jest ponadto zbadanie możliwości pozostawienia w służbie funkcjonariusza przez pryzmat zadań, które określa ustawa o Policji, uprawnień przełożonego w zakresie zapewnienia prawidłowego działania podległych mu jednostek oraz kształtowania składu osobowego podległego mu zespołu ludzi oraz interesu służby.
W przedmiotowej sprawie przesłanki zastosowania tego przepisu zostały spełnione. Z materiału dowodowego, zgromadzonego w sprawie, wynika, że policjant, w stosunku do którego wydany został rozkaz personalny o zwolnieniu ze służby, był zawieszony w czynnościach służbowych, w związku z toczącą się przeciwko niemu sprawą karną, w której Prokurator Prokuratury Rejonowej w [...] przedstawił M.G. w dniu [...] maja 2011 r. zarzut wspólnego z innymi udziału w bójce w dniu [...] marca 2011 r. w [...], w trakcie której zadawał uderzenia jej uczestnikom rękami oraz metalową pałką teleskopową typu "baton", w wyniku czego naraził w/w na bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty życia lub doznania ciężkiego uszczerbku na zdrowiu, a nadto kobieta doznała obrażeń ciała w postaci [...] i innych obrażeń ciała, powodujących naruszenie czynności narządu ciała na okres powyżej 7 dni, zaś dwaj mężczyźni doznali obrażeń ciała powodujących naruszenie czynności narządu ciała na okres poniżej 7 dni, tj. o czyn z art. 158 § 1 K.k., przez okres 13 miesięcy (do dnia wydania decyzji pierwszoinstancyjnej). Zawieszenie w czynnościach służbowych nastąpiło najpierw na okres 3 miesięcy rozkazem personalnym Komendanta Rejonowego Policji [...] nr [...] z dnia [...] czerwca 2011 roku od dnia [...] czerwca 2011 r. do dnia [...] sierpnia 2011 r., w trybie art. 39 ust. 1 ustawy o Policji. Zawieszenie to następnie zostało przedłużone rozkazem personalnym Komendanta Rejonowego Policji [...] z dnia [...] sierpnia 2011 r., do czasu ukończenia postępowania karnego. Rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] października 2011 r. Komendant [...] Policji zaskarżony rozkaz personalny utrzymał w mocy a wyrokiem z dnia 22 marca 2012 roku, sygn. akt II SA/Wa 2626/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę M.G. na ten rozkaz. Bezspornym jest też, iż postępowanie karne przeciwko policjantowi toczy się nadal, co oznacza, iż nie ustała przyczyna zawieszenia go w czynnościach służbowych.
Powyższe okoliczności uprawniały zatem organ do wydania decyzji administracyjnej o zwolnieniu M.G. ze służby w oparciu o przepis art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji. Uprawniona, zdaniem Sądu, była ocena organu odwoławczego, iż przedłużające się postępowanie karne i długotrwałe zawieszenie w czynnościach służbowych, skutkujące niepełnieniem czynności służbowych przez policjanta przez okres ponad 12 miesięcy, ujemnie wpływa na wypełnianie przez jego jednostkę organizacyjną ustawowych zadań należących do Policji.
Sąd nie dopatrzył się przekroczenia przez organ granic uznania administracyjnego. Motywy, przytoczone przez organ administracji, w dostateczny sposób uzasadniają podjęty rozkaz personalny. Wynika z nich, że organy obu instancji brały pod uwagę okoliczność, że zawieszenie w czynnościach służbowych trwało więcej niż 12 miesięcy i nadal trudno było przewidzieć, kiedy toczące się postępowanie karne, które legło u podstaw jego zawieszenia, zostanie prawomocnie zakończone.
Nie ma racji skarżący, zarzucając, że organ nie uwzględnił słusznego interesu skarżącego i nie wykazał interesu społecznego, przemawiającego za zwolnieniem go ze służby. Organy policyjne podniosły bowiem fakt niepełnienia przez skarżącego służby przez długi okres, co powoduje ograniczenia w wykonywaniu zadań przez Policję. Należy zgodzić się z oceną organu odwoławczego, że "dolegliwość w postaci zawieszenia w czynnościach służbowych w związku z podejrzeniem popełnienia przestępstwa wynika ze szczególnej pozycji grupy zawodowej, do której przynależy wymieniony, bowiem status funkcjonariusza Policji w demokratycznym państwie prawnym w nierozerwalny sposób łączy się z koniecznością pilnego przestrzegania standardów praworządności i etyki zawodowej".
Wśród służb mundurowych Policja wyróżnia się zakresem przydzielonych jej zadań, które mają charakter wieloaspektowy. Policja tworzy formację uzbrojoną, służącą społeczeństwu i przeznaczoną do ochrony bezpieczeństwa ludzi oraz do utrzymywania bezpieczeństwa i porządku publicznego. Do podstawowych jej zadań należy m.in. ochrona życia i zdrowia ludzi oraz mienia przed bezprawnymi zamachami, ochrona bezpieczeństwa i porządku publicznego, inicjowanie i organizowanie działań mających na celu zapobieganie popełnianiu przestępstw i wykroczeń oraz zjawiskom kryminogennym, wykrywanie przestępstw i wykroczeń oraz ściganie ich sprawców, współdziałanie z policjami innych państw oraz ich organizacjami międzynarodowymi, gromadzenie, przetwarzanie i przekazywanie informacji kryminalnych (art. 1 ust. 2 ustawy o Policji). Należy podkreślić podstawowe znaczenie prawidłowego wykonywania zadań Policji dla bezpieczeństwa państwa i jego obywateli. Publiczny wymiar Policji powoduje, że w istotnym stopniu jej działania kształtują autorytet organów państwa i zaufanie do ich funkcjonariuszy. Stąd też, wymagania w stosunku do funkcjonariuszy publicznych Policji i innych służb mundurowych muszą być tak wysokie, aby umacniały podstawy ich autorytetu (wyrok TK, sygn. akt SK 14/98, publ. OTK ZU nr 7/1999, poz. 163).
Jest więc rzeczą oczywistą, że podejmując pracę w Policji funkcjonariusz godzi się na te zwiększone obowiązki i ograniczenia, do których należy nie tylko obowiązek wykonywania, w sposób podyktowany dobrem służby, obowiązków służbowych, ale także dbanie o nieposzlakowaną opinię i niekaralność. Godzić się zatem musi, iż nawet tylko podejrzenie utraty tych dwóch istotnych przymiotów, wymaganych od osoby pozostającej w służbie, może uniemożliwiać dalsze jej sprawowanie.
Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 29 lipca 2009 r., sygn. akt I OSK 1506/08 podkreślił, że niewątpliwie zwolnienie ze służby, spowodowane zawieszeniem w czynnościach służbowych z powodu toczącej się sprawy karnej, stanowi dla skarżącego dolegliwość. Należy mieć jednak na uwadze, iż art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji jest kompromisem między uprawnieniami pracodawcy i uprawnieniami pracownika. Celem zatrudnienia pracownika jest świadczenie przez niego pracy. Można wymagać od pracodawcy, by tolerował niemożność wykonywania przez pracownika pracy przez pewien okres czasu, jednakże pracodawca musi mieć też możliwość zwolnienia pracownika, jeżeli stan ten się przedłuża. Skład Sądu, rozpoznający niniejszą skargę, w pełni podziela stanowisko wyrażone w powyżej powołanym wyroku.
Dodać należy, że w niniejszym postępowaniu Sąd nie bada prawidłowości zawieszenia policjanta w czynnościach służbowych, względnie przedłużenia okresu zawieszenia w czynnościach, wynikającego z art. 39 ust. 1 ustawy o Policji. Prawdą jest, iż przedłużenie tego okresu może w przyszłości decydować o zwolnieniu ze służby, a zatem na tym etapie działania organu istotne jest szczegółowe wykazanie faktów, które przesądziły, iż zachodzi "szczególnie uzasadniony przypadek". Powinność ta natomiast nie dotyczy już działania w przedmiocie zwolnienia ze służby.
Mimo, iż słuszny interes strony przemawia za pozostawieniem funkcjonariusza w służbie, organy prawidłowo uznały, że wobec nadrzędności interesu społecznego, jakim jest skuteczność wypełniania ustawowych zadań Policji, sprawa nie mogła zostać załatwiona w sposób zgodny ze słusznym interesem M.G..
Odnosząc się w pierwszej kolejności do podniesionych w skardze zarzutów naruszenia przez organ przepisów postępowania, należy podkreślić, iż zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd, uwzględniając skargę na decyzję, uchyla decyzję w całości lub części, jeżeli stwierdzi inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zatem warunkiem uwzględnienia skargi z tego powodu przez sąd jest ustalenie, że gdyby nie było stwierdzonego w postępowaniu sądowym naruszenia przepisów postępowania, to rozstrzygnięcie sprawy najprawdopodobniej byłoby inne.
W ocenie Sądu, w stanie faktycznym niniejszej sprawy nie doszło do naruszenia przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, bowiem został skarżący skutecznie zawiadomiony przez organ o wszczęciu postępowania, w dniu [...] czerwca 2012 r. zapoznał się z materiałami tegoż postępowania, ponadto złożył skargę na prowadzone postępowanie, datowaną na dzień 29 czerwca 2012 r. oraz złożył wnioski z dnia 9 i 12 lipca 2012 r. Ponadto wskazać należy, że dopiero wykazanie przez stronę, że naruszenie przez organ zasady czynnego udziału strony w postępowaniu uniemożliwiło jej podjęcie konkretnie wskazanej czynności procesowej, a także wykazanie, że uchybienie to miało istotny wpływ na wynik sprawy może powodować uchylenie takiej decyzji.
Ponadto organ wyczerpująco ustalił istotne okoliczności faktyczne, związane z niniejszą sprawą, przeprowadził dowody służące ustaleniu stanu faktycznego (art. 7, art. 77 § 1 K.p.a.), ocenił zebrany w toku postępowania materiał dowodowy (art. 80 K.p.a.), a także uzasadnił swoje rozstrzygnięcie zgodnie z wymaganiami art. 107 § 3 K.p.a.
Sąd nie podzielił ponadto innych zarzutów skarżącego, zawartych w skardze, uznając, że rozkaz personalny organu nie narusza prawa w stopniu powodującym konieczność jego uchylenia.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 P.p.s.a., orzekł, jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło