II GSK 787/13

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Korycińska (spr.) Sędzia NSA Joanna Kabat-Rembelska Sędzia NSA Gabriela Jyż Protokolant Konrad Piasecki po rozpoznaniu w dniu 4 czerwca 2013 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej "A. P. E. E. Spółka z o.o. i Wspólnicy" Spółka komandytowa w K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 19 marca 2013 r. sygn. akt V SA/Wa 3042/12 w sprawie ze skargi "A. P. E. E. Spółka z o.o. i Wspólnicy" Spółka komandytowa w K. na informację Ministra Gospodarki z dnia [...] lipca 2012 r. nr [...] w przedmiocie oceny wniosku o dofinansowanie realizacji projektu z budżetu Unii Europejskiej 1. uchyla zaskarżony wyrok i sprawę przekazuje do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w W.; 2. zasądza od Ministra Gospodarki na rzecz "A. P. E. E. Spółka z o.o. i Wspólnicy" Spółka komandytowa w K. kwotę 320 (trzysta dwadzieścia) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego I Wojewódzki Sąd Administracyjny w W., wyrokiem objętym skargą kasacyjną, oddalił skargę A. P. E. E. spółka z o.o. i Wspólnicy spółka komandytowa w K. na informacje Ministra Gospodarki z dnia [...] lipca 2012 r. w przedmiocie oceny wniosku o dofinansowanie realizacji projektu. Relacjonując przebieg sprawy Sąd I instancji podał, że skarżąca spółka złożyła projekt pt.: "Wdrożenie innowacyjnej technologii termicznego przetwarzania biomasy i innych odpadów organicznych" w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka na lata 2007 – 2013 Działanie 4.3. "Kredyt technologiczny". Po dokonaniu oceny merytorycznej projektu – instytucja wdrażająca - Bank Gospodarstwa Krajowego poinformował skarżącą o odmowie przyznania premii technologicznej z uwagi na niespełnienie przez projekt kryteriów merytorycznych dla inwestycji technologicznej finansowanej kredytem technologicznym. Uznano, że technologia będąca przedmiotem projektu została już zastosowana przez producenta urządzeń A. – H. S.A., które ubiegający się o przyznanie premii technologicznej zamierza kupić. Z tego powodu przyjęto, że projekt nie spełnia wymogów zawartych w art. 3 ust. 4 ustawy z dnia 30 maja 2008 r. o niektórych formach wspierania działalności innowacyjnej (Dz. U. Nr 16, poz. 730 ze zm., dalej: ustawa o niektórych formach wspierania działalności innowacyjnej). Minister Gospodarki jako instytucja pośrednicząca, uznał protest spółki za niezasadny. Uzasadniając ocenę wskazał na treść art. 3 ust. 4 ustawy o niektórych formach wspierania działalności innowacyjnej, stanowiącą, że kredyt technologiczny nie może być udzielany na zakup, leasing lub wynajem środka trwałego, w którym została wdrożona nowa technologia będąca przedmiotem inwestycji technologicznej finansowanej za pomocą kredytu technologicznego. Stwierdził, mając na uwadze przywołany przepis, że planowane przez skarżącą wdrożenie technologii opiera się na urządzeniach nabywanych do spółki A.-H., w których zastosowanie innowacyjnej technologii umożliwi przetwarzanie odpadów niebezpiecznych w substancje o silnie zredukowanym wpływie na środowisko, bądź całkowicie dla niego obojętnym. Urządzenia te służą do unieszkodliwiania odpadów i redukcji energii, co oznacza, że obejmują one przedmiotowy zakres projektu skarżącej. Organ wskazał również, że art. 5 ust. 3 pkt 2 ustawy, nakłada obowiązek takiego opracowania informacji w porozumieniu z przedsiębiorcą przez podmiot uprawniony do sporządzenia opinii, aby możliwym była późniejsza weryfikacja zasadności zastosowanych wymienionych środków trwałych. Opis urządzeń niezbędnych do realizacji projektu nie pozwalał, w ocenie Ministra na weryfikację, czy nabyte urządzenia są niezbędne do wdrożenia technologii oraz zasadności nabycia środków trwałych. Sąd I instancji oddalając skargę spółki w pełni podzielił stanowisko Ministra Gospodarki i uznał, że ocena wniosku o dofinansowanie projektu skarżącej nie naruszała prawa. Prawidłowo, zdaniem Sądu I instancji, organ ocenił, że rozwiązania patentowe spółki A.-H. pod nazwą "Sposób utylizacji materiałów utylizujących azbest oraz urządzenia do utylizacji materiałów zawierających azbest" jest tożsamym rozwiązaniem z projektem skarżącej spółki. Sąd I instancji zgodził się ze stwierdzeniem organu, że skrótowy i ogólny opis urządzeń nie pozwalał na weryfikację pod kątem niezbędności urządzeń do wdrożenia technologii oraz zasadności nabycia środków trwałych. Podzielił również opinię organu, że fakt dokonania zgłoszenia patentowego nie przesądza, iż środki trwałe finansowane z kredytu technologicznego nie posiadają wdrożonej już nowej technologii będącej przedmiotem inwestycji technologicznej zaś opracowanie projektu racjonalizatorskiego nie jest tożsame z opracowaniem nowej technologii. Sąd wskazał, że fakt, iż zdaniem skarżącej, technologia została opracowana w ramach projektu racjonalizatorskiego nie wklucza zasadności oceny, że przedmiotem inwestycji są środki trwałe, w których została już wdrożona technologia będąca przedmiotem inwestycji w ramach kredytu technologicznego. Reasumując Sąd I instancji stwierdził, że ocena wniosku dokonana przez instytucję wdrażającą była wyczerpująca i nie przekraczała zasad dopuszczalnej swobody oceny materiału dowodowego jak również prawidłowo został rozpoznany protest. W podstawie prawnej wyroku Sąd I instancji powołał art. 30 c ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (Dz. U. z 2009 r., Nr 84 poz. 712 ze zm., dalej: ustawa o zasadach prowadzenia polityki rozwoju). II Skargą kasacyjną A. P. E. E. spółka z o.o. i Wspólnicy spółka komandytowa w Kostrzynie zaskarżyła wyrok Sądu I instancji w całości zarzucając mu naruszenie: 1) przepisów prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 3 ust. 4 ustawy o niektórych formach wspierania działalności innowacyjnej poprzez uznanie, że w okolicznościach niniejszej sprawy rozwiązanie patentowe A.-H. S.A. pod nazwą "Sposób utylizacji materiałów zawierających azbest oraz urządzenia do utylizacji materiałów zawierających azbest" jest tożsamym z rozwiązaniem wymyślonym przez skarżącą pod nazwą: "Sposób instalacji do ciągłej utylizacji odpadów organicznych, innych niż biomasa oraz niektórych odpadów chemicznych" skutkującym uznaniem, że w urządzeniach, które zamierza zakupić wnioskodawca została już wdrożona nowa technologia będąca przedmiotem inwestycji technologicznej, finansowanej za pomocą kredytu technologicznego; 2) przepisów prawa procesowego - art. 141 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej p.p.s.a.) poprzez lakoniczne i ogólnikowe uzasadnienie wyroku pozbawiające stronę skarżącą informacji o przesłankach rozstrzygnięcia oraz nie odniesienie się do wszystkich zarzutów strony skarżącej. Podnosząc te zarzuty skarżąca spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. III Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna została oparta na usprawiedliwionej podstawie naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a., w stopniu określonym w art. 174 pkt 2 p.p.s.a.. Zgodnie z art. 141 § 4 p.p.s.a. uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Uzasadnienie wyroku, co wynika z zacytowanej treści przepisu, stanowi integralną część rozstrzygnięcia sądowego, realizując istotne, przypisane mu funkcje - perswazyjną oraz kontroli trafności wydanego rozstrzygnięcia. Wadliwość uzasadnienia wyroku może stanowić przedmiot skutecznego zarzutu kasacyjnego z art. 141 § 4 p.p.s.a. w sytuacji, gdy sporządzone jest ono w taki sposób, że niemożliwa jest kontrola instancyjna zaskarżonego wyroku. Funkcja uzasadnienia wyroku wyraża się bowiem i w tym, że jego adresatem, oprócz stron, jest także Naczelny Sąd Administracyjny. Tworzy to więc po stronie wojewódzkiego sądu administracyjnego obowiązek wyjaśnienia motywów podjętego rozstrzygnięcia w sposób, który umożliwi przeprowadzenie kontroli instancyjnej zaskarżonego orzeczenia w sytuacji, gdy strona postępowania zażąda, poprzez wniesienie skargi kasacyjnej, jego kontroli (wyrok NSA z dnia 12 października 2010 r. sygn. akt II OSK 1620/10, LEX nr 746689). W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjęto, że ograniczenie się w uzasadnieniu wyroku do przytoczenia przepisu prawnego, czy też ogólnikowego powoływania się na poglądy doktryny czy judykatury, bez gruntownego odniesienia się do okoliczności konkretnego stanu faktycznego sprawy, nie może zastąpić zrelacjonowania przebiegu operacji logicznej, rezultatem której jest przyjęty konkretny kierunek interpretacji i zastosowania konkretnego przepisu prawnego w okolicznościach konkretnego stanu faktycznego sprawy (wyrok NSA z dnia 11 stycznia 2011 r. sygn. akt I GSK 685/09, LEX nr 951904). Podkreśla się również, że jeżeli w uzasadnieniu wyroku wojewódzki sąd administracyjny ogranicza się w dużym stopniu do powielenia stanowiska zajętego w sprawie przez organy administracji lub jego prostej akceptacji, nie służy to realizacji celów sądowej kontroli administracji publicznej. Sądowa kontrola obejmuje: kontrolę rekonstrukcji norm proceduralnych stanowiących podstawę oceny realizacji przez organ administracji prawnych wymogów ustalania faktów; kontrolę sposobu prawnej kwalifikacji tych faktów, co odnosi się do materialnoprawnych podstaw rozstrzygnięcia administracyjnego, w tym również w zakresie dotyczącym kontroli wykładni prawa przeprowadzonej przez organ (por. L. Leszczyński, Orzekanie przez sądy administracyjne a kontrola wykładni prawa, Zeszyty Naukowe Sądownictwa Administracyjnego 2010). Wzorzec tej kontroli, mimo odrębności regulacji obejmujących oceny wniosków o dofinansowanie projektów, nie zmienia się w sprawach, w których przesłanki udzielenia dofinansowania zostały określone w ustawie. Tak się dzieje w przypadku ubiegania się o dofinansowanie inwestycji technologicznej na podstawie przepisów ustawy o niektórych formach wspierania działalności innowacyjnej. Przepisy tej ustawy określają zarówno pozytywne jak i negatywne przesłanki udzielania kredytu technologicznego oraz premii technologicznej. Odmowa udzielenia premii technologicznej w tej sprawie została oparta na negatywne przesłance określonej w art. 3 ust. 4 ustawy o niektórych formach wspierania działalności innowacyjnej. Obowiązkiem Sądu I instancji było, zgodnie ze wskazanym kierunkiem wykładni art. 141 § 4 p.p.s.a., dokonanie wykładni przepisu, o który oparto negatywną ocenę projektu, a następnie na podstawie zgromadzonych w aktach dokumentów – w tym opracowanej przez Naczelną Organizację Techniczną opinii o nowej technologii oraz opinii rzecznika patentowego dotyczącej nowości rozwiązania – ustalenia, czy ocena projektu pozostaje w zgodzie z tym przepisem i wyjaśnienie przyjętego wyniku ustaleń. Konfrontując treść uzasadnienia wyroku z tak zaprezentowanym wzorcem Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że uzasadnienie to nie spełnia, określonych w art. 141 § 1 p.p.s.a. warunków uznania go za prawidłowe. Sprowadza się ono bowiem do prostej akceptacji stanowiska zajętego przez Ministra Gospodarki z argumentacją stanowiącą w istocie powielenie powodów podanych przez organ, którego działanie zaskarżono. Wskazane braki uzasadnienia wyroku przedwczesnym czynią ocenę zarzutu skargi kasacyjnej obejmującego naruszenie art. 3 ust. 4 ustawy o niektórych formach wspierania działalności innowacyjnej. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. i art. 203 pkt 1p.p.s.a. oraz art. 205 § 2 p.p.s.a. w związku § 18 ust. 1 pkt 2 b rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (tekst jedn. Dz.U. z 2013 r., poz. 461) orzekł jak w sentencji.