II SA/Op 105/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Grażyna Jeżewska po rozpoznaniu w dniu 18 marca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi W. Z. na Prezesa Sądu Okręgowego w [...] w przedmiocie skargi na działalność sądu powszechnego postanawia: odrzucić skargę. Pismem z dnia 18 stycznia 2013 r. W. Z. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, skargę na działalność Prezesa Sądu Okręgowego w [...] oraz Ministerstwo Sprawiedliwości, żądając zadośćuczynienia w wysokości 150000 zł. Skargę uzasadnił brakiem "jakichkolwiek działań w sprawie mającej na celu wykazanie błędu i fałszerstw jakich dopuścił się Sędzia Sądu Rejonowego w [...]", podczas procesu spadkowego. Skarżący podniósł, że nie może dokonać wpisu do Księgi Wieczystej, bo na przeszkodzie stoi mu postanowienie wydane w sprawie spadkowej o sygn. akt [...]. Zarzucił także, że wezwanie go przez Sąd Rejonowy w [...] do uiszczenia opłaty sądowej od zażalenia w sprawie o sygn. akt [...] było bezprawne, szczególnie w sytuacji, gdy Sąd Rejonowy w [...] odrzucił jego wniosek, uzasadniając to uprzednim prawomocnym rozstrzygnięciem sprawy postanowieniem z dnia 10 lipca 2007 r., sygn. akt [...]. Sprawa ze skargi na działalność Ministra Sprawiedliwości została zarejestrowana w tut. Sądzie pod sygnaturą akt II SA/Op 83/13 i Sąd wydał w niej w dniu 22 lutego 2013 r. postanowienie o odrzuceniu skargi, jako nie należącej do właściwości sądu administracyjnego. W odpowiedzi na skargę Prezes Sądu Okręgowego w [...] wniósł o jej odrzucenie, na zasadzie art. 58 § 1 pkt 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Uzasadniając wniosek wskazał na przebieg postępowania w sprawie i poinformował, że pismem z dnia 20 lipca 2012 r., znak [...] , Prezes Sądu Okręgowego w [...] negatywnie rozpatrzył skargę W. Z. na działalność orzeczniczą Sądu Rejonowego w [...] w sprawie o sygn. akt [...]. Powołał się przy tym na art. 9 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych, zgodnie którym sprawowany przez prezesa sądu nadzór nad działalnością administracyjną nie może wkraczać w dziedzinę, w której sędziowie są niezawiśli oraz na art. 43a § 2 tej ustawy, stanowiący, że skargi dotyczące działalności orzeczniczej sądu nie podlegają rozpatrzeniu. Wskazał, że kwestionowanie zasadności orzeczenia mogło nastąpić jedynie w drodze zaskarżenia do sądu wyższej instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skargę należało odrzucić. Sąd z urzędu bada w pierwszej kolejności dopuszczalność skargi, ustalając czy nie zachodzi jedna z przesłanek do jej odrzucenia, wymienionych enumeratywnie w art. 58 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a. Obowiązkiem sądu przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania skargi jest zbadanie m.in. legitymacji skarżącego, zachowanie terminu do wniesienia skargi i spełnienia przez nią warunków formalnych, a przede wszystkim ocena dopuszczalności skargi. W tym ostatnim aspekcie chodzi m.in. o to, czy skarga dotyczy przedmiotu objętego właściwością sądu administracyjnego. Stosownie do treści art. 3 § 2 P.p.s.a. sądy administracyjne orzekają w sprawach w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty jednostek samorządu terytorialnego i ich związków inne niż określone w pkt. 5 podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 P.p.s.a.). W pojęciu sprawy sądowoadministracyjnej mieści się kontrola działalności administracji publicznej, w zakresie wyznaczonym w art. 3 P.p.s.a., a także inne kwestie rozpoznawane w postępowaniu prowadzonym na podstawie przepisów P.p.s.a., jak wymienione w art. 4 spory o właściwość lub kompetencyjne, a także przekazane z mocy ustaw odrębnych. Oznacza to, że sąd administracyjny nie jest właściwy do rozpoznawania spraw, które nie zostały wymienione w przytoczonych regulacjach. Zasada ta znajduje zastosowanie również w rozpoznawanej sprawie. Jak wynika z akt sprawy, W. Z. jest niezadowolony ze sposobu rozpatrzenia jego skargi na działalność Sądu Rejonowego w [...] przez Prezesa Sądu Okręgowego w [...]. W. Z. nie wskazał natomiast decyzji, postanowienia lub innego aktu lub czynności, podjętych lub dokonanych przez ww. podmioty, a które zgodnie z obowiązującymi przepisami mogłyby być przedmiotem skargi przed sądem administracyjnym. Wskazać także warto, że badanie prawidłowości sposobu prowadzenia postępowania w sprawie o dział spadku, czego domaga się skarżący, nie mieści się w zakresie działania przedmiotowego sądów administracyjnych. Sprawy o stwierdzenie nabycia spadku, jak i dział spadku, jak to wskazano w odpowiedzi na skargę, należą do właściwości sądu powszechnego. Postępowanie w takich sprawach toczy się według przepisów Kodeksu postępowania cywilnego, znajdujących się zarówno w przepisach Księgi pierwszej dotyczącej ogólnie procesu, jak i w przepisach odnośnie postępowań odrębnych Dział IV "Sprawy z zakresu prawa spadkowego" w art. 627 do art. 691. Sama materia prawa spadkowego jest regulowana przepisami Kodeksu cywilnego, Księga czwarta "Spadki" art. 922 - art. 1088. Zgodnie natomiast z art. 1 Kodeksu postępowania cywilnego, zawierającym definicję sprawy cywilnej, akt ten normuje postępowanie sądowe w sprawach ze stosunków z zakresu prawa cywilnego, rodzinnego i opiekuńczego oraz prawa pracy, jak również w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych oraz w innych sprawach, do których przepisy tego Kodeksu stosuje się z mocy ustaw szczególnych (sprawy cywilne). Stosownie zaś do art. 2 § 1 do rozpoznawania spraw cywilnych powołane są sądy powszechne, o ile sprawy te nie należą do właściwości sądów szczególnych, oraz Sąd Najwyższy. Wobec powyższego, skoro rozpatrywana sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego, skargę należało odrzucić, na podstawie wskazanego wyżej art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a.