VI SA/Wa 119/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Grzelak Sędzia WSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz Protokolant ref. staż. Renata Lewandowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 marca 2013 r. sprawy ze skargi F. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] listopada 2012 r. nr [...] w przedmiocie nieuwzględnienia odwołania od rozstrzygnięcia konkursu ofert na zawieranie umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia na rzecz skarżącej F. Sp. z o.o. z siedzibą w W. kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżoną decyzją z [...] listopada 2012 r. Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia (dalej Prezes NFZ) utrzymał w mocy decyzję Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia (dalej Dyrektor [...] OW NFZ) z [...] października 2012 r., którą nieuwzględniono odwołania F. Sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej skarżąca) od rozstrzygnięcia postępowania prowadzonego w trybie konkursu ofert w sprawie zawarcia umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju: ratownictwo medyczne, w zakresie: świadczenia udzielane przez podstawowe zespoły ratownictwa medycznego, świadczenia udzielane przez specjalistyczne zespoły ratownictwa medycznego na obszarze: [...]/[...] - Rejon powiatu t. Jako postawę zaskarżonej decyzji wskazano art. 154 ust. 6 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2008 r. nr 164, poz. 1027 ze zm.), dalej ustawą o świadczeniach oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. Powyższe decyzje zapadły w następującym stanie faktycznym i prawnym. Dyrektor [...] OW NFZ w dniu [...] marca 2011 r. ogłosił postępowanie w trybie konkursu ofert w sprawie zawierania umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju; ratownictwo medyczne, w zakresie: świadczenia udzielane przez podstawowe zespoły ratownictwa medycznego, świadczenia udzielane przez specjalistyczne zespoły ratownictwa medycznego na obszarze: [...]/[...] - Rejon powiatu t., na okres obowiązywania umowy od [...] lipca 2011 r. do [...] czerwca 2016r. Ogłoszenie to zamieszczone zostało na tablicy ogłoszeń w siedzibie Oddziału NFZ oraz na jego stronie internetowej. Termin składania ofert wyznaczono do 14 kwietnia 2011 r., zaś termin otwarcia ofert został określony na dzień 18 kwietnia 2011r., godz. 11:00 w siedzibie Oddziału NFZ. Rozstrzygnięcie postępowania zostało zaplanowane zaś na 20 maja 2011 r. Jako wartość zamówienia wskazano nie więcej niż 2.364.201,28 złotych na okres rozliczeniowy od 1 lipca 2011 r. do 31 grudnia 2011 r., w tym dla poszczególnych zakresów: 1. świadczenia udzielane przez podstawowe zespoły ratownictwa medycznego 1.013.236,48 złotych; 2. świadczenia udzielane przez specjalistyczne zespoły ratownictwa medycznego 1.350.964,80 złotych. Szczegółowe warunki udzielania świadczeń, objętych przedmiotowym postępowaniem, ustalone zostały natomiast zarządzeniem Prezesa NFZ Nr 12/2011/DSM z dnia 14 marca 2011 r. w sprawie określenia warunków zawierania i realizacji umów w rodzaju ratownictwo medyczne. Do postępowania zostały w terminie złożone 2 oferty a mianowicie oferta T. sp. z o.o. , prowadzącego Niepubliczny Zakład Opieki Zdrowotnej Szpital Powiatowy w T. ( dalej NZOZ Szpital Powiatowy w T.) oraz oferta skarżącej. Otwarcie ofert nastąpiło 18 kwietnia 2011 r. Po uzupełnieniu przez oferentów braków formalnych ofert Komisja konkursowa [...] maja 2011 r. sporządziła zestawienia spornych elementów oferty skarżącej w zakresie personelu oraz oferty drugiego oferenta i wezwała do wyjaśnienia elementów spornych harmonogramu personelu. Komisja konkursowa poinformowała, że podczas oceny ofert stwierdzono występowanie elementów spornych harmonogramu personelu, dotyczących osób personelu, których zestawienie przedstawiono w załączniku do ww. wezwań. Komisja konkursowa wezwała do wyjaśnienia elementów spornych poprzez przedstawienie dokumentów, potwierdzających prawidłowość złożonej oferty lub zmianę w części spornej, w wyznaczonym terminie, pod rygorem odrzucenia oferty. Zespół kontrolujący, powołany przez Komisję konkursową - w oparciu o § 6 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 15 grudnia 2004 r. w sprawie sposobu ogłoszenia o postępowaniu w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej przez Narodowy Fundusz Zdrowia, zaproszenia do udziału w rokowaniach, składania ofert, powoływania i odwoływania komisji konkursowej oraz jej zadań (Dz. U. nr 273, poz. 2719), przeprowadził dnia [...] maja 2011 r. kontrolę konkurenta, natomiast dnia [...] maja 2011 r. skontrolował skarżącą. Jak wynika z załącznika nr 25 (Wyniki kontroli oferenta) oraz z protokołów kontroli, zespół kontrolny, podczas kontroli przeprowadzonej u obu oferentów stwierdził posiadanie przez nich środków transportu wyposażonych w wymagany sprzęt oraz ustalił, iż dane zawarte w obu ofertach są zgodne ze stanem rzeczywistym zastanym podczas kontroli. Dnia 24 maja 2011 r. Komisja konkursowa - na podstawie złożonych i wczytanych zapytań ofertowych i ankiet ww. ofert oraz za pomocą systemu komputerowego NFZ, wygenerowała automatycznie "Ranking otwarcia z propozycjami Funduszu" (dalej ranking otwarcia), stanowiący załącznik nr 27 do przedmiotowego postępowania. Ranking otwarcia powstał przy pomocy systemu informatycznego i ustawiany jest w kolejności malejącej łącznej liczby punktów oceny. Łączna liczba punktów oceny oferty, decydująca o kolejności w rankingu, jest sumą liczby punktów oceny oferty w zakresach: 1. świadczenia udzielane przez podstawowe zespoły ratownictwa medycznego; 2. świadczenia udzielane przez specjalistyczne zespoły ratownictwa medycznego. Podczas sporządzania rankingu otwarcia dokonano wstępnej oceny ofert i: 1. konkurent skarżącej otrzymał łącznie 163 pkt oceny, w tym za kryterium ciągłość 90 pkt. (podstawowe zespoły ratownictwa medycznego - 45 pkt, specjalistyczne zespoły ratownictwa medycznego - 45 pkt), za jakość 63 pkt (podstawowe zespoły ratownictwa medycznego - 17 pkt , specjalistyczne zespoły ratownictwa medycznego - 46 pkt), za kryterium ceny 10 pkt (podstawowe zespoły ratownictwa medycznego - 5 pkt, specjalistyczne zespoły ratownictwa medycznego - 5 pkt); 2. skarżąca otrzymała zaś 160 pkt oceny, w tym za kryterium ciągłość 90 pkt (podstawowe zespoły ratownictwa medycznego - 45 pkt, specjalistyczne zespoły ratownictwa medycznego - 45 pkt), za jakość 60 pkt (podstawowe zespoły ratownictwa medycznego - 17 pkt, specjalistyczne zespoły ratownictwa medycznego - 43 pkt), za kryterium ceny 10 pkt (podstawowe zespoły ratownictwa medycznego - 5 pkt, specjalistyczne zespoły ratownictwa medycznego - 5 pkt). Z dokumentacji postępowania wynika, iż Komisja konkursowa nie prowadziła negocjacji z oferentami. Dnia 24 maja 2011 r., w części niejawnej postępowania, Komisja konkursowa dokonała ostatecznej oceny i porównania obu ofert. Z "Rankingu końcowego", stanowiącego załącznik nr 32 do postępowania, wynika, że skarżąca uzyskała łącznie 160 pkt, natomiast drugi oferent otrzymał w sumie 163 pkt, a co za tym idzie został sklasyfikowany na pierwszym miejscu w rankingu końcowego, gdyż w rankingu tym oferty są uszeregowane malejąco w kolejności wynikającej z łącznej liczby punktów oceny. Dnia 24 maja 2011 r. nastąpiło rozstrzygnięcie przedmiotowego postępowania, w którym, jako korzystniejszą, wybrano ofertę NZOZ Szpitala Powiatowego w T. gdyż uzyskała ona pierwsze miejsce w rankingu końcowym. Informacja o rozstrzygnięciu została opublikowana na tablicy ogłoszeń oraz stronie internetowej Oddziału NFZ, co zadość czyniło dyspozycji art. 151 ust. 2 ustawy o świadczeniach. Skarżąca nie zgadzając się z rozstrzygnięciem postępowania, w terminie złożyła od niego odwołanie, w którym podniosła, że doznała uszczerbku na skutek niedokonania wyboru jej oferty jako najkorzystniejszej. Zażądała niezwłoczne wyznaczenie terminu zapoznania się z dokumentacją postępowania. Skarżąca wniosła o szczegółowe określenie ilości punktów przyznanych oferentom w poszczególnych kryteriach dokonanej oceny ofert, z jednoczesnym podaniem uzasadnienia tej punktacji. Wskazała, iż na skutek niewybrania jej oferty jako najkorzystniejszej, doszło do naruszenia przepisów ustawy o świadczeniach, a w szczególności art. 134 ust. 1 oraz art. 148 pkt 1. Dyrektor [...] OW NFZ decyzją z [...] czerwca 2011 r. oddalił odwołanie skarżącej uznając, że przedmiotowe postępowanie konkursowe przeprowadzone zostało zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, z zachowaniem zasad uczciwej konkurencji oraz równego traktowania świadczeniodawców, a Komisja konkursowa nie naruszyła zasad prowadzenia tego postępowania. W konsekwencji organ stwierdził, że nie doszło w sprawie do naruszenia interesu prawnego skarżącej i nie było podstaw do uwzględnienia jej odwołania. Od powyższego rozstrzygnięcia skarżąca – w terminie i przewidzianym prawem trybie, złożyła odwołanie do Prezesa NFZ i wniosła o jego uchylenie. Zarzuciła ona decyzji Dyrektora NFZ brak wyjaśnienia stanu faktycznego z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu obywateli oraz słusznego interesu strony postępowania, a tym samym nieprawidłowe uzasadnienie decyzji oraz naruszenie art. 134 ust. 1 i ust. 2, art. 146 ust. 1 , art. 148 pkt 1 art. 149 ust. 1 pkt 2, art. 149 ust. 1 pkt 4 oraz art. 152 ust. 1 ustawy o świadczeniach. Prezes NFZ decyzją z [...] września 2011 r. uchylił decyzję Dyrektora NFZ z [...] czerwca 2011 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. W ocenie Prezesa NFZ organ I instancji wydając swoją decyzję nie ustosunkował się szczegółowo do zarzutów podnoszonych przez skarżącą w odwołaniu od rozstrzygnięcia postępowania konkursowego. Organ odwoławczy wskazał organowi I instancji jakich analiz powinien dokonać rozpatrując ponownie przedmiotową sprawę. Wobec uchylenia decyzji Dyrektora [...] OW NFZ doszło do ponownego rozpoznania odwołania od rozstrzygnięcia postępowania konkursowego. Dyrektor [...] OW NFZ dnia [...] października 2011 r. wydał decyzję, którą ponownie oddalił odwołanie skarżącej od rozstrzygnięcia postępowania konkursowego. Od powyższej decyzji Dyrektora NFZ skarżąca złożyła w terminie odwołanie. Zarzuciła w nim naruszenie: 1. art. 7, art. 8, art. 9, art. 10 § 1, art. 15, art. 77 § 1 i § 4 oraz art. 107 § 1 i § 3 k.p.a. w stopniu mającym wpływ na wynik rozstrzygnięcia odwołania i wydanie decyzji, poprzez niewłaściwe zastosowanie i brak wyjaśnienia dokładnie stanu faktycznego z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu strony postępowania, a tym samym nieprawidłowe uzasadnienie decyzji, w ten sposób, że Dyrektor NFZ odmawiając uwzględnienia odwołania nie wyjaśnił dokładnie: a. jakie okoliczności przesądziły o wyborze konkurenta - drugiego oferenta, nie wyjaśnił jak doszło do wystąpienia różnicy punktowej, tj. nie wyjaśnił jakie kryteria doprowadziły do uzyskania wyższej punktacji przez oferenta, którego oferta została wybrana, b. okoliczności przyznania przez Komisje konkursową - w sposób nieuzasadniony, oferentowi którego oferta została wybrana, dodatkowych punktów z tytułu przedstawienia certyfikatu ISO i okoliczności braku odrzucenia tej oferty na podstawie art. 149 ust. 1 pkt 2 ustawy o świadczeniach; 2. art. 134 ust. 1 i ust. 2 ustawy o świadczeniach w ten sposób, że Dyrektor NFZ odmawiając uwzględnienia odwołania nie wyjaśnił dokładnie: a. jakie okoliczności przesądziły o wyborze drugiego oferenta, nie wyjaśnił jak doszło do wystąpienia różnicy punktowej, tj. nie wyjaśnił jakie kryteria doprowadziły do uzyskania wyższej punktacji przez oferenta, którego oferta została wybrana; b. czy w ofercie oferenta, którego oferta została wybrana, w ramach personelu został wykazany lekarz Marek Klusek, który na dzień złożenia oferty nie miał ukończonego drugiego roku specjalizacji w dziedzinie medycyny ratunkowej i tym samym czy czas jego pracy został naliczony do udziału procentowego łącznego średniotygodniowego czasu pracy lekarzy posiadających tytuł specjalisty w dziedzinie medycyny ratunkowej i lekarzy, którzy ukończyli co najmniej drugi rok specjalizacji w dziedzinie medycyny ratunkowej w łącznym średniotygodniowym czasie funkcjonowania specjalistycznych zespołów ratownictwa medycznego na terenie ww. rejonu operacyjnego; c. okoliczności przyznania przez Komisję konkursową - w sposób nieuzasadniony, oferentowi którego oferta została wybrana, dodatkowych punktów z tytułu przedstawienia certyfikatu ISO i okoliczności braku odrzucenia oferty tej na podstawie art. 149 ust. 1 pkt 2 ustawy o świadczeniach; 3. art. 146 ust. 1; art. 148 pkt 1 i pkt 2; art. 149 ust. 1 pkt 2 i pkt 4 oraz art. 152 ust. 1 ustawy o świadczeniach. Po rozpatrzeniu odwołania Prezes NFZ decyzją z [...] grudnia 2011 r. utrzymał w mocy decyzję Dyrektora [...] OW NFZ z [...] października 2011 r. Skarżąca wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę, w wyniku rozpoznania której Sąd wyrokiem z 17 maja 2012 r. (VI SA/Wa 481/12) uchylił decyzję Prezesa NFZ z dnia [...] grudnia 2011 r. Wyrok ten stał się prawomocny od dnia 28 czerwca 2012 r. W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że skarżąca szeroko wywodziła, iż niemożliwym było uzyskanie przez oferenta 91 pkt za kryteria "niecenowe" i łącznie 96 pkt, gdyż prowadzi to do naruszenia procentowego udziału poszczególnych kryteriów w ocenie oferty. Prezes NFZ nie wyjaśnił zaś w sposób szczegółowy i jednoznaczny, jak doszło do wystąpienia różnicy punktowej. Nadto w kwestii lekarza wskazanego przez skarżącą, którego czas pracy został zaliczony do udziału procentowego łącznego średniotygodniowego czasu pracy lekarzy posiadających tytuł specjalisty w dziedzinie medycyny ratunkowej i lekarzy, którzy ukończyli co najmniej drugi rok specjalizacji w dziedzinie medycyny ratunkowej w łącznym średniotygodniowym czasie funkcjonowania, pomimo że na dzień składania konkurencyjnej oferty lekarz ten nie miał ukończonego drugiego roku specjalizacji. Sąd stwierdził, że skoro udział procentowy łącznego średniotygodniowego czasu pracy ww. lekarzy stanowi kryterium rankingujące, to winno być ono oceniane na dzień złożenia oferty. Wobec tego zdaniem Sądu postępowanie administracyjne nie wyjaśniło wszystkich okoliczności przeprowadzonego konkursu. Prezes NFZ nie ustosunkowując się szczegółowo do istoty podnoszonych przez skarżącą zarzutów, nie wykazał, że konkurs przeprowadzono w warunkach poszanowania zasady równego traktowania wszystkich świadczeniodawców biorących udział w postępowaniu o zawarcie przedmiotowej umowy. Z tego względu Sąd wskazał, że brak było podstaw do oceny przez niego czy w toku konkursu zapewniono równe traktowanie wszystkich świadczeniodawców i czy prowadzono to postępowanie w sposób gwarantujący zachowanie uczciwej konkurencji, a także czy w konsekwencji prawidłowo porównano oferty. Zdaniem Sądu Prezes NFZ naruszył zasady postępowania, w tym art. 7, 77 § 1 i 107 § 3 k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik postępowania. Zatem biorąc pod uwagę konieczność ponownego przeprowadzenia postępowania administracyjnego Sąd nie odniósł się do pozostałych zarzutów podniesionych w skardze uznając, iż zajmowanie stanowiska odnośnie trafności rozstrzygnięcia zawartego w uchylonej decyzji jest przedwczesne. Wobec uchylenia decyzji Prezesa NFZ doszło do ponownego rozpoznania odwołania od decyzji Dyrektora [...] OW NFZ. Prezes NFZ decyzją z [...] sierpnia 2012 r. uchylił decyzję Dyrektora NFZ z [...] października 2011 r. i sprawę przekazał do ponownego rozpatrzenia. Prezes NFZ polecił rozpoznanie sprawy zgodnie z wytycznymi wyroku z 17 maja 2012 r. i wskazał, że Dyrektor NFZ powinien: 1. szczegółowo opisać przebieg postępowania; 2. wskazać dlaczego ofertom przyznano takie, a nie inne wartości punktowe, a w konsekwencji takie, a nie inne oceny, z jednoczesnym podaniem jak doszło do wystąpienia różnic punktowych pomiędzy ofertami oraz wyjaśnieniem zasad punktowania poszczególnych elementów ofert; 3. wyjaśnić kwestię wskazanego przez skarżącą lekarza, którego czas pracy został zaliczony do procentowego udziału czasu pracy lekarzy posiadających tytuł specjalisty w dziedzinie medycyny ratunkowej i lekarzy, którzy ukończyli co najmniej drugi rok specjalizacji w dziedzinie medycyny ratunkowej w łącznym średniotygodniowym czasie funkcjonowania, pomimo że na dzień składania konkurencyjnej oferty lekarz ten nie miał ukończonego drugiego roku specjalizacji. Wobec uchylenia decyzji Dyrektora [...] OW NFZ doszło do ponownego rozpoznania odwołania od rozstrzygnięcia postępowania konkursowego. Dyrektor [...] OW NFZ decyzją z [...] października 2012 r. oddalił odwołanie skarżącej od rozstrzygnięcia postępowania konkursowego. W uzasadnieniu organ omówił przebieg postępowania konkursowego oraz wskazał wymagania jakie były stawiane oferentom, z przywołaniem poszczególnych zarządzeń Prezesa NFZ. Nadto podał wzory na podstawie których obliczono udział procentowy czasu pracy lekarzy posiadających tytuł specjalisty w dziedzinie medycyny ratunkowej i lekarzy, którzy ukończyli co najmniej drugi rok specjalizacji w dziedzinie medycyny ratunkowej w łącznym średniotygodniowym czasie funkcjonowania specjalistycznych zespołów ratownictwa medycznego. Dyrektor NFZ w formie tabeli przedstawił także za jakie kryterium, jaką ilość punktów uzyskali obaj oferenci. Ostatecznie organ stanął na stanowisku, że przedmiotowe postępowanie przeprowadzone zostało zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, z zachowaniem zasad uczciwej konkurencji oraz równego traktowania świadczeniodawców, a Komisja konkursowa nie naruszyła zasad prowadzenia tego postępowania. W konsekwencji Dyrektor NFZ stwierdził, że w niniejszej sprawie nie doszło do naruszenia interesu prawnego skarżącej i nie było podstaw do uwzględnienia jej odwołania. Skarżąca w terminie złożyła odwołanie do Prezesa NFZ, w którym wskazała, że jej interes prawny doznał uszczerbku, gdyż organ I instancji w dalszym ciągu nie wyjaśnił w sposób wyczerpujący wszystkich okoliczności faktycznych przedmiotowego postępowania konkursowego. Decyzją z [...] listopada 2012 r. Prezes NFZ utrzymał w mocy decyzję Dyrektora [...] OW NFZ z [...] października 2012 r. W uzasadnieniu Prezes NFZ przypomniał, że oferenci przystępujący do niniejszego postępowanie konkursowego, oprócz wymagań wynikających z przepisów prawa powszechnie obowiązującego, powinni byli spełniać wymagania określone przez niego w zarządzeniu: 1. Nr 49/20lO/DSOZ z dnia 31 sierpnia 2010 r. w sprawie warunków postępowania dotyczących zawierania umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej ze zm.; 2. Nr 12/2011/DSM z dnia 14 marca 2011 r. w sprawie określenia warunków zawierania i realizacji umów w rodzaju ratownictwo medyczne. Nadto podał, że ocena ofert następowała w oparciu o jego zarządzenie Nr 73/2009/DSOZ z dnia 13 listopada 2009 r. w sprawie określenia kryteriów oceny ofert w postępowaniu w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej ze zm. Prezes NFZ stwierdził, że rozpatrując odwołanie skarżącej od decyzji Dyrektora NFZ poddał analizie całość zgromadzonej podczas postępowania dokumentacji, co umożliwiło mu dokonanie pełnej kontroli prawidłowości przeprowadzonego postępowania. Nadto zgodnie z art. 10 § 1 oraz art. 12 § 1 k.p.a. zapewnił skarżącej czynny udział w każdym stadium postępowania poprzez umożliwienie zapoznania się z całością zebranego w sprawie materiału, wypowiedzenie się, co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Odnosząc się do zarzutów odwołania Prezes NFZ stwierdził, że postępowanie konkursowe został ogłoszone prawidłowo tj. na stronie internetowej Oddziału NFZ, go prowadzącego oraz tablicy informacyjnej w siedzibie tego Oddziału NFZ. Nadto wymagania, wyjaśnienia i informacje, a także dokumenty związane z owym postępowaniem udostępnione zostały oferentom na takich samych zasadach i zostały określone m.in. w zarządzeniu Prezesa NFZ: 1. Nr 49/2010/DSOZ z dnia 31 sierpnia 2010 r. w sprawie warunków postępowania dotyczących zawierania umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej (ze zm., w tym wniesionymi zarządzeniem Nr 14/2011/DSOZ z dnia 14 marca 2011 r. zmieniającym zarządzenie w sprawie warunków postępowania dotyczących zawierania umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej); 2. Nr 12/2011/DSM z dnia 14 marca 2011 r. w sprawie określenia warunków zawierania i realizacji umów w rodzaju ratownictwo medyczne; 3. Nr 73/2009/DSOZ z dnia 13 listopada 2009 r. w sprawie określenia kryteriów oceny ofert w postępowaniu w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej (ze zm., w tym wniesionymi zarządzeniem Nr 13/2011/DSOZ z dnia 14 marca 2011 r. zmieniającym zarządzenie w sprawie określenia kryteriów oceny ofert w postępowaniu w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej). W ocenie organu przystępując do postępowania skarżąca mogła i powinna była zapoznać się z warunkami wymaganymi od świadczeniodawców oraz kryteriami oceny ofert, które były jednakowe dla wszystkich podmiotów biorących w niniejszym postępowaniu udział. Prezes NFZ przypomniał, że uwagi dotyczące warunków wymaganych od świadczeniodawców oraz kryteriów oceny ofert, mogły być zgłaszane na etapie konsultacji projektu. Każdy ze świadczeniodawców biorących udział w postępowaniu składał stosowne oświadczenia, iż zapoznał się z warunkami postępowania i nie zgłaszał do nich zastrzeżeń oraz przyjął je do stosowania. Prezes NFZ wskazał, że skarżąca oświadczenie o powyższej treści złożyła. Przechodząc do kryteriów oceny ofert, organ wskazał, że zostały one określone w zarządzeniu Nr 73/2009/DSOZ, tj. m.in. w jego tabeli 1.9.1, tabeli 1.9.3 - załącznik nr 1 do zarządzenia Nr 73/2009/DSOZ. Tabele te Prezes NFZ przedstawił w uzasadnieniu decyzji, z jednoczesnym podaniem wzorów matematycznych, w oparciu o które obliczane są udziały procentowe zsumowanego średniotygodniowcgo czasu pracy lekarzy posiadających tytuł specjalisty w dziedzinie medycyny ratunkowej i lekarzy, którzy ukończyli co najmniej drugi rok specjalizacji w dziedzinie medycyny ratunkowej w zsumowanym średniotygodniowym czasie funkcjonowania specjalistycznych zespołów ratownictwa medycznego. Organ wyjaśnił, że sposób oceny ofert pod względem kryterium ceny, dla wszystkich rodzajów i zakresów świadczeń opieki zdrowotnej, określono zaś w załączniku nr 2 do zarządzenia Nr 73/2009/DSOZ. Prezes NFZ podał przy tym, że ocena ofert dokonywana została przy użyciu systemu informatycznego Funduszu, w oparciu o zasady określone we wskazanym narządzeniu Nr 73/2009/DSOZ i na podstawie odpowiedzi udzielonych przez oferentów w części ankietowej formularza ofertowego. W ocenie organu odwoławczego obie oferty złożone w przedmiotowym postępowaniu zostały porównane także zgodnie z kryteriami określonymi w art. 148 ustawy o świadczeniach. Prezes NFZ stwierdził, że kryterium oceny, w którym oferty uzyskały rożne ilości punktów oceny to kryterium jakość, a w pozostałych elementach oceny ofert oferty uzyskały taką samą ocenę punktową. I tak w kryterium jakość oferta skarżącej otrzymała łącznie 60 pkt oceny, podczas gdy oferta konkurencyjna 63 pkt oceny, a więc o 3 pkt oceny więcej niż oferta skarżącej. Prezes NFZ wyjaśnił, że różnica ta wynikła z tego, że oferenci udzielili odmiennych odpowiedzi na pytanie nr 1.2.1.1 oraz 1.2.1.2 rozdziału 1.2.1 Personel - Lekarze części ankietowej formularza ofertowego. Organ podał jak oferenci odpowiadali na pytania zawarte w formularzu ofertowym oraz jakie przyznano im za te odpowiedzi liczby punktów, przewidziane zarządzeniem Nr 73/2009/DSOZ. | |Skarżąca |Konkurent | |Pytanie |Odpowiedź |Liczba punktów |Odpowiedź |Liczba punktów | |nr 2.1.1.1 "Jaki jest udział procentowy | | | | | |łącznego średniotygodniowego czasu pracy | | | | | |lekarzy posiadających tytuł specjalisty w | | | | | |dziedzinie medycyny ratunkowej i lekarzy, | | | | | |którzy ukończyli, co najmniej drugi rok |71-80% |20 pkt. |91 - 100 % |25 pkt. | |specjalizacji w dziedzinie medycyny ratunkowej| | | | | |»' łącznym średniotygodniowym czasie | | | | | |funkcjonowania specjalistycznych zespołów | | | | | |ratownictwa medycznego na terenie rejonu | | | | | |operacyjnego?" | | | | | |nr 2.1.1.2 "Jaki jest udział procentowy | | | | | |łącznego średniotygodniowego czasu pracy | | | | | |lekarzy o kwalifikacjach okreśtonych u' art. | | | | | |57 ustawy o Państwowym Ratownictwie Medycznym |21-30% |6 pkt. |11 - 20 % |4 pkt. | |w łącznym średniotygodniowym czasie | | | | | |funkcjonowania specjalistycznych zespołów | | | | | |ratownictwa medycznego? " | | | | | Nawiązując do powyższego organ stwierdził, iż odpowiadając na pytania nr 1.2.1.1 oraz 1.2.1.2 oferent mógł uzyskać maksymalnie 45 pkt. Jednocześnie nadmienił, iż obu oferentom przyznano stosowną liczbę punktów zgodnie z założeniami określonymi w zarządzeniu Nr 73/2009/DSOZ, wydanym na podstawie art. 146 ust. 1 pkt 2 ustawy o świadczeniach. Tym samym ustalenie, iż podczas postępowania przyznano stosowną liczbę punktów zgodnie z założeniami określonymi w ww. zarządzeniu oznacza, że w toku postępowania nie doszło do naruszenia art. 146 ust. 1 pkt 2 ustawy o świadczeniach. Również nie mogło dojść do naruszenia art. 147 ustawy o świadczeniach, który wskazuje, iż kryteria oceny ofert i warunki wymagane od świadczeniodawców są jawne i nie podlegają zmianie w toku postępowania. Dlatego też Prezes NFZ nie zgodził się z twierdzeniami skarżącej, że podczas postępowania nastąpiło naruszenie art. 147 ustawy o świadczeniach oraz że oferentom przyznano punkty niezgodnie z tabelą 1.9.1, znajdującą się w załączniku nr 1 do zarządzenia Nr 73/2009/DSOZ. Zauważył, iż wykazana w tabeli 1.9.1. rubryka – "procentowy udział danego kryterium" - nie jest elementem określającym ilość punktów, którą przyznaje się podmiotowi za spełnienie właściwego kryterium. Rubryka ta jest tylko elementem pomocniczym, nie mającym znaczenia przy dokonywaniu oceny ofert. Organ wyjaśnił, że o liczbie punktów, jaką należy przyznać oferentowi, decydują wykazane w tabeli rubryki – "maksymalna liczba punktów oceny" oraz "liczba punktów jednostkowych". Reasumując kwestę dotyczącą różnic w liczbie punktów oceny w kryterium jakość, organ stwierdził, że ocena tego kryterium została przeprowadzona w sposób prawidłowy. Ustosunkowując się do zarzutu nieprawidłowo sprawdzonego oraz ocenionego przez Komisję konkursową czasu pracy oraz kwalifikacji personelu zgłoszonego przez konkurenta organ odwoławczy uznał, że Komisja konkursowa sprawdzając udzielone przez oferentów odpowiedzi dokonała weryfikacji kwalifikacji oraz czasu pracy personelu wykazanego w ofertach. Szczegółowe zestawienie liczby godzin czasu pracy lekarzy w badanych grupach, zgłoszone w ofertach oraz wynikające z tego przedziały procentowe, a także liczby punktów uzyskanych Prezes NFZ przedstawił w tabeli. | |Skarżąca |Konkurent | |Parametry oceny | | | |Lekarze art. 3 pkt. 3 ustawy o PRM |Lekarze art. 57 ustawy o PRM |Razem |Lekarze art. 3 pkt. 3 ustawy o PRM |Lekarze art. 57 ustawy o PRM |Razem | |Liczba godzin w ofercie |240 |96 |336 |306 |40,50 |346,50 | |Faktyczny udział procentowy |71,4% |28,6% |100% |91,1% |12,1% |103,2% | |Przedział |71-80% |21-30% | |91-100% |11-20% | | |Uzyskane punkty |20,0 |6,0 |26,0 |25,0 |4,0 |29,0 | | Organ wyjaśnił, że konkurent skarżącej uzyskał łącznie 346,5 godzin pracy lekarzy w 336 tygodniowym czasie pracy zabezpieczającym funkcjonowanie specjalistycznych zespołów ratownictwa medycznego objętych przedmiotowym postępowaniem (2 zespoły). Odwołując się do treści art. 36 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 8 września 2006 r. o Państwowym Ratownictwie Medycznym (Dz. U. nr 191, poz. 1410 ze zm.), dalej ustawą o PRM wskazał, że obowiązujące w czasie prowadzenia niniejszego postępowania zarządzenie Nr 73/2009/DSOZ nie zabraniało oferentom wykazania większej ilości godzin czasu pracy lekarzy, niż wymagany do minimalnego zabezpieczeni i funkcjonowania specjalistycznych zespołów ratownictwa medycznego. Zaznaczył przy tym – mając na uwadze art. 158 ustawy o świadczeniach, iż świadczeniodawca który wykaże większa liczbę godzin czasu pracy lekarzy musi utrzymać zadeklarowany potencjał przez cały okres obowiązywania umowy. Za niezasadny uznano także zarzut naruszenia przez Komisję konkursową zasad prowadzonego postępowania poprzez nieodrzucenie oferty konkurencyjnej, z powodu wykazania, w powyższej ofercie, lekarza, który na dzień złożenia oferty nie miał ukończonego drugiego roku specjalizacji w dziedzinie medycyny ratunkowej, a jego czas pracy został zaliczony do udziału procentowego łącznego średniotygodniowego czasu pracy lekarzy posiadających tytuł specjalisty w dziedzinie medycyny ratunkowej i lekarzy, którzy ukończyli co najmniej drugi rok specjalizacji w dziedzinie medycyny ratunkowej w łącznym średniotygodniowym czasie funkcjonowania specjalistycznych zespołów ratownictwa medycznego. Odpierając ten zarzut Prezes NFZ wskazał, że zgodnie z § 7 ust. 2 zarządzenia Nr 12/2011/DSM świadczeniodawca ubiegający się o zawarcie umowy powinien spełniać wymagania dla zespołów ratownictwa medycznego, określone w załączniku nr 3 do zarządzenia Nr 12/2011/DSM oraz wymagania określone w przepisach odrębnych. Warunki określone w załączniku nr 3 do zarządzenia Nr 12/2011/DSM można podzielić na: • wymagane bezwzględnie, które muszą być spełniane przez świadczeniodawcę przez cały okres obowiązywania umowy (elementy oceny badane na dzień złożenia oferty); • oceniane dodatkowo, tzw. "rankingujące", których spełnianie przez świadczeniodawcę w okresie obowiązywania umowy nie jest konieczne, ale wiąże się z przyznaniem ofercie dodatkowej punktacji (warunek musi być wówczas spełniany przez cały okres obowiązywania umowy), ponieważ wpływa na podniesienie jakości udzielanych świadczeń (elementy oceny badane na dzień złożenia oferty lub od dnia obowiązywania umowy zgodnie z zarządzeniem Nr 73/2009/DSOZ). Warunki oceniane dodatkowo podczas postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń zostały określone zaś w częściach od 6.2 do 6.5 załącznika nr 3 do zarządzenia Nr 12/2011/DSM. Wszystkie warunki oceniane dodatkowo zostały ujęte również w tabelach nr 1.9.1 i 1.9.3 załącznika nr 1 do zarządzenia Nr 73/2009/DSOZ, w części dotyczącej kryterium jakość, natomiast warunki wymagane bezwzględnie zostały ujęte w części dotyczącej kryterium ciągłość. Prezes NFZ podał, że jednym z elementów dodatkowo ocenianych był czas pracy lekarzy o kwalifikacjach określonych w art. 3 pkt 3 ustawy o PRM, oceniany jako procentowy udział czasu pracy lekarzy posiadających tytuł specjalisty w dziedzinie medycyny ratunkowej i lekarzy, którzy ukończyli co najmniej drugi rok specjalizacji w dziedzinie medycyny ratunkowej, w czasie funkcjonowania specjalistycznych zespołów ratownictwa medycznego i wyliczany wg wzoru wskazanego w załączniku nr 1 do zarządzenia Nr 73/2009/DSOZ. Organ przyznał, że faktem jest, iż oferent, który wygrał konkurs wykazał w swojej ofercie lekarza, o którym mówi skarżąca, a którego czas został wliczony do łącznego czasu lekarzy o kwalifikacjach określonych w art. 3 pkt 3 ustawy o PRM. Prezes NFZ wyjaśnił, iż ów oferent do swojej oferty dołączył kopię Karty Szkolenia Specjalizacyjnego w dziedzinie medycyny ratunkowej, wystawioną dla wskazanego lekarza, z której wynika, iż ów lekarz rozpoczął szkolenie specjalizacyjne od 1 czerwca 2009 r. Powyższa data znalazła się również w formularzu ofertowym tego oferenta. Biorąc te fakty pod uwagę oraz wobec tego, że okres obowiązywania umowy określono na 1 lipca 2011 r. do 30 czerwca 2016 r. w ocenie organu Komisja konkursowa mogła uznać za zasadne przyjęcie, iż ww. lekarz ukończył drugi rok specjalizacji w dziedzinie medycyny ratunkowej, gdyż ukończył go 1 czerwca 2011 r. tj. przed dniem obowiązywania umowy. Organ odwoławczy wskazał przy tym, że z analizy postępowania oraz z wyjaśnień Dyrektora NFZ, wynika iż przyjęcie zasady oceny kwalifikacji personelu na dzień zawarcia umowy a nie na dzień składania ofert było stosowane względem wszystkich oferentów, wobec czego nie istniała przesłanka nierównego traktowania oferentów, biorących udział w tym postępowaniu. Podkreślił, iż zarządzenie Nr 73/2009/DSOZ nie wskazuje wprost zasad postępowania w przypadku oceny kwalifikacji personelu lekarskiego wykazanego w ofercie na potrzeby sprawdzenia prawidłowości wyliczania elementu rankingującego, tj. czasu pracy lekarzy o kwalifikacjach określonych w art. 3 pkt 3 ustawy o PRM oraz czasu pracy lekarzy o kwalifikacjach określonych w art. 57 ustawy o PRM. W obowiązujących w toku postępowania regulacjach nie wskazano, czy warunek posiadania określonej specjalizacji przez lekarzy wykazanych w ofercie oraz ukończenia co najmniej drugiego roku specjalizacji w danej dziedzinie ma zostać sprawdzone na dzień składania oferty, czy od dnia obowiązywania umowy. Prezes NFZ nie zgodził się z twierdzeniem skarżącej, dotyczącym nieprawidłowości postępowania Komisji konkursowej w kwestii sprawdzenia kwalifikacji personelu, wykazanego w ofercie. W ocenie organu, gdyby przyjąć tok myślenia skarżącej, to Komisja konkursowa w żadnym przypadku nie rozstrzygnęłaby postępowania konkursowego, gdyż nigdy nie miałby pewności, czy nie wystąpią okoliczności, które doprowadzą do obniżenia standardu oferowanych świadczeń opieki zdrowotnej, np. nie ma pewności czy specjalista, który został zadeklarowany w złożonej ofercie od dnia obowiązywania umowy pracę podejmie czy nie. Prezes NFZ przypomniał, że zgodnie z zasadami postępowania prowadzonego na podstawie art. 146 ustawy o świadczeniach, spełnienie szeregu wymagań odbywa się na podstawie oświadczeń złożonych przez oferenta. W tym zakresie Fundusz działa w zaufaniu do oferentów, którzy świadomi są skutków podania nieprawidłowych danych w trakcie postępowania, określonych w § 36 ust 1-3 Ogólnych warunków umów o udzielanie świadczeń opiek zdrowotnej stanowiących załącznik do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 6 maja 2008 r. (Dz. U. nr 81, poz. 484) . Ponadto art. 158 ustawy o świadczeniach określa kiedy nieważna jest zmiana umowy, tj. jeżeli dotyczy ona warunków, które podlegały ocenie przy wyborze oferty, chyba że konieczność wprowadzenia takich zmian wynika z okoliczności, których nie można było przewidzieć w chwili zawarcie takiej umowy. Organ odwoławczy zaznaczył, iż pytania, które przywołała w odwołaniu skarżąca, tj.: 1. 1.1.1.2 "Czy skład specjalistycznego zespołu ratownictwa medycznego jest zgodny z załącznikiem nr 1 do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 28 sierpnia 2008 r. w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu ratownictwa medycznego?"; 2. 1.1.2.1 "Czy kwalifikacje personelu uprawnionego do wykonywania medycznych czynności ratunkowych są zgodne z załącznikiem nr 1 do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 28 sierpnia 2008 r. w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu ratownictwa medycznego ?" należą do grupy warunków wymaganych od świadczeniodawców. Ocena ofert jest dokonywana jest w oparciu o odpowiedzi udzielone przez oferentów w części ankietowej formularza ofertowego. Część ankietowa formularza ofertowego jest zaś skonstruowana w taki sposób, że na każde z pytań można udzielić następujących odpowiedzi: 1. "Spełniam warunek w dniu złożenia oferty i będę go spełniać przez cały okres obowiązywania umowy" - co wiąże się z przyznaniem ofercie liczby punktów oceny określonej we właściwej tabeli załącznika nr 1 do zarządzenia w sprawie określenia kryteriów oceny ofert (ze zm.); 2. "Nie spełniam warunku w dniu złożenia oferty, ale będą go spełniać w dniu podpisania umowy i przez cały okres obowiązywania umowy" - co wiąże się z nieprzyznaniem ofercie punktów oceny za ten warunek wymagany bezwzględnie; 3. "Nie spełniam warunku w dniu złożenia oferty i nie będę go spełniać od początku obowiązywania umowy" - co wiąże się z odrzuceniem oferty. Prezes NFZ mając na uwadze powyższe stwierdził - w oparciu o dokumentację niniejszego postępowania, iż skarżąca oraz konkurent, którego ofertę wybrano, odpowiadając na ww. pytania udzielili tej samej odpowiedzi, tzn.: "Spełniam warunek w dniu złożenia oferty i będę go spełniać przez cały okres obowiązywania umowy." Wobec tego Komisja konkursowa, sprawdzając oświadczenia oferentów właściwie uznała, iż są one zgodne z danymi zawartymi w pozostałej części ofert, tj. kwalifikacje wykazanego w ofertach osób personelu są zgodne z załącznikiem nr 1 do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 28 sierpnia 2008 r. w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu ratownictwa medycznego, natomiast ilość wykazanych osób jest wystarczająca do zabezpieczenia właściwego składu zespołów ratownictwa medycznego objętych tym postępowaniem. Organ zaznaczył przy tym, iż załącznik nr 1 do ww. rozporządzenia wskazuje m.in. na kwalifikacje lekarza systemu w rozumieniu ustawy o PRM, tj. art. 3 pkt 3 i art. 57. Dlatego też - zdaniem Prezesa NFZ, personel lekarski wykazany w obydwu ofertach posiadał kwalifikacje zgodnie z załącznikiem nr 1 do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 28 sierpnia 2008 r. Ponadto lekarz wykazany w ofercie konkurencyjnej, który w dniu 1 czerwca 2011 r. ukończył drugi rok specjalizacji w dziedzinie medycyny ratunkowej, posiadał jednocześnie w dniu złożenia oferty specjalizację w dziedzinie chorób wewnętrznych (I stopień specjalizacji uzyskany w dniu 17 marca 2000 r.). Lekarz ten był więc lekarzem systemu w dniu złożenia oferty, a ponadto w dniu rozpoczęcia obowiązywania umowy był również lekarzem systemu o którym mowa w art. 3 pkt. 3 ustawy o PRM. W ocenie Prezesa NFZ zarówno on, jak i Dyrektor NFZ, zgodnie z art. 7 oraz art. 77 k.p.a. podjęli wszelkie kroki do zbadania całości dokumentacji przedmiotowego postępowania i jego oceny, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Postępowanie w sprawie było prowadzone w sposób budzący zaufanie do władzy publicznej, gdyż skarżąca za każdym razem była informowana o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogły mieć wpływ na ustalenie jej praw i obowiązków, będących przedmiotem postępowania. Nadto postępowanie zostało przeprowadzone w zgodzie z zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. W ocenie Prezesa NFZ decyzja Dyrektora NFZ zawiera wszystkie elementy wskazane w art. 107 k.p.a. - zawiera uzasadnienie faktyczne i prawne w odniesieniu do zarzutów stawianych przez skarżącą w odwołaniu od rozstrzygnięcia postępowania oraz uwzględnia wytyczne Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zawarte w wyroku z 17 maja 2012 r. (VI SA/Wa 481/12). Skarżąca nie zgadzając się z rozstrzygnięciem Prezesa NFZ złożyła ponownie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której zarzuciła naruszenie: 1. przepisów postępowania tj. art. 7, art. 8, art. 9. art. 10 § 1, art. 15, art. 77 § 1 i § 4 oraz art. 107 § 1 i § 3 k.p.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie i brak wyjaśnienia w sposób dokładny stanu faktycznego oraz błędne ustalenie tego stanu z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu obywateli oraz słusznego interesu skarżącej, a tym samym nieprawidłowe uzasadnienie decyzji w ten sposób, że Prezes NFZ nie uwzględnił odwołania. 2. przepisów prawa materialnego, tj. art. 134 ust. 1, art. 147 oraz art. 149 ust. 1 pkt 2 i pkt 7 ustawy o świadczeniach. W ocenie skarżącej Prezes NFZ bezkrytycznie przyjął za Dyrektorem NFZ, że udział procentowy jest obliczany na dzień rozpoczęcia umowy, w sytuacji gdy nie znajduje to uzasadnienia w obowiązujących przepisach prawa i zarządzeniach Prezesa NFZ. Zdaniem strony Komisja konkursowa oceniając oferty nie miała żadnej pewności, że wskazany lekarz osiągnie drugi rok specjalizacji na dzień rozpoczęcia udzielania świadczeń. Nadto wnosząca skargę wskazała, że udzielenie przez konkurenta odpowiedzi "Spełniam warunek w dniu złożenia oferty i będę go spełniać przez cały okres obowiązywania umowy" było nieprawdą, gdyż w zakresie wskazanego lekarza ten warunek nie został przez niego spełniony. Ponadto skarżącą w sposób szczegółowy dokonała wyliczenia punktacji akcentując fakt , iż przyznanie punktów jednostkowych za 103 % pracy lekarzy prowadzi do naruszenia procentowego udziału danego kryterium w całości oceny oferty bowiem kryterium to uzyskuje w ten sposób większy procentowy udział w całości oceny niż obowiązujące 46, 81 %. W odpowiedzi na skargę Prezes NFZ wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Po ponownym rozpoznaniu sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (vide: art. 134 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Stosownie do art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Kontrolując zaskarżoną decyzję z punktu widzenia powyższych zasad, Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja narusza prawo w stopniu uzasadniającym jej uchylenie. Na wstępie należy zauważyć, iż udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej finansowanej ze środków publicznych dokonuje się w oparciu o umowę o udzielanie takich świadczeń zawartą przez dyrektora oddziału wojewódzkiego NFZ z wybranym w drodze konkursu lub rokowań świadczeniodawcą. Naczelną zasadą obowiązującą Fundusz w toku postępowania zmierzającego do wyłonienia świadczeniodawcy jest zapewnienie równego traktowania wszystkich stających do konkursu lub rokowań świadczeniodawców i prowadzenie postępowania w sposób nienaruszający reguł uczciwej konkurencji. Obowiązek równego traktowania świadczeniodawców oraz gwarantowanie uczciwej konkurencji musi respektowane być na każdym etapie postępowania w sprawie o zawarcie umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, poczynając od ogłoszenia o postępowaniu przez opis przedmiotu zamówienia, składanie ofert aż po ich ocenę. Obowiązek równego traktowania świadczeniodawców ubiegających się o zawarcie umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej jest przeniesieniem na grunt normatywny ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (art. 134 cyt. ustawy), adresowanej m.in. do organów stanowiących i stosujących prawo, normy konstytucyjnej sformułowanej w art. 32 ust. 1 ustawy zasadniczej. Ustanowiona tym przepisem Konstytucji RP zasada równości wobec prawa odnosi się tak do podmiotów będących osobami fizycznymi jak też do osób prawnych (wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 18 kwietnia 2000, sygn. K 23/99; OTK ZU 2000, Nr 4, poz. 89, a także wyrok z dnia 24 kwietnia 2002r, sygn. P5/01, OTK ZU nr 3/2002, poz. 28), obowiązuje we wszystkich sferach funkcjonowania społeczeństwa, także w dziedzinie gospodarczej (wyrok TK z dnia 23 października 2001, sygn. K 22/01, OTK ZU 2001, nr 7, poz. 215) i oznacza najogólniej rzecz ujmując, że wszystkie charakteryzujące się określoną, istotną cechą podmioty prawa, których dotyczą konkretne normy prawne, traktowane być muszą równo tzn. według jednakowej miary – bez zróżnicowań. Obowiązany do zachowania reguły równego traktowania świadczeniodawców Fundusz musi więc prowadzić tak postępowanie, aby na żadnym jego etapie, w szczególności na etapie budowania kryteriów oceny i dokonywania tej oceny w odniesieniu do każdej oferty, zasada powyższa nie doznała ograniczenia. Niezachowanie obowiązującej, a podstawowej zasady procedowania przy wyborze strony przyszłej umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej jaką jest zasada równego traktowania skutkuje określonymi konsekwencjami. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w zawartych w wyroku z dnia 17 maja 2011 r. wytycznych przesądził rozstrzygnięcie kwestii udziału procentowego łącznego średniotygodniowego czasu pracy lekarzy posiadających tytuł specjalisty w dziedzinie medycyny ratunkowej i lekarzy, którzy ukończyli co najmniej drugi rok specjalizacji w dziedzinie medycyny ratunkowej w łącznym średniotygodniowym czasie funkcjonowania specjalistycznych zespołów ratownictwa medycznego. Sąd wskazał, że kryterium to winno być oceniane na dzień złożenia oferty, co w rozpoznawanej sprawie czyli na dzień 14 kwietnia 2011 r. Z akt sprawy wynika oraz jest bezsporne w sprawie , że jeden z lekarzy według stanu na dzień składania oferty nie miał ukończonego drugiego roku specjalizacji medycyny ratunkowej. Jednocześnie czas pracy tego lekarza został zaliczony do udziału procentowego łącznego średniotygodniowego czasu pracy lekarzy posiadających tytuł specjalisty w dziedzinie medycyny ratunkowej i lekarzy , którzy ukończyli co najmniej drugi rok specjalizacji w dziedzinie medycyny ratunkowej. Należy wskazać, że stosownie do przepisu art. 3 ust. 3 ustawy z dnia 8 września 2006 r. o Państwowym Ratownictwie Medycznym (DZ.U. Z 2006 r. Nr 191 , poz. 1410 z późn.zm.- dalej ustawa o PRM) lekarzem systemu jest lekarz posiadający tytuł specjalisty w dziedzinie medycyny ratunkowej albo lekarz, który ukończył co najmniej drugi rok specjalizacji w dziedzinie medycyny ratunkowej, z zastrzeżeniem art. 57. Z kolei w myśl art. 57 tej ustawy do dnia 31 grudnia 2020 r. lekarzem systemu może być lekarz posiadający specjalizację lub tytuł specjalisty albo który ukończył co najmniej drugi rok specjalizacji w dziedzinie: anestezjologii i intensywnej terapii, chorób wewnętrznych, chirurgii ogólnej, chirurgii dziecięcej, ortopedii i traumatologii narządu ruchu, ortopedii i traumatologii lub pediatrii. Prezes NFZ uznał, że skoro lekarz ten rozpoczął szkolenie specjalizacyjne od 1 czerwca 2009 r. zaś okres obowiązywania umowy określono na 1 lipca 2011 r. do 30 czerwca 2016 r. w to w ocenie organu Komisja konkursowa mogła uznać , iż ww. lekarz ukończył drugi rok specjalizacji w dziedzinie medycyny ratunkowej, gdyż ukończył go 1 czerwca 2011 r. tj. przed dniem obowiązywania umowy. Jednocześnie zdaniem organów I i II instancji przyjęcie zasady oceny kwalifikacji personelu na dzień zawarcia umowy (1 lipca 2011 r.) a nie na dzień składania ofert było stosowane względem wszystkich oferentów, a zatem nie naruszono zasady równego traktowania. Ponadto zarządzenie Nr 73/2009/DSOZ nie wskazuje wprost zasad postępowania w przypadku oceny kwalifikacji personelu lekarskiego wykazanego w ofercie na potrzeby sprawdzenia prawidłowości wyliczania elementu rankingującego, tj. czasu pracy lekarzy o kwalifikacjach określonych w art. 3 pkt 3 ustawy o PRM oraz czasu pracy lekarzy o kwalifikacjach określonych w art. 57 ustawy o PRM. W obowiązujących w toku postępowania regulacjach nie wskazano, czy warunek posiadania określonej specjalizacji przez lekarzy wykazanych w ofercie oraz ukończenia co najmniej drugiego roku specjalizacji w danej dziedzinie ma zostać sprawdzone na dzień składania oferty, czy na dzień obowiązywania umowy. Mając zatem na uwadze treść uzasadnienia wyroku z dnia 17 maja 2012 r. w sprawie sygn. akt VISA/Wa 481/12 Sąd uznał, że przy ponownym rozpoznaniu sprawy przez organy Funduszu wskazania zawarte w tym orzeczeniu zostały całkowicie pominięte. Należy również podzielić stanowisko skarżącej ,że fakt ewentualnego ukończenia przez danego lekarza specjalizacji w czerwcu 2011 r., jest okolicznością przyszłą i niepewną bowiem nie można z góry zakładać czy lekarz , który rozpoczął specjalizację w dniu 1 czerwca 2009 r. rzeczywiście osiągnie drugi rok specjalizacji na dzień rozpoczęcia udzielania świadczeń opieki zdrowotnej tj. czy nie nastąpią okoliczności, iż ów lekarz nie osiągnie drugiego roku specjalizacji wskutek np. skreślenia z listy specjalizacyjnej. Zaistniałe w ten sposób nieprawidłowości mają bezpośrednie przełożenie na punktację w zakresie czasu pracy personelu wskazanego w ofercie. W tej kwestii organ wyjaśnił w zaskarżonej decyzji, iż konkurent skarżącej uzyskał łącznie 346,5 godzin pracy lekarzy w 336 tygodniowym czasie pracy zabezpieczającym funkcjonowanie specjalistycznych zespołów ratownictwa medycznego objętych przedmiotowym postępowaniem (2 zespoły). Odwołując się do treści art. 36 ust. 1 pkt 2 ustawy o PRM Prezes NFZ wskazał, że obowiązujące w czasie prowadzenia niniejszego postępowania zarządzenie Nr 73/2009/DSOZ nie zabraniało oferentom wykazania większej ilości godzin czasu pracy lekarzy, niż wymagany do minimalnego zabezpieczeni i funkcjonowania specjalistycznych zespołów ratownictwa medycznego, co musi ubyć utrzymywane przez świadczeniodawcę przez cały okres obowiązywania umowy. Natomiast skarżąca zarzucała, że w żadnym z zarządzeń Prezesa NFZ nie wskazano, iż po pierwsze, możliwe jest podanie w ofercie dwóch lekarzy zaś, po drugie , że podanie dodatkowo dwóch lekarzy w ambulansie typu S wpłynie na uzyskanie dodatkowych punktów. Tymczasem jak wynika z znajdującej się w decyzji tabeli skarżąca określiła liczbę godzin w ofercie na 336 godzin, w tym; - 240 godzin pracy dotyczyło lekarzy z art. 3 ust. 3 ustawy o PRM czyli posiadających specjalizację medycyny ratunkowej -96 godzin dotyczyło lekarzy z art. 57 ustawy o PRM czyli lekarzy posiadających specjalizację lub tytuł specjalisty albo którzy ukończyli co najmniej drugi rok specjalizacji w dziedzinie: anestezjologii i intensywnej terapii, chorób wewnętrznych, chirurgii ogólnej, chirurgii dziecięcej, ortopedii i traumatologii narządu ruchu, ortopedii i traumatologii lub pediatrii. Z tego tytułu skarżąca otrzymała odpowiednio 71,4 % co dało 20 punktów i 28, 6 % co dało jej 6 punktów – łącznie za 100 % czasu pracy lekarzy otrzymała razem 26 punktów. Natomiast drugi oferent zadeklarował łącznie 346, 50 godzin pracy lekarzy co przełożyło się na 103,2 % czasu pracy, za który to oferent otrzymał łącznie 29 punktów , w tym 25 punktów za 306 ( 91,1 %) godzin pracy lekarzy medycyny ratunkowej i 4 punkty z lekarzy pozostałych za ich 40, 50 godzin pracy (12,1%). Należy zaznaczyć, że tabela 1.9.1 – ratownictwo medyczne – specjalistyczne zespoły ratownictwa medycznego stanowiąca element załącznika nr 1 do zarządzenia Prezesa NFZ Nr 73/2009/DSOZ w znajdujących się tam rubrykach "treść" i "liczba punktów jednostkowych" uzależniała liczbę otrzymanych przez oferenta punktów od udziału procentowego czasu pracy lekarzy z art. 3 ust. 3 ustawy o PRM i lekarzy z art. 57 ustawy o PRM. Innymi słowy wskazanie większej ilość godzin czasu pracy lekarzy niż owe 100 % w premiowało tego oferenta, który to uczynił.. Wbrew stanowisku Prezesa NFZ nie można uznać, że skoro ww. zarządzenie nie zabraniało wskazywania większej ilości godzin niż 336 (100 %) wymagane do minimalnego zabezpieczenia funkcjonowania specjalistycznych zespołów ratownictwa medycznego, zatem oferent mógł deklarować większą liczbę tych godzin. Zdaniem Sądu rację ma strona skarżąca twierdząc, że w tym zakresie doszło do naruszenia art. 147 ustawy o świadczeniach, zgodnie z którym kryteria oceny ofert i warunki wymagane od świadczeniodawców są jawne i nie podlegają zmianie w toku postępowania. Godzi się zauważyć, że przyznanie dodatkowych punktów za większą niż 100 % ilość godzin pracy lekarzy stwarza temu świadczeniodawcy już na wstępie prowadzonego postępowania, przewagę w stosunku do pozostałych oferentów, eliminując tym samym możliwość uznania, że także zasada równości została zachowana. Ponadto organ sam przyznał, że oferent , który wygrał konkurs w swojej ofercie wykazał lekarza bez ukończonej specjalizacji z medycyny ratunkowej jako lekarza z art. 3 pkt 3 ustawy o PRM. W konsekwencji nieprawidłowość ta mogła mieć wpływ na punktację dotyczącą tabeli 1.9.1., gdzie w poszczególnych rubrykach wyszczególniono lekarzy z art. 3 pkt 3 ustawy o PRM oraz w oddzielnej rubryce lekarzy z art. 57 ustawy o PRM. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, pomimo uchylenia spornej decyzji Prezesa NFZ, zmuszony jest wyraźnie jednak wskazać, że nie wszystkie zarzuty podniesione przez stronę skarżącą zasługują na uwzględnienie. Chodzi tu o kwestie odpowiedzi na pytanie zawarte w pkt. 1.1.1.2 oraz 1.1.2.1. dotyczące składu specjalistycznych zespołów ratownictwa medycznego oraz kwalifikacji personelu tj. czy oferent spełnia warunek w dniu złożenia oferty i będzie go spełniać przez cały okres obowiązywania umowy. Rzeczywiście, biorąc pod uwagę treść załącznika Nr 1 do Rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 28 sierpnia 2009 r. w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu ratownictwa medycznego ( DZ.U. Nr 139, poz. 1137) lekarz wykazany w ofercie konkurencyjnej, który w dniu 1 czerwca 2011 r. ukończył by drugi rok specjalizacji w dziedzinie medycyny ratunkowej, posiadał jednocześnie w dniu złożenia oferty specjalizację w dziedzinie chorób wewnętrznych (I stopień specjalizacji uzyskany w dniu 17 marca 2000 r.) , zatem lekarz ten był lekarzem systemu w dniu złożenia oferty stosownie do definicji lekarza systemu zawartej w art. 3 pkt 3 ustawy o PRM w związku z art, 57 tej ustawy. Jednakże nie można podzielić stanowiska organu, co już było wskazane wyżej, że w dniu rozpoczęcia obowiązywania umowy był również lekarzem systemu o którym mowa w art. 3 pkt. 3 ustawy o PRM. Zdaniem Sądu lekarz ten był lekarzem systemu jedynie w rozumieniu art. 57 ustawy o PRM. Reasumując, wskazane wyżej nieprawidłowości te mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albowiem w przypadku przyjęcia zasadności tezy strony skarżącej co do punktacji w kryterium jakości w zakresie specjalistycznych zespołów ratownictwa medycznego należałoby uznać, iż punktacja ta mogłaby ulec zmianie na korzyść skarżącej , co skarżąca wylicza w skardze. Skarżąca bowiem za ww. część oferty otrzymała 43 punkty, zaś konkurent 46 punktów i była to jedyna różnica pomiędzy oferentami występująca w punktacji. W konsekwencji - zdaniem Sądu - działanie organu II instancji naruszyło przepisy prawa , a mianowicie art. 134 ust. 1 i art.147 ustawy oświadczeniach oraz art. 153 p.p.s.a. w stopniu dającym pełną podstawę do wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji z [...] listopada 2012 r. Z uwagi na powyższe okoliczności, Sąd orzekł w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit.a i lit. c p.p.s.a., zaś o kosztach postępowania rozstrzygnięto na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a.